Trường Đại Học Kinh Tế Quốc DânBài Tập Lớn Chủ đề: Phân tích luận điểm Hồ Chí Minh: “ Nước độc lập mà người dân không được hưởng hạnh phúc tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”..
Trang 1Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
Bài Tập Lớn
Chủ đề: Phân tích luận điểm Hồ Chí Minh: “ Nước độc lập mà người dân không được hưởng hạnh phúc
tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Làm rõ
ý nghĩa của luận điểm đối với thời kì đổi mới của nước ta hiện nay.
Họ và tên:
Mã sinh viên:
Lớp tín chỉ: Tư tưởng Hồ Chí Minh Giáo viên hướng dẫn:
Năm học 2016-2017
Trang 2A Lời Nói Đầu
Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam ta Cả cuộc đời Người
đã hi sinh vì nước vì dân, với hoài bão, lý tưởng lớn lao là độc lập cho dân tộc, tự do hạnh phúc cho nhân dân Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa là một lãnh tụ thiên tài, vừa là một danh nhân văn hóa thế giới và một nhà lý luận, tư tưởng lớn của cách mạng Việt Nam Trong toàn bộ di sản về tư tưởng mà Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân, vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội luôn là một trong những vấn đề trọng tâm và được thể hiện rõ ràng, xuyên suốt trong quá trình hoạt động thực tiễn của cách mạng trong nước và trên thế giới
Đã hơn bảy mươi năm kể từ ngày Bác đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, tiền thân của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Giá trị của độc lập là vô cùng cao quý và không
có gì có thể so sánh được Nhưng thành quả đích thực của điều vô giá đó đem lại cho người dân là gì? Ngày 17-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “ Thư gửi Uỷ ban Nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng”, trong thư Người có nói: “ Nước độc lập mà người dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì.”
Bác thật là sáng suốt khi đã xác định rõ con đường phát triển của dân tộc ta
là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Và để có thể tiến lên chủ nghĩa xã hội, một yêu cầu được đặt ra là “độc lập dân tộc” phải đi đôi với “
tự do, hạnh phúc của nhân dân” Luôn đi kèm với quốc hiệu Việt Nam kể
từ năm 1945 là dòng chữ “ Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” Sáu chữ đó luôn
là mong muốn tột bậc của Hồ Chủ Tịch, là mục tiêu cả cuộc đời của Người
và cũng là mục tiêu mà toàn dân tộc Việt Nam hướng đến
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một trong những nội dung cốt lõi nhất trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, là tư tưởng chính trị đặc sắc, xuyên suốt và bao trùm trong tư tưởng Hồ Chí Minh Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội không chỉ là vấn đề của quá khứ mà còn đóng vai trò như kim chỉ nam trong giai đoạn hiện nay và tương lai
Trang 3B Phân tích luận điểm
1 Một vài quan điểm về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của chủ nghĩa Mác-Lênin
Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, trong nhận thức về con đường giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã sớm nhận ra hạn chế của các nhà yêu nước Việt Nam đương thời Do chưa có một đường lối kháng chiến rõ ràng, bất cập trước lịch sử, dựa trên ý thức hệ phong kiến hoặc xu hướng dân chủ
tư sản nên không tránh khỏi thất bại và bị thực dân Pháp thẳng tay đàn áp các phong trào yêu nước của nhân dân ta
Từ đó, Hồ Chí Minh đã bắt đầu con đường đi tìm đường cứu nước Trong quá trình bôn ba ở nước ngoài, Hồ Chí Minh đã tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới, tìm hiểu nghiên cứu các kiểu nhà nước và khảo sát cuộc sống của nhân dân các dân tộc bị áp bức
Tiếp xúc với Luận cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước giải phóng dân tộc Sự kiện đã đánh dấu bước chuyển biến về chất trong tư tưởng Hồ Chí Minh, từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Lênin, từ giác ngộ dân tộc đến giác ngộ giai cấp, từ người yêu nước thành người cộng sản
Tư tưởng Hồ Chí Minh có sự tiếp thu từ những học thuyết của chủ nghĩa Mác-Lênin Sau nhiều năm bôn ba xa quê hương tìm đường cứu nước, Nguời đã đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, đến với tư tưởng Cách Mạng Tháng Mười Nga vĩ đại Dưới đây là khái quát về quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vấn đề dân tộc và chủ nghĩa xã hội
- Mác- Ăngghen đã nêu ra các quan điểm có tính chất phương pháp luận để giải quyết các vấn đề dân tộc, quan hệ giữa giai cấp và dân tộc, thái độ của giai cấp công nhân và Đảng cộng sản đối với vấn đề dân tộc Hai ông đã chứng minh sự sụp đổ tất yếu của chủ nghĩa tư bản và sự quá độ sang một
xã hội mới không còn chế độ người bóc lột người, đó là chủ nghĩa xã hội
- Lý luận về cách mạng không ngừng của Lênin có ảnh hưởng rất sâu sắc đến tư tưởng của Hồ Chí Minh, cho thấy sự gắn bó chặt chẽ giữa 2 cuộc cách mạng: cách mạng giải phóng dân tộc là tiền đề cho cách mạng xã hội chủ nghĩa và cách mạng xã hội chủ nghĩa là sự khẳng định của thành quả cách mạng của giải phóng dân tộc
- Cách mạng tháng Mười Nga (1917) thắng lợi, đánh đổ giai cấp tư sản và địa chủ phong kiến giành chính quyền xây dựng nhà nước Xô Viết, là nhà nước của người lao động; đã mở ra một con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội mới
2 Tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội:
2.1, Tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc:
Độc lập dân tộc là nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đây là tư tưởng chủ đạo chi phối đến sự nghiệp cách mạng của Người Thực chất của vấn đề dân tộc là vấn đề đấu tranh giải
Trang 4phóng các dân tộc thuộc địa, nhằm xóa bỏ sự thống trị của các nước khác, giành độc lập cho dân tộc, nhằm thoát khỏi ách áp bức bóc lột và thành lập nhà nước dân tộc độc lập Độc lập tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của các dân tộc
Hồ Chủ Tịch là một người hết sức trân trọng quyền con người, Người đã tìm hiểu và tiếp nhận những nhân tố về quyền con người như quyền bình đẳng, quyền được sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc Và từ quyền con người, Hồ Chí Minh đã khái quát và nâng cao thành quyền dân tộc Trong bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, Người đã khẳng định đầy rõng rạc: “ Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng
và quyền tự do” Tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc được thể hiện rõ trong các nội dung sau:
+ Thứ nhất, độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của các dân tộc Năm 1919, thay mặt những người Việt Nam yêu nước, Người
đã gửi bản Yêu sách gồm tám điểm đến Hội nghị VecXay, đòi tự do dân
chủ cho nhân dân An Nam Năm 1930, trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên
của Đảng do Hồ Chí Minh soạn thảo đã vạch rõ nhiệm vụ đầu tiên của cách mạng Việt Nam là: “ Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa thực dân Pháp và bọn phong kiến; làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập’’ Người chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ tám (5/1941) và chỉ rõ: “Trong lúc này quyền
lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy” Trong bài Mười chính sách của
Việt Minh, Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định mục tiêu đầu tiên của
cách mạng là: “ Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền” Đến khi thời cơ khởi nghĩa đã đến, tháng 8-1945, Hồ Chí Minh đã đúc kết ý chí đấu tranh cho độc lập, tự do của nhân dân ta trong câu nói bất hủ: “Dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập” Ngày 2/9/1945, Người khẳng định: “Nước Việt Nam có quyền hưởng
tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải
để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy” và “Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” Những tư tưởng đó đã tạo nên chân lý có giá trị lớn nhất của thời đại: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do!"
+ Thứ hai, độc lập dân tộc thực sự phải gắn liền với chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, với bình đẳng dân tộc Ở Việt Nam, độc lập dân tộc gắn liền với sự toàn vẹn quốc gia, Bắc - Trung - Nam liền một dải, không thể chia cắt Trong các thư và điện văn gửi tới Liên hợp quốc và Chính phủ các nước vào thời gian Cách mạng Tháng Tám Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố: “ Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hoà bình Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước” Trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945, Người đã trích dẫn lại Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ năm 1776: “Tất cả mọi người đều sinh ra bình đẳng”,
“Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có
Trang 5quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do ” và Người gọi đó là lẽ phải không ai chối cãi được
+ Thứ ba là, độc lập phải đảm bảo cơm no, áo ấm, hạnh phúc cho mọi người dân Hồ Chí Minh đã từng viết: “Chúng ta đấu tranh giành được độc lập rồi mà dân vẫn đói, vẫn rét thì độc lập, tự do đó chẳng có ý nghĩa gì, dân chỉ biết giá trị của độc lập khi được ăn no, mặc ấm” Vì vậy, đấu tranh cho dân tộc được độc lập, nhân dân được tự do, đồng bào ai cũng có cơm
ăn, áo mặc, ai cũng được học hành là hoài bão, là lý tưởng, là ham muốn tột bậc của Hồ Chí Minh
Độc lập dân tộc không phải là điều mới mẻ trong lịch sử dân tộc và thế giới Nhưng theo tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc được nâng lên một trình độ mới, tầm cao mới Đối với một dân tộc đang phải chịu cảnh bùn đen nô lệ, người dân mất nước, thứ quý giá nhất là độc lập cho dân tộc,
tự do hạnh phúc cho nhân dân Trên con đường tiếp cận chân lý cứu nước, Bác đã lựa chọn độc lập dân tộc theo con đường cách mạng vô sản, đó là con đường để đi đến “ tự do, hạnh phúc cho nhân dân”
2.2, Tư tưởng của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội:
Hồ Chí Minh đã tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ yêu cầu thực tiễn của cách mạng Việt Nam và xu hướng phát triển của thời đại Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hoà bình, hạnh phúc, nói tóm lại nền cộng hoà thế giới chân chính, xoá bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tường dài ngăn cản những người lao động trên thế giới hiểu nhau và yêu thương nhau.”
Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội có quá trình phát triển lâu dài, những nội dung cụ thể xác định chủ yếu như sau: Chủ nghĩa xã hội là một phong trào lịch sử mang tính chính trị - xã hội; chủ nghĩa xã hội như là một lý tưởng tốt đẹp mà loài người sẽ đạt tới; là hệ tư tưởng của giai cấp công nhân; là một chế độ xã hội đối lập hoàn toàn với chế độ tư bản chủ nghĩa Hồ Chủ Tịch đã nhận thức về chủ nghĩa xã hội là kết quả tác động tổng hợp của các nhân tố: truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, kinh
tế , chính tri, đạo đức văn hóa Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh chủ yếu những điểm sau khi nói về chủ nghĩa xã hội:
+ Thứ nhất, xem chủ nghĩa xã hội như là một chế độ hoàn chỉnh và do nhân dân làm chủ Làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, mọi người đều có công ăn việc làm, được ấm no và sống một đời hạnh phúc Mục tiêu
là giải phóng nhân dân lao động khỏi nghèo nàn, lạc hậu Nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công-nông-trí thức, do Đảng cộng sản lãnh đạo Chủ nghĩa xã hội chính là sự nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựa vào sức mạnh của toàn dân để đưa lại quyền lợi cho nhân dân
Trang 6+ Thứ hai, chủ nghĩa xã hội được xem xét từ một số mặt nào đó như kinh
tế, chính trị, văn hoá Nhiệm vụ quan trọng nhất là phát triển sản xuất Sản xuất là mặt trận chính của chúng ta Hồ Chí Minh cho rằng: “ Chủ nghĩa xã hội là lấy nhà máy, xe lửa, ngân hàng,vv làm của chung Ai làm nhiều thì ăn nhiều, ai làm ít thì ăn ít, ai không làm thì không ăn, tất nhiên trừ những người già cả, đau yếu và trẻ con” Về mặt kinh tế, Hồ Chí Minh nêu chế độ sở hữu công cộng của chủ nghĩa xã hội và phân phối theo nguyên tắc: làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có phúc lợi xã hội + Thứ ba, chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người, ai cũng phải lao động, có quyền lao động; thực hiện công bằng, bình đẳng
“là mọi người được ăn no, mặc ấm, sung sướng, tự do”, “là đoàn kết, vui khoẻ” Đó là một xã hội được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, hợp lý + Thứ tư, xây dựng chủ nghĩa xã hội là phải gắn với xây dựng nền kinh tế phát triển cao, phát triển khoa học - kỹ thuật “nhằm nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân”, do quần chúng nhân dân tự xây dựng nên dưới sự lãnh đạo của Đảng
+ Thứ năm, chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hoá, đạo đức Đó là một xã hội có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng, không có áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn, con người được giải phóng, có điều kiện phát triển toàn diện
Quan niệm của Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã hội:
- Mục tiêu cơ bản : đó là độc lập cho dân tộc, tự do hạnh phúc cho nhân dân; là không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động Đây là mục tiêu cao nhất
- Về động lực của chủ nghĩa xã hội : Phát huy các nguồn lực về vật chất và tinh thần cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội: vốn, khoa học công nghệ, con người; trong đó lấy con người làm động lực quan trọng và quyết định Nòng cốt là công - nông - tri thức Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm đến lợi ích của cả nhân dân và từng cá nhân Người đã nhận thấy con người là động lực quan trọng nhất của chủ nghĩa xã hội, cần phải có sự kết hợp trên cả hai phương diện: cộng đồng và cá nhân Phát huy động lực của cộng đồng là phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết (động lực chủ yếu) Phát huy sức mạnh của cá nhân trên cơ sở kích thích hành động gắn liền với lợi ích vật chất chính đáng của họ
Tóm lại, xã hội ngày càng đi lên, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đem lại hạnh phúc,
ấm no cho nhân dân: “ Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ ăn đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy đều được đi học, ốm đau có thuốc, già không lao động được thì nghỉ, những phong tục tập quán không tốt dần dần được xoá bỏ; chủ nghĩa xã hội là làm sao cho dân giàu nước mạnh” Hồ Chí Minh cũng nhận định rằng con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là một cuộc chiến đấu khổng lồ chống lại những gì là cũ kĩ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi và đó thực sự là một quá trình phấn đấu đầy khó khăn, gian khổ, lâu dài, dần dần, không thể nôn nóng
Trang 72.3, Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội:
“Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” là tư tưởng chính trị đặc sắc của Hồ Chủ Tịch được thể hiện ở tư duy sáng tạo của Người đối với chủ nghĩa Mác- Lênin về tiến trình phát triển của cách mạng vô sản ở Việt Nam Đó cũng là nội dung chủ đạo, cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh và xuyên suốt đường lối cách mạng Việt Nam Như Bác đã nói : “ Nước độc lập mà người dân không được hưởng hạnh phúc tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Độc lập phải gắn liền với tự do, hạnh phúc cho nhân dân, vậy làm thế nào để dân ta được thực sự hưởng sự tự do, hạnh phúc đó?
Đó chính là xây dựng chủ nghĩa xã hội
Đối với một dân tộc đã phải trải qua một ngàn năm đô hộ của phong kiến phương Bắc và gần một trăm năm nô dịch của chủ nghĩa thực dân thì khát vọng cao nhất và cháy bỏng nhất đó chính là giành được độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc mình Mong muốn dành được độc lập là mong muốn cho dân ta khoát khỏi kiếp bùn đen nô lệ, biết bao xương máu đã đổ xuống
để dành được về hai chữ “độc lập” cho Tổ quốc Người ở lại phải biết giữ vững nền độc lập ấy và xây dựng, phát triển đất nước ngày càng vững mạnh, thịnh vượng Dân có ấm no hạnh phúc thì nước mới vững mạnh Con đường phát triển của dân tộc Việt Nam là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đó là sự lựa chọn vô cùng đúng đắn của Hồ Chí Minh, là điều tất yếu, duy nhất đúng, hợp với điều kiện của Việt Nam và phù hợp với xu thế của thời đại Ta đi sâu vào phân tích mối quan hệ mật thiết đó: + Đầu tiên, độc lập dân tộc là mục tiêu trước hết, là cơ sở, tiền đề, là điều kiện tiên quyết để tiến lên chủ nghĩa xã hội
Hồ Chí Minh cho rằng, cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai giai đoạn ấy không có bức tường ngăn cách, mà gắn bó chặt chẽ với nhau Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân có hai nhiệm vụ chiến lược: chống thực dân xâm lược và chống địa chủ phong kiến Nhiệm vụ dân tộc và dân chủ quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó nhiệm vụ giải phóng dân tộc đặt lên trên hết, trước hết, nhiệm vụ dân chủ cần thực hiện từng bước và phải phục tùng sự nghiệp giải phóng dân tộc Tư tưởng trên đây được Hồ Chí Minh thể hiện rõ nét trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng năm 1930 và Người nhấn mạnh tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ tám (khóa I) 5-1941 Không phải bất kỳ độc lập dân tộc nào cũng tạo cơ sở, tiền
đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội Theo Hồ Chí Minh, để tạo cơ sở, tiền đề cho việc tiến lên chủ nghĩa xã hội, cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân phải được thực hiện một cách triệt để Đó là một nền độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn không lệ thuộc vào bất cứ lực lượng nào cả về đối nội, lẫn đối ngoại Để tạo cơ sở, tiền đề cho việc tiến lên chủ nghĩa xã hội, một đòi hỏi quan trọng có
ý nghĩa sống còn là độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, Bắc - Trung - Nam là một khối thống nhất không thể phân chia, đồng bào 54 dân tộc đều là con dân của nước Việt, là con Rồng cháu Tiên Đó là
Trang 8quan điểm nhất quán, mang tính nguyên tắc của Hồ Chí Minh Không duy trì
và phát triển được khối thống nhất đó thì không thể có độc lập dân tộc, càng không thể nói đến việc tạo cơ sở tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội Để tiến lên chủ nghĩa xã hội đòi hỏi độc lập dân tộc phải đi đôi với tự do hạnh phúc của nhân dân
+ Thứ hai, chủ nghĩa xã hội là cơ sở để bảo vệ và phát huy những thành quả đạt được trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thành quả của độc lập dân tộc Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội diễn ra trong suốt quá trình cách mạng, ở mỗi giai đoạn của cách mạng, thống nhất mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài Mục tiêu trước mắt và mục tiêu lâu dài, hai mục tiêu ấy quan hệ chặt chẽ với nhau, không thể đi đến mục tiêu cuối cùng nếu không thực hiện được mục tiêu trước mắt Chỉ thực hiện được mục tiêu cuối cùng mới bảo vệ và phát triển được những thành quả của mục tiêu trước mắt Vì vậy, nếu độc lập dân tộc tạo cơ sở, tiền đề để đi lên chủ nghĩa xã hội thì chính chủ nghĩa xã hội là con đường tốt nhất để giữ vững và phát triển thành quả của độc lập dân tộc Theo Hồ Chủ Tịch, sau khi giành được độc lập, cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn
Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là làm cho dân giàu, nước mạnh, ai cũng có công ăn, việc làm, được ăn no, mặc ấm, được học hành, các dân tộc trong nước bình đẳng đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau Về mặt phân phối sản phẩm lao động thì chủ nghĩa xã hội là ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, ai có sức lao động mà không làm thì không hưởng, những người già, đau yếu, tàn tật và trẻ em thì xã hội và cộng đồng có trách nhiệm chăm sóc nuôi dưỡng Trong chủ nghĩa xã hội, văn hóa, khoa học kỹ thuật, chính trị và kinh tế, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được quan tâm và ngày một nâng cao Chủ nghĩa xã hội với những đặc trưng đó không chỉ bảo vệ những thành quả của độc lập dân tộc mà cơ bản tạo nên sự phát triển mới vế chất Hồ Chí Minh khẳng định chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới bảo đảm cho một nền độc lập dân tộc chân chính, mới giải phóng các dân tộc một cách thực sự, hoàn toàn
Hồ Chí Minh cho rằng cách mạng, cả cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa là việc khó, là cuộc đấu tranh gay go, ác liệt, lâu dài
Hồ Chí Minh so sánh: thắng đế quốc phong kiến là tương đối dễ, thắng “ bần cùng lạc hậu” khó khăn hơn, " đánh đổ giai cấp địch đã khó, đấu tranh xây dựng chủ nghĩa xã hội còn gian khổ, khó khăn hơn nhiều" Từ những khó khăn gian khổ ấy, Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi Đảng, Nhà nước và mỗi người dân phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
C, Liên hệ thực tiễn trong thời kì đổi mới của nước ta hiện nay.
Đã 71 năm kể từ ngày chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, 41 năm dân tộc ta giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hoàn toàn giành được độc lập Việt
Trang 9Nam đang trên con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội Tư tưởng của Hồ Chí Minh vẫn luôn là kim chỉ nam cho chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta
Khi liên hệ câu nói của Bác thời đó: “ Nước độc lập mà người dân không được hưởng hạnh phúc tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” vào tình hình hiện tại của nước ta hiện nay thì có thể thấy là nền độc lập dân tộc nước ta đã giành được, Việt Nam là một nước hoàn toàn độc lập và có chủ quyền riêng Hiến pháp Việt Nam năm 2013 có nêu rõ: “ Nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất
và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời” Một nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tuy trên bản đồ thế giới không to lớn, đồ sộ nhưng đó cũng là bao nỗ lực, công sức của ông cha ta, của những thế hệ đi trước dày công gây dựng, trải qua biết bao năm tháng gian khổ, biết bao thế hệ người dân Việt Nam đã sẵn sàng hi sinh cả tính mạng để đổi lấy, máu xương đã đổ xuống, mất mát đau thương là vô kể Nhưng sự hi sinh đó không phải là vô nghĩa bởi Việt Nam ta giờ đây đã là một đất nước hoàn toàn độc lập, đang trên đà phát triển để sánh vai với các cường quốc năm châu
Các thế hệ đi sau, đặc biệt là thế hệ lớp trẻ hiện nay, chúng ta cần phải nỗ lực học tập, trau dồi bản thân để cùng nhau chung tay bảo vệ giữ gìn và phát huy nền độc lập của nước nhà Thực tế qua biết bao nhiêu năm cho thấy, độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở đảm bảo vững chắc cho độc lập dân tộc Không giành được độc lập dân tộc thì không có điều kiện để xây dựng chủ nghĩa
xã hội Độc lập dân tộc thật sự đòi hỏi xóa bỏ áp bức, bóc lột của dân tộc này với dân tộc khác, gắn liền độc lập dân tộc với tự do, hạnh phúc, bình đẳng công bằng của nhân dân, do đó chỉ có thể gắn liền với sự phát triển xã hội xã hội chủ nghĩa
Tư tưởng đó luôn được Đảng ta coi là tư tưởng cơ bản, xuyên suốt và dựa vào đó, Đảng đã lãnh đạo dân tộc ta giành được biết bao thắng lợi vẻ vang trước quân địch toàn là các đế quốc thực dân lớn mạnh Những chiến thắng oanh liệt đã viết nên những trang sử hào hùng về một dân tộc Việt Nam anh hùng Trong sự nghiệp xây dựng nhà nước chủ nghĩa xã hội, đất nước ta đón nhận những thời cơ, cơ hội mới đồng thời cũng phải đương đầu với những thách thức mà thời đại đặt ra, buộc Đảng ta phải trưởng thành hơn mỗi ngày để thực hiện tốt vai trò lãnh đạo và bản thân mỗi người dân Việt Nam chúng ta phải ra sức rèn luyện bản thân để cùng nhau xây dựng và phát triển đất nước Thế hệ trẻ hiện nay, những người nối dõi thế hệ đi trước trong công cuộc Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đầu tiên phải một lòng trung thành với Tổ quốc, với lý tưởng của Đảng, kiên định lập trường cách mạng, thấm nhuần chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh để hoàn thành nhiệm vụ: bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền dân tộc, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
Trang 10Độc lập dân tộc chúng ta đã có, vậy dân ta đã được hưởng tự do, hạnh phúc chưa? Với dân số năm 2016 đã hơn 93 triệu người cùng với quan điểm về
sự tự do, hạnh phúc của mỗi người là khác nhau nên khó có thể khẳng định chắc nịch một câu rằng dân ta đã thực sự tự do, hạnh phúc hay là chưa Nhưng ta có thể khẳng định rằng đời sống của nhân dân ta đã có những chuyển biến rõ rệt theo chiều hướng tích cực kể từ khi giành được độc lập, nhà nước ta đã cố gắng làm mọi điều để nhân dân được hưởng tự do, ấm no hạnh phúc Vấn đề tự do, hạnh phúc ngày càng được quan tâm đến hơn trong thời kì hiện nay khi mà đời sống người dân ngày càng được nâng cao Hạnh phúc là gì? Quan điểm về hạnh phúc của mỗi người là khác nhau, trong mỗi giai đoạn, thời gian là khác nhau Nói khái quát, hạnh phúc là một trạng thái cảm xúc của con người khi được thỏa mãn nhu cầu nào đó mang tính trừu tượng Trong hoàn cảnh khó khăn nghèo đói, người dân cảm thấy hạnh phúc đơn giản là được ăn no, mặc ấm, được thoả mãn những nhu cầu đơn giản nhất của con người Nhưng khi những nhu cầu cơ bản đó
đã đạt được, hạnh phúc lại có một yêu cầu cao hơn như được sống trong
một xã hội lành mạnh, được học hỏi tri thức, được chữa khỏi bệnh tật, có một gia đình ấm êm hay cao hơn nữa là được ăn ngon, mặc đẹp Tuy nhiên, điều kiện cơ bản để nhân dân cảm thấy hạnh phúc trước tiên vẫn phải là họ thoả mãn những nhu cầu sinh lý cơ bản nhất để tồn tại (ăn, ngủ, mặc) Còn
tự do là gì? Tự do hiểu đơn giản là không bị ép buộc, tự do là có quyền tự ý quyết định những vấn đề liên quan đến chính bản thân mình Một người có
tự do hoàn toàn, nghĩa là họ không bị hạn chế trong tư tưởng, ngôn ngữ và hành động Họ cũng phải có phương tiện và cơ hội để nghĩ, nói và làm mà không bị kiểm soát vô lí, bất công Hạnh phúc, tự do theo quan điểm Hồ Chí Minh là người dân phải được hưởng đầy đủ đời sống vật chất và tinh thần do chủ nghĩa xã hội đem lại Nếu chỉ có tăng trưởng kinh tế, có thu nhập cao hay được ăn sung mặc sướng thì chưa thể gọi là chủ nghĩa xã hội
mà chủ nghĩa xã hội phải là không ngừng nâng cao đời sống vật chất đồng thời nâng cao đời sống tinh thần
Vậy quan điểm “ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” trong thời
kì hiện nay có phù hợp với nước ta không? Thực tế đã chứng minh quan điểm này vẫn luôn là lựa chọn chính xác của Bác, và luôn là bài học xuyên suốt từ trước đây và kể cả từ nay về sau Luôn kiên định và làm theo quan điểm trên, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta xây dựng chủ nghĩa xã hội, đảm bảo cho nhân dân được tự do, hạnh phúc
Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa Theo sự khái quát của Đảng, thời kì quá độ là một quá trình cách mạng sâu sắc, triệt để, đấu tranh phức tạp giữa cái cũ và cái mới, cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới Từ năm 1986, Việt Nam đã thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, cải cách và chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang kinh tế thị trường Ba mươi năm đổi mới là một chặng đường lịch sử quan trọng trong sự nghiệp phát triển của đất nước và dân tộc Việt Nam Đổi mới mang tầm vóc và ý nghĩa cách mạng, là quá trình cải biến sâu sắc, toàn