PHÂN TÍCH đoạn THƠ THI 10

Khổ thơ thứ nhất là những dự cảm mùa thu đã về: Bỗng nhận ra hơng ổiPhả vào trong gió seSơng chùng chình qua ngõHình n h thu đã về Trong biết bao hơng vị thân thuộc của làng quê, Hữu Thỉ

Nói với con của Y Phơng là một trong số ít bài thơ viết về tình cha con Cảm

hứng bao trùm của bài thơ là tình thơng con, là niềm tự hào với quê hơng xứ sở, những khao khát bình dị mà rất đỗi thiêng liêng của ngời cha khi lo con quyên nguồn cội, dặn dò con hãy là con của quê hơng, ngời của dân tộc mình

Bài thơ mở đầu bằng một hồi ức về tuổi thơ con và tuổi trẻ bố mẹ để sau đó

là nỗi niềm, là tấm lòng ngời cha:

Chân phải bớc tới cha

………

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

Hãy lắng nghe những điều ngời cha nói với con : đứa con sinh ra và suốt thời

ấu thơ của nó bớc đi đầu tiên chập chững của con ngời là những bớc rất trang tron

gj Lần đầu tiên đứa trẻ đi bằng đôi chân của mình trong vòng tay của cha mẹ

Chân phải bớc tới chaChân trái bớc tới mẹCâu thơ thật đơn giản nh lời kể lời tả và rất trìu mến thân thơng, tấm lòng của cha mẹ là cái đích để con hớng tới.hình ảnh cụ thể và giàu chất thơ nhất là cách đo

đếm chiều dài:

Một bớc chạm tiếng nóiHai bớc tới tiếng cờiCâu thơ thật ấm áp, ríu rít, ngọt ngào, một thứ âm vang mà những ngời làm cha làm mẹ bồi hồi xao xuyến Tuy vậy, dù tấm lòng cha mẹ bao dung đến đâu, đứa con rất cần nhng vẫn là cha đủ ở đây có một bầu sữa tinh thần thứ hai là quê hơng Quê hơng hiện lên ở ba yếu tố: rừng, con đờng và ngời đồng mình:

Rừng cho hoaCon đờng cho những tấm lòngNgời đồng mình yêu lắm con ơi

Rừng và con đờng tuy là vật vô tri nhng đã đem lại những thứ mà đứa trẻ cần

để lớn Cái đẹp của tự nhiên không chỉ ở màu sắc mà còn ở tấm lòng Còn ngời

đồng mình thì đáng yêu lắm Đó chính là cốt cách tài hoa và tinh thần mu sống:

đan lờ cài nan hoaVách nhà ken câu hát Tóm lại, đoạn thơ mở đầu là sự đan xen quê hơng, gia đình - cha mẹ cùng nuôi đứa con lớn lên ở chặng đờng đời đầu tiên Đây là tâm sự mà ngời cha muốn gửi tới đứa con yêu quý của mình Mong con khôn lớn trởng thành, sống xứng đáng với quê hơng

hàm nghĩa độc đáo Đó là trờng hợp bài thơ ánh trăng của Nguyễn Duy.

Vầng trăng đã từng gắn bó với tuổi thơ, với cuộc đời ngời lính, đã trở thành ngời bạn tri kỉ, ngỡ không bao giờ quên nhng hoàn cảnh sống đổi thay, con ngời cũng thay đổi, có lúc cũng trở nên vô tình Sau chiến thắng trở về thành phố, quen

ánh điện cửa gơng, khiến cho vầng trăng tình nghĩa vô tình bị lãng quên nhng một tình huống đời thờng xảy ra làm cho con ngời phải giật mình tỉnh ngộ, phải đối mặt với vầng trăng mà sám hối:

Khổ thơ cuối mang hàm ý độc đáo và sâu sắc:

Tóm lại, với giọng thơ trầm tĩnh, sâu lắng, đoạn thơ trên đã gây nhiều xúc

động cho ngời đọc Nó nh là lời tâm sự, lời tự thú, lời tự nhắc chân thành Qua đoạn thơ, tác giả muốn nói rằng: phải thuỷ chung, trọn vẹn, phải nghĩa tình sắt son với nhân dân, với đất nớc, và ngay với chính bản thân mình

3 Phân tích bài Sang thu.

B i l m: à à

Hữu Thỉnh sinh năm 1942, thuộc lớp nhà thơ trởng thành trong kháng chiến chống Mĩ Ông là ngời viết nhiều, viết hay về quê hơng và cuộc sống con ngời, đặc biệt là về mùa thu Với tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, Hữu Thỉnh đã phát hiện ra những biến chuyển rất nhẹ nhàng của đất trời khi sang thu Với bài Sang thu, Hữu Thỉnh đã góp vào nền thơ hiện đại Việt Nam một bức tranh thu với những nét mới

mẻ, sáng tạo

Khổ thơ thứ nhất là những dự cảm mùa thu đã về:

Bỗng nhận ra hơng ổiPhả vào trong gió seSơng chùng chình qua ngõHình n h thu đã về

Trong biết bao hơng vị thân thuộc của làng quê, Hữu Thỉnh giật mình thảng thốt khi nhận ra cái làn hơng ngây ngất ngọt ngào của trái ổi đầu mùa Hơng ổi thân thơng quá nh chính mùi vị của vờn, làng quê nơi đồng bằng Bắc bộ Hơng ổi là tín hiệu đặc trng của mùa thu Từ bỗng nh đợc gieo lên trong sự ngỡ ngàng, ngạc nhiên từ bao giờ nhỉ, thu về? Tất cả đến với nhà thơ nhẹ nhàng mà đột ngột quá, thu về với đất trời quê hơng với lòng ngời mà không báo trớc để rồi trong giây phút ngỡ ngàng, nhà thơ mới chợt nhận ra hơng ổi: phả vào trong gió se hơng ổi từ đó

mà lan toả mãi trong không gian và đợc cuốn trong gió se là cơn gió heo may khô lạnh đầu nùa Gió se tràn vè xua tan đi bao oi bức nóng nực của mùa hè, đem lại cho con ngời cảm giác thoải mái dễ chịu Trong cái d vị ngây ngất của trái ổi đầu mùa, nhà thơ nhạn thấy:

sơng chùng chình qua ngõHình nh thu đã về

Màn sơng qua từ láy chùng chình đợc nhân hoá nh vẻ duyên dáng của thiếu nữ đôi mơi Màn sơng ấy hiện ra mờ mờ ảo ảo nh sắc màu cổ tích khiến cho cảnh vật nơi làng quê ngõ xóm trở thành một thế giới thần kì tuyệt diệu Và câu thơ Hình

nh thu đã về đã khép lại dòng cảm xúc bất ngờ đột ngột của nhà thơ Tất cả những tín hiệu ở trên cuối cùng rồi cũng đi đến một nghi vấn: thu đã về? Từ hình nh diễn tả sự ngỡ ngàng thảng thốt, thu đã đến với đất trời thật rồi sao?

Từ điểm nhìn cận cảnh, cùng sự quan sát tinh tế, cảm nhận dấu hiệu thiên nhiên bằng khứu giác( hơng ổi), xúc giác( gió se) và thị giác( sơng), nhà thơ đã chứng tỏ một hồn thơ tinh tế, nhạy cảm khi cảm nhận tiết giao mùa nơi làng quê thanh bình

Nếu nh khổ thơ thứ nhất là cảm xúc đột ngột, ngỡ ngàng khi nhận ra thu

đang về với đất trời thì đến khổ thơ thứ hai, nhà thơ đã nhìn rộng hơn trong việc quan sát:

Sông đợc lúc dềnh dàngChim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu

Chất liệu thực hiện ra rất rõ Cái dềnh dàng của dòng sông là phút hiếm hoi sau lúc gập ghềnh leo thác nhọc nhằn rồi lại ồ ạt xối xả dới những cơn ma rào mùa hạ từ đợc lúc diễn tả cái hiếm hoi th thớt ấy Từ dềnh dàng chỉ sự chuyển động chậm chạp đã lâu lắm rồi con sông mới có dịp nghỉ nhơi thanh thản nh thế đám mây mùa hạ là hình ảnh độc đáo, thể hiện trí tởng tợng phong phú của tác giả Trong khoảnh khắc giao mùa, đám mây trên bầu trời cao đã trở thành ranh giới giữa mùa hạ với mùa thu Từ vắt mang hiệu quả diễn đạt rất lớn Từ cái phút giây giao mùa vô hìmh, trừu tợng, tác giả đã biến thành sự vật hữu hình cụ thể để ngời đọc cảm nhận rõ hơn về tín hiệu mùa thu

đến khổ thơ thứ ba thì cảm nhận về sự giao mùa đã rõ hơn:

Vẫn còn bao nhiêu nắng

đã vơi dần cơn maSấm cũng bớt bất ngờTrên hàng cây đứng tuổi

Nắng cuối hạ vẫn còn nhng độ nóng, độ chói không còn gay gắt Cơn ma nhẹ hạt hơn so với trận ma rào xối xả những ngày hè đã qua Tiếng sấm cũng đã giảm dần, không còn bất ngờ trên những hàng cây cổ thụ Từ sự quan sát thiên nhiên, ta

có thể phát hiện ra đợc một triết lí mà nhà thơ muốn gửi gắm nắng, ma, sấm là những hình ảnh ẩn dụ cho sự khắc nghiệt và biến chuyển của cuộc đời Hàng cây

đứng tuổi chỉ những ngời từng trải Cả đoạn thơ mang ý nghĩa: con ngời từng trải luôn vững vàng trớc những biến đổi của cuộc đời

Hình ảnh thơ đẹp , ngôn từ tinh tế , giọng thơ êm đềm và những rung động man mác ,bâng khuâng của tác giả trong buổi giao mùa đã tạo nên một dấu ấn không dễ phai mờ trong lòng bao độc giả Có lẽ vì vậy mà sau khi đọc “Sang thu” của Hữu Thỉnh ta càng thấy yêu hơn mùa thu thiết tha, nồng hậu của quê nhà

4 Cảm nhận về bài thơ Viếng lăng Bác

B i l m à à :

Bác Hồ mất là một sự kiện lớn làm xúc động muôn triệu trái tim Việt Nam

và thế giới, làm cảm động cả đát trời: “ Trời tuôn nớc mắt, đời tuôn ma” Hầu nh nhà thơ nào cũng làm thơ khóc Bác, viếng Bác Trong đó có nhà thơ Viễn Phơng với bài Viếng lăng Bác

Bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phơng không chỉ là một bài thơ viếng hay khóc Bác bình thờng Bác mất năm 1969 Mùa xuân 1975 đất nớc mới thống nhất, năm 1976 Viễn Phơng mới tới viếng lăng Ngời Nh vậy là viếng Bác, khóc Bác

cũng là thăm Bác Cả ba nhập vào một chuyến đi Một chuyến hành hơng mà đồng bào chiến sĩ miền Nam chờ đợi, mong mỏi và chiến đấu trong suốt mấy chục năm trờng.

Mở đầu bài thơ, tác giả tự giới thiệu: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”Cách xng hô thật hồn nhiên mà tha thiết Bác là cha cho nên mới xng con Nhng con ở miền Nam lại mang một sắc thái thiêng liêng - đứa con xa vắng mặt ngày cha mất Miền Nam là nơi đi trớc về sau, nơi Bác Hồ hằng mong nhớ “Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

Từ xa, nhà thơ vừa nhìn thấy hàng tre đã xiết bao xúc động:

Đã thấy trong sơng hàng tre bát ngát

Ôi hàng tre xanh xanh Việt NamBão táp ma sa đứng thẳng hàngVới từ con, với hình ảnh hàng tre, nhà thơ dã tạo nên một không khí thật thân thơng gần gũi và thiêng liêng nơi lăng Bác

Không gian quanh lăng Bác trở thành một không gian đặc biệt thơng nhớ Không gian thơng nhớ ấy nh là bất tận với thời gian, đợc láy đi láy lại bằng chữ ngày ngày Dòng thời gian liên tục Dòng ngời cũng nh không ngừng nghỉ Ngời mang hoa, ngời kết thành hoa dâng lên bảy mơi chín mùa xuân, dâng lên một cuộc

đời chiến đấu hi sinh vì dân vì nớc Tình cảm với Bác đợc nén lại ở khổ thơ đầu đợc bày tỏ kín đáo qua cách dùng ẩn dụ: “ Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ” Bác là mặt trời, Bác nh mặt trời Bác là trời xanh, mãi mãi là trời xanh Tất cả đều thể hiện

sự bất tử của ngời Nhng đến khổ thơ thứ ba thì tình cảm mới bộc lộ một cách trực tiếp Đó là tình thơng, nỗi đau đợc bộc phát khi nhìn thấy Bác nằm trong lăng: “Mà sao nghe nhói ở trong tim” Đây là cái giật mình thảng thốt Tất nhiên, trong nhận thức lí trí nhắc ta Bác vẫn còn sống mãi Nhng đây là nỗi đau nhói lên từ đáy sâu trái tim Bác mất thật rồi Bác không thể gặp mặt những ngời con miền Nam mà ng-

h đâu đây thoang thoảng Ước muốn làm cây tre trung hiếu quanh lăng để canh giấc ngủ cho ngời Tất cả mọi ớc muốn đề quy tụ vào một điểm là muốn đợc gần Bác mãi mãi, không rời xa

Tóm lại, với những hình ảnh ẩn dụ giàu ý nghĩa, với giọng thơ nghiêm trang thành kính, với cảm xúc hết sức chân thành, nhà thơ viễn Phơng đã nói hộ cho mọi

ngời nỗi xúc động thiêng liêng, lòng biết ơn vô hạn đối với Bác Hồ - vị cha già của dân tộc.

5 Suy nghĩ của em về truyện : Những ngôi sao xa xôi “ của Lê Minh ”

Khuê.

Bài làm

Là cây bút chuyên về truyện ngắn, trong chiến tranh Lê Minh Khuê viết về cuộc sống chiến đấu của tuổi trẻ ở tuyến đờng Trờng Sơn “Những ngôi sao xa xôi”

là tác phẩm đầu tay của bà, đợc viết năm 1971 giữa lúc cuộc kháng chiến chống

Mỹ của dân tộc đang diễn ra rất ác liệt Truyện giúp ta hiểu hơn về cuộc sống của những cô gái thanh niên xung phong trên một cao điểm ở tuyến đờng Trờng Sơn

Truyện xoay quanh ba nhân vật nữ thanh niên xung phong trong tổ trinh sát mặt đờng Họ là ba ngời nhng công việc gắn bó họ thành một khối thống nhất Họ cùng sống và chiến đấu tronh hoàn cảnh vô cùng gian khổ , ác liệt : ở trên một cao

điểm trọng yếu của tuyến đờng Trờng Sơn, làm công việc đặc biệt nguy hiểm: “khi

có bom nổ thì đo khối lợng đất lấp vào hố bom ,đếm bom cha nổ và nếu cần thì phá bom” Nghĩa là họ ở nơi tập trung nhiều bom đạn , làm công việc luôn đối mặt với cái chết Họ cảm nhận rõ ràng : “Đất bốc khói , không khí bàng hoàng , máy bay

đang ầm ì xa dần Thần kinh căng nh chão , tim đập bất chấp cả nhịp điệu ,chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom cha nổ ” Công việc th-ờng ngày mạo hiểm ấy đòi hỏi họ phải là những ngời dũng cảm ,gan góc có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc ,không sợ gian khổ hy sinh

Mặc dù phải sống cách biệt , ở xa đồng đội , làm công việc nguy hiểm song cả ba cô gái ấy sống gắn bó cùng nhau và không hề mất đi những nét tính cách

đáng yêu của những cô gái trẻ Họ luôn yêu thơng, lo lắng ,chăm sóc cho nhau , tâm hồn họ trong sáng , giàu mơ ớc , dễ vui , dễ buồn và đặc biệt , họ rất thích làm

đẹp cho cuộc sống của mình Chị Thao nhiều tuổi nhất , chăm chép bài hát , sợ máu

và vắt Nho thích thêu thùa , thích ăn kẹo , cô rất đáng yêu “trắng và tròn nh một que kem mát lạnh”, có vẻ dịu dàng và gan góc Ngời thứ 3 nổi bật nhất ,tiêu biểu cho tổ trinh sát mặt đờng là Phơng Định Là một cô gái Hà Nội xinh xắn “hai bím tóc dày tơng đối mềm ,một cái cổ cao , kiêu hãnh nh đài hoa loa kèn”và đôi mắt

đẹp:“có cái nhìn sao mà xa xăm”.Vừa qua thời học sinh,cuộc sống chiến trờng tôi luyện Định thành một chiến sỹ kiên cờng , dũng cảm Ngày nào Định cũng phá bom nhiều lần ,cô có nghĩ tới cái chết nhng điều quan trọng hơn là “liệu mìn có

nổ , bom có nổ không ?không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai ?”.Tâm trạng Phơng Định khi phá bom đợc miêu tả cụ thể ,tinh tế đến từng cảm giác Từ sự cảm nhận không khí đầy căng thẳng đến cảm giác “các anh cao xạ đang dõi theo từng cử chỉ ,động tác của mình” và lòng dũng cảm nh đợc tăng lên bởi sự tự trọng :

“Tôi đến gần quả bom tôi sẽ không đi khom, các anh ấy không thích cái kiểu đi…

khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bớc tới ”.Cảm giác căng thẳng của Định khi ở bên quả bom , kề sát cái chết im lìm và bất ngờ đợc miêu tả tỉ mỉ đến từng chi tiết :

“thỉnh thoảng lỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai ngời, cứa vào da thịt tôi Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành ” Đó là công việc…hàng ngày đã quen của Định Công việc hiểm nguy ấy khiến ba cô gái thanh niên xung phong trở nên thật phi thờng ,thật đáng khâm phục

Tuy vậy sự ác liệt của chiến trờng không làm vơi đi đời sống tâm hồn trong sáng, giàu cảm xúc của Định Cô hay mơ mộng, thích hát, thậm chí “bịa lời ra mà hát ”thích dân ca quan họ, thích hành khú, thích Cachiusa, thích dân ca ý Định…còn hay ngồi bó gối mơ màng, sống với những hồi tởng về gia đình,quê hơng Cô…

ý thức về mình, tự hào vì đợc nhiều ngời để ý nhng lại tỏ ra hờ hững nh là kiêu kỳ Tuy vậy trong suy nghĩ và tình cảm của cô thì “những ngời đẹp nhất, thông minh, can đảm và cao thợng nhất là những ngời mặc quân phục,có sao trên mũ” Định thực sự là cô thiếu nữ mộng mơ, hồn nhiên, trong sáng và dũng cảm

Ngôi kể thứ nhất, cách kể chuyện tự nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung cùng nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật đặc sắc của tác giả đã góp phần không nhỏ trong việc khắc hoạ thành công thế giới tinh thần phong phú và trong sáng của những cô gái trẻ

Những trang cuối cùng của truyện khép lại nhng d âm của câu chuyện vẫn còn đọng mãi trong em Vẻ đẹp tâm hồn của họ, những chiến công lặng thầm của

họ mãi toả sáng, lung linh, lấp lánh và bí ẩn nh những ngôi sao xa xôi

6 Hình ảnh anh thanh niên trong truyện Lặng lẽ Sa pa “ ” của Nguyễn Thành Long

Bài làm :

Gấp lại truyện ngắn “Lặng lẽ Sa pa ”của Nguyễn Thành Long lòng ta cứ xao xuyến vấn vơng trớc vẻ đẹp của những con ngời, trớc những tình cảm chân thành, nồng hậu trong một cuộc sống đầy tin yêu Dù đợc miêu tả ít hay nhiều nhân vật nào của “Lặng lẽ Sa pa” cũng hiện lên với nét cao quí đáng khâm phục Trong đó anh thanh niên làm công tác khí tợng kiêm vật lý địa cầu đã để lại cho chúng ta nhiều ấn tợng khó phai mờ

Trớc tiên anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần trách nhiệm cao với công việc lắm gian khổ của mình Trong lời giới thiệu với ông hoạ sỹ già và cô gái,bác lái xe gọi anh là “ngời cô độc nhất thế gian” Đã mấy năm nay anh “sống một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m bốn bề chỉ có cỏ cây và mây mù lạnh lẽo” Công việc hàng ngày của anh là“đo gió,đo ma, đo chấn động mặt đất”rồi ghi chép, gọi vào máy bộ đàm báo về trung tâm.Nhiều đêm anh phải

“đối chọi với gió tuyết và lặng im đáng sợ” Vậy mà anh rất yêu công việc của mình.Anh quan niệm: “khi ta làm việc ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình

đợc?”Anh hiểu rõ : “Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi,cháu buồn

đến chết mất” Sống một mình nhng anh không đơn độc bởi “lúc nào tôi cũng có ngời để trò chuyện Nghĩa là có sách ấy mà ” Tuy sống trong điều kiện thiếu thốn nhng ngời thanh niên ấy vẫn ham mê công việc, biết sắp xếp lo toan cuộc sống riêng ngăn nắp, ổn định Anh nuôi gà, trồng hoa, đọc sách,thỉnh thoảng anh xuống

đờng tìm gặp bác lại xe cùng hành khách để trò chuyện cho vơi bớt nỗi nhớ nhà

Sống trong hoàn cảnh nh thế sẽ có ngời dần thu mình lại trong nỗi cô đơn Nhng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “ thèm ngời ”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt và sự quan tâm đến ngời khác một cách chu đáo.Ngay từ những phút gặp gỡ ban đầu ,lòng mến khách, nhiệt tình của anh đã gây đợc thiện cảm tự nhiên

đối với ngời hoạ sỹ già và cô kỹ s trẻ Niềm vui đợc đón khách dào dạt trong anh, toát lên qua nét mặt,cử chỉ:anh biếu bác lái xe củ tam thất, mừng quýnh đón quyển sách bác mua hộ,hồ hởi đón mọi ngời lên thăm “nhà”, hồn nhiên kể về công việc,

đồng nghiệp và cuộc sống của mình nơi Sa pa lặng lẽ Khó ngời đọc nào có thể quên, việc làm đầu tiên của anh khi có khách lên thăm nơi ở của mình là: hái một

bó hoa rực rỡ sắc màu tặng ngời con gái lần đầu quen biết Bó hoa cho cô gái, nớc chè cho ông hoạ sỹ già, làn trứng ăn đờng cho hai bác cháu Tất cả không chỉ…chứng tỏ đó là ngời con trai tâm lý mà còn là kỷ niệm của một tấm lòng sốt sắng, tận tình đáng quí

Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho đất nớc nhng ngời thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất khiêm tốn Anh cảm thấy đóng góp của mình bình thờng, nhỏ bé so với bao ngừơi khác Bởi thế anh ngợng ngùng khi ông hoạ sỹ già phác thảo chân dung mình vào cuốn sổ tay Con ngời khiêm tốn ấy hào hứng giới thiệu cho ông hoạ sỹ những ngời khác đáng vẽ hơn mình:

“Không,không, bác đừng mất công vẽ cháu, để cháu giới thiệu cho bác những ngời khác đáng vẽ hơn.” Đó là ông kỹ s ở vờn rau vợt qua bao vất vả để tạo ra củ su hào ngon hơn, to hơn Đó là “ngời cán bộ nghiên cứu sét, 11 năm không xa cơ quan lấy một ngày” Dù còn trẻ tuổi, anh thấm thía cái nghiã, cái tình của mảnh đất Sa pa,…thấm thía sự hy sinh lặng thầm của những con ngời đang ngày đêm làm việc và lo nghĩ cho đất nớc

Bằng một cốt truyện khá nhẹ nhàng, những chi tiết chân thực tinh tế, ngôn ngữ đối thoại sinh động Nguyễn Thành Long đã kể lại một cuộc gặp gỡ tình cờ mà thú vị nơi Sa pa lặng lẽ Cha đầy 30 phút tiếp xúc với anh thanh niên, khiến ngời hoạ sỹ già thêm suy ngẫm về vẻ đẹp cuộc đời mà mình không bao giờ thể hiện hết

đợc và còn làm cô kỹ s trẻ lòng bao cảm mến bâng khuâng …

Với truyện ngắn này, phải chăng nhà văn muốn khẳng định: Cuộc sống của chúng ta đợc làm nên từ bao phấn đấu, hy sinh lớn lao và thầm lặng? Những con ngời cần mẫn, nhiệt thành nh anh thanh niên ấy, khiến cuộc sống này thật đáng trân

trọng, thật đáng tin yêu Noi gơng những ngời nh anh thanh niên, bản thân mỗi học sinh chúng ta cần phải phấn đấu học tập nhiều hơn nữa

7 Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong tác phẩm Làng “ của Kim Lân. ”

Bài làm :

Kim Lân là nhà văn có vốn sống vô cùng phong phú và sâu sắc về nông thôn Việt Nam Các sáng tác của ông đều xoay quanh cảnh ngộ và sinh hoạt của ngời nông dân Truyện “Làng” đơc sáng tác vào thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, với nhân vật chính là ông Hai, một lão nông hiền lành, yêu làng, yêu nớc và gắn bó với kháng chiến

Ông Hai cũng nh bao ngời nông dân quê từ xa luôn gắn bó với làng quê của mình.Ông yêu quí và tự hào về làng Chợ Dầu và hay khoe về nó một cách nhiệt tình, hào hứng ở nơi tản c ông luôn nhớ về làng,theo dõi tin tức kháng chiến và hỏi thăm về Chợ Dầu Tình yêu làng của ông càng đợc bộc lộ một cách sâu sắc và cảm

động trong hoàn cảnh thử thách Kim Lân đã đặt nhân vật vào tình huống gay gắt

để bộc lộ chiều sâu tình cảm của nhân vật Đó là tin làng chợ Dầu lập tề theo giặc.Từ phòng thông tin ra, đang phấn chấn, náo nức vì những tin vui của kháng chiến thì gặp những ngời tản c, nghe nhắc đến tên làng, ông Hai quay phắt lại, lắp bắp hỏi, hy vọng đợc nghe những tin tốt lành, nào ngờ biết tin dữ: “Cả làng Việt gian theo Tây ” Tin bất ngờ ấy vừa lọt vào tai đã khiến ông bàng hoàng, đau đớn :

“Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân, ông lão lặng đi tởng nh đến không thở đợc, một lúc lâu ông mới rặn è è nuốt một cái gì vớng ở cổ Ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi ”nhằm hy vọng điều vừa nghe không phải là sự thật Tr-

ớc lời khẳng định chắc chắn của những ngời tản c, ông tìm cách lảng về Tiếng chửi văng vẳng của ngời đàn bà cho con bú khiến ông tê tái : “cha mẹ tiên s nhà chúng

nó, đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đợc ngời ta còn thơng,cái giống Việt gian bán nớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát” Về đến nhà ông chán chờng “nằm vật ra giờng”, nhìn đàn con nớc mắt ông cứ giàn ra “ chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy

? Chúng nó cũng bị ngời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ?” Ông căm thù những kẻ theo Tây, phản bội làng, ông nắm chặt hai tay lại mà rít lên: “chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nớc để nhục nhã thế này” Niềm tin, nỗi ngờ giằng xé trong ông Ông kiểm điểm lại từng ngời trong óc, thấy

họ đều có tinh thần cả “có đời nào lại cam tâm làm cái điều nhục nhã ấy” Ông đau xót nghĩ đến cảnh “ngời ta ghê tởm, ngời ta thù hằn cái giống Việt gian bán nớc” Suốt mấy ngày liền ông chẳng dám đi đâu, “chỉ ở nhà nghe ngóng binh tình”, lúc nào cũng nơm nớp tởng ngời ta đang để ý, đang bàn tán đến cái chuyện làng mình Nỗi ám ảnh, day dứt, nặng nề biến thành sự sợ hãi thờng xuyên trong ông Ông đau

đớn, tủi hổ nh chính ông là ngời có lỗi

Tình thế của ông càng trở nên bế tắc, tuyệt vọng khi bà chủ nhà có ý đuổi gia

đình ông với lý do không chứa ngời của làng Việt gian Trong lúc tởng tuyệt đờng sinh sống ấy, ông thoáng có ý nghĩ quay về làng nhng rồi lại gạt phắt ngay bởi “về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ Cụ Hồ ”, là “cam chịu quay trở lại làm nô lệ cho thằng Tây” Tình yêu làng lúc này đã lớn rộng thành tình yêu nớc bởi dẫu tình yêu, niềm tin và tự hào về làng Dầu có bị lung lay nhng niềm tin và Cụ Hồ và cuộc kháng chiến không hề phai nhạt Ông Hai đã lựa chọn một cách đau đớn và dứt khoát: “Làng thì yêu thật nhng làng theo Tây mất rồi thì phải thù!” Dù đã xác định thế nhng ông vẫn không thể dứt bỏ tình cảm của mình đối với quê hơng Bởì thế

mà ông càng xót xa, đau đớn Trong tâm trạng bị dồn nén và bế tắc ấy, ông chỉ còn biết tìm niềm an ủi trong lời tâm sự với đứa con trai nhỏ Nói với con mà thực

ra là đang trút nỗi lòng mình Ông hỏi con những điều đã biết trớc câu trả lời: “Thế nhà con ở đâu?”, “thế con ủng hộ ai?” Lời đứa con vang lên trong ông thiêng…liêng mà giản dị: “Nhà ta ở làng Chợ Dầu”, “ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm !” Những điều ấy ông đã biết, vẫn muốn cùng con khắc cốt ghi tâm Ông…mong “anh em đồng chí biết cho bố con ông, tấm lòng bố con ông là nh thế đấy, có bao giờ dám đơn sai, chết thì chết có bao giờ dám đơn sai ” Những suy nghĩ của

ông nh những lời nguyện thề son sắt Ông xúc động, nớc mắt “chảy ròng ròng trên hai má” Tấm lòng của ông với làng, với nớc thật sâu nặng, thiêng liêng Dẫu cả làng Việt gian thì ông vẫn một lòng trung thành với kháng chiến, với Cụ Hồ …

May thay, tin đồn thất thiệt về làng Chợ Dầu đợc cải chính Ông Hai sung ớng nh đợc sống lại Ông đóng khăn áo chỉnh tề đi với ngời báo tin và khi trở về

s-“cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tơi vui rạng rỡ hẳn lên ” Ông mua cho con bánh rán đờng rồi vội vã, lật đật đi khoe với mọi ngời.Đến đâu cũng chỉ mấy câu “Tây nó

đốt nhà tôi rồi bác ạ ! Đốt sạch ! Đốt nhẵn ! Ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính Cải chính cái tin làng chợ Dầu chúng tôi Việt gian theo Tây ấy mà Láo! Láo hết! Toàn là sai sự mục đích cả ” “Ông cứ múa tay lên mà khoe với mọi ngời” Ông khoe nhà mình bị đốt sạch, đốt nhẵn nh là minh chứng khẳng định làng

ông không theo giặc Mất hết cả cơ nghiệp mà ông không hề buồn tiếc, thậm chí còn rất sung sớng,hạnh phúc Bởi lẽ, trong sự cháy rụi ngôi nhà của riêng ông là sự hồi sinh về danh dự của làng chợ Dầu anh dũng kháng chiến Đó là một niềm vui

kỳ lạ, thể hiện một cách đau xót và cảm động tình yêu làng, yêu nớc,tinh thần hy sinh vì cách mạng của ngời dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lợc

Cách miêu tả chân thực, sinh động, ngôn ngữ đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm đa dạng, tự nhiên nh cuộc sống cùng với những mâu thuẫn căng thẳng, dồn đẩy, bức bối đã góp phần không nhỏ tạo nên thành công của câu chuyện,

đồng thời còn thể hiện sự am hiểu và gắn bó sâu sắc của nhà văn với ngời nông dân

và công cuộc kháng chiến của đất nớc

Qua nhân vật ông Hai ta hiểu thêm về vẻ đẹp tâm hồn của ngời nông dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lợc :Yêu làng, yêu nớc và gắn bó với kháng chiến Có lẽ vì thế mà tác phẩm “Làng ” xứng đáng là một trong những truyện ngắn xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại

8 Suy nghĩ của em về tình cảm cha con trong chiến tranh qua truyện Chiếc l

“ ợc ngà của Nguyễn Quang Sáng ”

Bài làm :

Nguyễn Quang Sáng quê ở An Giang, ông hầu nh chỉ viết về cuộc sống và con ngời Nam Bộ “Chiếc lợc ngà” là một tác phẩm tiêu biểu của ông Bằng việc sáng tạo tình huống bất ngờ mà tự nhiên, hợp lý, truyện đã thể hiện thật cảm động tình cha con sâu nặng và cao đẹp của cha con ông Sáu trong cảnh ngộ éo le của chiến tranh

Trong chiến tranh, con ngời phải chịu nhiều mất mát, thiệt thòi, hy sinh về tình cảm gia đình Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến khi con gái đầu lòng mới tròn một tuổi Sau tám năm xa cách ông mới có dịp trở về thăm nhà, nhng trớ trêu thay, Thu không nhận ông là ba Phút đầu gặp gỡ, Thu ngờ vực, lảng tránh,thậm chí còn

sợ hãi bỏ chạy vì : “vết thẹo bên má phải cứ mỗi khi anh xúc động thì nó lại đỏ ửng lên, giật giật trông rất dễ sợ ” Trong những ngày ông Sáu ở nhà, Thu cơng quyết không nhận ông là cha mặc dù ông đã tìm mọi cách để gần gũi,v ỗ về cô bé Có những lúc, lâm vào thế bí, nó cũng chỉ nói trổng: “Vô ăn cơm”, “cơm sôi rồi,chắt n-

ớc giùm cái” , “cơm sôi rồi, nhão bây giờ” Trong bữa cơm, ông Sáu âu yếm gắp cho con miếng trứng cá to, không ngờ bé phản ứng một cách quyết liệt: “bất thần hắt miếng trứng cá ra khỏi bát làm cơm bắn tung toé cả ra mâm” Bị ông Sáu đánh vào mông, Thu bỏ về nhà ngoại và còn “cố ý làm cho dây lòi tói khua rổn rảng ”…

Sự ơng ngạnh, bớng bỉnh của Thu không hoàn toàn đáng trách bởi em còn quá nhỏ

để hiểu đợc sự éo le, khắc nghiệt trong hoàn cảnh xa cách của chiến tranh và những ngời lớn trong gia đình cũng cha kịp chuẩn bị cho em đón nhận những khả năng bất thờng đó Em không nhận ông Sáu là cha vì ông có vết thẹo dài trên má không giống bức hình chụp chung với má mà em biết Điều đó chứng tỏ tình cảm của Thu dành cho ba thật sâu sắc.- em chỉ bộc lộ tình yêu sâu sắc của mình với ba khi biết chắc đó là ba

Buổi sáng cuối cùng trớc khi ông Sáu lên đờng, thái độ của Thu đột ngột thay đổi Trong đêm bỏ về nhà ngoại Thu đã đợc bà giải thích về vết thẹo Bé hiểu

ra, ân hận và hối tiếc vô cùng: “nghe bà kể , nó nằm im lăn lộn và thỉnh thoảng lại thở dài nh ngời lớn” Phút chia tay “vẻ mặt nó sầm lại buồn rầu, cái vẻ buồn trên g-

ơng mặt ngây thơ của con bé trông thật dễ thơng” Khi ông Sáu nhìn con để chào từ biệt, “đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao” tình cha con bị dồn nén bấy