Axit – baz theo Bron–stêt... Khi hoà tan trong n c, mu i phân li ra các cation và anion.
Trang 1
I S I N LI
– Quá trình phân li các ch t trong n c ra ion là s đi n li Nh ng ch t tan trong n c phân li ra ion đ c
g i là nh ng ch t đi n li
– đi n li: đi n li (anpha) c a ch t đi n li là t s gi a phân s phân t phân li ra ion (n) và t ng s phân t hoà tan (n0) :
0 n
n
0
C C
(trong đó C là n ng đ ion ; C0là n ng đ ch t tan ban đ u)
– Phân lo i các ch t đi n li :
+ Ch t đi n li m nh là ch t khi tan trong n c có = 1 (ví d : các axit m nh, baz m nh, h u h t các
mu i tan nh HCl ; HNO3 ; H2SO4 ; HClO3 ; NaOH ; KOH ; Ba(OH)2 ; NaCl ; KNO3 ; Ba(NO3)2 )
Na2CO3 2Na+
+ CO32– + Ch t đi n li y u là ch t khi tan trong n c có 0 < < 1 (ví d : các axit y u, bazo y u nh : HF ; HClO; HNO2 ; H2CO3 ; Mg(OH)2 )
HF H +
+ F– Cân b ng phân li c a các ch t đi n li y u là cân b ng đ ng, tuân theo nguyên lí chuy n d ch cân b ng
L Sa-t -li-ê Khi pha loãng dung d ch ch t đi n li y u thì đ đi n li t ng
II AXIT – BAZ , MU I, pH
1 Axit – baz theo A–rê–ni–ut
– Axit là ch t khi tan trong n c phân li ra cation H+
HCl H+
+ Cl–
CH3COOH CH 3COO– + H+
– Baz là ch t khi tan trong n c phân li ra anion OH–
NaOH Na+
+ OH– Mg(OH)2 Mg(OH) +
+ OH– Mg(OH)+ Mg 2+
+ OH–
2 Axit – baz theo Bron–stêt
– Axit là ch t nh ng proton (Ngoài nh ng axit thông th ng, m t s ion c ng th hi n tính axit trong dung d ch nh : NH4+ ; HSO4– ; Al3+ ; Fe3+ ; Cu2+ ; Mg2+ )
HNO2 + H2O H 3O+
+ NO2 – – Baz là ch t nh n proton (Ngoài nh ng baz thông th ng, m t s ion c ng th hi n tính baz trong dung d ch nh các anion g c axit c a axit y u : NO2 –
; CO32–
; SO32–
; HPO32–
; S2– ; CH3COO– ; SiO32–
; AlO2– ; ZnO22– ; C6H5O– ; PO42– )
– Ch t v a có kh n ng nh ng proton v a có kh n ng nh n proton là ch t l ng tính (Ngoài nh ng
ch t l ng tính thông th ng m t s ion c ng th hi n tính l ng tính trong dung d ch nh : H2O ; HSO3– ; HCO3– ; HS– ; H2PO3– )
HCO3– + H+ H2O + CO2 (HCO3– đóng vai trò baz )
HCO3 –
+ OH–
CO32–
+ H3O+ (HCO3 –đóng vai trò axit )
DUNG D CH VÀ CH T I N LI
(TÀI LI U BÀI ẢI NẢ)
Giáo viên : PH M NG C S N
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Dung d ch và ch t đi n li” thu c Khóa h c LT H
KIT-3: M ôn Hóa h c (Th y Ph m Ng c S n) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n “Dung
d ch và ch t đi n li”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 23 ả ng s phân ệi axit và baz
S phân li c a axit và baz y u trong n c là các quá trình thu n ngh ch :
HNO2 H +
+ NO2 – K
a =
2
2
H NO HNO
NH3 + H2O NH 4+
+ OH–
4 b
3
K
NH
Giá tr Ka, Kbcàng nh , l c axit ho c baz t ng ng càng nh
– M i liên h gi a h ng s phân li axit – baz c a c p axit–baz liên h p :
CH3COOH H +
3 a
3
H CH COO K
CH COO
H2O + CH3COO– CH 3COOH + OH– 3
b
3
CH COOH OH K
CH COO
Kb + Ka –1 K
w đây Kw = [H+] [OH–] (Kwg i là tích s ion c a n c)
Kcb
N ng đ ban đ u : C
N ng đ cân b ng : C(1 – ) C C
cb
K
N u << 1 thì = Kcb
C
4 Mu i
Mu i là h p ch t, khi tan trong n c phân li ra cation kim lo i (ho c cation NH4+) và anion g c axit
NH4Cl NH4+ + Cl–
KNO3 K+
+ NO3 –
– Mu i trung hoà là mu i không có kh n ng phân li ra ion H+
(proton)
Thí d : NaCl, NH4NO3, Na2CO3, Na2HPO3, Na2HBO3.
– Mu i axit là mu i có kh n ng phân li ra ion H+
– Ngoài ra còn có m t s mu i ph c t p, nh mu i kép NaCl.KCl ; KAl(SO4)2.12H2O,… hay ph c ch t [Ag(NH3)2]Cl, [Cu(NH3)4]SO4… ; mu i baz nh Mg(OH)Cl ; Fe(OH)Cl2
5 Khái ni m v pả, ch t ch th axit – baz
– đánh giá đ axit – baz c a dung d ch, ngoài bi u di n b ng n ng đ [H+], ta còn có th bi u di n
d i d ng pH theo quy c : pH = –lg[H+
] hay [H+] = 10–pH – S đi n li c a n c
H2O H +
+ OH– hay H2O + H2O H 3O+
+ OH–
KH2O = K [H2O] = [H+] [OH–]
– Môi tr ng trung tính: [H+
] = 10–7 mol/l =[OH–] hay pH = 7
– Môi tr ng axit: [H+
] > 10–7 mol/l >[OH–] hay pH < 7
– Môi tr ng baz : [H+
] < 10–7 mol/l <[OH–] hay pH > 7
Ch t ch th axit – baz là ch t có màu bi n đ i ph thu c vào giá tr pH c a dung d ch
1 i u Ệi n x y ra ph n ng trao đ i ion trong dung d ch các ch t đi n ệi
Ph n ng trao đ i ion trong dung d ch x y ra khi tho mãn m t trong các đi u ki n sau :
– Ph n ng t o thành ch t k t t a
BaCl2 + Na2SO4 BaSO4 + 2NaCl
Ba2+ + SO42– BaSO4
– Ph n ng t o thành ch t đi n li y u
Trang 3HCl + KOH H2O + KCl
H+ + OH– H 2O
– Ph n ng t o thành ch t khí
2HCl + Na2CO3 H2O + 2NaCl + CO2
2H+ + CO32– H2O + CO2
Khi hoà tan trong n c, mu i phân li ra các cation và anion
N u cation là cation c a các baz y u thì s b th y phân cho môi tr ng axit :
Rn+ + H2O ROH (n –1)++ H+
N u anion là anion c a axit y u thì anion s b th y phân cho môi tr ng baz :
Am– + H2O HA (m –1)–
+ OH–
Dung d ch c a mu i t o b i cation kim lo i có baz tan và anion là g c c a axit m nh có môi tr ng trung tính
Dung d ch c a mu i t o b i cation kim lo i có baz tan (M+) và anion là g c c a axit y u có môi tr ng baz
Dung d ch c a mu i t o b i cation kim lo i có baz không tan và anion là g c c a axit m nh có môi
tr ng axit
Giáo viên: Ph m Ng c S n Ngu n: Hocmai.vn