Ôn tập văn học dân gian

Ôn tập văn học dân gian Ôn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianÔn tập văn học dân gianv

1 Điền từ còn thiếu vào câu ca dao sau:

“Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng :Tre non đủ lá … nên chăng?”

5 Động cơ xử kiện của lí trưởng trong truyện

“Nhưng nó phải bằng hai mày” ?

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

a Định nghĩa:

Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng, được hình thành, tồn tại và phát triển nhờ tập thể Tác phẩm văn học dân gian gắn bó và phục vụ cho các hoạt động khác nhau trong đời sống cộng đồng.

1 Bài tập 1,2:

b Đặc trưng:

Tính truyền miệng

Tính tập thểĐặc trưng

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1,2:

a Định nghĩa:

b Đặc trưng:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

đề có ý nghĩa lớn đối với đời sống của cộng đồng; là

những tác phẩm tự sự có quy mô lớn, hình tượng nghệ thuật hoành tráng, câu văn trùng điệp, ngôn ngữ trang

trọng, giàu hình ảnh…

- Sử thi (sử thi anh hùng):

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

xuôi tự sự có dung lượng vừa phải, có sự tham gia của

những chi tiết, sự việc có tính chất thiêng liêng, kì ảo

- Truyền thuyết:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

a Định nghĩa:

1 Bài tập 1, 2:

b Đặc trưng:

c Thể loại:

Kể về số phận của những con người bình

thường trong xã hội (chàng trai nghèo, em bé mồ côi…), thể

hiện tinh thần nhân đạo và sự lạc quan của người lao động; là những tác phẩm văn xuôi tự sự, cốt truyện và hình tượng đều được hư cấu rất nhiều, có sự tham gia của nhiều yếu tố kì ảo, hoang đường (nhân vật thần, các vật thần…), thường có một kết cấu quen thuộc: nhân vật chính gặp khó khăn hoạn nạn cuối cùng vượt qua và được hưởng hạnh phúc

- Truyện cổ tích:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

- Truyện cười:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

- Ca dao :

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân

Ca dao, vè Chèo

(tuồng dân gian,múa rối…)

2 Bài tập 3:Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện

chính

Đặc điểm nghệ thuật

Hát – kể Những vấn

đề có ý nghĩa lớn đối với đời sống cộng đồng.

Người anh hùng

sử thi cao đẹp, kì vĩ.

Có quy mô lớn, hình tượng nghệ thuật hoành tráng, câu văn trùng

điệp, ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1, 2:

2 Bài tập 3:Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện

dân gian đã học.

Thể loại Mục đích

sáng tác Hình thức

lưu truyền

Nội dung phản ánh Kiểu nhân vật chính Đặc điểm nghệ thuật

Truyền

thuyết

Thể hiện thái

độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử.

Kể - diễn xướng

Kể về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch

sử có thật được khúc xạ qua một cốt truyện hư cấu.

Nhân vật lịch

sử được truyền thuyết hóa.

Dung lượng vừa phải, có các chi tiết, sự việc có tính chất thiêng liêng, kì ảo.

1 Bài tập 1, 2:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

2 Bài tập 3:Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện

Kể Xung đột xã

hội, cuộc đấu tranh giữa Thiện

và Ác, chính nghĩa và gian tà.

Người con riêng, người con út,

người nghèo, mồ côi…

Hư cấu, có nhiều yếu tố

kì ảo, hoang đường,kết cấu: kết thúc có hậu.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1, 2:

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện

dân gian đã học.

Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện dân gian đã học.

Thể loại Mục đích

sáng tác Hình thức lưu

truyền

Nội dung phản ánh Kiểu nhân vật chính Đặc điểm nghệ thuật

Kể Những điều

kệch cỡm, rởm đời, những việc xấu hay trái

tự nhiên, có yếu tố gây cười.

Kiểu nhân vật có thói

hư tật xấu.

Ngắn gọn, kết cấu chặt chẽ, mâu thuẫn phát triển nhanh, kết thúc bất ngờ

và độc đáo.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1, 2:

Biểu tượng: tấm khăn, ngọn đèn, cái cầu, con thuyền, bến nước, gừng cay,

muối mặn…

Tâm hồn lạc quan yêu đời của người lao động trong cuộc sống còn nhiều vất

vả lo toan.

Cường điệu, phóng đại, so sánh, đối lập, chi tiết, hình ảnh hài hước, tự trào, phê phán, châm biếm, đả kích

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

1 Bài tập 1:

- Đoạn 1: “Đăm Săn rung khiên múa … cái chão cột trâu”

- Đoạn 2: “Thế là Đăm Săn lại múa… cũng không thủng”

- Đoạn 3: “ Vì vậy, danh vang đến thần…từ trong bụng mẹ”

- Nghệ thuật miêu tả nhân vật anh hùng sử thi: so sánh, phóng đại, trùng điệp …

- Hiệu quả nghệ thuật: tôn cao vẻ đẹp của người anh hùng

sử thi, một vẻ đẹp kì vĩ trong một khung cảnh hùng tráng

bi kịch gia đình, quốc gia)

Thần Kim Quy; lẫy nỏ thần; ngọc trai - giếng nước; Rùa Vàng rẽ nước dẫn An Dương

Vương đi xuống biển.

Mất tất cả:

-Tình yêu

- Gia đình

- Đất nước

Cảnh giác giữ nước, không chủ quan như

An Dương Vương Không nhẹ dạ, cả tin như Mị Châu.

II Bài tập vận dụng:

1 Bài tập 1, 2,3:

2 Bài tập 4: Ôn tập về hai truyện cười đã học

Tên truyện Đối tượng

cười Nôi dung cười Tình huống gây cười Cao trào để tiếng cười “òa”

Sự giấu dốt của con người Luống cuống khi không biết chữ

kê

Khi anh học trò nói câu: “Dủ dỉ là… chị con công… con gà”

Thầy lí, Cải (và Ngô)

Tấn bi hài kịch của việc hối lộ và ăn hối lộ

Đã đút lót tiền hối lộ mà vẫn

bị đánh (Cải)

Khi thầy lí nói: “… nhưng nó lại phải…bằng hai mày!”.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

1 Bài tập 1, 2,3,4:

2 Bài tập 5:

- Thân em như trái bần trôi

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

-Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.

-Thân em như giếng giữa đàng

Người khôn rửa mặt, người phàm rửa

chân.

- Thân em như trái bần trôi

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

-Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.

-Thân em như giếng giữa đàng

Người khôn rửa mặt, người phàm rửa

chân.

-Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều -Chiều chiều mây phủ Sơn Trà Lòng ta thương bạn nước mắt và lộn

cơm.

-Chiều chiều lại nhớ chiều chiều Nhớ người yếm trắng dải điều thắt

lưng.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

Nhớ ai bổi hổi bồi hồiNhư đứng đống lửa như ngồi đống

than

Cây đa cũ, bến đò xưa

Bộ hành có nghĩa, nắng mưa cũng

chờ

Yêu nhau cởi áo cho nhau

Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay

Thuyền ơi có nhớ bến chăngBến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

(Ca dao)

Đến khi mất sắc theo đôi mắt huyền.

Lạ thay khi đã thêm huyền

Trùng trùng cây mọc mọi miền nước

non”.

Là chữ gì?

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

2 Bài tập 6:

Cách nói: Thân em…, em như… - Thân em vừa trắng lại vừa tròn (Hồ Xuân Hương)

-Thân em như quả mít trên cây (Hồ Xuân Hương)

Cổ tích, ca dao, truyền thuyết “ Đất nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” (Nguyễn Khoa Điềm)

Truyện An Dương Vương và Mị

Châu- Trọng Thủy “Em hoá đá ở trong truyền thuyết Cho bao cô gái sau em không phải hoá đá trong

đời” (Trần Đăng Khoa)

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

2 Bài tập 3: gợi ý

- Giai đoạn đầu: Tấm yếu đuối, thụ động; gặp khó khăn Tấm chỉ khóc,

không biết làm gì, chỉ nhờ vào sự giúp đỡ của Bụt.

- Giai đoạn sau: kiên quyết đấu tranh giành lại cuộc sống và hạnh phúc;

không còn sự giúp đỡ của Bụt, Tấm đã hóa kiếp nhiều lần để sống và cuối cùng trở về kiếp người để giành lại hạnh phúc cho mình.

- Lí giải: Ban đầu Tấm chưa ý thức rõ về thân phận của mình, mâu thuẫn

giai cấp cũng chưa căng thẳng, lại được Bụt giúp đỡ nên Tấm thụ động

Về sau mâu thuẫn giai cấp càng quyết liệt buộc Tấm phải kiên quyết đấu tranh để giành lạo cuộc sống hạnh phúc cho mình.Đó là sức sống mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của các thế lực thù địch, là sức mạnh của thiện thắng ác, là cuộc đấu tranh đến cùng cho cái thiện.

CỦNG CỐ

Câu1: Khi miêu tả và biểu hiện đời sống, văn học dân gian

thường quan tâm tới:

A Những sinh hoạt đời thường của một con người

B Những vấn đề chung của cả cộng đồng

C Những tình cảm của cá nhân

D Những kinh nghiệm về đấu tranh xã hội

CỦNG CỐ

Câu2 : Điền từ còn thiếu vào dấu …

“… là tác phẩm tự sự dân gian bằng văn vần, có lối kể mộc

mạc, phần lớn nói về các sự việc, sự kiện thời sự của làng, của nước.”

A Vè

B Truyền thuyết

C Sử thi

D Truyện thơ

DẶN DÒ:

1 Bài cũ: làm các bài tập còn lại, sưu tầm văn

học dân gian ở địa phương, tập hát một làn điệu dân ca.

2.Chuẩn bị bài: “Trả bài viết số 2, ra đề bài

viết số 3(làm ở nhà)

- Phân tích đề và lập dàn ý cho đề bài viết số 2.

- Ôn tập lại kiến thức về văn tự sự để chuẩn bị viết bài số 3.

DẶN DÒ:

1 Bài cũ: làm các bài tập còn lại, sưu tầm văn

học dân gian ở địa phương, tập hát một làn

điệu dân ca.

2.Chuẩn bị bài: “Trả bài viết số 2, ra đề bài

viết số 3(làm ở nhà)

- Phân tích đề và lập dàn ý cho đề bài viết số 2.

- Ôn tập lại kiến thức về văn tự sự để chuẩn bị viết bài số 3.