Mô và hệ thần kinh

- Mô thần kinh đảm bảo tính thống nhất các hoạt động cơ thể.. Nơron neuron là loại tế bào đã biệt hoá cao không còn khả năng phân chia.. Mỗi nơron thường chỉ có một sợi trục... Sợi TK kh

M« thÇn kinh

1 M« t¶ ®­îc cÊu t¹o cña N¬ron (TBTK chÝnh thøc).

2 KÓ tªn vµ m« t¶ ®­îc cÊu t¹o 3 lo¹i sîi thÇn kinh

M« thÇn kinh

Môc tiªu:

Đại cương:

- Mô thần kinh là mô có mặt ở khắp mọi nơi trong cơ thể

- Mô thần kinh đảm bảo tính thống nhất các hoạt động cơ thể

- Chức năng: Tiếp nhận, phân tích và dẫn truyền xung động thần kinh

- Cấu tạo: gồm 2 thành phần

+ Noron TK : đảm nhiệm chức năng của mô TK

Nơron (neuron) là loại tế bào đã biệt hoá cao không

còn khả năng phân chia Mỗi nơron là một đơn vị hoàn chỉnh về cấu trúc, chức năng và di truyền Nơron mang hai đặc tính cơ bản là tính cảm ứng và tính dẫn truyền Số lượng nơron ở người vào khoảng

14 tỷ

1.1 Định nghĩa

1 Nơron

Sơ đồ:

1 Sợi nhánh; 2 Synap; 3 Thân nơron; 4 Cực trục; 5 Thể Nissl; 6 Đầu sợi trục;

7 Bao myelin; 8 Sợi trục;

9 Vòng thắt Ranvier; 10 Nhân tế bào Schwann; 11 Nhánh tận; 12 Cúc tận cùng; 13 Nhánh ngang.

1 Nơron

1.2 Cấu tạo

1.2.2 Thân

Sơ đồ cấu tạo siêu vi thể thân nơron

1 Bộ Golgi; 2 Nhóm ribosom tự do; 3 Lưới nội bào có hạt;

4 ống siêu vi; 5 Xơ thần kinh; 6 Lưới nội nội bào có hạt

• Nhân

• Các bào quan

• Các chất vùi

CÊu t¹o thể Niss

( KHVDT)

1.2.3.2 Sợi trục thường dài (có thể tới trên 1m), ít chia nhánh Mỗi nơron thường chỉ có một sợi trục

1.2.3 1 Sîi trÇn

• Lµ lo¹i sîi kh«ng cã vá bäc

• VÞ trÝ : chÊt x¸m cña hÖ TKT¦ vµ c¸c tËn cïng thÇn kinh trÇn ë ngo¹i vi

1.2.3 2 Sîi TK cã myelin

• Lo¹i sîi ®­îc bäc bëi 2 bao:

+ Bao myelin s¸t víi trô trôc

+ Bao Schwann ë ngoµi

• VÞ trÝ : chÊt tr¾ng cña hÖ TKT¦, c¸c d©y TK ngo¹i vi

a b 2 3 c

4 5

1

6

d

8 7 6

9

e

Sơ đồ hình thành và cấu tạo sợi thần kinh có myelin

a, b, c, d : sơ đồ siêu vi thể

e : sơ đồ vi thể

1 Mạc treo trụ trục; 2 Trụ

trục; 3 Bào tương tế bào

1.2.3 3 Sợi TK không có myelin

• Loại sợi chỉ được bọc bởi 1 lớp bào tương tế bào Schwann

• Vị trí : các đoạn sau hạch ở các dây TKTV

Mô thần kinh

Sơ đồ hình thành và

cấu tạo sợi thần kinh

không myelin

1 Màng đáy; 2 Mạc treo trụ

trục; 3 Trụ trục; 4 Bào tương tế

bào Schwann; 5 Nhân tế bào

Schwann; 6 Khoảng gian bào

quanh trụ trục.

2

3 4

TBTK đệm dạng biểu mô : TB vệ tinh, TB Schwann

TBTK đệm ngoại vi : TBBM ống nội tủy và các não thất,

TBBM đám rối màng mạch…

Mô thần kinh

2 Tế bào thần kinh đệm

Tế bào ít nhánh Tế bào sao Vi bào đệm

Tế bào thần kinh đệm dạng biểu mô

A.Tế bào biểu mô ống nội tuỷ

B Tế bào biểu mô đám rối màng mạch

A B C

2 Tế bào thần kinh đệm

1 N¬ron mét cùc thËt

2 N¬ron ®a cùc 3.N¬ron hai cùc

4 N¬ron mét cùc gi¶

• Phân loại:

Sinap thần kinh

- Sinap có dùng chất trung gian hóa học hay không:

2 loại

Sinap điện Sinap hóa học

- Dựa vào thành phần tham gia tạo nên Sinap:

• Sinap liên nơron: Sinap trục- nhánh

Sinap trục -thân Sinap trục -trục

• Sinap TK với bộ phận tác động: Sinap TK - cơ, TK- tuyến

• Sinap TK với bộ phận nhận cảm

TiÒn si n¸p

HËu si n¸pKhe si n¸p

Sinap thÇn kinh

• CÊu t¹o:

TiÒn Sinap

Khe Sinap

HËu Sinap

Synap hoá học dưới kính hiển vi điện tử

A Cúc tận cùng-phần trước synap

B Phần sau synap

hÖ thÇn kinh

hệ thần kinh

Đại cương:

• Các nơron và các TBTK đệm sắp xếp thành một hệ thống -> hệ thần kinh

Rãnh giữa trước

Vách giữa sau- Sừng sau-

Sừng bên

TiÓu n o ·

TiÓu n o ·

D©y thÇn kinh