Vấn đề nợ nước ngoài ở việt nam

Mô hình tam khuy tế.

Đ I H C KINH T  TP.H  CHÍ MINHẠ Ọ Ế Ồ

KHOA KINH T  PHÁT TRI N Ế Ể

­­­ ­­­

BÁO CÁO TH C T P T T NGHI P Ự Ậ Ố Ệ

Đ  TÀI:Ề

V N Đ  N  N Ấ Ề Ợ ƯỚ C NGOÀI  Ở

 VI T NAM Ệ

GVHD : NGUY N HOÀNG B O Ễ Ả

SVTH : Đ  TH  HÀ PHỖ Ị ƯƠNG 

L PỚ : Đ U T  1 – K33Ầ Ư

TÓM T T NGHIÊN C U Ắ Ứ

K  t  khi chuy n t  n n kinh t  t p trung sang n n kinh t  th  trể ừ ể ừ ề ế ậ ề ế ị ường năm 1987 đ nế   nay, kinh t  Vi t Nam tăng trế ệ ưởng nhanh nh ng đi đôi v i nó là thâm h t thư ớ ụ ương m i,ạ   thâm h t ngân sách, l m phát cao… Trong b i c nh kinh t  th  gi i có nhi u bi nụ ạ ố ả ế ế ớ ề ế  

đ ng,   trong nộ ở ước cũng ph i đ i m t v i nhi u v n đ  kinh t  nh  l m phát tăngả ố ặ ớ ề ấ ề ế ư ạ   cao, thâm h t thụ ương m i ngày càng l n, th  trạ ớ ị ường nhà đ t đóng băng, th  trấ ị ườ  ng

ch ng khoán liên t c h  đi m, giá vàng, giá đô la, giá xăng d u b t  n… V n đ  thâmứ ụ ạ ể ầ ấ ổ ấ ề  

h t tài kho n vãng lai tăng cao và kèm theo đó là n   nụ ả ợ ước ngoài ngày càng l n đang làớ  

m i quan tâm c a nhi u nhà kinh t  N  nố ủ ề ế ợ ước ngoài đóng góp m t ph n không nhộ ầ ỏ  trong s  tăng trự ưởng c a n n kinh t , tuy nhiên con s  n  nủ ề ế ố ợ ước ngoài ngày càng l n vàớ  

ch a tư ương x ng v i t c đ  tăng trứ ớ ố ộ ưởng, kèm theo đó là s  b t  n c a n n kinh t  vàự ấ ổ ủ ề ế  

c  ch  qu n lý n  kém hi u qu  có th  s  là nguyên nhân d n t i s  kém b n v ngơ ế ả ợ ệ ả ể ẽ ẫ ớ ự ề ữ  

c a n  nủ ợ ước ngoài. Sau nhi u bài h c trên th  gi i, có th  nh n ra r ng trong quá trìnhề ọ ế ớ ể ậ ằ   phát tri n, kh ng ho ng n  r t d  x y ra và khó tránh kh i, th c t  cho th y th i gianể ủ ả ợ ấ ễ ả ỏ ự ế ấ ờ   qua kh ng ho ng đã x y ra    nhi u nủ ả ả ở ề ước và đang lan r ng ra, đ c bi t là các nộ ặ ệ ướ  c phát tri n   châu Âu. Đ  tài đi vào tìm hi u nh ng y u t  tác đ ng t i n  nể ở ề ể ữ ế ố ộ ớ ợ ước ngoài 

và tính b n v ng c a n  nề ữ ủ ợ ước ngoài   Vi t Nam. Thông qua đó, ki n ngh  m t sở ệ ế ị ộ ố  chính sách nh m gi m m c đ  n  nằ ả ứ ộ ợ ước ngoài cũng nh  s  d ng hi u qu  n  nư ử ụ ệ ả ợ ướ  c ngoài

CH ƯƠ NG 1

Chương m t là chộ ương gi i thi u t ng quan v  đ  tài, bao g m lý do ch n đ  tài, m cớ ệ ổ ề ề ồ ọ ề ụ   tiêu c a đ  tài, câu h i nghiên c u, phủ ề ỏ ứ ương pháp lu n và c u trúc c a đ  tài.ậ ấ ủ ề

1.1 Đ t v n đặ ấ ề

N  nợ ước ngoài c a m t qu c gia  nh hủ ộ ố ả ưởng t i toàn b  n n kinh t  c a qu c gia đó,ớ ộ ề ế ủ ố   đây hi n đang là v n đ  quan tâm c a r t nhi u các qu c gia trên th  gi i, t  nh ngệ ấ ề ủ ấ ề ố ế ớ ừ ữ  

nước kém phát tri n, đang phát tri n hay k  c  nh ng nể ể ể ả ữ ước phát tri n, n u nh  khôngể ế ư  

có m t chính sách qu n lý các kho n n  qu c gia nói chung và kho n n  nộ ả ả ợ ố ả ợ ước ngoài  nói riêng thì nguy c  kh ng ho ng n  là r t l n.ơ ủ ả ợ ấ ớ

Trong th i gian qua, có nhi u nờ ề ước đang phát tri n đã d a và các kho n n  nể ự ả ợ ước ngoài 

đ  thúc đ y tăng trể ẩ ưởng kinh t , ngoài nh ng l i ích đáng k , các nế ữ ợ ể ước vay n  ph iợ ả  

đ i m t v i nh ng thách th c đòi h i ph i có chính sách qu n lý n  nố ặ ớ ữ ứ ỏ ả ả ợ ước ngoài m tộ   cách h p lý đ  tránh tình tr ng kh ng ho ng n  N  nợ ể ạ ủ ả ợ ợ ước ngoài c a Vi t Nam ngàyủ ệ   càng tăng, tính t i năm 2010, n  nớ ợ ước ngoài c a qu c gia là 30% GDP, theo quan đi mủ ố ể  

c a Worldbank, đây v n là m c n  an toàn. Tuy nhiên n  nhi u hay ít không quanủ ẫ ứ ợ ợ ề  

tr ng b ng v n đ  Vi t Nam có đ  kh  năng chi tr  hay không. ọ ằ ấ ề ệ ủ ả ả M t xu th  r t đáng loộ ế ấ  

ng i là trong giai đo n 2001­2009, thâm h t ngân sách tăng t  2,8% GDP lên t i 9%ạ ạ ụ ừ ớ   GDP, nh p siêu ngày càng l n, t  giá bi n đ ng liên t c, Vi t Nam đang bán r t nhi uậ ớ ỷ ế ộ ụ ệ ấ ề   tài nguyên thiên nhiên đ  thu ngo i t  và tr  n  cho nể ạ ệ ả ợ ước ngoài. Trong năm 2010, sự 

kh ng ho ng n  công c a m t lo t các nủ ả ợ ủ ộ ạ ước phát tri n   châu Âu, theo các báo cáoể ở  

c a B  tài chính, n  nủ ộ ợ ước ngoài c a Vi t Nam v n n m trong t m ki m soát. Đ  tàiủ ệ ẫ ằ ầ ể ề  

t p trung tìm hi u v n đ  n  nậ ể ấ ề ợ ước ngoài c a Vi t Nam, bao g m  nh hủ ệ ồ ả ưởng c a cácủ  

y u t  vĩ mô t i kh  năng gia tăng kho n n  và kh  năng tr  n  nế ố ớ ả ả ợ ả ả ợ ước ngoài   nở ước ta 

và tìm hi u tính b n v ng c a n  nể ề ữ ủ ợ ước ngoài c a Vi t Nam.ủ ệ

Theo Aart Kraay and Vikram Nehru(2003), các bi n s  phi tài chính là y u t  quy t đ nhế ố ế ố ế ị   then ch t đ n t ng n  nố ế ổ ợ ước ngoài và kh  năng tr  n  nả ả ợ ước ngoài c a m t n n kinh t ,ủ ộ ề ế  

đ c bi t là chính sách  nh hặ ệ ả ưởng r t l n t i n  nấ ớ ớ ợ ước ngoài. Ngay c  m t nả ộ ước không 

có ti n l  v  m t kh  năng tr  n  hay không có chính sách y u kém v  kh  năng tr  nề ệ ề ấ ả ả ợ ế ề ả ả ợ 

nh ng n u hi n t i không có chính sách qu n lý và s  d ng các kho n n  nư ế ệ ạ ả ử ụ ả ợ ước ngoài 

hi u qu  cũng có th  d n t i kh ng ho ng n  nh  hàng lo t các nệ ả ể ẫ ớ ủ ả ợ ư ạ ước phát tri n   châuể ở  

Âu trong năm 2010. 

Đ  tài xem xét s  b n v ng c a n  nề ự ề ữ ủ ợ ước ngoài t  m t góc đ  khác so v i các ch  nừ ộ ộ ớ ủ ợ 

đa phương nh  World Bank hay IMF, khái ni m và ch  tiêu n  b n v ng t p trung vàoư ệ ỉ ợ ề ữ ậ   các ch  s  n  n n. Tuy nhiên, đánh giá m c b n v ng c a n  nỉ ố ợ ầ ứ ề ữ ủ ợ ước ngoài   ph n l nở ầ ớ   các nhóm qu c gia trong đó có c  Vi t Nam nh  hi n nay là ch a chính xác vì m iố ả ệ ư ệ ư ỗ  

nước có chính sách khác nhau, b i c nh kinh t  khác nhau. ố ả ế

1.2 M c tiêu nghiên c uụ ứ

Nh ng y u t  vĩ mô  nh hữ ế ố ả ưởng t i kh  năng tr  n  c a Vi t Namớ ả ả ợ ủ ệ

Đánh giá tính b n v ng c a n  nề ữ ủ ợ ước ngoài   Vi t Nam.ở ệ

1.3 Câu h i nghiên c uỏ ứ

Nh ng y u t  vĩ mô nào  nh hữ ế ố ả ưởng t i tính b n v ng c a n  nớ ề ữ ủ ợ ước ngoài?

N  nợ ước ngoài c a Vi t Nam hi n nay và trong th i gian t i có b n v ng hay không?ủ ệ ệ ờ ớ ề ữ

Đ  tài s  d ng mô hình Jame De Pines đ  đánh giá tính b n v ng đ ng th i đ a ra m tề ử ụ ể ề ữ ồ ờ ư ộ  

s  k ch b n n  c a Vi t Nam trong th i gian t i. Các s  li u kinh t  vĩ mô s  d ngố ị ả ợ ủ ệ ờ ớ ố ệ ế ử ụ   trong đ  tài là n  nề ợ ước ngoài, xu t kh u, nh p kh u, lãi su t, thâm h t ngân sách c aấ ẩ ậ ẩ ấ ụ ủ  

Vi t Nam trong giai đo n t  1990­ 2009, s  li u đệ ạ ừ ố ệ ượ ấ ừc l y t  các trang web c a Worldủ   Bank, Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB) và b n tin n  nể ả ợ ước ngoài s  6. Ngoài ra, đố ề  tài s  d ng phử ụ ương pháp phân tích th c nghi m v i m t s  trự ệ ớ ộ ố ường h p c  th  c aợ ụ ể ủ  

Vi t Nam.ệ

1.5 C u trúc đ  tàiấ ề

Đ  tài bao g m 5 chề ồ ương. Chương 1 gi i thi u chung v  đ  tài. Chớ ệ ề ề ương 2 nghiên c uứ  

c  s  lý thuy t, các đ nh nghĩa, cách phân lo i n  nơ ở ế ị ạ ợ ước ngoài, các lý thuy t liên quanế  

đ n n  nế ợ ước ngoài và các nghiên c u trứ ước đây v  n  nề ợ ước ngoài. Chương 3 trình bày  khung phân tích c a đ  tài nh  mô hình Jame de pines. Chủ ề ư ương 4 là k t qu  đ t đế ả ạ ượ  c

c a đ  tài. Chủ ề ương 5 là k t lu n và ki n ngh  chính sách.ế ậ ế ị

Ch ươ ng 2

Các lý thuy t và các nghiên c u liên quan s  đế ứ ẽ ược đ  c p trong chề ậ ương 2 làm n nề  

t ng lý thuy t cho nh ng phân tích c a bài nghiên c u bao g m: Đ nh nghĩa và cáchả ế ữ ủ ứ ồ ị   phân lo i n  nạ ợ ước ngoài, m t s  cách xác đ nh m c b n v ng c a n  nộ ố ị ứ ề ữ ủ ợ ước ngoài trên 

th  gi i và c a Vi t Nam, xác đ nh các nhân t   nh hế ớ ủ ệ ị ố ả ưởng đ n kh  năng tr  n  và khế ả ả ợ ả  năng gia tăng n  nợ ước ngoài, các nghiên c u trứ ước đây v  n  nề ợ ước ngoài và bài h cọ   kinh nghi m v  qu n lý n  nệ ề ả ợ ước ngoài c a m t s  nủ ộ ố ước trên th  gi i.ế ớ

2.1 Lý thuy t c  b n v  n  nế ơ ả ề ợ ước ngoài

2.1.1 Đ nh nghĩa n  nị ợ ước ngoài

Theo lu t qu n lý n  công,ậ ả ợ  n  nợ ước ngoài c a qu c gia là t ng các kho n n  nủ ố ổ ả ợ ướ  c ngoài c a Chính ph , n  đủ ủ ợ ược Chính ph  b o lãnh, n  c a doanh nghi p và t  ch củ ả ợ ủ ệ ổ ứ   khác được vay theo phương th c t  vay, t  tr  theo quy đ nh c a pháp lu t Vi t Nam.ứ ự ự ả ị ủ ậ ệ

Theo đ nh nghĩa trong ngh  đ nh s  90/1998/NĐ­ CP c a Chính phị ị ị ố ủ ủ, vay nước ngoài là  các kho n vay ng n, trung ho c dài h n (có ho c không ph i tr  lãi) do Nhà nả ắ ặ ạ ặ ả ả ước Vi tệ   Nam, Chính ph  Vi t Nam ho c doanh nghi p là pháp nhân Vi t Nam (k  c  doanhủ ệ ặ ệ ệ ể ả   nghi p có v n đ u t  nệ ố ầ ư ước ngoài) vay c a t  ch c tài chính qu c t , c a Chính ph ,ủ ổ ứ ố ế ủ ủ  

c a ngân hàng nủ ước ngoài ho c c a t  ch c và cá nhân nặ ủ ổ ứ ước ngoài khác

Theo đ nh nghĩa c a Qu  ti n t  qu c t  (IMF), t ng n  n c ngoài t i b t k  th i đi mị ủ ỹ ề ệ ố ế ổ ợ ướ ạ ấ ỳ ờ ể   nào, là t ng d  n  c a các nghĩa v  n  t i th i đi m đó, không bao g m các nghĩa v  nổ ư ợ ủ ụ ợ ạ ờ ể ồ ụ ợ 

d  phòng, đòi h i ng i đi vay ph i thanh toán n  g c có lãi ho c không có lãi trongự ỏ ườ ả ợ ố ặ  

t ng lai, kho n n  này là c a ng i c  trú đ i v i m t ng i không c  trú trong qu cươ ả ợ ủ ườ ư ố ớ ộ ườ ư ố   gia

Đ  tài th ng nh t s  d ng đ nh nghĩa c a qu  ti n t  qu c t  IMF vì đây là đ nh nghĩaề ố ấ ử ụ ị ủ ỹ ề ệ ố ế ị  

đ c áp d ng r ng rãi trên toàn th  gi i, đ  tài có th  d  dàng so sánh v i các n c khácượ ụ ộ ế ớ ề ể ễ ớ ướ  

và có th  áp d ng nh ng mô hình kinh t  trên th  gi i đ i v i tr ng h p c a Vi t Nam.ể ụ ữ ế ế ớ ố ớ ườ ợ ủ ệ

2.1.2 Phân lo i n  nạ ợ ước ngoài

Theo ngh  đ nh s  90/1998/NĐ­ CP c a Chính ph , và theo b n tin n  nị ị ố ủ ủ ả ợ ước ngoài s  6ố  

c a C c qu n lý n  nủ ụ ả ợ ước ngoài, N  nợ ước ngoài có th  phân lo i theo các cách sau:ể ạ

Phân lo i theo đi u ki n đi vay:  u đãi và không  u đãi. Theo U  ban h  tr  phát tri n,ạ ề ệ ư ư ỷ ỗ ợ ể   kho n vay  u đãi là kho n vay trong đó y u t  vi n tr  chi m t  25% tr  lên; y u tả ư ả ế ố ệ ợ ế ừ ở ế ố 

vi n tr  c a kho n vay là giá tr  cam k t c a nó tr  đi giá tr  d ch v  n  theo h p đ ngệ ợ ủ ả ị ế ủ ừ ị ị ụ ợ ợ ồ  

và ngượ ạc l i là kho n vay không  u đãi. ả ư

Phân lo i theo th i h n vay: ng n h n và dài h n. n  ng n h n là các kho n n  t  m tạ ờ ạ ắ ạ ạ ợ ắ ạ ả ợ ừ ộ   năm tr  xu ng và n  dài h n là trên m t năm. N  ng n h n là kho n n  có  nh hở ố ợ ạ ộ ợ ắ ạ ả ợ ả ưở  ng

tr c ti p đ n tính thanh kho n c a qu c gia và có kh  năng gây ra kh ng ho ng kinhự ế ế ả ủ ố ả ủ ả  

t  nh  s  rút v n đ t ng t c a các t  ch c nế ư ự ố ộ ộ ủ ổ ứ ước ngoài   Thái Lan năm 1997, kéo theoở  

đó là s  rút v n   hàng lo t các nự ố ở ạ ước châu Á khác. Kho n n  ng n h n c n đả ợ ắ ạ ầ ượ  c

qu n lý ch t ch  và c n đả ặ ẽ ầ ược gi    m c th p nh t có th  đ  gi m áp l c thanh toánữ ở ứ ấ ấ ể ể ả ự  

và gi m tác đ ng tiêu c c đ n n n kinh t  khi có s  rút lui v n đ t ng t. ả ộ ự ế ề ế ự ố ộ ộ

Phân lo i theo ch  th  đi vay: N  chính th c c a khu v c chính ph  và n  t  nhân c aạ ủ ể ợ ứ ủ ự ủ ợ ư ủ   khu v c t  nhân. N  chính th c là kho n n  c a khu v c chính ph  bao g m n  c aự ư ợ ứ ả ợ ủ ự ủ ồ ợ ủ   các t  ch c nhà nổ ứ ước, c a các c  quan hành chính t nh, thành ph  Ngoài ra, các kho nủ ơ ỉ ố ả  

n  c a khu v c t  nhân do nhà nợ ủ ự ư ước b o lãnh cũng đả ược coi là n  chính th c vì chínhợ ứ  

ph  c a nủ ủ ước đi vay s  ch u trách nhi m tr  v n và lãi cho nẽ ị ệ ả ố ước cho vay trong trườ  ng

h p ch  th  đi vay không th c hi n nghĩa v  hoàn tr  n  c a mình. Tuy nhiên trongợ ủ ể ự ệ ụ ả ợ ủ  

trường h p chính quuy n đ a phợ ề ị ương ho c doanh nghi p v  n  thì nghĩa v  n  có thặ ệ ỡ ợ ụ ợ ể 

đè lên vai chính ph  . N  t  nhân là các kho n n  do doanh nghi p tr c ti p vay mủ ợ ư ả ợ ệ ự ế ượ  n

ho c do chính quy n đ a phặ ề ị ương mượn không có s  b o lãnh c a chính ph  N  tự ả ủ ủ ợ ư 

nhân thường là n  trên th  trợ ị ường trái phi u, n  ngân hàng thế ợ ương m i và các t  ch cạ ổ ứ  

t  nhân khác. Trong cách tính n  nư ợ ước ngoài c a Vi t Nam không tính t i các kho nủ ệ ớ ả  

n  nợ ước ngoài không được nhà nước b o lãnh, các công ty có th  phát hành trái phi uả ể ế  

ra nước ngoài, con s  này trên th c t  là r t l n, thố ự ế ấ ớ ường là lãi su t cao không  u đãiấ ư  

r t khó ki m soát.ấ ể

Phân lo i theo ch  th  cho vay: n  đa phạ ủ ể ợ ương và n  song phợ ương. N  đa phợ ương là nợ 

t  các t  ch c qu c t  nh  Ngân hàng th  gi i, Qu  ti n t  qu c t , các ngân hàngừ ổ ứ ố ế ư ế ớ ỹ ề ệ ố ế   phát tri n khu v c, các c  quan đa phể ự ơ ương nh  OPEC và liên chính ph  N  songư ủ ợ  

phương là n  t  chính ph  c a m t nợ ừ ủ ủ ộ ước. 

2.1.3 N  b n v ng theo quan đi m world bankợ ề ữ ể

Trước tiên, ta đi tìm hi u khái ni m n  b n v ng, các t  ch c qu c t  đã th ng nh tể ệ ợ ề ữ ổ ứ ố ế ố ấ  

n  nợ ước ngoài b n v ng là tình hu ng các qu c gia đ t đề ữ ố ố ạ ược khi qu c gia đó có thố ể  duy trì n  nợ ước ngoài m t cách tích c c, không gây h i cho n n kinh t  N  b n v ngộ ự ạ ề ế ợ ề ữ  

là m t m c đ  c a n  cho phép các qu c gia m c n  có th  đáp  ng nghĩa v  n  c aộ ứ ộ ủ ợ ố ắ ợ ể ứ ụ ợ ủ   mình m t cách đ y đ    hi n t i và tộ ầ ủ ở ệ ạ ương lai mà không c n thêm c u tr , gia h n n ,ầ ứ ợ ạ ợ  

có th  ngăn ng a tích t   n  mà không có b t c  tr  ng i nào cho tăng trể ừ ụ ợ ấ ứ ở ạ ưởng kinh t  ế

Đ  đánh giá m c đ  b n v ng c a n  nể ứ ộ ề ữ ủ ợ ước ngoài có ba phương pháp, th  nh tứ ấ  

là phân tích gi m n  c a các qu c gia nghéo m c n  n ng n  (HIPC), khung n  b nả ợ ủ ố ắ ợ ặ ề ợ ề  

v ng cho nh ng nữ ữ ước có thu nh p th p, (LIC – DSF) và khung n  b n v ng cho nh ngậ ấ ợ ề ữ ữ  

nước thu nh p trung bình. Đ i v i Vi t Nam, khung n  b n v ng cho nh ng nậ ố ớ ệ ợ ề ữ ữ ước có  thu nh p th p là phù h p nh t. Ngân hàng th  gi i cũng áp d ng khung này đ  đánhậ ấ ợ ấ ế ớ ụ ể   giá n  nợ ước ngoài c a Vi t Nam.ủ ệ

N  nợ ướ  c ngoài/ xu tấ  

kh u (%)ẩ

N  nợ ướ  c ngoài/ GDP  (%)

N  nợ ướ  c ngoài/ t ngổ   thu chính 

ph  (%)ủ

D ch vị ụ 

n / xu tợ ấ  

kh u (%)ẩ

D ch vị ụ 

n / t ngợ ổ   thu chính 

ph  (%)ủ

Ngu n: Ngân hàng th  gi i, World Bank ồ ế ớ

2.1.4 Ch  tiêu gi i h n an toàn n  nỉ ớ ạ ợ ước ngoài c a Vi t Namủ ệ

­ T ng d  n  nổ ư ợ ước ngoài / GDP: 50%

­ T ng d  n  nổ ư ợ ước ngoài / xu t kh u: 150%ấ ẩ

­ T ng nghĩa v  tr  n  / xu t kh u: 20%ổ ụ ả ợ ấ ẩ

­ T ng nghĩa v  tr  n  c a chính ph / thu ngân sách: 12%ổ ụ ả ợ ủ ủ

Nh ng ch  tiêu gi i h n này đữ ỉ ớ ạ ược áp d ng r t ph  bi n trên th  gi i. Các chụ ấ ổ ế ế ớ ỉ  tiêu này d a trên đi u ki n kh  năng thanh toán các kho n n  Tuy nhiên các ch  tiêuự ề ệ ả ả ợ ỉ   này b c l  nh ng h n ch  c a nó. M c dù các ch  tiêu này cung c p m t đi u ki n lâuộ ộ ữ ạ ế ủ ặ ỉ ấ ộ ề ệ   dài cho s   n đ nh c a t  l  n  trên GDP nh ng không xác đ nh đự ổ ị ủ ỷ ệ ợ ư ị ượ ỷ ệ ố ưc t  l  t i  u; trên 

th c t  có nh ng nự ế ữ ước có t  l  n  trên xu t kh u và trên GDP r t cao nh ng hoàn toànỷ ệ ợ ấ ẩ ấ ư  

có kh  năng ả tr  n … Nh ng ch  tiêu trên không hoàn toàn ph n ánh đ c h t nguy c  nả ợ ữ ỉ ả ượ ế ơ ợ  không b n v ng.ề ữ

2.2 Tác đ ng c a n  nộ ủ ợ ước ngoài đ i v i n n kinh tố ớ ề ế

Theo Hameed.A (2008), vay n  nợ ước ngoài góp m t ph n quan tr ng vào tăng trộ ầ ọ ưở  ng kinh t , đ c bi t là khi ngu n l c tài chính trong nế ặ ệ ồ ự ước không đ y đ  và c n b  sungầ ủ ầ ổ   ngu n v n t  bên ngoài. Nghiên c u c a ông cũng công nh n r ng m t m c đ  vay nồ ố ừ ứ ủ ậ ằ ộ ứ ộ ợ 

nướ ngoài h p lý s  thúc đ y tăng tr ng kinh t  thông qua các y u t  tích lu  và tăngc  ợ ẽ ẩ ưở ế ế ố ỹ   năng su t.ấ  

Hojman (1986) cũng đã nghiên c u m t phứ ộ ương trình c  b n  ng d ng d a trênơ ả ứ ụ ự   đóng góp c a n  nủ ợ ước ngoài t i s n lớ ả ượng, năng su t, vi c làm và chi tiêu   Chileấ ệ ở   trong giai đo n 1960­1982. K t qu  cho th y r ng có m i quan h  có ý nghĩa tiêu c cạ ế ả ấ ằ ố ệ ự  

gi a dòng v n t  bên ngoài và ti t ki m n i đ a. Nh ng trong nghiên c u này cũngữ ố ừ ế ệ ộ ị ư ứ  

kh ng đ nh s  đóng góp c a n  nẳ ị ự ủ ợ ước ngoài đ i v i tăng trố ớ ưởng kinh t  ế

Hameed.A và các c ng s  (2008) đã phân tích m i quan h  trong dài h n và ng nộ ự ố ệ ạ ắ  

h n gi a n  nạ ữ ợ ước ngoài và tăng trưởng kinh t    Pakistan. H  đã xem xét tác đ ng c aế ở ọ ộ ủ   GDP, d ch v  n , v n và l c lị ụ ợ ố ự ượng lao đ ng vào tăng trộ ưởng kinh t  b ng cách k tế ằ ế  

h p mô hình tân c  đi n và d ch v  n  nợ ổ ể ị ụ ợ ước ngoài. K t qu  cho th y d ch v  n  cóế ả ấ ị ụ ợ  

nh h ng tiêu c c t i hi u qu  c a năng su t và v n trong dài h n và do đó, nó làm

gi m kh  năng tr  n  nả ả ả ợ ước ngoài c a đ t nủ ấ ước. Tuy nhiên trong ng n h n, Hameedắ ạ   tìm th y m i quan h  m t chi u c a n  nấ ố ệ ộ ề ủ ợ ước ngoài t i GDP, và n  góp m t ph nớ ợ ộ ầ   quan tr ng vào tăng trọ ưởng GDP

Qua nh ng nghiên c u trên ta th y r ng n  nữ ứ ấ ằ ợ ước ngoài là m t y u t  c n thi t độ ế ố ầ ế ể  thúc đ y tăng trẩ ưởng kinh t , n  nế ợ ước ngoài bù đ p thi u h t v  tài chính đ c bi t làắ ế ụ ề ặ ệ  

 nh ng n c đang phát tri n. 

Mô hình tam khuy tế