Giáo án Sống chết mặc bay(hay)

- Không khí: Nhốn nháo… - Hình ảnh người dân: Đội mưa, ướt như chuột, đói rét kiệt sức.. Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình Cảnh quan lại trong đình Cảnh người dân ngoài đê - Địa điểm: Tr

Trang 2

Em hãy cho biết, trong đoạn một Phạm Duy Tốn đã xây dựng bức tranh hiện thực nào? Qua đó tác giả

đã thể hiện thái độ gì?

Trang 3

Đáp án:

- Tác giả tái hiện bức tranh hiện thực: sự chống chọi của người dân trước sự đe dọa của thiên tai

nhưng “Sức người không địch nổi với sức trời”

mọi cố gắng trở nên vô vọng.

-> Thái độ lo lắng, đồng cảm, xót thương người dân trong cảnh hoạn nạn do thiên tai gây ra.

Trang 4

Tiết 106

Trang 5

- Thời gian: Lúc nửa đêm.

- Địa điểm: khúc đê làng X, trời

mưa tầm tã, nước dâng cao

- Không khí:Nhốn nháo, ồn ào

- Hình ảnh người dân: Đội mưa,

ướt như chuột, đói rét kiệt sức

a Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình

Cảnh quan lại trong đình Cảnh người dân ngoài đê

I Giới thiệu chung

II Tìm hiểu văn bản

3 Phân tích

Tiết 106:

Phạm Duy Tốn

SỐNG CHẾT MẶC BAY

Trang 6

Vậy trong lúc người dân đi

hộ đê đang nhốn nháo thì quan đang ở đâu và đang làm gì?

Trang 7

Thưa rằng: Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn năm trăm thước Đình ấy cũng ở trên mặt đê, nhưng cao mà vững chãi, dẫu nước to thế to nữa cũng không việc gì.Trong đình đèn thắp sáng trưng; nha lệ lính tráng, kẻ hầu người hạ, đi lại rộn ràng Trên sập, mới kê ở gian giữa, có một người quan phụ mẫu, uy nghi chễm chện ngồi Tay trái dựa gối xếp, chân phải duỗi thẳng ra, để cho tên người nhà quỳ ở dưới đất mà gãi Một tên lính lệ đứng bên, cầm cái quạt lông, chốc chốc sẽ phẩy Tên nữa đứng khoanh tay, chực hầu điếu đóm Bên cạnh ngài mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao đuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoái tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.

Trang 9

- Địa điểm: Khúc đê làng X, trời

mưa tầm tã, nước dâng cao…

- Không khí: Nhốn nháo…

- Địa điểm: Trong đình, an toàn, vững chãi

Trang 10

- Địa điểm: Làng X, phủ X,

ngoài trời mưa tầm tã

- Không khí: Nhốn nháo, ồn ào

- Địa điểm: Trong đình, an toàn vững chãi…

- Không khí: Nghiêm trang, nhàn nhã

Trang 11

Tay trái

dựa vào

gối xếp.

Chân phải duỗi thẳng ra,

để cho tên người nhà quỳ ở dưới đất

mà gãi.

 uy nghi chễm chện ngồi

Ngoài ra còn có người hầu quạt, điếu đóm.

Qua ngòi bút miêu tả của nhà văn, hình ảnh viên

quan phụ mẫu hiện lên với tư thế như thế nào?

Trang 12

- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm

tã, nước dân cao

- Địa điểm: Trong đình, an toàn, vững chãi…

- Không khí: Nghiêm trang

- Quan phụ mẫu: ung dung, chễm chện ngồi…

Trang 13

Thưa rằng: Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn năm trăm Thưa rằng: Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn năm trăm

thước…Trong đình đèn thắp sáng trưng; nha lệ lính tráng, kẻ hầu người

hạ, đi lại rộn ràng Trên sập, mới kê ở gian giữa, có một người quan phụ mẫu, uy nghi chễm chện ngồi Tay trái dựa gối xếp, chân phải duỗi thẳng

ra, để cho tên người nhà quỳ ở dưới đất mà gãi Một tên lính lệ đứng bên, cầm cái quạt lông, chốc chốc sẽ phẩy Tên nữa đứng khoanh tay, chực hầu điếu đóm Bên cạnh ngài mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên

ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc

bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao đuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoái tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.

Qua đoạn văn, các em cho biết quan đi hộ đê mang theo những đồ dùng nào?

bát yến hấp đường phèn khay khảm tráp đồi mồi

trầu vàng, cau đậu, rễ tía, ống thuốc bạc đồng hồ vàng dao đuôi ngà ống vôi chạm ngoái tai, ví thuốc quản bút, tăm bông

Trang 14

- Địa điểm: Trong đình

- Quan phụ mẫu: Ung dung, chễm chện ngồi…

- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía…

Trang 15

Từ đó, em có nhận xét gì về cách sống của viên quan phụ mẫu ?

Trang 16

Cảnh quan lại trong đình

Cảnh người dân ngoài đê

- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía… chơi tổ tôm

Sung sướng, xa hoa, vương giả.

Trang 17

…Thỉnh thoảng nghe tiếng quan phụ mẫu gọi: “Điếu, mày”; tiếng tên lính thưa: “Dạ”; tiếng thầy đề hỏi: “Bẩm, bốc”; tiếng quan lớn truyền: “Ừ” Kẻ này: “Bát sách! Ăn” Người kia: “Thất văn…Phỗng”, lúc mau, lúc khoan, ung dung êm ái, khi cười, khi nói vui vẻ, dịu dàng Thật là tôn kính, xứng đáng với một vì phúc tinh.

Ấy đó, quan phụ mẫu cùng với nha lại đương vui cuộc tổ tôm ở trong đình ấy… Trong khi dân chúng đang hộ đê thì

quan phụ mẫu ở trong đình để làm gì? Qua đó em thấy viên quan hiện lên là người như thế nào?

Trang 18

- Việc làm : chơi tổ tôm

- Âm thanh: khi cười, khi nói, vui vẻ, dịu dàng

Trang 19

- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía… chơi tổ tôm

Sung sướng, xa hoa.

Vô lương tâm, vô trách nhiệm, tàn nhẫn.

- Âm thanh : Khi cười, khi nói, vui vẻ,dịu dàng…

- Việc làm: đánh tổ tôm

Trang 20

THẢO LUẬN NHÓM

Qua bảng so sánh trên, hãy cho biết tác giả

đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Cho biết tác dụng của những biện pháp nghệ thuật đó

Trang 21

Không khí trong đình Quang cảnh ngoài đê

><

Trang 22

Xa hoa, vương giả.

- Việc làm: Đánh tổ tôm

Vô lương tâm, vô trách nhiệm tàn nhẫn,

-> NT Tương phản + miêu tả, biểu cảm, liệt kê.

=> Phản ánh sự đối lập giữa thảm cảnh của người dân

với cảnh đánh bạc nhàn nhã trong đình.

Trang 23

Trang 24

Trang 25

Ấy, trong khi quan lớn ù ván bài to như thế, thì khắp mọi nơi miền đó, nước tràn lênh láng, xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết; kẻ sống không chỗ ở, kẻ chết không nơi chôn, lênh đênh mặt nước, chiếc bóng bơ vơ, tình cảnh thảm sầu, kể sao cho xiết !

Cảnh vỡ đê được tác giả miêu tả qua những câu văn nào ?

khắp mọi nơi miền đó, nước tràn lênh láng

xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má

ngập hết; kẻ sống không chỗ ở, kẻ chết không

nơi chôn, lênh đênh mặt nước, chiếc bóng bơ vơ

Trang 26

Trang 27

Khi đó, ván bài quan đã chờ rồi Ngài xơi bát yến vừa xong, ngồi khểnh vuốt râu, rung đùi, mắt đang mải trông đĩa nọc, bỗng nghe ngoài xa tiếng kêu vang trời dậy đất Mọi người đều giật nảy mình, duy quan vẫn điềm nhiên, chỉ lăm le chực người ta bốc trúng quân mình chờ hạ Vì ngài sắp ù to.

Mọi người đều giật nảy mình quan vẫn điềm nhiên

Trang 28

1 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình

2 Cảnh đê vỡ

a Thiên nhiên b Thái độ của quan lại

- Nước tràn xoáy nhà

trôi, lúa ngập không chỗ

ở, không nơi chôn…!

Thê thảm, thương tâm.

- Mọi người giật nảy mình, quan vẫn điềm nhiên chơi bài

Tieát 106

Phạm Duy Tốn

Trang 29

Khi đó, ván bài quan đã chờ rồi Ngài xơi bát yến vừa xong, ngồi khểnh vuốt râu, rung đùi, mắt đang mải trông đĩa nọc, bỗng nghe ngoài xa tiếng kêu vang trời dậy đất Mọi người đều giật nảy mình, duy quan vẫn điềm nhiên, chỉ lăm le chực người ta bốc trúng quân mình chờ hạ Vì ngài sắp ù to.

cau mặt, gắt rằng

Mặc kệ.

Trang 30

b Cảnh đê vỡ

a Thiên nhiên b Thái độ của quan lại

- Nước tràn xoáy nhà trôi,

lúa ngập không chỗ ở, không

nơi chôn…!

- Mọi người giật nảy mình, quan vẫn điềm nhiên chơi bài

Trang 31

Quan lớn vỗ tay xuống sập kêu to:

- Đây rồi…Thế chứ lại !

Rồi ngài vội vàng xòe bài, miệng vừa

cười vừa nói:

- Ù ! Thông tôm, chi chi nảy ! Điếu

mày !

Tìm chi tiết miêu tả hành động của quan phụ mẫu khi ngài ù ván bài cao nhất?

xòe bài, miệng vừa

cười vừa nói

Trang 32

trôi, lúa ngập không chỗ

ở, không nơi chôn…!

- Mọi người giật nảy mình, quan điềm nhiên

- Hành động:

Vỗ tay Xòe bài

…Cười …nói

Sung sướng Thắng lớn

Qua bảng phân tích, hãy cho biết tác giả sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Tác dụng?

-> NT Tăng cấp, tương phản + đối thoại và biểu cảm.

 Hấp dẫn, làm nổi bật niềm vui tàn bạo, phi nhân tính

- Thái độ cáu gắt, lời nói mặc kệ

Trang 33

• Khi miêu tả tình cảnh nguy cấp của khúc đê

• Khi miêu tả thái độ vô trách nhiệm, lòng lang dạ thú của viên quan phụ mẫu.

><

Trang 34

- Nghệ thuật : tương phản, tăng cấp

cảnh “nghìn sầu muôn thảm” của nhân dân do thiên tai và cũng do thái độ vô trách nhiệm của bọn cầm quyền gây nên.

- Nội dung:

sinh mạng của nhân dân với cuộc sống của bọn quan lại mà

kẻ đứng đầu ở đây là tên quan phủ “lòng lang dạ thú”.

Trang 35

và tăng cấp trong nghệ thuật, Sống chết mặc bay

đã lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú”

và bày tỏ niềm cảm thương trước cảnh “nghìn sầu muôn thảm” của nhân dân do thiên tai và cũng do thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên

Trang 37

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG LŨ LỤT

Bộ đội tham gia hàn đê vỡ, cứu lúa trong trận lũ năm 2011 ở ĐBSCL

Trang 38

Cán bộ, chiến sỹ BĐBP di dời dân khỏi vùng ngập lụt.

Trang 39

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang kiểm tra tình hình khắc phục hậu quả

mưa lũ tại Công ty than Mông Dương (2015)

Trang 41

Những hình thức ngôn ngữ đã được vận dụng trong truyện “Sống chết mặc bay” là gì? Hãy trả lời câu hỏi trên bằng cách đánh dấu theo bảng thống kê sau đây:

Ngôn ngữ độc thoại nội tâm

Ngôn ngữ đối thoại

+ + + + + +

+

Trang 42

Tiết 106 : SỐNG CHẾT MẶC BAY (Phạm Duy Tốn)

Trang 43

DẶN DÒ

Bài tập về nhà:

- Giải thích nhan đề: Sống chết mặc bay

- Học bài, soạn bài: Cách làm bài văn lập luận Giải thích.

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	3,65 MB