Hệ mặt trời

Mặt phẳng hoàng đạoBách khoa toàn thư mở Wikipedia Bước tới: menu, tìm kiếm Hầu hết mọi vật thể của hệ Mặt Trời nằm gần mặt phẳng hoàng đạo Mặt phẳng hoàng đạo là mặt phẳng hình học chứa

Mặt phẳng hoàng đạo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới: menu, tìm kiếm

Hầu hết mọi vật thể của hệ Mặt Trời nằm gần mặt phẳng hoàng đạo

Mặt phẳng hoàng đạo là mặt phẳng hình học chứa quỹ đạo Kepler của Trái Đất

Đa số các hành tinh trong hệ Mặt Trời đều có quỹ đạo nằm gần mặt phẳng này Lý do là chúng đều được hình thành cùng Mặt Trời từ một

đĩa bụi Mặt Trời dẹt quay tròn trong một mặt phẳng gần trùng với mặt phẳng hoàng đạo

Nhìn từ Trái Đất, mặt phẳng này cắt thiên cầu tạo nên vòng tròn lớn, chứa các vị trí của Mặt Trời, so với nền sao, trong một năm Chính vì vậy

nên mặt phẳng này có tên hoàng đạo (đường đi của Mặt Trời) Vì một

năm có khoảng 365,25 ngày, nên mỗi ngày Mặt Trời di chuyển trên hoàng đạo khoảng 1°, theo chiều từ tây sang đông, ngược với chiều quay đông-tây của bầu trời trong 1 ngày

[ sửa ] Liên hệ với Mặt Trăng

Mặt phẳng hoàng đạo được thể hiện rõ trong hình này chụp bởi vệ tinh Clementine, năm

1994 Camera của Clementine cho thấy (từ phải sang trái) là Mặt Trăng chiếu sáng bởi ánh sáng từ Trái Đất, hào quang của Mặt Trời đang mọc ra từ rìa Mặt Trăng, Sao Thổ, Sao Hỏa

và Sao Thủy (3 điểm sáng ở phía trái bên dưới) Các thiên thể đều nằm gần cùng một mặt phẳng hoàng đạo

Mặt phẳng quỹ đạo của Mặt Trăng nghiêng khoảng 5° so với mặt phẳng hoàng đạo Giao điểm của hai mặt phẳng này trên thiên cầu là 2 điểm nút mặt trăng

Hiện tượng nhật thực và nguyệt thực chỉ xảy ra khi Trái Đất, Mặt Trăng

và Mặt Trời thẳng hàng

• Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời Lúc đó Mặt Trăng trên mặt phẳng hoàng đạo, tại một trong hai điểm nút mặt trăng, đồng thời ở vào pha trăng mới (mồng một âm lịch, hay sóc lịch)

• Nguyệt thực xảy ra khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng Lúc đó Mặt Trăng trên mặt phẳng hoàng đạo, tại một trong hai điểm nút mặt trăng, đồng thời ở vào pha trăng tròn (rằm âm lịch)

[ sửa ] Liên hệ với mặt phẳng xích đạo

Mặt phẳng hoàng đạo nghiêng khoảng 23,5° so với mặt phẳng xích đạo,

do trục của Trái Đất nghiêng Đường vuông góc với mặt phẳng hoàng đạo đi qua tâm thiên cầu, cắt thiên cầu tại 2 cực hoàng đạo, bắc và nam, khoảng 23,5° lệch đi so với cực Trái Đất

Vòng tròn lớn hoàng đạo và vòng tròn lớn xích đạo trên thiên cầu cắt nhau tại 2 điểm đối nhau, gọi là các điểm phân (xuân phân và thu

phân) Khi Mặt Trời ở các điểm này ngày và đêm đều dài 12 tiếng đồng

hồ cho mọi nơi trên Trái Đất

Điểm nằm trên vòng tròn hoàng đạo cao nhất về phía bắc so với mặt phẳng xích đạo gọi là điểm hạ chí của bán cầu bắc, hay đông chí của

bán cầu nam Khi Mặt Trời nằm ở điểm thấp nhất về phía nam thì đó là điểm đông chí của bán cầu bắc, hay hạ chí của bán cầu nam

[ sửa ] Xem thêm