Lí thuyết Bóng rổ cực hay

Một sự tiến bộ đặc biệt là kỹ thuật ném rổ bằng một tay cùng với các hình thức chuyền bóng, dẫn bóng và các động tác giả đa dạng đã nâng tổng số điểm trung bình trong một trận từ 20 – 30

CHƯƠNG I : LỊCH SỬ VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN

  

1 Lịch sử hình thành môn bóng rổ:

Bóng rổ (BR) ra đời năm 1891 do Dr James Naismith (1861-1936) – giáo viên môn giáo dục thể chất ở học viện Springfield thuộc bang Masachusetts sáng lập

Vào thời gian đó các môn thể thao, trò chơi vận động chủ yếu được thực hiện ngoài trời Do vậy trong suốt mùa đông các sinh viên đã không thể tập luyện hay thi đấu được Các giáo viên thể dục rất băn khoăn, lo lắng và không ngừng tìm tòi, suy nghĩ để tìm ra một môn chơi mới Bóng rổ ban đầu chỉ là trò chơi vận đồng cho sinh viên trong thời tiết xấu Ban đầu ông Naismith tính xây dựng dựa trên môn football (Mỹ), soccer và lacrosse nhưng ý tưởng đó đã sớm bị loại bỏ vì ông cho rằng football (Mỹ) quá thô bạo, còn hai môn kia chủ yếu dựa trên khả năng sức mạnh tốc độ, không có tính nghệ thuật

Điều kiện để hình thành môn mới này là phải được chơi trong nhà thể dục, phải giới hạn bởi nhiều luật lệ nhưng đơn giản và dễ hiểu, không được dùng que gậy vì dễ gây nguy hiểm và không được thô bạo hay có những động tác truy cản theo kiểu môn football (Mỹ)

Do đó Ông đã chọn quả bóng đá và sử dụng tay để chuyền, bắt và ném

Để hình thành “rổ” và “bảng” như bây giờ đã có nhiều tài liệu đề cập và giải thích Ví

dụ như trong sách bóng rổ của Iu M Portnova thì cho là Ông đã ứng dụng môn chơi Pok-Tapok – ném bóng vào một vòng tròn bằng đá được đính trên tường cao của bộ lạc Inka va Maia sống tại Mehico và môn chơi nổi tiếng Ollamalituli của người Astek cũng với mục đích ném bóng cao su vào một chiếc vòng làm bằng đá Nhưng theo sách “Basketball” của Joe Hutton và Vern B Hoffman đã giải thích theo logic của vấn đề là Ông dự định làm goal theo môn Lacrose nhưng nếu các cầu thủ tập trung trước goal để tranh cướp và ném bóng

sẽ dẫn đến thô bạo, do vậy Ông đặt 2 cái hộp ở 2 đầu sân và bóng sẽ được ném vào đó Nhưng điều này lại nảy sinh một vấn đề khác là hàng phòng thủ đứng tụm quanh hộp để chặn bóng Do vậy Ông quyết định treo 2 cái hộp trên đầu các đấu thủ sao cho họ không thể với tới được Điều này ép họ phải bung rộng ra khống chế các quả ném từ vòng ngoài Vào thời đó Ông cho treo 2 cái giỏ đựng đào trên balcony của nhà thể dục Sprìngield ở độ cao 10feet (3,05m) tính từ mặt sân tới cạnh trên của vòng rổ (độ cao được giữ đến bây giờ ) Còn bảng rổ được hình thành trong quá trình thi đấu sau này vì khi thi đấu, các cổ động viên cuồng nhiệt đứng trên balcony đã cố gắng giúp đỡ đội mình bằng cách phụ hất bóng vào rổ đối phương Do đó Ông đã cho đặt thêm bảng (1895) ở phía sau nhằm mục đích bảo vệ Điều tiếp theo là cách thức để bắt đầu một trận đấu, Ông đã dựa trên môn English Rugby – khi có tranh chấp, trọng tài sẽ ném bóng vào giữa 2 hàng cầu thủ để họ lao vào tranh cướp Luật này tuy thô bạo nhưng công bằng cho cả 2 bên Do đó các vòng tròn nhảy tranh bóng được lập ra Tiếp theo Ông viết 13 điều luật cơ bản

Ngay sau đó toàn bộ giáo viên và sinh viên trong trường đã ngưng hoạt động để xem lớp của Ông thi đấu trận bóng rổ đầu tiên trên thế giới

Tên môn chơi là “Basketball” (bóng rổ) được học sinh lớp Ông đề nghị đã được chấp nhận

2 Quá trình phát triển môn BR trên thế giới:

Từ năm 1891 cho đến nay môn BR đã trải qua một chặng đường phát triển dài trên một thế kỉ và có thể chia làm năm giai đoạn

Giai đoạn 1: 1891 – 1918

Giai đoạn hình thành và hoàn thiện từng bước môn BR Từ vị trí môn trò chơi vận động, BR dần dần trở thành môn thể thao có tất cả những đặc điểm tiêu biểu riêng của mình Năm 1894 tại Mỹ đã xuất bản những điều luật thi đấu chính thức đầu tiên Đồng thời với việc phổ biến trò chơi này là sự hình thành kỹ chiến thuật của nó Các kỹ thuật chuyền,

bắt, dẫn và ném rổ còn thiếu tính năng động và chỉ được thực hiện tại chỗ Trong chiến thuật

đã xác định và phân công nhiệm vụ cho từng đấu thủ BR Ban đầu BR chỉ phát triển sang Nhật, Trung Quốc, Philippin đến Châu Âu và Nam Mỹ

Năm 1904 BR lần đầu tiên được tổ chức thi đấu nhân dịp Đại hội thể thao toàn nước

Mỹ và được thi đấu biểu diễn tại Thế vận hội Olympic lần thứ III (nước Mỹ)

Năm 1913 Giải vô địch BR Châu Á lần đầu tiên được tổ chức tại Manila (Philippin)

Giai đoạn 2: 1919 – 1931

Nhiều nước đã thành lập hiệp hội BR và bắt đầu có những cuộc thi đấu Quốc tế

Năm 1919 giải BR Quốc tế đầu tiên được tổ chức giữa các đội quân đội của Mỹ, Ý và Pháp

Nam Mỹ và các nước Đông Nam Á cũng đã tổ chức giải BR riêng của mình

Năm 1923 cuộc đấu BR hữu nghị nữ đầu tiên được tổ chức tại Pháp giữa 3 nước Pháp,

Ý và Tiệp Khắc

Giai đoạn 3: 1932 – 1947

Đây là giai đoạn BR phát triển mạnh trên toàn thế giới Ngày 18 tháng 6 năm 1932 Liên đoàn BR Quốc tế FIBA được thành lập (có 8 nước tham gia) và đã đưa ra điều luật thi đấu chính thức

Năm 1935 giải BR vô địch Châu Âu được tổ chức ở Thụy Sỹ

Năm 1936 BR Nam được đưa vào chương trình thi đấu của Đại hội Olympic lần XI tại Berlin có 21 nước tham dự Đội tuyển Mỹ vô địch và Ông Naismith đã tham gia với tư cách

là khách mời danh dự

Năm 1938 giải BR nữ được tổ chức tại Châu Âu

Giai đoạn 4: 1948 – 1965

Giai đoạn này không những phát triển mạnh mẽ về bề rộng mà còn cả về bề sâu trên toàn thế giới Một sự tiến bộ đặc biệt là kỹ thuật ném rổ bằng một tay cùng với các hình thức chuyền bóng, dẫn bóng và các động tác giả đa dạng đã nâng tổng số điểm trung bình trong một trận từ 20 – 30 lên tới 50 – 60 điểm Trong chiến thuật, người ta đã thay đổi lối chơi ngẫu hứng của từng VĐV sang lối chơi đồng đội

Năm 1948 Liên đoàn BR thế giới có 50 nước đồng thời môn BR mini dành cho trẻ em lứa tuổi 8 – 12 do một người Mỹ T Artrer lần đầu tiên được đưa ra

Năm 1950, tại Achentina giải vô địch BR nam thế giới lần đầu tiên được tổ chức Đội chủ nhà vô địch

Năm 1953, tại Chi lê giải BR vô địch nữ thế giới lần đầu tiên được tổ chức Đội Mỹ giành cức vô địch.Giải vô địch BR thế giới nam và nữ được tổ chức 4 năm một lần

Năm 1965 Liên đoàn BR thế giới đã có 122 hội viên

Giai đoạn 5: 1966 đến nay

Giai đoạn này đánh dấu sự khắc phục khủng hoảng trong thi đấu BR (các đội có ưu thế

về điểm thường ngưng tấn công, giữ bóng trong thời gian dài, chuyền qua chuyền lại nhằm kéo dãn hàng phòng thủ của đối phương để có thể đột phá hay là chuyền bóng cho VĐV có chiều cao đang thường xuyên đứng sẵn ở dưới rổ) bằng cách đưa ra một số điều luật bổ sung

Năm 1972 BR được đưa vào chương trình thế vận hội

Năm 1983 FIBA hợp nhất 157 Liên đoàn BR quốc gia của cả 5 châu lục

Năm 1987 FIBA gồm có 168 nước

Năm 1988 FIBA gồm có 202 nước

3 Tình hình BR ở Việt Nam :

Tuy chưa xác định chính xác thời điểm khởi đầu của môn BR ở nước ta nhưng vào khoảng những năm 30 tại các thành phố lớn như Hà Nội, Nam Định, Huế, Sài Gòn đã có

một số ít người tham gia luyện tập Quá trình phát triển BR ở Việt Nam có thể chia làm 4 giai đoạn như sau:

Giai đoạn 1: Trước 1945

Do chính sách thống trị của thực dân Pháp và sự kìm hãm của chế độ phong kiến đã làm môn BR không phát triển được, chỉ có một số ít người trong quân đội và học sinh tập luyện theo sở thích riêng

Giai đoạn 2: 1945 – 1954

Cách mạng tháng tám thành công, Đảng, Chính phủ và Bác Hồ kêu gọi toàn dân tập thể dục Nhưng đất nước đang kháng chiến, vì vậy phong trào TDTT nói chung và BR nói riêng vẫn chưa có điều kiện phát triển

Giai đoạn 3: 1955- 1978

Miền bắc:

Sau khi hoàn toàn giải phóng, Đảng và Chính phủ quan tâm đến đời sống, sức khoẻ nhân dân Cùng với phong trào thể thao, BR đã nhanh chóng được khôi phục và phát triển trong quân đội, sinh viên, học sinh và thanh niên ở các thành phố như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Quảng Ninh Hội BR Việt Nam được thành lập để tổ chức và điều hành các giải

BR hạng A, hạng B hàng năm Các đội tiêu biểu lúc bấy giờ: Quân đội (Thể Công), Bưu điện, Quảng Ninh…Đội tuyển Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà thường tham gia các cuộc thi đấu hữu nghị, các giải thi đấu Quốc tế trong khối XHCN

Miền nam:

Môn BR phát triển rất mạnh, rất phổ biến trong các khu người Hoa, trong quân đội, trong các trường dòng Đội tuyển Việt Nam Cộng Hoà từng đoạt huy chương bạc SEA Games và các cầu thủ “Chí Chảy” được chọn vào đội hình tiêu biểu châu Á

Năm 1959 SEA Games lần nhất được tổ chức tại Bangkok (Thái Lan) Đội tuyển Việt Nam Cộng Hoà đoạt Huy chương bạc sau Thái Lan với tỉ số 77/71

Giai đoạn 4 : 1978 tới nay

Sau năm 1975 Miền nam hoàn toàn giải phóng, tưởng chừng sự kết hợp giữa hai trường phái sẽ làm môn BR phát triển mạnh, nhưng phần lớn các cầu thủ xuất sắc của BR miền nam là con em hoặc lính của chế độ cũ do nghe tuyên truyền không tốt về chế độ ta nên bỏ trốn Rồi tới năm 1978 sự kiện “Nạn Kiều” làm hàng loạt người Hoa bỏ về Trung Quốc, trong đó có không ít cầu thủ BR xuất sắc Hai nguyên nhân trên đã gây nên một lỗ hổng lớn cho BR Việt Nam Lớp lớn ra di, lớp trẻ kế thừa không kịp, trình độ BR ngày càng kém Đây chính là giai đoạn khủng hoảng của BR Việt Nam

Từ năm 1990 đất nước đổi mới, chúng ta đã mở rộng quan hệ giao lưu với toàn thế giới Được sự quan tâm cua Đảng và Nhà nứơc, Uỷ ban TDTT đã chỉ đạo phát triển phong trào BR trong tình hình mới BR đã trở thành một môn thi đấu trong hệ thống thi đấu Quốc gia, đội tuyển BR thường xuyên tham gia thi đấu Quốc tế Chúng ta đã mời chuyên gia tham gia giảng dạy và huấn luyện cho HLV, trọng tài và VĐV các cấp

Năm 1994 đội tuyển BR nam của VN lần đầu tiên được thành lập để tham gia giải vô địch BR ĐNÁ lần thứ nhất tại Malaysia (Xếp hạng 7/9 đội)

Năm 1995 đội tuyển BR nữ của VN cũng lần đầu tiên được thành lập để tham dự giải

vô địch BR ĐNÁ lần nhất (Xếp hạng 6/10 đội)

Năm 1998 đội tuyển BR nam của VN lần thứ hai được thành lập để tham dự giải vô địch BR ĐNÁ lần thứ ba tại Philippnies (xếp hạng 5/8 đội) và đoạt giải thưởng dành cho đội

có nhiều tiến bộ nhất

4 Đặc điểm và tác dụng của môn Bóng rổ:

BR là một môn thể thao có tác dụng nâng cao các tố chất của cơ thể như sức nhanh, mạnh, bền, khéo léo đặc biệt phát triển tính linh hoạt và trí thông minh

Tập luyện BR sẽ nâng cao tính dũng cảm, ý chí quyết thắng, khắc phục khó khăn, dám nghĩ dám làm

Phạm vi sân BR không lớn (28m*15m) nhưng có 10 cầu thủ hoạt động với cường độ cao liên tục trong 40’ Cùng với xu thế phát triển của BR hiện đại: nhanh, cao, mạnh, khéo léo và chính xác nên nó đòi hỏi ý chí kiên trì luyện tập rất cao ở người tập

Trong thi đấu BR sự hiệp đồng giữa các VĐV rất chặt chẽ, thành một hệ thống liên hoàn Một vị trí yếu hoặc thiếu ý thức phối hợp toàn đội sẽ dẫn đến sự thất bại, vì vậy cá nhân phải luôn gắn với tập thể và chính điều này đã có tác dụng rất lớn cho việc giáo dục đạo đức và tính cách con người

Ngoài ra tập luyện BR sẽ giúp các giác quan phát triển đến mức cao, giúp người tập

mở rộng thị trường (tầm quan sát), phán đoán, xử lý nhanh và đúng lúc

Những động tác BR đều mang tính bộc phát, giàu tính sáng tạo Vì vậy tập luyện BR là

cơ sở để phát triển con người toàn diện

CHƯƠNG 2 : KỸ THUẬT

A KỸ THUẬT TẤN CÔNG

1 Kỹ thuật di chuyển:

Động tác di chuyển là cơ sở tập luyện các kỹ thuật tấn công và phòng thủ, đồng thời nó là một phần của hệ thống, thống nhất những yếu tố khác, nhằm giải quyết các nhiệm vụ thi đấu một cách cụ thể Khi bắt đầu học BR cần tập các động tác di chuyển trước

1.1 Đi:

Đi được sử dụng chủ yếu là để thay đổi vị trí trong những lúc nghỉ ngắn hay khi giảm cường độ các động tác thi đấu Khi di chuyển đi bằng hai chân hơi co gối, nhờ vậy VĐV có khả năng tăng tốc bất ngờ

1.2.Chạy:

Chạy tự nhiên: Khi chạy hai chân đặt trên mặt đất, bằng nửa trên của hai bàn chân hoặc cả bàn, người hơi ngã về trước, hai đầu gối khuỵu xuống tự nhiên, hai tay gấp và đánh thả lỏng ở hai bên mình Khi di chuyển phải luôn quan sát tình hình trên sân Chạy thay đổi tốc độ: Là phương pháp tốt nhất dể thoát sự kèm cặp của đối phương Khi đấu thủ đang chạy bình thường, muốn chạy nhanh thì dùng sức đạp đất của nửa hai trên bàn chân hướng về sau, các bước đầu (khoảng 4 đến 5 bước) ngắn gọn và dài dần ở các bước sau, tốc độ càng nhanh thì người ngã về trước càng nhiều Muốn chạy chậm lại thì chân bước dài, người hơi ngã về sau

Chạy lùi: Kỹ thuật này giúp đấu thủ vừa chạy vừa ép đối phương ở phía sau mình

để nhận bóng Khi chạy đầu gối luôn gấp, lưng quay về hướng di chuyển, nên chạy bằng những bước ngắn

Chạy nghiêng: Sử dụng khi cần chạy nhanh mà vẫn quan sát được tình hình trên sân Kỹ thuật chạy nghiêng giống như kỹ thuật chạy tự nhiên nhưng thân người và mặt quay về hướng có bóng

Chạy chuyển hướng: Khi tấn công, nếu bị người phòng thủ kèm chặt, đấu thủ tấn công đột nhiên chạy sang hướng khác để thoát đối phương Trước khi thực hiện ý định, người tấn công di chuyển chậm theo một hướng sau đó nhanh chóng sử dụng chân (cùng bên với hướng đang di chuyển) đạp nghịch hướng với đường muốn di chuyển, rồi chuyển trọng tâm cùng với chân còn lại chuyển sang hướng muốn di chuyển, nhanh chóng tăng tốc thoát khỏi sự kèm cặp

1.3 Dừng nhanh:

Khi đấu thủ đang di chuyển đột nhiên dừng lại để thoát đối phương, khi đang di chuyển với tốc độ cao đấu thủ muống dừng lại để nhận bóng của đồng đội chuyền cho, hoặc đang dẫn bóng nhanh muốn dừng lại để ném rổ Dừng nhanh có 2 loại:

Hai bước dừng: Được dùng nhiều khi tốc độ di chuyển nhanh Bước đầu dài, tốc độ giảm, chân tiếp xúc từ gót, thân người hạ thấp và hơi ngã về sau Bước thứ hai tiếp xúc đất trên bước đầu một chút, cả hai chân miết nhanh và mạnh xuống mặt sân Thân người khi dừng phải hạ thấp và trọng tâm dồn vào chân sau, gối hơi xoay vào trong

Nhảy dừng: Thường dùng khi tốc độ di chuyển vừa phải, đấu thủ dùng một chân đạp đất để nhảy lên không một bước nhỏ và thấp, rồi rơi xuống đất bằng hai chân gần như đồng thời hoặc hơi chếch trước sau, hai bàn chân cùng một lúc miết chặt xuống đất Sau khi rơi xuống, hai gối hơi khuỵu và hướng vào trong, trọng tâm thấp

1.4 Kỹ thuật quay người: Sử dụng để thoát người phòng thủ hay dùng để chiếm vị trí tốt trong tấn công

2 Kỹ thuật bắt bóng tại chỗ:

2.1 Kỹ thuật bắt bóng bằng hai tay:

Là động tác bắt bóng cơ bản được sử dụng nhiều trong thi đấu, có thể bắt bóng mạnh từ mọi hướng đến, bắt dễ dàng, bảo vệ bóng tốt, tiện cho việc thực hiện các động tác tiếp theo song phạm vi bắt bóng hẹp hơn bắt bóng bằng một tay

Giai đoạn chuẩn bị: Hai chân đứng song song, hoặc đứng chân trước chân sau

rộng bằng vai, hai gối khuỵu, thân quay về hướng bóng đến, hai tay xòe tự nhiên hình giống như chiếc phễu, đường kính giữa hai lòng bàn tay nhỏ hơn đường kính bóng

Giai đoạn cơ bản: Khi bóng bay gần đến, hai tay duỗi gần thẳng về hướng bóng

tới để đón bóng, khi bóng tiếp xúc với các ngón tay rồi phần chai tay thì chủ động giữ lấy bóng đồng thời khép cổ tay gần vào nhau và hai tay hơi gập lại ở khớp khuỷu và kéo

về trước ngực (kéo nhanh hay chậm là tuỳ vào tốc độ bay của bóng) nhằm hoãn xung và bảo vệ bóng

Giai đoạn kết thúc: Sau khi nhận bóng thân trên hơi ngã về trước, bóng được bảo

vệ trước đối thủ bằng hai khuỷu tay tách ra, ở tư thế chuẩn bị cho động tác tiếp theo 2.2 Kỹ thuật bắt bóng bằng một tay:

Sử dụng để bắt những quả bóng ở tầm xa mà hai tay không thể bắt được

Giai đoạn chuẩn bị: Tay đón bóng đưa ra, các ngón tay xoè rộng tự nhiên, bàn tay

quay về hướng bóng đến

Giai đoạn cơ bản: Khi bóng vừa chạm vào các ngón tay, cần đưa tay ra sau, xuống

thấp dường như tiếp tục chuyển động theo đường bay của bóng (chuyển động hoãn xung) Hơi quay người về phía tay bắt bóng để hỗ trợ cho động tác này

Giai đoạn kết thúc: Khi kéo bóng về trước ngực, tay còn lại nhanh chóng giữ lấy

bóng, khuỵu gối, trọng tâm nằm giữa hai chân

3 Kỹ thuật chuyền bóng:

3.1 Kỹ thuật chuyền bóng hai tay trước ngực:

Kỹ thuật chuyền bóng hai tay trước ngực là kỹ thuật chuyền bóng hai tay cơ bản nhất, cho phép chuyền bóng nhanh và chính xác đến đồng đội bằng đường chuyền thẳng hay bật đất ở cự ly gần nhất

Giai đoạn chuẩn bị: Đứng chân trước chân sau, khoảng cách hai chân rộng bằng

vai, gối hơi khuỵu, trọng tâm thấp, các ngón tay xoè tự nhiên cầm hai bên hơi lui về sau bóng, cánh tay thả lỏng, bóng năm ngang thắt lưng Chú ý bóng chỉ tiếp xúc với chai tay

và các ngón tay, lòng bàn tay không chạm bóng

Giai đoạn cơ bản: Hai chân đạp đất chủ yếu là chân sau, đồng thời hai tay đưa

bóng từ dưới lên trên thành một đường vóng cung nhỏ, cổ tay hơi bẻ và duỗi cánh tay về hướng chuyền.Khi tay gần duỗi thẳng dùng lực cổ tay, các ngón tay (cái, trỏ, giữa) miết mạnh vào bóng đẩy bóng đi

Giai đoạn kết thúc: Khi bóng rời tay, lòng bàn tay hơi xoay ra ngoài, trọng tâm

dồn vào chân trước

3.2 Kỹ thuật chuyền bóng hai tay trên đầu:

Kỹ thuật được áp dụng để chuyền bóng vượt qua tay đối phương ở cự ly gần hay trung bình, hoặc đứng bắt bóng trên cao rồi chuyền đi ngay

Giai đoạn chuẩn bị: Cầm bóng bằng hai tay ở phía nửa sau của bóng, khuỷu tay

hơi gập và đưa bóng về phía sau đầu

Giai đoạn cơ bản: khi chuyền người hơi ngã về trước, kết hợp với duỗi mạnh hai

cẳng tay, khi tay gần thẳng, dùng sức cổ tay và các ngón tay vẩy bóng đi

3.3 Kỹ thuật chuyền bóng hai tay dưới thấp:

Động tác này được áp dụng ở cự ly từ 4 – 6m, khi bóng được bắt ở tầm thấp hơn đầu gối hay bóng bật lên từ mặt sân và không có thời gian thay đổi tư thế chuyền

Giai đoạn chuẩn bị: Đứng chân trước chân sau, trọng tâm thấp, hai gối khuỵu, hai

tay cầm bóng như đọng tác chuyền bóng hai tay trước ngực nhưng bóng đặt thấp ở bên hông

Giai đoạn cơ bản: Vung mạnh hai tay ra trước và đồng thời duỗi thẳng tay để

chuyền bóng theo hướng cần thiết

3.4 Kỹ thuật chuyền bóng một tay trên vai:

Kỹ thuật này được vận dụng nhiều do phạm vi chuyền rộng, chuyền mọi hướng và nhất là cự ly xa

Giai đoạn chuẩn bị: Đứng chân trước chân sau, khoảng cách giữa hai chân rộng

hay hẹp tùy vào cự ly chuyền xa hay gần, mặt và mũi chân trước quay về hướng chuyền, trọng tâm dồn đều vào hai chân, hai tay cầm bóng ở tư thế chuẩn bị

Giai đoạn cơ bản: Khi chuyền hai tay cầm bóng đưa từ trước ngực lên trên vai, tay

không chuyền đưa lên theo, thân người hơi ngả ra sau rồi nhanh chóng xoay người kết hợp với duỗi cẳng tay từ sau ra trước về hướng chuyền, khi tay gần thẳng dùng sức cổ tay vẩy bóng đi Bóng ra tay cuối cùng ở ngón cái, ngón trỏ va giữa lòng bàn tay hướng

về nơi chuyền bóng, thân trên lao về trước

3.5 Kỹ thuật chuyền bóng một tay từ bên cạnh:

Kiểu chuyền này cho phép đưa bóng cho đồng đội ở cự ly gần và trung bình khi bị đối phương kèm chặt một bên

Giai đoạn chuẩn bị: Đưa tay có bóng sang bên, ra sau kết hợp với xoay thân người

để lấy đà

Giai đoạn cơ bản: Làm động tác giả qua một bên rồi vung tay có bóng theo hướng

ngược lại, lắc nhẹ cổ tay chuyền bóng cho đồng đội

4 Kỹ thuật dẫn bóng:

Dẫn bóng là kỹ thuật nhằm giúp cho VĐV đem bóng đi trong khi đang di chuyển trên toàn sân theo bất kỳ hướng nào Có khả năng dẫn bóng tốt là vũ khí lợi hại để thực hiện ý đồ chiến thuật Tuy nhiên không nên lạm dụng kỹ thuật này, chỉ sử dụng chúng khi có mục đích rõ ràng như: dẫn bóng đột phá lên rổ, để giữ bóng khi đang di chuyển hoặc đi đến vị trí mà có thể chuyền bóng được tốt hơn hoặc đột phá qua đối phương để tấn công

4.1 Dằn bóng tại chỗ:

Hai chân đứng giang rộng khoảng một vai, khoảng cách giữa chân trước và chân sau là một bước chân (chân bên tay dằn bóng đặt ơ phía sau), gối khuỵu, trọng tâm hơi dồn vào chân trước, lưng thẳng, mắt nhìn về phía trước, tay không dằn bóng thả lỏng tự nhiên trước gối để tăng diện tích phòng thủ

Bàn tay dẫn bóng xoè rộng tự nhiên tiếp xúc bóng ở phần ngón tay và chai tay, lòng bàn tay không chạm bóng Tay khi tiếp xúc bóng gần thẳng, khi bóng chạm vào các ngón tay rồi đến chai tay lập tức theo quán tính của bóng ta nâng cổ tay và cẳng tay lên theo cho đến khi bóng đến ngang thắt lưng thì dùng lực cẳng tay và cổ tay ấn bóng xuống (không dùng lực cánh tay) Điểm rơi của bóng trên sân nằm ngang bàn chân trước

và ngoài chân sau

4.2 Dẫn bóng cao:

Dẫn bóng được thực hiện bằng cách liên tục đập nhẹ bóng từ trên xuống dưới đất bằng một tay

Khi dẫn bóng, hai gối hơi khuỵu, thân người hơi ng về trước (nhiều hay ít là tuỳ thuộc vào tốc độ dẫn bóng) và hơi xoay về hướng bóng

Tay không dẫn bóng hơi đưa ra phía trước để bảo vệ bóng nhưng không được xô, đẩy đối phương

Bàn tay dẫn bóng xoè rộng tự nhiên tiếp xúc bóng ở phần ngón tay và chai tay, lòng bàn tay không chạm bóng Tay khi tiếp xúc bóng gần thẳng, khi bóng chạm vào các ngón tay rồi đến chai tay lập tức theo quán tính của bóng ta nâng cổ tay và cẳng tay lên theo cho đến khi bóng đến ngang thắt lưng thì dùng lực cẳng tay và cổ tay ấn bóng xuống (không dùng lực cánh tay)

4.3 Dẫn bóng thấp:

Tương tự như dẫn bóng cao nhưng trọng tâm thấp hơn và khi tay nâng bóng đến ngang đầu gối thì ấn bóng xuống

5 Ném rổ:

Ném rổ là khâu cuối cùng và rất quan trọng của một đợt tấn công Hiệu quả ném rổ cao hay thấp sẽ ảnh hưởng đến kết quả của toàn đội Để đạt thành tích cao trong các giải, mỗi VĐV BR không những cần nắm vững kỹ thuật chuyền, bắt và dẫn bóng, mà còn phải biết tấn công rổ chính xác, thực hiện ném rổ từ các góc độ khác nhau, từ bất kỳ khoảng cách nào trong lúc bị đối phương kèm chặt

Độ chính xác của ném rổ tuỳ thuộc trước hết vào kỹ thuật hợp lý, có sự ổn định của động tác, có sự luân phiên hợp lý giữa căng cơ và thả lỏng cơ, có sức mạnh và sự linh hoạt của bàn tay, có quỹ đạo bay hợp lý và độ xoáy cần thiết (xoáy ngược lại với hướng bay của bóng)

Khi chuẩn bị ném rổ, VĐV cần đánh giá tình huống trên sân (mình ở vị trí sở trường hay không, có đồng đội nào ở vị trí thuận lợi hơn hay không, đồng đội có đảm bảo tranh cướp được bóng bật lại khi bóng không vào rổ hay không…)

5.1 Kỹ thuật ném rổ tại chổ một tay trên vai:

Được sử dụng khi ném phạt hoặc khi ném rổ mà trước mặt không có sự cản phá của đối phương

Giai đoạn chuẩn bị: Đứng chân trước chân sau, khoảng cách giữa hai chân rộng

bằng vai, chân cùng bên với tay ném luôn ở phái trên, mũi chân thẳng hướng với rổ, trọng tâm thấp và dồn đền lên hai chân Hai tay cầm bóng đặt tự nhiên trước bụng hoặc cầm bóng bên hông, bàn tay ném rổ xòe rộng tự nhiên đặt lên trên bóng sao cho bóng chỉ tiếp xúc ở phần ngón tay và chai tay, ngón trỏ phải nằm trên đường thẳng hướng rổ

Giai đoạn cơ bản: Đưa bóng từ dưới lên trên vai (vai, khuỷu tay, cổ tay và ngón

trỏ phải nằm trên một đường thẳng hướng rổ), khuỷu tay cao hay thấp là tuỳ thuộc vào khoảng cách tới rổ gần hay xa Bóng nằm trên chai tay và các ngón tay, lòng bàn tay không chạm bóng, tay còn lại cầm cùng bên, hơi chếch về phía trước để giữ bóng Vị trí bóng ở trên vai sao cho hình chiếu của nó lên mặt đất phải ở ngay sát mũi chân trước Tay ném rổ không được che mắt, mắt ngắm rổ qua mép trong của tay Khi ném hai chân đạp đất truyền lực qua thân tới tay rồi các ngón miết vào bóng và đẩy bóng đi Bóng ra tay cuối cùng ở 3 ngón: cái, trỏ, giữa

Giai đoạn kết thúc: Sau khi bóng ra tay thân người vươn cao, cánh tay thẳng và

nghiêng một góc khoảng 60o so với mặt sân, trọng tâm dồn lên chân trước Do sức miết của các ngón tay bóng xoáy ngược trở lại theo trục ngang

5.3 Kỹ thuật nhảy ném:

Kỹ thuật này được sử dụng khi trước mặt có VĐV của đối phương cản phá Kỹ thuật này giống kỹ thuật ném rổ tại chổ, nhưng khi chuẩn bị ném thì hai chân đạp mạnh nhảy thẳng lên, bóng sẽ rời tay khi thân người đang ở vị trí cao nhất Sau khi bóng rời tay thì toàn thân rơi xuống, chân hơi khuỵu (hạ thấp trọng tâm) để hoãn xung, đồng thời cũng để chuẩn bị cho động tác di chuyển tiếp theo

5.2 Kỹ thuật di chuyển 2 bước ném rổ một tay trên vai:

Thường dùng khi không có người phòng thủ phía trước hay khi người phòng thủ ở phía trước đã phạm 3, 4 lỗi nên không dám cản phá Ta lợi dụng nhảy bằng một chân và một tay đưa bóng lên gần rổ để kết thúc tấn công có hiệu quả hơn

Giai đoạn chuẩn bị: Khi đang di chuyển nhận bóng hoặc đang dẫn bóng muốn

thực hiện 2 bước ném rổ, giả sử VĐV muốn ném bằng tay phải thì chân trái đạp đất nhảy lên không rồi mới bắt bóng và rơi xuống đất bằng chân phải Bước chân phải khi bắt bóng dài và thấp, hai tay bắt bóng để ngang thắt lưng bên phải, khi chân phải vừa chạm đất thì chân trái bước tiếp ngắn hơn bước bắt bóng, khi chân trái chạm đất nhanh chóng

hạ thấp trọng tâm và dậm nhảy, dùng sức nâng đùi của chân phải lên gần như song song với mặt sân thì đột nhiên dừng lại đồng thời đưa bóng từ thắt lưng lên trên vai

Giai đoan cơ bản: Khi người nhảy lên gần tới điểm cao nhất và thân đã được giữ

thăng bằng thì nâng khuỷu tay phải lên cao, tay trái buông ra, dùng sức cổ tay và các ngón tay đẩy nhẹ bóng đi Bóng rời tay thân người ở điểm cao nhất

Giai đoạn kết thúc: Sau khi bóng ra tay VĐV rơi xuống đất bằng hai chân sao cho

ngay tại điểm vừa bật nhảy, không lao về phía trước, hai đầu gối khuỵu nhanh xuống, trọng tâm dồn đều lên hai chân ở tư thế chuẩn bị thực hiện các động tác tiếp theo

6 Kỹ thuật có bóng qua người ( Đột phá cá nhân):

Đột phá nhằm qua người phòng thủ để đem bóng tới gần rổ hơn, thu hút, làm rối loạn rồi phá vỡ hàng phòng thủ đối phương, tạo điều kiện kết thúc rổ có hiệu quả hơn

Có 2 loại: có bóng qua người bằng bước thuận và có bóng qua người bằng bước chéo

* Kỹ thuật có bóng qua người bằng bước chéo:

Giai đoạn chuẩn bị: Hai chân đứng song song hoặc hơi chếch trước sau một chút,

khoảng cách giữa hai chân rộng bằng vai, thân người hạ thấp, gối hơi khuỵu, mặt hướng lên rổ Hai tay cầm bóng để tự nhiên trước bụng

Giai đoạn cơ bản: Lấy chân phải làm trụ (nếu dự định qua bên trái đối phương),

làm động tác giả ném rổ hay đảo nhẹ người qua trái, không nên kàm động tác giả quá nhanh, có thể hơi bước chân trái qua trái một chút để giữ trọng tâm rồi đạp chân trái nhanh, mạnh qua trái để chuyển trọng tâm và bước chân trái chéo về trước chân phải,

đồn thời xoay vai ngả người về trước, khi chân trái gần chạm đất bóng được đưa ra phía trước, nhanh chóng đẩy bóng xuống trước khi chân trụ (chân phải) rời mặt đất Bóng chạm mặt sân song song và ngang với mũi chân trái (nếu phía trước không còn người phòng thủ và vẫn xa rổ thì nên đẩy bóng dài ra phía trước) tiếp tục dẫn bóng lên rổ

B KỸ THUẬT PHÒNG THỦ

Trong thi đấu BR, hai đội liên tục thay phiên nhau tấn công và phòng thủ do đó mọi

nỗ lực tấn công để giành chiến thắng sẽ trở nên vô ích nếu các VĐV mắc lỗi nghiêm trọng trong phòng thủ Trên thực tế,kỹ thuật tấn công đa dạng hơn kỹ thuật phòng thủ nhưng động tác phòng thủ mang tính chất tổng hợp hơn nên sẽ có hiệu quả hơn khi ta chú ý thực hiện chúng một cách chính xác

Người ta chia kỹ thuật phòng thủ thành hai nhóm cơ bản:

 Kỹ thuật di động

 Kỹ thuật khống chế bóng và cản phá

1 Một số điểm yếu trong phòng thủ cá nhân:

Sự nhanh nhẹn:

Được gọi là quan trọng nhất và là vốn quý về thể chất mà các VĐV phải có

Sự cân bằng cơ thể:

Trọng tâm dồn đều lên hai bàn chân, gót chạm mặt sân một cách chắc chắn và khoảng cách hai bàn chân rộng hơn vai một chút

Đầu nên thẳng giữ vị trí ở giữa hai chân

Gối khuỵu, lưng thẳng, hông thấp và các khớp gập lại và thả lỏng

Tay và bàn tay:

Nếu người mình kèm không có bóng: một tay chỉ vào người mình kèm, tay còn lại hướng bóng

Nếu người mình kèm có bóng: tay trước nên khua khua trước mật đối phương nhưng không với tới đập bóng và tay kia dang ngang hơi chếch xuống dưới để tăng diện phòng thủ

Mắt:

Nhìn ngang ngực đối phương (nếu anh ta có bóng) và cố gắng quan sát anh ta, bóng

và tất cả các khu vực giữa anh ta và bóng (nếu anh ta không có bóng), không bao giờ nhìn chằm chằm vào bất cứ phần nào của anh ta Nếu không tìm thấy người mình kèm hay bóng thì nên di chuyển nhanh về phòng thủ rổ, tỉnh táo tìm và ngăn chặn anh ta

Giọng nói:

Người phòng thủ tốt hầu như luôn luôn nói “phòng thủ” Nói cho đồng đội biết đối phương làm rào cản hay đang dự định làm rào cản, báo cho đồng đội biết cầu thủ đối phương còn đang tự do cũng như các vị trí nguy hiểm trên sân cần bủ lấp nhằm đánh đòn

áp lực tâm lý cho đối phương và tự giúp mình cùng đồng đội có thừa tỉnh táo trong phối hợp phòng thủ

Vị trí và bước chân:

Đứng giữa người mình kèm và rổ khi anh ta có bóng hay khi anh ta ở vị trí nguy hiểm có thể cắt vào rổ nhận bóng Đứng giữa người mình kèm và bóng khi anh ta ở sâu dưới rổ hay khi người có bóng bị ép ra xa hay trpng áp lực phòng thủ

Ép anh ta nhận đường chuyền ở vị trí xa rổ và không hướng vào khu vực có thể ném rổ

Không bắt chéo chân ngoại trừ khi cố gắng đón phía trên Dùng các bước trượt để theo đối phương

Giữ đầu thẳng và cố định giữa hai chân không lắc qua lại hay lên xuống

Chặn bên mạnh của đối phương hay bên nguy hiểm trực tiếp lên rổ.

Phải nhận biết khoảng cách của người mình kèm với rổ và bóng để điều chỉnh khoảng cách với anh ta.

Không bao giờ di chuyển bước chân trừ phi bóng được di chuyển

* Phải luôn tập trung, đề phòng và phán đoán các tình huống có thể xảy ra để phản ứng kịp thời Phải tự tin vào bản thân và khát khao chiến thắng Nét mặt phải luôn thể hiện sự quyết tâm cao

2 Kỹ thuật kèm người có bóng:

Việc kèm chặt hay kèm lỏng đối thủ có bóng còn tuỳ thuộc vào kiểu phòng thủ và ý

đồ chiến thuật của toàn đội Tuy nhiên, khi ngườio có bóng ở vị trí nguy hiểm hay gần rổ thì ta phải luôn kèm chặt Phải chủ động hạn chế các động tác chuyền bóng, dẫn bóng hoặc ném rổ

Căn cứ vào đặc điểm cá nhân, sở trường và vị trí trên sân của đối phương để quyết định vị trí, cự ly và động tác phòng thủ

Khi đối phương vẫn còn quyền dẫn bóng: Đứng chân trước chân sau, tay cùng

bên của chân trước giơ lên cao khua trước mặt đối phương để khống chế khoảng không

ở trên, tay còn lại dang ngang để phòng thủ đối phương qua người Đứng cách người có bóng độ một cánh tay của mình

Phòng thủ khi đối phương dẫn bóng: Hai chân song song, gối khuỵu nhiều, trọng

tâm thấp, hai tay dang ngang hơi chếch xuống, lòng bàn tay ngửa Chủ yếu dùng các bước trượt để hạn chế và chặn đường dẫn bóng vào giữa hay vào rổ, đồng thời ép đối phương phải dẫn bóng ra sát biên hoặc xa rổ

Phòng thủ khi đối phương hết quyền dẫn bóng: Nhanh chóng áp sát đối phương,

bắt đối phương phải xoay liên tục và không cho phép họ có cơ hôi ném rổ hay tìm đồng đội đang ở vị trí thuận lợi để chuyền Cố gắng ép họ chuyền bóng ra ngoài Không nên đập tay xuống bóng vì dễ phạm lỗi