tài liệu đẻ NON

C n lâm sàng ậC n lâm sàng ậ Các khảo sát thai non qua SA  Sinh trắc học thai  loại trừ các dị dạngđặc biệt khi đa ối  Doppler ĐM rốn và mạch máu thai  Các bất thường về giải phẫu

 Tại BV TƯ Huế, tỷ lệ đẻ non là 7,8 % (1995)

2

Đ NON Ẻ

Đ NON Ẻ

Thai nhi ở tháng thứ 8

T m quan tr ng đ i v i c ng ầ ọ ố ớ ộ

T m quan tr ng đ i v i c ng ầ ọ ố ớ ộ

đ ng ồ

đ ng ồ  Đẻ non nguy hiểm cho trẻ sơ sinh

+ Tỷ lệ tử vong càng cao khi tuổi thai càng non

+Nguy cơ cao về di chứng thần kinh Trước 32 tuần tỷ lệ di chứng là 1/3 Từ 32- 35 tuần là

1/5 Từ 35 đến 37 tuần là 1/10

 Chăm sóc cho trẻ đẻ non rất tốn kém

 Mẹ đẻ non dễ biến chứng sót rau, nhiễm khuẩn hậu sản.

4

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

1.rối loạn chức năng về hô hấp :

Chức năng hô hấp thường rất non yếu trẻ dễ bị suy hô hấp

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

2.Nhiễm trùng

6

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

Tr đ non có nh ng nguy c gì? ẻ ẻ ữ ơ

5 Rối loạn thân nhiệt

10

C ác y u t nguy c đ non ác y u t nguy c đ non ế ế ố ố ơ ẻ ơ ẻ

Yếu tố xã hội

 Đời sống kinh tế xã hội thấp, không được

chăm sóc trước sinh đầy đủ

- Cân nặng của mẹ thấp

- Lao động vất vả trong lúc mang thai

- Mẹ dưới 20 tuổi hoặc con so lớn tuổi trên 35

tuổi

- Mẹ hút thuốc lá nhiều

C ác y u t nguy c đ non ác y u t nguy c đ non ế ế ố ố ơ ẻ ơ ẻ

Do mẹ

Nguyên nhân do bệnh lý toàn thân của mẹ

 Các bệnh lý nhiễm trùng : nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng nặng do vi khuẩn virus

 Bệnh tim

 Các chấn thương trong thai nghén: Chấn thương trực tiếp vào vùng bụng hoặc gián tiếp do phẫu thuật vùng bụng.

 Nghề nghiệp : các bệnh nghề nghiệp

 Các tệ nạn xã hội: mẹ tiêm chích, nghiện

 Bệnh toàn thân của mẹ : Thiếu máu, nhiễm độc.

 Rối loạn cao huyết do thai: Tiền sản giật, sản giật ( 9% )

12

C ác y u t nguy c đ ác y u t nguy c đ ế ế ố ố ơ ẻ ơ ẻ

non

Nguyên nhân tại chỗ

- Viêm nhiễm âm đạo - cổ tử cung cấp

- Tử cung dị dạng bẩm sinh: chiếm 5% trong đẻ non

Nếu có nguyên nhân này thì nguy cơ đẻ non là 40%

- Bất thường mắc phải: Dính buồng tử cung, u xơ tử

cung, tử cung có sẹo.

- Hở eo tử cung: 100% đẻ non nếu không được điều trị

- Tiền sử sinh non : nguy cơ tái phát 25 - 50 % Nguy cơ này tăng

cao nếu có nhiều lần sinh non trước đó

t U cung hai sung

14

C ác y u t nguy c đ non ác y u t nguy c đ non ế ế ố ố ơ ẻ ơ ẻ

Do thai và phần phụ của thai

- Ối vỡ non, ối vỡ sớm : 10% đủ tháng và 30% đẻ non,

có nguy cơ nhiễm trùng cho thai

- Đa thai : 10- 20% đẻ non

- Đa ối : do tử cung quá căng gây chuyển dạ sớm Rau tiền đạo: 10% trong các trường hợp đẻ non vì gây

chảy máu trước đẻ hoặc ối vỡ

- Rau bong non

- Chảy máu ở mép bánh rau -Thiểu năng rau làm cho dinh dưỡng của thai nhi không

đầy đủ đưa đến đẻ non

-TRI U CH NG Ệ Ứ

TRI U CH NG Ệ Ứ Do đ non Do đ non ạ ẻ ạ ẻ

BỆNH SỬ 50% ở con dạ có tiền sử sinh non

CƠ NĂNG

Doạ đẻ non Triệu chứng cơ năng

- Đau bụng Sản phụ cảm giác đau bụng từng cơn hoặc trì nặng

bụng dưới.

- Ra dịch âm đạo

có thể là dịch nhầy âm đạo, ra máu hoặc nước ối.

16

C n lâm sàng ậ

C n lâm sàng ậ

XN fibronectin thai

C n lâm sàng ậ

C n lâm sàng ậ

Các khảo sát thai non qua SA

 Sinh trắc học thai

 loại trừ các dị dạng(đặc biệt khi đa ối )

 Doppler ĐM rốn và mạch máu thai

 Các bất thường về giải phẫu tử cung

c n lâm sàng ậ

c n lâm sàng ậ

- Siêu âm: khảo sát độ dài và kênh cổ TC qua ÂĐ,

BT>3cm độ rộng ≤ 8mm, nếu dưới 2,5cm thì nguy cơ

đẻ non cao.

20

kh o sát c n co qua CTG kh o sát c n co qua CTG ả ả ơ ơ

Bảng 1 Chỉ số doạ đẻ non

Bảng 2 : Khả năng đình chỉ chuyển dạ thành công

8 4

3 8

1 1

7 0

III TRIỆU CHỨNG VÀ CHẨN ĐOÁN DOẠ

ĐẺ NON VÀ ĐẺ NON

2 ĐẺ NON

♣ Triệu chứng cơ năng

- Đau bụng: từng cơn, tăng dần.

- Ra dịch ÂĐ: có thể là dịch nhầy ÂĐ, ra máu hoặc nước ối.

♣ Triệu chứng thực thể

- Go TC: có 2 - 3 cơn co TC/10’, tăng dần (4 cc/20’ hoặc 8 cc/60’)

III TRIỆU CHỨNG VÀ CHẨN ĐOÁN DOẠ

đi u tr đi u tr ề ề ị ị

 Doạ đẻ non Tuyến xã

 Không nên điều trị doạ đẻ non, chuyển tuyến trên càng sớm càng tốt.

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

♣ Tuyến huyện và tuyến bệnh viện chuyên khoa:

CÁC THUỐC ỨC CHẾ CHUYỂN DẠ:

- Ko có thuốc nào có ưu thế vượt trội

- Kéo dài thời gian mang thai từ 2-7 ngày:

đủ để dùng steroid và chuyển mẹ đến nơi có phương tiện hồi sức Sơ Sinh

Chọn loại thuốc dựa vào loại thuốc:

có sẵn, cân nhắc tác dụng phụ đối với mẹ và

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

• Magnesium sulfate

• Beta-mimetics: ritodrine (Yutopar), terbutaline,

• Ức chế Canxi: nifedipine (Adalat, Procardia)

• Ức chế Prostaglandin: Indomethacin, aspirin và các salicylaté khác, naproxen và axít meclofenamic.

• Ethanol

• Các n/c mới: Antocin (Atosiban), là chất ức chế receptor oxytocin tuy nhiên chưa được chứng nhận bởi FDA

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

• Các chất đối kháng Calci

♠ Magnesium Sulfate:

Cơ chế tác dụng:

- Magie sulfat td ngăn cản sự khuyếch tán ion canxi vào

cơ TC  nồng độ ion Ca trong tế bào thấp và cơ TC ở trạng thái nghỉ.

- So với thuốc kháng beta adrenergic, magie sulfat thường được sử dụng đầu tiên vì hiệu quả cao và ít tác dụng phụ

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

♠ Magnesium Sulfate: (tiếp)

Cách sử dụng:

+ Liều tấn công: 4-6g trong 100ml Dextrose 5% truyền

TM 15-20g/ phút.

+ Liều duy trì:

2g/giờ truyền TM, trong vòng 12 giờ

sau đó 1g/1 giờ trong 24 - 48 giờ

Theo dõi nồng độ Mg ++ huyết thanh:

duy trì từ 5-7mg/dL

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

Magnesium Sulfate: (tiếp)

Chống chỉ định:

Hạ canxi máu Nhược cơ nặngSuy thận

Ngừng truyền nếu:

- Nhịp thở giảm(< 16/min),

- Tiểu < 25 ml/giờ (hoặc 100 ml trong 4 giờ)

- Abolition xương bánh chè (giảm lưu lượng nếu

phản xạ bình thường) và chỉ khuyến cáo sử dụng khi

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

Td phụ Magnesium Sulfate : (tiếp)

Trên mẹ:

- Nóng bừng, ngủ lịm (buồn ngủ gà), đau đầu, mệt mỏi, khô miệng,

- Ức chế hô hấp, yếu cơ, giảm phản xạ gân xương Thử phản

xạ gân xương để phát hiện quá liều thuốc.

- Ngừng tim (khi >15mEq/l) và suy hô hấp (nồng độ 15mEq/l) có thể xuất hiện nếu sd quá liều

12- dùng chất đối kháng là Calci (Calcium gluconate hoặc calcichlorua liều 1g TM chậm)

Trên thai : Ngủ lịm, giảm trương lực cơ, suy hô hấp

(do magie sulfat qua được nhau thai)

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

ĐI U TR C CH CD B NG THU C Ề Ị Ứ Ế Ằ Ố

ĐI U TR C CH CD B NG THU C Ề Ị Ứ Ế Ằ Ố

 Thuốc ức chế Ca(nifedipine: adalate)

 Cơ chế:ức chế kênh Ca nhạy vớI điện thế màng TB→ ức chế cơn co

 TD phụ: Giãn mạch ↓HA,↑nhịp tim,nổI ban

đỏ ,nhức đầu.

 CCĐ:mẹ bệnh gan,nếu dùng phối hợp với magnesium →tác dụng hợp lực cơ trơn →

thiếu oxy thai.

 liều uống: 3 x 20mg Adalate loại tác dụng

V ĐIỀU TRỊ DOẠ ĐẺ NON

THUỐC LÀM TRƯƠNG THÀNH PHỔI THAI NHI

ngày hoặc 1 ống /ngày X 2 ngày,

TB 12mg/ngày (3 ống) X 2 ngày liên tiếp

Hiệu quả tối đa của Corticosteroid đạt được trong vòng 24-48 giờ,

do đó cố gắng trì hoãn cuộc chuyển dạ ít nhất

24 giờ sau khi sd thuốc

Đi U TR Đ NON Ề Ị Ẻ

Đi U TR Đ NON Ề Ị Ẻ

Tuỳ thuộc ối còn hay đã vỡ, và tuổi thai

 Đảm bảo cho trẻ ít bị chấn thương nhất bằng bảo vệ

đầu ối, hạn chế sử dụng thuốc co bóp tử cung

 Đẻ và cắt TSM.

 Mổ lấy thai khi thai suy hay đẻ khó.Kiểm soát tử cung

để tránh sót rau, tìm dị dạng tử cung, xét nghiệm vi

khuẩn

 Cho mẹ thở oxy khi chuyển dạ

 Tránh mất nhiệt, ủ ấm cho trẻ ngay sau đẻ, nuôi duỡng trong lồng kính và có chế độ theo dõi và chăm

sóc đặc biệt.

 Một số trẻ có thể áp dụng pp Kangourou.

38

D PHÒNG Ự

*Cần khám và theo dõi thai nghén, để xác định các yếu tố nguy cơ, để có chế độ điều trị và dự phòng thích hợp

* Tuyên truyền cho SP hiểu biết vệ sinh thai nghén, chế độ nghỉ ngơi và dinh dưỡng hợp lý

*Bố trí lao động phù hợp, tránh tiếp xúc với môi trường hóa chất độc hại và ô nhiễm

*Loại bỏ các thói quen không tốt như hút thuốc,uống bia rượi và các chất kích thích

*Chuẩn bị tốt sức khoẻ mẹ trước khi mang thai

40

điều trị tích cực đúng phương pháp *Điều trị các nhiễm khuẩn nếu có.

*Điều trị các bệnh lý của mẹ như TSG, cao HA,

tim mạch, đái đường Và các bệnh SK khác

Đ NON Ẻ

Đ NON Ẻ

42