MÔ PHÔI mô và hệ thần kinh

- Mô thần kinh đảm bảo tính thống nhất các hoạt động cơ thể.. Nơron neuron là loại tế bào đã biệt hoá cao không còn khả năng phân chia.. Sơ đồ hình thành và cấu tạo sợi thần kinh không

M« thÇn kinh

1 M« t¶ ® îc cÊu t¹o cña N¬ron (TBTK chÝnh thøc).

2 KÓ tªn vµ m« t¶ ® îc cÊu t¹o 3 lo¹i sîi thÇn kinh

3 §Þnh nghÜa, m« t¶ ® îc cÊu t¹o cña sinap hãa häc

M« thÇn kinh

Môc tiªu:

Đại c ơng:

- Mô thần kinh là mô có mặt ở khắp mọi nơi trong cơ thể

- Mô thần kinh đảm bảo tính thống nhất các hoạt động cơ thể

- Chức năng: Tiếp nhận, phân tích và dẫn truyền xung động thần kinh

- Cấu tạo: gồm 2 thành phần

+ Noron TK : đảm nhiệm chức năng của mô TK

Nơron (neuron) là loại tế bào đã biệt hoá cao không

còn khả năng phân chia Mỗi nơron là một đơn vị hoàn chỉnh về cấu trúc, chức năng và di truyền Nơron mang hai đặc tính cơ bản là tính cảm ứng và tính dẫn truyền Số l ợng nơron ở ng ời vào khoảng 14 tỷ

1.1 Định nghĩa

1 Nơron

Sơ đồ:

Cấu tạo một nơron

1 Sợi nhánh; 2 Synap; 3 Thân

nơron; 4 Cực trục; 5 Thể

Nissl; 6 Đầu sợi trục; 7

Bao myelin; 8 Sợi trục; 9

Vòng thắt Ranvier; 10

Nhân tế bào Schwann; 11

Nhánh tận; 12 Cúc tận

cùng; 13 Nhánh ngang.

1 Nơron

1.2 Cấu tạo

1.2.2 Thân

Sơ đồ cấu tạo siêu vi thể thân nơron

1 Bộ Golgi; 2 Nhóm ribosom tự do; 3 L ới nội bào có hạt;

4 ống siêu vi; 5 Xơ thần kinh; 6 L ới nội nội bào có hạt

• Nhân

• Các bào quan

• Các chất vùi

CÊu t¹o thể Niss

( KHVDT)

1 N¬ron

1.2 CÊu t¹o

1.2.3.C¸c nh¸nh cña n¬ron

1.2.3.1Sîi nh¸nh §Æc ®iÓm cña

sîi nh¸nh th êng ng¾n, chia nhiÒu

nh¸nh, ® êng kÝnh nhá dÇn khi chia

nh¸nh , Sè l îng sîi nh¸nh tuú thuéc

vµo lo¹i n¬ron

1.2.3.2 Sîi trôc th êng dµi (cã

thÓ tíi trªn 1m), Ýt chia nh¸nh Mçi

n¬ron th êng chØ cã mét sîi trôc

1.2.3 1 Sîi trÇn

• Lµ lo¹i sîi kh«ng cã vá bäc

• VÞ trÝ : chÊt x¸m cña hÖ TKT¦ vµ c¸c tËn cïng thÇn kinh trÇn ë ngo¹i vi

1.2.3 2 Sîi TK cã myelin

• Lo¹i sîi ® îc bäc bëi 2 bao:

+ Bao myelin s¸t víi trô trôc

+ Bao Schwann ë ngoµi

• VÞ trÝ : chÊt tr¾ng cña hÖ TKT¦, c¸c d©y TK ngo¹i vi

a b 2 3 c

4 5

1

6

d

8 7 6

9

e

Sơ đồ hình thành và cấu tạo sợi thần kinh có myelin

a, b, c, d : sơ đồ siêu vi thể

e : sơ đồ vi thể

1 Mạc treo trụ trục; 2 Trụ

trục; 3 Bào t ơng tế bào

1.2.3 3 Sîi TK kh«ng cã myelin

• Lo¹i sîi chØ ® îc bäc bëi 1 líp bµo t ¬ng tÕ bµo Schwann

• VÞ trÝ : c¸c ®o¹n sau h¹ch ë c¸c d©y TKTV

M« thÇn kinh

Sơ đồ hình thành và

cấu tạo sợi thần kinh

không myelin

1 Màng đáy; 2 Mạc treo trụ

trục; 3 Trụ trục; 4 Bào t ơng tế

bào Schwann; 5 Nhân tế bào

Schwann; 6 Khoảng gian bào

quanh trụ trục.

2

3 4

TBTK đệm dạng biểu mô : TB vệ tinh, TB Schwann

TBTK đệm ngoại vi : TBBM ống nội tủy và các não thất,

TBBM đám rối màng mạch…

Mô thần kinh

2 Tế bào thần kinh đệm

Tế bào ít nhánh Tế bào sao Vi bào đệm

Tế bào thần kinh đệm dạng biểu mô

A.Tế bào biểu mô ống nội tuỷ

B Tế bào biểu mô đám rối màng mạch

A B C

2 Tế bào thần kinh đệm

1 N¬ron mét cùc thËt

2 N¬ron ®a cùc 3.N¬ron hai cùc

4 N¬ron mét cùc gi¶

• Phân loại:

Sinap thần kinh

- Sinap có dùng chất trung gian hóa học hay không:

2 loại

Sinap điện Sinap hóa học

- Dựa vào thành phần tham gia tạo nên Sinap:

• Sinap liên nơron: Sinap trục- nhánh

Sinap trục -thân Sinap trục -trục

• Sinap TK với bộ phận tác động: Sinap TK - cơ, TK- tuyến

• Sinap TK với bộ phận nhận cảm

TiÒn si n¸p

HËu si n¸pKhe si n¸p

Sinap thÇn kinh

TiÒn Sinap

Khe Sinap

HËu Sinap

Synap ho¸ häc d íi kÝnh hiÓn vi ®iÖn tö

A Cóc tËn cïng-phÇn tr íc synap

B PhÇn sau synap

hÖ thÇn kinh

hệ thần kinh

Đại c ơng:

• Các nơron và các TBTK đệm sắp xếp thành một hệ thống -> hệ thần kinh

R·nh gi÷a tr íc

V¸ch gi÷a sau- Sõng sau-

Sõng bªn

TiÓu n·o

TiÓu n·o

D©y thÇn kinh