Hoạt động của hệ điều hành linux.đăc trưng là hoạt động và chức năng cách sử dụng của hệ điều hành KNOPPIX và cac phần mở rộng của hệ điều hành
Trang 1I. GIỚI THIỆU VỀ HỆ ĐIỀU HÀNH KNOPPIX
Knoppix là một hệ điều hành nền tảng Debian được thiết kế chạy trực tiếp từ ổ CD/DVD mà không cần cài đặt bất cứ yếu tố nào lên ổ cứng Mặc dù Knoppix được thiết kế sử dụng như một Live CD nhưng người dùng cũng có thể cài đặt nó trực tiếp lên đĩa cứng như một hệ điều hành thông thường
Đĩa cứu trợ Knoppix giúp bạn có thể truy cập vào mọi dữ liệu trên hệ thống khi máy chủ không thể khởi động bình thường Bài viết này sẽ hướng dẫn cho bạn phương pháp sử dụng Knoppix
II. HƯỚNG DẪN CÀI ĐẶT HỆ ĐIỀU HÀNH KNOPPIX TRÊN VM WARE
Do Knoppix là hệ điều hành chạy trên đĩa CD nên không cần phải cài đặt mà chỉ cần có một đĩa CD chứa file hệ điều hành là đã có thể sử dụng được hệ điều hành này Sau đây là hướng dẫn cài đặt Knoppix trên máy ảo VMware:
Yêu cầu phần cứng:
- Tốc độ xử lí chíp tối thiểu 350 MHz
- Ram 128 MB
1. Chuẩn bị 1 file *.iso của hệ điều hành Knoppox(có thể download tại trang chủ httl://
http://knoppix.net)
2. Trong giao diện của VMware, chọn Create a New Virtual Machine
3. Tại cửa sổ New Virtual Machine Wizard chọn Typical rồi nhấn Next
Trang 24. Chọn Installer disc image file(iso), sau đó duyệt đến file *.iso của hệ điều hành đã download sẵn tại bước 1 và tiếp tục nhấn Next
Trang 35. Trong phần Guest operating system chọn Linux, ở mục Version ta chọn Other Linux 3.x kernel, sau đó tiếp tục nhấn Next
6. Ở mục Virtual machine name ta đặt tên bất kỳ cho máy ảo, mục Location ta chọn đường dẫn
để lưu lại máy ảo này(có thể để mặc định cả 2) rồi nhấn Next
Trang 47. Ở mục Specify Disk Capacity ta chọn dung lượng ổ đĩa dành cho máy ảo(Có thể để mặc định) sau đó tiếp tục Next
8. Cuối cùng nhấn Finish để hoàn tất hoặc có thể Chọn Customize Hardware để điều chỉnh lại cấu hình theo mong muốn cho máy ảo rồi Finish
Trang 5Ở trên là cách cài đặt để chạy Knoppix trên máy ảo, bây giờ ta chỉ cần khởi động máy ảo là
có thể sử dụng luôn hệ điều Knoppix
Sau khi quá trình cài đặt thành công, ta được màn hình khởi động của knoppix như sau:
Trang 6III. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG HỆ ĐIỀU HÀNH KNOPPIX 7.0.6
1. Thao tác trên cửa sổ dòng lệnh:
Chọn menu Applications > Accessories > LXTerminal để mở cửa sổ dòng lệnh
và từ đó bạn có thể thử những lệnh dưới đây:
a) Các lệnh quản lí file và thư mục:
ls xem danh sách các file và thư mục con trong thư mục hiện thời
ls -l như trên, nhưng liệt kê cả kích thước file, ngày cập nhật…
ls -a liệt kê tất cả các file ẩn
rm xóa file rmdir xóa thư mục rổng
rm -rf xóa thư mục không rỗng
mv đổi tên / di chuyển thư mục hoặc file từ nơi này sang nơi khác
cp copy file hoặc thư mục mkdir tạo thư mục
cd chuyển thư mục pwd xem thư mục hiện hành find tìm kiếm file
find /etc -name inittab : tìm file có tên inittab trong thư mục /etc
b) Lệnh nén và giải nén : tar -cvf nén file/thư mục sang định dạng tar tar -xvf giải nén file tar
Trang 7gzip chuyển file tar sang tar.gz gunzip chuyển file tar.gz về tar tar -xzf giải nén file tar.gz tar -zxvf giải nén file tar.bz2 tar -jxvf giải nén file tar.gz2
c) Các lệnh hệ thống:
exit thoát khỏi cửa sổ dòng lệnh
logout tương tự exit
reboot / init 6 / shutdow -r khởi động lại hệ thống
halt / shutdow -h now / init 0 / poweroff tắt máy hostname xem tên máy tính
startx khởi động chế độ xwindows từ cửa sổ terminal
clear xoá trắng cửa sổ dòng lệnh
hwclock Fix lịch của bios cal xem lịch hệ thống
yum update –y Update Linux (CentOS) date xem ngày, giờ hệ thống
date –s “27 SEP 2011 14:26:00” Đặt ngày giờ hệ thống theo string date +%Y%m%d -s “20130318″ đặt ngày hệ thống (không thay đổi giờ)
date +%T -s “00:29:00″ đặt giờ hệ thống, không thay đổi ngày
d) Các lệnh kiểm tra performance cat /proc/cpuinfo hiển thị thông tin CPU cat /proc/meminfo hiển thị thông tin về RAM đang sử dụng cat /proc/version hiển thị phiên bản của kernel
cat /proc/ioports xem thông tin I/O port cat /proc/interrupts xem thông tin interrupt cat /proc/dma xem thông tin về DMA cat /etc/redhat-release hiển thị phiên bản Centos uname -a hiển thị các thông tin về kernel
free -m hiển thị lượng RAM còn trống
df -h hiển thị thông tin những file hệ thống nơi mỗi file thường trú hoặc tất cả những file mặc định và lệnh này có thể xem được dung lượng ổ cứng đã sử dụng và còn trống bao nhiêu
du -sh xem dung lượng của thư mục hiện tại
du -ah xem chi tiết dung lượng của các thư mục con, và cả các file
du -h –max-depth=1 xem dung lượng các thư mục con ở cấp 1 (ngay trong thư mục hiện tại)
df kiểm tra dung lượng đĩa cứng, các phân vùng đĩa top hiển thị sự hoạt động của các tiến trình, đặc biệt là thông tin về tài nguyên hệ thống và việc sử dụng các tài nguyên đó của từng tiến trình
e) Lệnh quản lí người dùng:
Trang 8useradd tạo một người dùng mới.
userdel xoá người dùng đã tạo
usermod thay đổi thông tin user
passwd đặt và thay đổi password cho người dùng
groupadd tạo một nhóm người dùng mới
groupdel xoá nhóm người dùng đã tạo
gpasswd thay đổi password của một nhóm người dùng
su cho phép đăng nhập với tư cách người dùng khác
groups hiển thị nhóm của user hiện tại
who / w cho biết ai đang đăng nhập hệ thống
skill -9 –t pst/0 để gỡ bỏ session pst/0 xem danh sách user: #vi /etc/passwd xem danh sách nhóm: #vi /etc/group chmod <permission> [tên file] thay đổi quyền cho file/thư mục (chỉ user sở hữu file mới thực hiện được)
chown user [tên file] thay đổi chủ sở hữu file/thư mục chown user:group [tên file] thay đổi chủ sở hữu file/thư mục, đồng thời thay đổi nhóm sở hữu
chgrp group [file/thu_muc] thay đổi group sở hữu file/thư mục
f) Cài đặt các gói phần mềm:
sudo apt-get install xyz: lệnh tiến hành tải về và cài đặt gói xyz (xyz là tên gói cần cài đặt - sẽ cài thêm cả những gói liên quan nếu cần)
sudo apt-get remove xyz: lệnh gỡ bỏ gói đã cài (có thể sẽ gỡ thêm cả những gói khác nếu thấy không cần đến nữa)
sudo apt-cache search xyz: lệnh tìm kiếm để đưa ra danh sách những gói
có từ cần tìm (giống chức năng search trong Add/Remove)
2. Làm việc trên màn hình đồ họa:
a) Truy cập mạng:
Sử dụng trình duyệt Iceweasel để tìm kiếm thông tin và lướt web, có giao diện như sau:
Trang 9b) Làm việc với tệp tin và thư mục:
Nhấn vào biểu tượng File Manager PCManFM trên thanh Taskbar sẽ xuất hiện cửa sổ có giao diện như sau:
Tại vùng làm việc, nhấn chuột phải Create New…/Folder để tạo thư mục mới Create New…/Blank File để tạo 1 file mới, Create New…/Shortcut để tạo shortcut chạy một chương trình
Trang 10Các thao tác với tập tin và thư mục tương tự như window: cut,coppy, delete,…
c) Âm thanh và video:
Click chuột vào biểu tượng góc trái màn hình xuất hiện các mục lựa chọn: Sound & Video/GNONE MPPlayer
Giao diện :
Điều chỉnh âm thanh: Sound & Video/aumix trên màn hình sẽ xuất hiện:
Trang 113. Thao tác với ứng dụng văn phòng Office:
LibreOffice là một bộ phần mềm văn phòng toàn diện, năng suất chất lượng chuyên nghiệp
Chọn vào biểu tượng phía góc trái màn hình/Office/chọn chương trình muốn thao tác, bao gồm:
- LibreOffice Calc: thuần hóa các con số và giúp cho các quyết định khác nhau khi cân nhắc các lựa chọn thay thế Hãy phân tích các dữ liệu của bạn với Calc và sau đó sử dụng nó để trình bày kết quả cuối cùng của bạn Các công cụ đồ thị và phân tích giúp mang lại sự minh bạch cho những tính toán của bạn Một hệ thống trợ giúp được tích hợp đầy đủ làm dễ dàng hơn cho công việc nhập vào các công thức phức tạp Hãy bổ sung các dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu bên ngoài như SQL hoặc Oracle, rồi sắp xếp và lọc chúng
để tạo ra các phân tích thống kê Hãy sử dụng các chức năng đồ họa để hiển thị số lượng lớn các đồ thị 2D và 3D từ 13 chủng loại, bao gồm tuyến tính, diện tích, thanh, hình bánh tròn, X-Y, và lưới - với hàng tác các phương án
có sẵn, bạn chắc chắn sẽ tìm thấy một phương án phù hợp với kế hoạch của bạn
- LibreOffice Draw: giúp bạn xây dựng các sơ đồ và bản vẽ phác thảo từ không có gì Một bức tranh là đáng giá hàng ngàn công việc, thế nên vì sao lại không thử thứ gì đó đơn giản với các sơ đồ hình hộp và đường thẳng nhỉ? Hoặc còn đi xa hơn và xây dựng dễ dàng các hình minh họa 3D động
và các hiệu ứng đặc biệt nữa chứ Thứ này đơn giản mà mạnh như bạn muốn nó phải thế
Trang 12- LibreOffice Impress: là cách dễ dàng nhất để tạo ra các trình chiếu đa phương tiện có hiệu quả Các hoạt hình gây ngạc nhiên và các hiệu ứng đặc biệt giật gân giúp bạn thuyết phục khán thính phòng của bạn Hãy tạo các trình chiếu nhìn thậm chí còn chuyên nghiệp hơn so với các trình chiếu tiêu chuẩn mà bạn thường thấy trong công việc Hãy để các đồng nghiệp và sếp của bạn chú ý bằng việc tạo ra một thứ gì đó khác biệt khác biệt một chút
- LibreOffice Writer: là trình soạn thảo văn bản trong LibreOffice Hãy sử dụng nó cho mọi thứ, từ phác thảo nhanh một bức thư để tạo ra toàn bộ một cuốn sách với các bảng và nội dung, nhúng các hình minh họa, các thư mục
và biểu đồ Tính năng trợ giúp hoàn thành từ một cách tự động khi bạn gõ,
tự động định dạng và tự động kiểm tra chính tả làm cho những nhiệm vụ khó khăn trở nên dễ dàng (nhưng cũng dễ dàng vô hiệu hóa nó nếu bạn thích thế) Writer là đủ mạnh để tiến hành các tác vụ xuất bản trên máy để bàn như việc tạo các bài báo nhiều cột và các cuốn sách mỏng Giới hạn duy nhất chính là sức tưởng tượng của bạn
4. Một số công cụ hệ thống:
Công cụ Htop: Vào biểu tượng góc trái màn hình/System Tools/Htop
Chương trình này có chức năng tương tự Task Manager ở Window như là: đưa
ra thông số CPU, RAM đã sử dụng, liệt kê các tiến trình đang chạy,…
Trang 135. Run:
Chương trình này cho phép chạy các tác vụ như Window:
Vào biểu tượng góc trái màn hình/Run, một cửa sổ nhập liệu sẽ xuất hiện
Người dùng tiến hành gõ các lệnh cần thiết:
Trang 146. Tắt máy:
Vào biểu tượng góc trái màn hình/Logout, cửa sổ xuất hiện với các tùy chọn,ngừoi dùng sẽ lựa chọn tác vụ tương ứng Nhấn Shutdown để tắt
IV. TỔNG KẾT
Tài liệu tham khảo:
Trang 15https://drbeat.li/album/B%C3%BCcher/knowing-knoppix.pdf