Kiến thức: Giúp học sinh: - Qua câu chuyện cuộc đời và số phận của cặp vợ chồng Mị - A Phủ; hiểu được nỗi thống khổ của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn chúa đất pho
Trang 1Trường: Đại học Sư phạm TP.HCM Khoa: Ngữ Văn
Sinh viên: Nguyễn Phạm Thảo Nguyên MSSV: K39.601.085
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Phước Bảo Khôi
Tuần 20 Tiết: 55-56
Đọc văn: VỢ CHỒNG A PHỦ
(Tô Hoài)
1. Kiến thức: Giúp học sinh:
- Qua câu chuyện cuộc đời và số phận của cặp vợ chồng Mị - A Phủ; hiểu được nỗi thống khổ của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn chúa đất phong kiến, thực dân Vẻ đẹp tâm hồn và sức sống mãnh liệt, tiềm tàng của đồng bào vùng cao
- Nhận ra được giá trị nhân đạo và hiện thực sâu sắc; cũng như nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm: như tạo tình huống truyện, xây dựng hình tượng nhân vật, miêu tả tâm lí,…
2. Kĩ năng:
- Củng cố và nâng cao các kĩ năng tóm tắt tác phẩm, phân tích nhân vật và các chi tiết nghệ thuật quan trọng trong tác phẩm tự sự
- Rèn luyện kĩ năng phân tích văn xuôi
3. Thái độ:
- Hình thành một tình cảm yêu thương con người
- Trân trọng và ngợi ca những con người biết vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống
1. Phương tiện:
- Giáo viên: SGK – SGV Ngữ Văn Cơ Bản, thiết kế bài học
- Học sinh: SGK; Đọc hiểu bài “Vợ chồng A Phủ”; Bài soạn.
2. Phương pháp:
- Phương pháp nêu vấn đề
- Phương pháp đọc sáng tạo
- Phương pháp tái hiện – gợi tìm
- Phương pháp thảo luận nhóm + Kĩ thuật 635 (XYZ) + Kĩ thuật “Khăn trải bàn”
- Phương pháp bình giảng
Môn: Phương pháp phân tích tác phẩm văn chương trong chương trình THPT Page 1
Trang 2III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Ổn định lớp: (1’)
2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra tập bài soạn của học sinh (3’)
3. Bài mới: (60’)
Thuộc thế hệ nhà văn cầm bút từ trước Cách mạng và là Cha đẻ của tập truyện Dế mèn phiêu lưu kí
Tô Hoài là người sinh ra để viết Và để viết được, ông là người không ngừng đi và nghĩ Nhà văn
Nguyễn Tuân, người đứng đầu của “trường phái xê dịch”, đã từng thốt lên: Tô Hoài mới là anh đi nhiều, đi thật, còn tôi là anh đi chơi! Năm 1952, ông đã đi cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc Với
thế mạnh của một nhà văn phong tục, Tô Hoài đã nhanh chóng nắm bắt được hiện thực cuộc sống đồng bào các dân tộc: Thái, Mường, H'mông …và ông đã viết liền một lượt 3 tác phẩm gộp lại thành tập
"Truyện Tây Bắc", trong đó tiêu biểu nhất là Vợ chồng A Phủ.
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung (20’)
Thao tác 1: 7’
Hãy cho biết tác giả Tô Hoài đã
được học ở chương trình lớp mấy với
tác phẩm gì?
HS đọc tiểu dẫn trong SGK
Thông qua phần tiểu dẫn mà bạn
vừa đọc và sự chuẩn bị bài ở nhà em
nào có thể khái quát những nét chính
về cuộc đời của tác giả Tô Hoài
HS phát biểu ý kiến
GV nhấn mạnh Ghi ý chính
Em hãy nêu một số tác phẩm của
Tô Hoài
Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của tác
phẩm
HS trả lời, GV nhận xét
Giáo viên giới thiệu thêm về tập
Truyện Tây Bắc gồm 3 truyện ngắn.
Thao tác 2: 13’
Qua phần chuẩn bị bài ở nhà em
nào có thể tóm tắt đoạn trích và chía
bố cục
HS kể tóm tắ và chia bố cục, GV nhận
xét
A. TÌM HIỂU CHUNG:
Tác giả và tác phẩm:
1. Tác giả:
Tên khai sinh: Nguyễn Sen, Sinh năm: 1920, quê nội ở Thanh Oai - Hà Đông
Là một trong những nhà văn lớn của VHVN hiện đại Ông
có vốn hiểu biết phong phú, sâu sắc về phong tục, tập quán của nhiều vùng khác nhau của đất nước
Năm 1996: Được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật
Một số tác phẩm tiêu biểu: Dế Mèn phiêu lưu ký (1941), O chuột (1942), Truyện Tây Bắc (1953)…
2. Tác phẩm Vợ chồng A Phủ:
- Vợ chồng A Phủ in trong tập truyện Tây Bắc (1954) Tập truyện đ¬ược tặng giải nhất- giải thưởng Hội văn nghệ Việt Nam 1954- 1955
Là kết quả của những chuyến đi thực tế cùng bộ đội lên giải phóng TB, 1952 Trong những chuyến đi này ông có điều kiện tiếp xúc nhiều với ĐB TB & CS của ĐB nơi đây
đã khơi nguồn cảm hứng cho ông
Tóm tắt và phân chia bố cục:
1. Tóm tắt cốt truyện:
+ Mị - một cô gái xinh đẹp, yêu đời, có khát vọng tự do, hạnh phúc; bị bắt về làm con dâu gạt nợ cho nhà Thống lí Pá Tra
+ Lúc đầu Mị phản kháng nhưng dần dần trở nên tê liệt, chỉ lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa.
+ Đêm tình mùa xuân đến, Mị muốn đi chơi; nhưng bị chồng
Trang 3
Mị là A Sử trói đứng vào cột nhà
+ A Phủ cảm thấy bất bình A Sử nên đã đánh nhau và bị bắt,
bị phạt vạ và trở thành kẻ ở trừ nợ cho nhà Thống lí
+ Không may hổ vồ mất một con bò, A Phủ đã bị đánh, bị trói đứng vào cọc đến gần chết
+ Mị đã cắt dây trói cho A Phủ, 2 người chạy trốn đến Phiềng Sa; 2 người được giác ngộ và trở thành du kích
2. Bố cục của đoạn trích:
Phần 1: Mị và A Phủ ở nhà Thống lí Pá Tra (Hồng Ngài) Phần 2: Mị và A Phủ ở Phiềng Sa
Hoạt động 2: Hướng dẫn Học Sinh Đọc – Hiểu Văn Bản (60’)
GV định hướng cách đọc hiểu cho HS
Thao tác 1: gọi 1 HS đọc đoạn văn Ai
ở xa về… con trai Thống lí Pá Tra.
GV: Phần mở đầu tác giả phác thảo
những tình tiết nào để giới thiệu nhân
vật?
+ Cách giới thiệu trên đạt hiệu quả
nghệ thuật gì?
+ Cảm nhận của em về giọng văn
trong phần này
HS tìm chi tiết GV nhận xét, chốt ý và
ghi bảng
Thao tác 2: Cho HS đọc đoạn Đến
tết năm ấy tiền bạc để cưới thì bố tôi
bảo đã đưa hết cho bố rồi
GV: Qua đoạn văn vừa đọc, Mị có
những nét đẹp nào?
+ Mị là người phụ nữ vùng cao, nhưng
qua ngòi bút của Tô Hoài ta cảm thấy
rất quen thuộc, gần gũi đến lạ lùng
Các em có cảm thấy như vậy không?
Tại sao?
GV: Mị đã ý thức được khả năng lao
động của mình có thể trả nợ được, ý
thức được trách nhiệm của người con,
ý thức được cuộc sống ở nhà giàu
GV: Mị là cô gái được nhiều bạn trai
để ý, muốn lấy Mị về làm vợ
GV: qua những chi tiết đó em có nhận
B ĐỌC -HIỂU:
Nhân vật Mị:
1) Cách giới thiệu nhân vật:
- Giới thiệu nhân vật như trong chuyện cổ tích:
+ Giọng kể : trầm buồn
+ Miêu tả ngoại hình, tư thế, công việc: Cô gái ngồi
….rười rượi khiến người đọc tò mò về kiếp làm dâu của
Mị ở nhà Thống lí, không hiểu điều gì khiến cho M vô cảm như một cái bóng
- Đặt nhân vật trong hoàn cảnh đối lập: cô gái buồn rầu, đau khổ, lam lũ với khung cảnh tấp nập, giàu có của nhà Thống lí
Tạo nên sự suy ngẫm của người đọc về nhân vật.
=> Vừa tạo sự chú ý cho người đọc vừa tạo tình huống
“có vấn đề”
2) Mị với cuộc đời cực nhục, khổ đau:
a Lúc chưa về làm dâu nhà Thống lí:
- Mị là cô gái đẹp có tài thổi sáo uốn chiếc lá trên môi,
thổi lá cũng hay như thổi sáo.
- Là một người siêng năng, hiếu thảo, làm lụng vất vả trả
nợ cho bố, coi trọng đời sống tự do Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô giả nợ cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu.
- Còn có tình yêu đẹp trai đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị, Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm thổi sáo đi theo Mị.
=> Mị là một cô gái H'mông xinh đẹp, tài hoa, hiếu thảo,
hứa hẹn một cuộc đời hạnh phúc
b Khi về làm dâu nhà Thống lí:
Mị bị bắt cóc về làm con dâu trừ nợ cho nhà Thống lí: Trả
Trang 4xét gì về nhân vật Mị?
HS trả lời GV chốt lại
HS trả lời và phản biện; GV nhận xét
chốt ý
Thao tác 3: Cho HS đọc đoạn văn Lần
lần, mấy năm qua, mấy năm sau, đến
bao giờ chết thì thôi
GV: cuộc sống làm dâu của Mị trong
nhà thống lí được miêu tả qua những
chi tiết nào?
HS tìm chi tiết GV nhận xét Chốt ý
GV: Những chi tiết, hình ảnh nào gây
ám ảnh, cảm xúc cho em?
+ Giúp em hiểu thế nào về cuộc sống
là dâu trừ nợ của Mị?
Tác giả thường để cho nhân vật xuất
hiện trong những không gian như thế
nào trong gia đình thống lý?
Giáo viên bình chi tiết này
-Hành động, vẻ ngoài của Mị được tác
giả khắc hoạ qua những chi tiết nào?
-Em có nhận xét gì về cuộc đời của
Mị? Nêu những thủ pháp nghệ thuật
mà tác giả đã sử dụng để khắc hoạ
cuộc đời nhân vật?
GV: A Sử là ai? Sự ảnh hưởng đến
món nợ tình yêu mà bố mẹ Mị đã vay.
- Khi mới về làm dâu nhà Thống lí: Có đến hàng mấy tháng, đêm nào Mị cũng khóc nỗi cô đơn tuyệt vọng của
Mị
+ Mị có ý định tự tử, nhưng lòng hiếu thảo đã giữ Mị lại
Mị không đành lòng chết, Mị chết thì bố Mị càng khổ hơn bao nhiêu lần bây giờ nữa.
=> Có thể xem đây là lần phản kháng thứ nhất của Mị;
tuy không thành công Đó là lần phản kháng tiêu cực; nhưng
nó cho ta thấy: Mị có ý thức từ chối cuộc sống không ra con người, còn hơn sau đó Mị không còn ý thức phản kháng nữa + Khi bố Mị chết, Mị cũng không còn có ý định tự tử nữa
Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi Kiếp nô lệ đã vùi
lấp khả năng phản kháng của Mị
- Cảnh sống khốn khổ bên nhà Thống lí:
+ Nỗi khổ thể xác:
Nghệ thuật so sánh: Mị là con trâu, con ngựa, thậm chí
không bằng con trâu con ngựa con ngựa con trâu làm còn
có lúc…làm cả đêm cả ngày Thủ pháp vật hoá kiếp người còn khổ hơn kiếp vật để cực tả nỗi khổ của Mị
Cụm từ chỉ thời gian: mấy năm qua, mấy năm nay, mỗi mùa, mỗi tháng, cả ngày cả đêm -> thời gian khép kín, kéo
dài triền miên trong công việc Liệt kê: công việc liền tay liền chân không lúc nào được ngơi nghĩ, Mị như một cái máy vận hành theo công việc
=> M bị tước đoạt sức LĐ một cách triệt để & trở thành
công cụ lao động cho nhà Thống lí Pá Tra
+ Nỗi khổ tinh thần:
So sánh: Mị không nói, chỉ lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa nỗi cay đắng, cực nhọc, nặng nề của một
kiếp người
Ẩn dụ: Căn buồng Mị nằm chỉ là một căn buồng kín mít chỉ có một chiếc cửa sổ, một lỗ vuông bằng bàn tay…sương hay là nắng làm Mị tê liệt tinh thần phản kháng, tắt lụi
niềm vui sống
=> Bản cáo trạng đanh thép giai cấp thống trị miền núi Bóc lột, tước đoạt & triệt tiêu quyền sống con người Điều đó có sức ám ảnh đối với độc giả, gieo vào lòng người những xót thương
- Mị bị A Sử đối xử tàn tệ:
+ Hắn ngang nhiên đi tìm cô gái đẹp khác về làm vợ Hắn đánh đập Mị vô cớ Kẻ cướp đoạt tuổi thanh xuân, tình yêu, hạnh phúc của Mị; chà đạp lên nhân phẩm của cô
Trang 5cuộc đời Mị như thế nào?
HS trả lời, GV nhận xét Chốt ý
Thao tác 4: Cho HS đọc đoạn văn
Tiếng chó sủa xa xa Những đêm tình
mùa xuân đã tới…không biết sáng từ
bao giờ
GV: Chia 6 - 7 HS thành 1 nhóm, mỗi
HS trong nhóm ghi ra 3 đến 5 ý kiến
trong một tờ giấy theo cách hiểu của
bản thân về vấn đề được đưa ra và tiếp
tục chuyển cho người bên cạnh, thảo
luận trong 10 phút GV sau khi thu
thập ý kiến thì tiến hành thảo luận,
đánh giá
+ Nghe đoạn văn, tâm trạng của em
như thế nào?
+ Ý thức khao khát đi chơi của Mị là
do những tác động nào?
+ Phân tích những chi tiết nói lên sự
tác động đó?
HS thảo luận nhóm, GV quan sát,
hướng dẫn; tiến hành cho các nhóm
trình bày ý kiến chung và phản biện
giữa các nhóm Nhận xét và chốt ý
*Giáo viên bình: Khát vọng hạnh phúc
có thể bị vùi lấp nhưng không hề tiêu
tan - ẩn đằng sau sự im lặng là cả một
khát vọng sống cực kỳ mãnh liệt - chi
tiết nào thể hiện điều đó?
-Yếu tố nào làm sống lại khát vọng
sống trong Mị? Chi tiết Mị xắn mỡ bỏ
vào đĩa đèn có ý nghĩa gì? Cảm giác
của Mị khi bị trói?
HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý
=> Cuộc sống của Mị bị đàn áp bởi cường quyền, thần quyền khiến cho cô trở nên cam chịu
=> Người phụ nữ điển hình cho số phận người phụ nữ miền núi bị chế độ phong kiến tước đoạt hết quyền sống, quyền làm người
c. Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân: Con
người Mị vẫn tiềm tàng một sức sống mãnh liệt:
- Hoàn cảnh đã thức tỉnh Mị: Đêm tình mùa xuân & giọt nước mắt của A Phủ
* Đêm tình mùa xuân:
- Bức tranh mùa xuân: ăn tết khi cỏ tranh vàng ửng; váy hoa….; trẻ con…;…-> bức tranh đẹp rực rỡ, cảnh sắc tiêu biểu ở vùng nùi Tây Bắc làm say lòng người
- Tác nhân thực sự làm thay đổi Mị đó men rượu & tiếng sáo (đó là phương tiện đánh thức lòng ham sống lâu nay bị vùi lấp của Mị)
Từ ngữ: lấp ló, thiết tha, bổi hổi, lơ lửng, rập rờn.-> âm
thanh bồng bềnh da diết, đưa Mị trở về với con người thực của mình, Mị muốn nổi loạn Sức sống bấy lâu bị đè nén, tưởng tắt lịm nay trào dâng mãnh liệt
Tô Hoài đã xác lập một không gian riêng cho nhân vật, từ đó khơi gợi tâm trạng của Mị
Tâm trạng của Mị trong những đêm tình mùa xuân:
+ Ngày tết Mị uống rượu ừng ực từng bát, rồi say lịm mặt ngồi đấy Cái say khiến Mị quên hiện tại, nhớ về quá
khứ
+ Lòng Mị đang sống về ngày trước Mị thổi sáo giỏi, nhiều người mê Mị ý thức được mình Mị trẻ lắm, Mị vẫn còn trẻ, Mị muốn được đi chơi.
+ Nhận rõ được tình cảnh của mình bao nhiêu người có chồng…không có lòng với nhau mà ở với nhau.
Ý thức rõ tình cảnh của mình, Mị chỉ muốn tìm đến cái chết:
Nếu có nắm lá ngón trong …chết ngay -> ý nghĩ lạ lùng mà
rất thực Niềm khao khát sống hồi sinh, tự nó bổng trở thành mãnh lực không ngờ, xung đột gay gắt, quyết một mất một còn với trạng thái vô nghĩa của thực tại
Trang 6Thao tác 5: Cho HS đọc đoạn văn
Những đêm mùa đông trên núi cao dài
và buồn…chạy xuống dốc núi (10’)
GV cho HS thảo luận nhóm, với Kĩ
thuật Khăn Trải Bàn; mô tả:
Chia lớp lại thành 4 nhóm, theo tổ
GV phát bảng phụ được trình bày như
một khăn trải bàn giả định:
Các ý kiến khác nhau của các thành
viên sẽ được ghi ra phía 4 góc xung
quanh khăn trải bàn; nhóm sẽ tổng hợp
lại các ý kiến thống nhất để ghi vào ô
+ Từ những sôi sục trong tâm tư đã dẫn Mị tới hành động:
lấy ống mỡ sắn một miếng bỏ thêm vào đĩa dầu
Mị muốn thắp lên ánh sáng cho căn phòng bấy lâu chỉ là bóng tối Mị muốn thắp lên ánh sáng cho cuộc đời tăm tối của mình, nhen nhóm hi vọng cho mình
Hành động này đẩy tới hành động tiếp: Mị quấn tóc lại, với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách
1 loạt câu miêu tả với tên Mị làm chủ ngữ, diễn tả hành động dứt khoát, quyết liệt của Mị A Sử nói gì Mị cũng không nghe, hành động của Mị giống như hành động của kẻ mộng du
+ Bị trói vào cột nhà: (….) rất dã man cô khóc, nhưng tai chỉ nghe tiếng sáo gọi bạn yêu, tâm trạng dằn xé
+ Mị như không biết mình đang bị trói, chân vùng vằn muốn bước nhưng sợi dây trói khít lại đau hơn Sợi dây trói & hiện thực tàn khốc không thể dập tắt được khao khát -> Trong khoảnh khắc tưởng như h/p ấy nhưng hiện thực nghiệt ngã vẫn len lỏi trong tâm hồn Mị Nghĩ đến hiện thực
Mị muốn chết, muốn giải thoát cho mình nhưng chính quá khứ đã núi giữ Mị, lòng yêu sống khát sống đã giữ chân Mị
=> Tấm lòng nhân ái của Tô Hoài đã khiến ông phát hiện
ra rằng dù ở trong hoàn cảnh nào, con người vẫn không tắt
đi khát vọng sống.
=> Thành công của Tô Hoài là đã tái hiện bức tranh xuân của đât trời Tây Bắc, phát hiện và nâng niu khát vọng sống của con người Tố cáo mạnh mẽ bọn chúa đất vùi dập con người
d Sức phản kháng mạnh mẽ:
Mị cởi trói cho A Phủ
- Sau đêm nổi loạn , Mị trở về với lối sống lầm lũi, cam
chịu
- Dòng nước mắt của A Phủ đã thức tỉnh tâm hồn Mị
Nhìn thấy hai dòng nước mắt đang bò xuống giữa hai hòn má đen xạm lại, Mị chợt nhớ đến mình của mùa xuân năm trước…
+ Nghĩ đến mình: thương mình + Thương người: A Phủ
+ Căm ghét cha con Pá tra
- Hành động cắt dây, cởi trói cho A Phủ cho thấy tình thương đã chiến thắng nỗi sợ hãi, lòng căm thù đã thôi thúc hành động của Mị nhanh hơn
- Hành động táo bạo đó đã giúp Mị cởi trói cho A Phủ và
Trang 7giữa và trình bày
Có người cho rằng đây là khúc ca ca
ngợi con người, em nghĩ thế nào?
HS thảo luận nhóm và Trình bày GV
nhận xét và chốt ý Câu hỏi gợi ý:
+ Tâm trạng của Mị trước tình cảnh A
Phủ bị trói đứng vào cột?
+Hành động cắt dây trói cho A Phủ nói
lên điều gì?
-Nhận xét chung về cuộc đời của Mị?
GV gọi cá nhân trả lời và chốt ý
Thao tác 6: Cho HS đọc văn Trong
nhà Thống lí đã bày năm cái bàn
đèn…trong tráp.
+ Lai lịch của A Phủ?
+ Qua cách xử kiện em thấy thế nào về
tội ác của bọn phong kiến miền núi và
thân phận của A Phủ?
HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý
Thao tác 7:
- Giá trị hiện thực được phản ánh trong
tác phẩm là gì?
- Giá trị nhân đạo trong tác phẩm được
đồng thời giải thoát cho chính mình Lúc này nỗi sợ và lòng ham sống đã trôi dậy
=> Âm thầm và mãnh liệt là hai nét tính cách nỗi bật trong con người Mị
II A Phủ - chàng trai đầy nghĩa khí
1 Phẩm chất của A Phủ:
- Mồ côi cha mẹ từ bé, không người thân thích
- Khoẻ mạnh,sống sót qua nạn dịch, lưu lạc đến Hồng Ngài , sống bằng nghề làm thuê làm mướn
- Tài hoa khéo léo Đẽo cày, đục cuốc, săn bò tót rất giỏi,
nhưng nghèo đến nỗi không thể lấy nổi vợ
- Ngang bướng không sợ uy quyền
Một người to lớn chạy vụt ra ném con quay vào mặt A Sử.
+ Không một lời kêu than khi bị bọn thống lí đánh đập, trói đứng
+ Khi trở thành người làm công gạt nợ, A Phủ vẫn là con người tự do, không sợ cường quyền, kẻ ác
+ Khi để hổ ăn mất bò, A Phủ vác nửa con bò về, táo bạo
đề nghị đi bắt hổ
2 Số phận của A Phủ:
- Sống bằng nghề làm ở đợ cho nhà giàu
- Làm nô lệ suốt đời cho Pá Tra -> A phủ là người có số phận rất đáng thương nhưng cũng là người tài hoa, khéo léo Ở A Phủ có cá tính mạnh
mẽ, gan góc, nói ít, làm nhiều, táo bạo, gan lì, chịu đựng, quyết liệt
=> Qua số phận của A Phủ tác giả đã tái hiện lại hiện thực xã hội miền núi phía bắc vá số phận của những người nông dân nghèo tăm tối, qua đó tác giả đã chỉ ra con đường
tự giải phóng cho những người nô lệ này
III Giá trị của tác phẩm:
1 Giá trị hiện thực : miêu tả chân thực số phận cực khổ của
người dân nghèo, phơi bày bản chất tàn bạo của giai cấp thống trị ở miền núi
2 Giá trị nhân đạo: thể hiện tình yêu thương, sự đồng cảm
Trang 8thể hiện cụ thể như thế nào?
- Nêu những thành công về mặt nghệ
thuật của tác phẩm?
Em hãy cho biết ý nghĩa của văn bản?
sâu sắc với thân phận đau khổ của nhân dân lao động miền núi trước cách mạng; tố cáo, lên án, phơi bày bản chất xấu
xa , tàn bạo của giai cấp thống trị; trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn, sức sống mãnh liệt và khả năng cách mạng của nhân dân Tây Bắc
3 Nghệ thuật:
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật có nhiều đặc sắc(Với Mị, tác giả ít miêu tả hành động, dùng thủ pháp lặp lại có chủ ý một số nét chân dung gây ấn tượng sâu đậm, đặc biệt tác giả miêu tả dòng ý nghĩ, tâm tư, nhiều khi là tiềm thức chập chờn…Với A Phủ, tác giả chủ yếu khắc hoạ qua hành động, công việc, những đối thoại giản đơn)
- Trần thuật uyển chuyển, linh hoạt ; cách giới thiệu nhân vật đầy bất ngờ, tự nhiên mà ấn tượng; kể chuyện ngắn gọn, dẫn dắt tình tiết khéo léo
- Biệt tài miêu tả thiên nhiên và phong tục tập quán của người dân miền núi (cảnh xử kiện, không khí lễ hội mùa xuân, những trò chơi dân gian, tục cướp vợ, cảnh cắt máu
ăn thề,…)
- Ngôn ngữ sinh động, chọn lọc và sáng tạo, câu văn giàu chất tạo hình, thấm đẫm chất thơ…
4 Ý nghĩa văn bản:
Tố cáo tội ác của bọn phong kiến, thực dân; thể hiện
số phận đau khổ của người dân lao động miền núi; phản ánh con đường giải phóng và ngợi ca vẻ đẹp, sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của họ
IV.CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ: (10’)
1. CỦNG CỐ (6’)
- Theo em cảm hứng tư tưởng của Vợ Chồng A Phủ là gì?
- Chọn một cảnh mà em cho là đặc sắc và góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm trong đoạn trích?
2. DẶN DÒ (4’)
- Lập dàn bài Giá trị nhân đạo của đoạn trích Vợ chồng A Phủ
- Chuẩn bị làm bài viết số 5