Bài 25. CB

* Công nghệ gen: Là một quy trình công nghệ dùng để tạo ra những tế bào hoặc những sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.. II - ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN Đ

Trang 3

I - CÔNG NGHỆ GEN:

1 - KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ GEN:

Nếu lấy gen của loài này, lắp vào gen của loài

khác có được không, bằng cách nào? Vậy công nghệ gen là gì?

* Công nghệ gen: Là một quy trình công nghệ

dùng để tạo ra những tế bào hoặc những sinh vật

có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.

Kĩ thuật chuyển gen là gì? Vai trò của nó?

* Kĩ thuật chuyển gen: Là kĩ thuật chuyển một đoạn

ADN từ tế bào cho sang tế bào nhận bằng cách dùng plasmit ( hoặc thể thực khuẩn ) làm thể truyền.

* Vai trò: Đóng một vai trò trung tâm trong công

nghệ gen.

Trang 5

2 - CÁC BƯỚC CẦN TIẾN HÀNH TRONG CÔNG NGHỆ

CHUYỂN GEN:

a Tạo ADN tái tổ hợp:

Trong kĩ thuật chuyển gen cần những nguyên

+ Thể truyền thường dùng là plasmit của E.coli

+ Thể truyền có thể là virus( thể thực khuẩn lambda )

hoặc có thể là NST nhân tạo.

E cắt giới hạn Restríctaza

và E nối Ligaza

Tạo ADN tái tổ hợp được tiến

hành như thế nào?

Trang 6

CHUYỂN GEN:

a Tạo ADN tái tổ hợp:

- Tách ADN NST của tế bào cho

và tách plasmid ra khỏi tế bào

vi khuẩn.

Trang 7

Dùng Restrictaza tạo đầu đính.

Dùng Ligaza tạo ADN tái tổ hợp

Trang 8

ADN của tế bào nhận

ADN Plasmit tái

Trang 9

CHUYỂN GEN:

- Chọn thể truyền có gen đánh dấu

- để nhận biết được tế bào có ADN

tái tổ hợp.

c Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp:

Trang 10

1 - KHÁI NIỆM SINH VẬT BIẾN ĐỔI GEN:

* Khái niệm: Sinh vật biến đổi gen là sinh vật mà

hệ gen của nó đã được con người làm biến đổi

để phù hợp với lợi ít của mình

* Có 3 cách làm biến đổi hệ gen của sinh vật :

- Đưa thêm gen lạ ( gen của một loài khác ) vào hệ

gen -> sinh vật chuyển gen.

- Làm biến đổi một gen có sẵn trong hệ gen.

- Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong

hệ gen của sinh vật.

II - ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN:

Sinh vật biến đổi gen là gì, có những cách

nào tạo ra sinh vật biến đổi gen?

Tạo giống biến đổi gen đã đạt được những

thàn tựu nào?

Trang 11

2 - MỘT SỐ THÀNH TỰU TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN:

a Tạo động vật chuyển gen

b Tạo giống cây trồng biến đổi gen

c Tạo dòng VSV biến đổi gen

Chuyển gen phát sáng vào thân cây làm cho

thân cây phát ra ánh sáng

Ở thực vật

Trang 12

Chuyển gen phát sáng vào chuột và lợn làm cho

thân chuột và lợn phát ra ánh sáng

Trang 13

Thăm bông kháng sâu ở Gia Lai 3 2002

Cây bông chuyển gen kháng sâu bệnh ( bên phải ) và cây bông không chuyển gen mẫn

Trang 14

II - ỨNG DỤNG CễNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN:

Giống lỳa được

chuyển gen tổng hợp β

- carotene ( Gạo vàng )

Sau tiờu hoỏ β -

carotene chuyển hoỏ

thành vitamin A

Giống lỳa biến đổi gen

Khoảng 120 triệu trẻ em trên

thế giới bị các rối loạn do

thiếu vitamin A Giống lúa

vàng mang lại niềm hy vọng

trong việc bảo vệ khoảng 1

đến 2 triệu bệnh nhân bị các

Trang 15

Đu đủ kháng Virut Đu đủ bị nhiễm Virut

Đu đủ chuyển gen kháng virut

Trang 16

Phương pháp tạo động vật biến đổi gen

- Lấy trứng ra khỏi con vật nào đó.

- Cho thụ tinh trong ống nghiệm.

- Tiêm gen cần chuyển vào hợp tử và hợp

tử phát triển thành phôi.

- Cấy phôi đã được chuyển gen vào tử

cung con vật khác để mang thai và sinh đẻ bình thường.Sinh ra một con vật chuyển gen

Trang 17

Chuột chuyển gen người

H.20.1.Chuột nhắt chứa gen

Chuột chứa gen hoóc môn léptin

Tạo dòng vi sinh vật biến đổi

Trang 18

Chống chịu chất diệt cỏ, sản xuất vitamin A Lúa

Chín chậm, kháng kí sinh

Cà chua

Kháng virus Bí

Chống chịu chất diệt cỏ, hàm lượng oleic acid cao

Đậu tương

Kháng côn trùng, kháng virus Khoai tây

Chống chịu chất diệt cỏ, kháng côn trùng Bông

Chống chịu chất diệt cỏ, kháng côn trùng Ngô

Chống chịu chất diệt cỏ, hàm lượng laurate cao, hàm lượng oleic acid cao

Cải dầu

Đặc điểm Sản phẩm

Một số cây trồng chuyển gen quan trọng hiện nay:

Trang 19

Ý TƯỞNG:

Trang 20

Enzim cắt restrictaza

enzim nối ligaza

CỦNG CỐ:

Trang 21

A quy trình công nghệ dùng để tạo ra các sinh vật có gen bị biến đổi.

B quy trình công nghệ dùng để tạo ra các sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.

C kĩ thuật gắn gen cần chuyển vào thể truyền.

D kĩ thuật đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận.

CỦNG CỐ:

Câu 1: Công nghệ gen là:

A ADN của thể truyền và gen cần chuyển.

B ADN của thể truyền và ADN của tế bào nhận.

C ADN của plasmid và gen cần chuyển.

D ADN của virut và gen cần chuyển.

Câu 2: ADN tái tổ hợp gồm:

Trang 22

A Vì có 1 gen trong hệ gen của chúng bị biến đổi.

B Vì đưa 1 gen lạ vào hệ gen của chúng.

C Vì chúng có khả năng kháng virut.

D Vì gen làm chín quả bị bất hoạt.

CỦNG CỐ:

Câu 3: vì sao cà chua biến đổi gen có thể được bảo

quản lâu dài mà không bị hỏng?

Câu 4: Ưu thế nổi bật của kĩ thuật chuyển gen so

với các phương pháp lai truyền thống là gì?

A Dễ thực hiện, thao tác nhanh, ít tốn thời gian.

B Tổng hợp được các phân tử ADN lai giữa loài

Trang 23

1 Xem lại phần cơ chế phát sinh thể lệch bội (

Bài 6: Đột biến số lượng NST ) và trình bày

cơ chế phát sinh hội chứng Đao

2 Kể tên các loại bệnh ung thư mà em biết,

nguyên nhân gây ra bệnh ung thư?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

Tiêu đề	Công Nghệ Gen
Chuyên ngành	Công Nghệ Gen
Thể loại	khái niệm

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	5,97 MB