ON TAP VAN HOC DAN GIAN 10

Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.. Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian... Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.I.. Ôn tập những kiến

1 Điền từ còn thiếu vào câu ca dao sau:

“Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng :Tre non đủ lá … nên chăng?”

5 Động cơ xử kiện của lí trưởng trong truyện

“Nhưng nó phải bằng hai mày” ?

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

a Định nghĩa:

Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng, được hình thành, tồn tại và phát triển nhờ tập thể Tác phẩm văn học dân gian gắn bó và phục vụ cho các hoạt động khác nhau trong đời

sống cộng đồng

1 Bài tập 1,2:

b Đặc trưng:

Tính truyền miệng

Tính tập thểĐặc trưng

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1,2:

a Định nghĩa:

b Đặc trưng:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

sự có quy mô lớn, hình tượng nghệ thuật hoành tráng, câu văn trùng điệp, ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh…

- Sử thi (sử thi anh hùng):

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

chất thiêng liêng, kì ảo

- Truyền thuyết:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

a Định nghĩa:

1 Bài tập 1, 2:

b Đặc trưng:

c Thể loại:

Kể về số phận của những con người bình thường

trong xã hội (chàng trai nghèo, em bé mồ côi…), thể hiện tinh thần

nhân đạo và sự lạc quan của người lao động; là những tác phẩm văn xuôi tự sự, cốt truyện và hình tượng đều được hư cấu rất nhiều, có sự tham gia của nhiều yếu tố kì ảo, hoang đường (nhân vật thần, các vật thần…), thường có một kết cấu quen thuộc: nhân vật chính gặp khó khăn hoạn nạn cuối cùng vượt qua và được hưởng hạnh phúc

- Truyện cổ tích:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

a Định nghĩa:

1 Bài tập 1, 2:

b Đặc trưng:

c Thể loại:

phản ánh những điều kệch cỡm, rởm đời trong xã hội,

những sự việc xấu hay trái với lẽ tự nhiên trong cuộc sống, có tiềm ẩn những yếu tố gây cười; có dung lượng ngắn, kết cấu chặt chẽ, mâu thuẫn phát triển nhanh, kết thúc bất ngờ và độc đáo

- Truyện cười:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

- Ca dao :

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

Ca dao, vè Chèo (tuồng

dân gian,múa rối…)

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện dân

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện dân gian

chính

Đặc điểm nghệ thuật

Hát – kể Những vấn đề

có ý nghĩa lớn đối với đời sống cộng đồng.

Người anh hùng

sử thi cao đẹp, kì vĩ.

Có quy mô lớn, hình tượng nghệ thuật hoành tráng, câu văn trùng

điệp, ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1, 2:

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện dân

gian đã học.

Thể

loại Mục đích sáng tác Hình thức

lưu truyền

Nội dung phản ánh Kiểu nhân vật chính Đặc điểm nghệ thuật

Truyền

thuyết Thể hiện thái độ và cách

đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử.

Kể- diễn xướng

Kể về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch

sử có thật được khúc xạ qua một cốt truyện hư cấu.

Nhân vật lịch

sử được truyền thuyết hóa.

Dung lượng vừa phải, có các chi tiết, sự việc có tính chất thiêng liêng, kì ảo.

1 Bài tập 1, 2:

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện dân

Kể Xung đột xã

hội, cuộc đấu tranh giữa Thiện

và Ác, chính nghĩa và

gian tà.

Người con riêng, người con út,

người nghèo, mồ côi…

Hư cấu, có nhiều yếu tố

kì ảo, hoang đường,kết cấu: kết thúc có hậu.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1, 2:

2 Bài tập 3: Bảng tổng hợp, so sánh một số thể loại truyện dân

Truyện

cười Mua vui, giải trí, châm

biếm, phê phán xã hội.

Kể Những điều

kệch cỡm, rởm đời, những việc xấu hay trái

tự nhiên, có yếu tố gây cười.

Kiểu nhân vật có thói

hư tật xấu.

Ngắn gọn, kết cấu chặt chẽ, mâu thuẫn phát triển nhanh, kết thúc bất ngờ

và độc đáo.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian

1 Bài tập 1, 2:

Lời người phụ nữ trong

xã hội phong kiến, thân phận bị phụ thuộc, giá trị của họ không ai biết đến.

So sánh ẩn dụ, mô típ

thân em, em như : tấm lụa đào…, củ ấu gai…

Những tình cảm, phẩm chất của người lao

động: tình bạn cao đẹp, tình yêu thiết tha, tình nghĩa thủy chung…

Biểu tượng: tấm khăn, ngọn đèn, cái cầu, con thuyền, bến nước, gừng cay, muối mặn…

Tâm hồn lạc quan yêu đời của người lao

động trong cuộc sống còn nhiều vất vả lo toan.

Cường điệu, phóng đại,

so sánh, đối lập, chi tiết, hình ảnh hài hước, tự trào, phê phán, châm biếm, đả kích

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

1 Bài tập 1:

- Đoạn 1: “Đăm Săn rung khiên múa … cái chão cột trâu”

- Đoạn 2: “Thế là Đăm Săn lại múa… cũng không thủng”

- Đoạn 3: “ Vì vậy, danh vang đến thần…từ trong bụng mẹ”

- Nghệ thuật miêu tả nhân vật anh hùng sử thi: so sánh, phóng đại, trùng điệp

- Hiệu quả nghệ thuật: tôn cao vẻ đẹp của người anh hùng sử thi, một vẻ đẹp kì vĩ trong một khung cảnh hùng tráng

bi kịch gia đình, quốc gia)

Thần Kim Quy; lẫy nỏ thần; ngọc trai

- giếng nước;

Rùa Vàng rẽ nước dẫn An Dương Vương

đi xuống biển.

An Dương Vương Không nhẹ

dạ, cả tin như Mị Châu.

II Bài tập vận dụng:

1 Bài tập 1, 2,3:

2 Bài tập 4: Ôn tập về hai truyện cười đã học

Tên truyện Đối tượng

cười Nôi dung cười Tình huống gây cười Cao trào để tiếng cười “òa”

Sự giấu dốt của con người Luống cuống khi không biết

chữ kê

Khi anh học trò nói câu: “Dủ dỉ là… chị con công… con gà”

Thầy lí, Cải (và Ngô)

Tấn bi hài kịch của việc hối lộ và

ăn hối lộ

Đã đút lót tiền hối lộ mà vẫn

bị đánh (Cải)

Khi thầy lí nói:

“…nhưng nó lại phải…bằng hai mày!”.

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

-Thân em như giếng giữa đàng

Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.

- Thân em như trái bần trôi Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

-Thân em như hạt mưa sa Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.

-Thân em như giếng giữa đàng

Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.

-Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều -Chiều chiều mây phủ Sơn Trà Lòng ta thương bạn nước mắt và lộn cơm.

-Chiều chiều lại nhớ chiều chiều Nhớ người yếm trắng dải điều thắt lưng

-Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều -Chiều chiều mây phủ Sơn Trà Lòng ta thương bạn nước mắt và lộn cơm.

-Chiều chiều lại nhớ chiều chiều Nhớ người yếm trắng dải điều thắt lưng

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

Yêu nhau cởi áo cho nhau

Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay

Thuyền ơi có nhớ bến chăngBến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

Đến khi mất sắc theo đối mắt huyền.

Lạ thay khi đã thêm huyền Trùng trùng cây mọc mọi miền nước non”.

Là chữ gì?

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

2 Bài tập 6:

Cách nói: Thân em…, em như… - Thân em vừa trắng lại vừa tròn (HXH)

-Thân em như quả mít trên cây (HXH)

Cổ tích, ca dao, truyền thuyết “ Đất nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” (Nguyễn Khoa Điềm)

Truyện An Dương Vương và Mị

Châu- Trọng Thủy “Em hoá đá ở trong truyền thuyết Cho bao cô gái sau em không phải hoá đá trong

đời” (Trần Đăng Khoa)

CỦNG CỐ

CỦNG CỐ

Câu1: Khi miêu tả và biểu hiện đời sống, văn học dân gian thường

quan tâm tới:

A Những sinh hoạt đời thường của một con người

B Những vấn đề chung của cả cộng đồng

C Những tình cảm của cá nhân

D Những kinh nghiệm về đấu tranh xã hội

CỦNG CỐ

CỦNG CỐ

Câu2 : Điền từ còn thiếu vào dấu …

“… là tác phẩm tự sự dân gian bằng văn vần, có lối kể mộc mạc,

phần lớn nói về các sự việc, sự kiện thời sự của làng, của nước.”

A Vè

B Truyền thuyết

C Sử thi

D Truyện thơ

I Ôn tập những kiến thức khái quát về văn học dân gian.

II Bài tập vận dụng:

2 Bài tập 3: gợi ý

- Giai đoạn đầu: Tấm yếu đuối, thụ động; gặp khó khăn Tấm chỉ khóc, không biết

làm gì, chỉ nhờ vào sự giúp đỡ của Bụt.

- Giai đoạn sau: kiên quyết đấu tranh giành lại cuộc sống và hạnh phúc; không

còn sự giúp đỡ của Bụt, Tấm đã hóa kiếp nhiều lần để sống và cuối cùng trở về kiếp người để giành lại hạnh phúc cho mình.

- Lí giải: Ban đầu Tấm chưa ý thức rõ về thân phận của mình, mâu thuẫn giai cấp

cũng chưa căng thẳng, lại được Bụt giúp đỡ nên Tấm thụ động Về sau mâu

thuẫn giai cấp càng quyết liệt buộc Tấm phải kiên quyết đấu tranh để giành lạo cuộc sống hạnh phúc cho mình.Đó là sức sống mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của các thế lực thù địch, là sức mạnh của thiện thắng ác, là cuộc đấu

tranh đến cùng cho cái thiện.

DẶN DÒ:

1 Bài cũ: làm các bài tập còn lại, sưu tầm văn học

dân gian ở địa phương, tập hát một làn điệu dân ca.

2.Chuẩn bị bài: “Trả bài viết số 2, ra đề bài viết số

3(làm ở nhà)

- Phân tích đề và lập dàn ý cho đề bài viết số 2.

- Ôn tập lại kiến thức về văn tự sự để chuẩn bị viết bài số 3.

DẶN DÒ:

1 Bài cũ: làm các bài tập còn lại, sưu tầm văn học

dân gian ở địa phương, tập hát một làn điệu dân ca.

2.Chuẩn bị bài: “Trả bài viết số 2, ra đề bài viết số

3(làm ở nhà)

- Phân tích đề và lập dàn ý cho đề bài viết số 2.

- Ôn tập lại kiến thức về văn tự sự để chuẩn bị viết bài số 3.