Phần 1 cơ học chương 1 động học chất điểm

Cach xac đinh vi tri cua vât trong không gian... Môc th i gian va đông hô.. Hê quy chiêu... Chuyên đơng thăng đêu.. Chuyên đơng thăng đêu... Chuyên đông thăng biên đôi đêu.. Chuyên đông

Ngày so n: tháng năm 2012ạ

Ngày d y: tháng năm 2012ạ

Phân I: C HOC ̀ Ơ ̣

Ch ươ ng I: ĐÔNG HOC CHÂT ĐIÊM ̣ ̣ ́ ̉

Ti t: 1ế Bai 1: CHUYÊN ĐÔNG C ̀ ̉ ̣ Ơ

I M C TIÊU Ụ

+ Trinh bay đ̀ ̀ ược cac khai niêm: chuyên đông, quy đao cua chuyên đông.́ ́ ̣ ̉ ̣ ̃ ̣ ̉ ̉ ̣

+ Nêu được nh ng vi du cu thê vê: chât điêm, vât lam môc, môc th i gian.ữ ́ ̣ ̣ ̉ ̀ ́ ̉ ̣ ̀ ́ ́ ờ

+ Phân biêt đ̣ ược hê toa đô, hê qui chiêu; th i điêm va th i gian (khoang th i gian).̣ ̣ ̣ ̣ ́ ờ ̉ ̀ ờ ̉ ờ

+ Trinh bay đ̀ ̀ ược cach xac đinh vi tri cua chât điêm trên đ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ́ ̉ ường cong va trên môt măt phăng;̀ ̣ ̣ ̉ lam đ̀ ược cac bai toan vê hê qui chiêu, đôi môc th i gian.́ ̀ ́ ̀ ̣ ́ ̉ ́ ờ

II CHU N B Ẩ Ị

Gv: Chuân bi môt sô vi du th c tê vê xac đinh vi tri cua môt điêm đê cho hs thao luân.̉ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ự ́ ̀ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̉ ̉ ̉ ̣

III T CH C CÁC HO T Đ NG D Y H C Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ

1 n đ nh l p: Ổ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ: ể

3 Bài m i : ớ

Đ t v n đ : ặ ấ ề Chương trình VL l p 10 ch y u nghiên c u v CĐ c h c Bài đ u tiên s xemớ ủ ế ứ ề ơ ọ ầ ẽ xét nhi m v c a c h c và m t s khái ni m m đ u.ệ ụ ủ ơ ọ ộ ố ệ ở ầ

Ho t đ ng 1 ạ ộ : Tim hiêu khai niêm chuyên đông c , chât điêm, quy đaò ̉ ́ ̣ ̉ ̣ ơ ́ ̉ ̃ ̣

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Lam thê nao đê biêt môt vât chuyêǹ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ̉

đông hay đ ng yên?̣ ứ

- Lây vi du minh hoa.́ ́ ̣ ̣

- Nh vây thê nao la chuyên đôngư ̣ ́ ̀ ̀ ̉ ̣

c ? (ghi nhân khai niêm) cho vi du?ơ ̣ ́ ̣ ́ ̣

VD minh ho ?ạ

- Nêu môt vai vi du vê môt vâṭ ̀ ́ ̣ ̀ ̣ ̣

chuyên đông đ̉ ̣ ược coi la môt chât̀ ̣ ́

điêm va không đ̉ ̀ ược coi la chât̀ ́

điêm?̉

- Hoan thanh C1.̀ ̀

- Chung ta phai d a vaó ̉ ự ̀ môt vât nao đo (vât môc)̣ ̣ ̀ ́ ̣ ́

đ ng yên bên đứ ường

- Hs t lây vi du.ự ́ ́ ̣

- HS phat biêu khai niêḿ ̉ ́ ̣ chuyên đông c Cho vỉ ̣ ơ ́

du.̣

- T ng em suy nghi traừ ̃ ̉

l i câu hoi cua gv.ờ ̉ ̉

- Hs hoan thanh theo yêù ̀ câu C1.̀

- Hs tim hiêu khai niêm̀ ̉ ́ ̣ quy đao chuyên đông.̃ ̣ ̉ ̣

I Chuy n đông c Chât ể ̣ ơ ́ điêm ̉

1 Chuyên đông c ̉ ̣ ơ

Chuyên cua môt vât (goi tăt̉ ̉ ̣ ̣ ̣ ́

la chuyên đông) la s thay đôì ̉ ̣ ̀ ự ̉

vi tri cua vât đo so v i cac vâṭ ́ ̉ ̣ ́ ớ ́ ̣ khac theo th i gian.́ ờ

2 Chât điêm ́ ̉

Môt vât chuyên đông đ̣ ̣ ̉ ̣ ượ c coi la môt chât điêm nêu kich̀ ̣ ́ ̉ ́ ́

thước cua no rât nho so v ỉ ́ ́ ̉ ớ

đô dai đ̣ ̀ ường đi (hoăc so v ị ớ

nh ng khoang cach ma ta đêữ ̉ ́ ̀ ̀ câp đên).̣ ́

3 Quy đao ̃ ̣

Tâp h p tât ca cac vi tri cuạ ợ ́ ̉ ́ ̣ ́ ̉ môt chât điêm chuyên đông̣ ́ ̉ ̉ ̣ tao ra môt đ̣ ̣ ường nhât đinh.́ ̣

Đường đo đ́ ược goi la quỵ ̀ ̃ đao cua chuyên đông.̣ ̉ ̉ ̣

Ho t đ ng 2 ạ ộ : Tim hiêu cach xac đinh vi tri cua vât trong không giaǹ ̉ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Cho biêt tac dung cua vât môc đôí ́ ̣ ̉ ̣ ́ ́

v i chuyên đông cua chât điêm?ớ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ - Vât môc dung đê xacđinh vi tri môt th ị ̣ ̣ ́ ́ ở̀ ̣ ̉ ờ ́ II Cach xac đinh vi tri cua vât trong không gian ̣ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉

- Khi đi đường chi cân nhin vao côt̉ ̀ ̀ ̀ ̣

km (cây sô) ta co thê biêt đ́ ́ ̉ ́ ược ta

đang cach vi tri nao đo bao xa.́ ̣ ́ ̀ ́

- Hoan thanh C2.̀ ̀

- Lam thê nao đê xac đinh vi tri cua môt̀ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣

vât nêu biêt quy đao chuyên đông?̣ ́ ́ ̃ ̣ ̉ ̣

- Nh vây, nêu cân xac đinh vi triư ̣ ́ ̀ ́ ̣ ̣ ́

cua môt chât điêm trên quy đaỏ ̣ ́ ̉ ̃ ̣

chuyên đông ta chi cân co môt vât̉ ̣ ̉ ̀ ́ ̣ ̣

môc, chon chiêu d́ ̣ ̀ ương rôi dung̀ ̀

thước đo khoang cach t vât đo đên̉ ́ ừ ̣ ́ ́

vât môc.̣ ́

- Nêu cân xac đinh vi tri cua môt́ ̀ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣

chât điêm trên măt phăng ta lam thế ̉ ̣ ̉ ̀ ́

nao? ̀

- Muôn xac đinh vi tri cua điêm M tá ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̉

lam nh thê nao?̀ ư ́ ̀

- Chu y đo la 2 đai ĺ ́ ́ ̀ ̣ ượng đai sô.̣ ́

- Cac em hoan thanh C3; ́ ̀ ̀ g i y: ợ ́ co thế ̉

chon gôc toa đô trung v i bât ky điêṃ ́ ̣ ̣ ̀ ớ ́ ̀ ̉

nao trong 4 điêm A, B, C, D đê thuâǹ ̉ ̉ ̣

l i ngợ ười ta thường chon điêm A laṃ ̉ ̀

gôc toa đô.́ ̣ ̣

điêm nao đo cua môt chât̉ ̀ ́ ̉ ̣ ́ điêm trên quy đao cuả ̃ ̣ ̉ chuyên đông.̉ ̣

- Hs nghiên c u SGK.ứ

- Hs tra l i ̉ ờ

- Hs tra l i.̉ ờ

- Hs nghiên c u SGK, traứ ̉

l i câu hoi cua gv.ờ ̉ ̉

HS suy nghĩ tìm câu trả

l iờ y

D C

My

A Mx x

1 Vât lam môc va th ̣ ̀ ́ ̀ ướ c đo.

Nêu biêt đ́ ́ ường đi (quỹ đao) cua vât, ta chi cân choṇ ̉ ̣ ̉ ̀ ̣ môt vât lam môc va môt chiêụ ̣ ̀ ́ ̀ ̣ ̀

dương trên đường đo la có ̀ ́ thê xac đinh đ̉ ́ ̣ ược chinh xać ́

vi tri cua vât băng cach dung̣ ́ ̉ ̣ ̀ ́ ̀ môt cai tḥ ́ ước đo chiêu daì ̀ đoan đ̣ ường t vât lam môcừ ̣ ̀ ́ đên vât ́ ̣

(+) M O

2 Hê toa đô ̣ ̣ ̣

Gôm 2 truc: Ox; Oy vuông̀ ̣ goc nhau tao thanh hê truc toá ̣ ̀ ̣ ̣ ̣

đô vuông goc, điêm O la gôc̣ ́ ̉ ̀ ́ toa đô ̣ ̣

y

I M

O H x

Ho t đ ng 3 ạ ộ : Tim hiêu cach xac đinh th i gian trong chuyên đông̀ ̉ ́ ́ ̣ ờ ̉ ̣

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Tai sao phai chi ro môc th i giaṇ ̉ ̉ ̃ ́ ờ

va dung dung cu gi đê đo khoang̀ ̀ ̣ ̣ ̀ ̉ ̉

th i gian trôi đi kê t môc th i gian?ờ ̉ ừ ́ ờ

- Môc th i gian la th i điêm ta băt́ ờ ̀ ờ ̉ ́

đâu tinh th i gian Đê đ n gian ta đò ́ ờ ̉ ơ

và tinh th i gian t th i điêm vât băt́ ờ ừ ờ ̉ ̣ ́

đâu chuyên đông.̀ ̉ ̣

- Hoan thanh C4 Bang gi tau chò ̀ ̉ ờ ̀

biêt điêu gi?́ ̀ ̀

- Cac yêu tô cân co trong môt hê quý ́ ́ ̀ ́ ̣ ̣

chiêu?́

- Phân biêt hê toa đô và hê quỵ ̣ ̣ ̣ ̣

chiêu? Tai sao phai dung hê quý ̣ ̉ ̀ ̣

chiêu?́

* HQC gôm vât môc, hê toa đô, môc̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ́

th i gian va đông hô Đê cho đ nờ ̀ ̀ ̀ ̉ ơ

gian thi:̉ ̀

HQC = Hê toa đô + Đông hộ ̣ ̣ ̀ ̀

- Ca nhân suy nghi tra l i.́ ̃ ̉ ờ

- Chi ro môc th i gian để ̃ ́ ờ ̉

mô ta chuyên đông cuả ̉ ̣ ̉ vât cac th i điêm khac̣ ở ́ ờ ̉ ́ nhau Dung đông hô đê đò ̀ ̀ ̉

th i gianờ

+ HS tr l iả ờ + HS tr l iả ờ + HS tr l iả ờ

III Cach xac đinh th i gian ́ ́ ̣ ờ trong chuyên đông ̉ ̣

1 Môc th i gian va đông hô ́ ờ ̀ ̀ ̀

Môc th i gian (hoăc gôć ờ ̣ ́

th i gian) la th i điêm ma taờ ̀ ờ ̉ ̀ băt đâu đo th i gian Đê đó ̀ ờ ̉

th i gian trôi đi kê t môcờ ̉ ừ ́

th i gian băng môt chiêc đôngờ ̀ ̣ ́ ̀

hô ̀

2 Th i điêm va th i gian ờ ̉ ̀ ờ

IV Hê quy chiêu ̣ ́

HQC bao gôm vât lam môc,̀ ̣ ̀ ́

hê toa đô, môc th i gian vạ̀ ̣ ̣ ́ ờ đông hô.̀ ̀

IV V N D NG, C NG C Ậ Ụ Ủ Ố

+ GV tóm l i n i dung chính c a bài.ạ ộ ủ

+ Yêu c u HS v nhà làm các bài t p ầ ề ậ

+ Yêu c u: HS chu n b bài sau.ầ ẩ ị

V RÚT KINH NGHI M GI D Y Ệ Ờ Ạ

Ngày so n: tháng năm 2012ạ

Ngày d y: tháng năm 2012ạ

Tiêt: 2́ Bai 2: CHUYÊN ĐƠNG THĂNG ĐÊU ̀ ̉ ̣ ̉ ̀

I M C TIÊU Ụ

+ Nêu được đinh nghia cua chuyên đơng thăng đêu Vân dung đ̣ ̃ ̉ ̉ ̣ ̉ ̀ ̣ ̣ ược cơng th c tinh quangứ ́ ̃

đường va ph̀ ương trinh chuyên đơng đê giai cac bai tâp.̀ ̉ ̣ ̉ ̉ ́ ̀ ̣

+ Giai đ̉ ược cac bai toan vê chuyên đơng thăng đêu cac dang khac nhau Ve đ́ ̀ ́ ̀ ̉ ̣ ̉ ̀ ở ́ ̣ ́ ̃ ược đơ thi toà ̣ ̣

đơ – th i gian cua chuyên đơng thăng đêu, biêt cach thu thâp thơng tin t đơ thi.̣ ờ ̉ ̉ ̣ ̉ ̀ ́ ́ ̣ ừ ̀ ̣

+ Nhân biêt đ̣ ́ ược chuyên đơng thăng đêu trong th c tê nêu găp phai.̉ ̣ ̉ ̀ ự ́ ́ ̣ ̉

II CHU N B Ẩ Ị

Hinh ve 2.2, 2.3 trên giây l ǹ ̃ ́ ớ

Mơt sơ bai tâp vê chuyên đơng thăng đêụ ́ ̀ ̣ ̀ ̉ ̣ ̉ ̀

III T CH C CÁC HO T Đ NG D Y H C Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ

1 n đ nh l p: Ổ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ: ể

Chât điêm la gi? nêu cach xac đinh vi tri cua mơt ơ tơ trên mơt quơc lơ?́ ̉ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ́ ̣

Phân biêt hê toa đơ va hê qui chiêu?̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ́

3 Bai m i ̀ ớ

Ho t đ ng 1 ạ ộ : Ơn lai khai niêm vê vân tơc trung binh cua chuyên đơng ̣ ́ ̣ ̀ ̣ ́ ̀ ̉ ̉ ̣

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Vân tơc trung binh cua chuyêṇ ́ ̀ ̉ ̉

đơng cho ta biêt điêu gi? Cơng th c̣ ́ ̀ ̀ ứ

tinh vân tơc trung binh? Đ n vi?́ ̣ ́ ̀ ơ ̣

- Khi khơng noi đên chiêu chuyêń ́ ̀ ̉

đơng ma chi muơn nhân manh đêṇ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ́

đơ l n cua vân tơc thi ta dung kháị ớ ̉ ̣ ́ ̀ ̀

ni m tơc đơ trung binh, nh vây tơcệ ́ ̣ ̀ ư ̣ ́

đơ trung binh la gia tri đai sơ cua vâṇ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣

tơc trung binh.́ ̀

- T bang sơ liêu đo cac em hay tinhừ ̉ ́ ̣ ́ ́ ̃ ́

tơc đơ trung binh trên t ng đoań ̣ ̀ ừ ̣

đường va trên ca đoan đ̀ ̉ ̣ ường? Nhâṇ

xet kêt qua đo?́ ́ ̉ ́

- Hs nh lai kiên th c cu,ớ ̣ ́ ứ ̃

đê tra l i câu hoi cua gv.̉ ̉ ờ ̉ ̉

- Chu y theo doi gv́ ́ ̃

hướng dân đê lam queñ ̉ ̀

v i khai niêm tơc đơớ ́ ̣ ́ ̣ trung binh.̀

- CT tinh tơc đơ TB:́ ́ ̣

tb

s v t

I Chuyên đơng thăng đêu ̉ ̣ ̉ ̀

1 Tơc đơ trung binh ́ ̣ ̀

= Quãngđườngđiđược

Tốcđộtrungbình

Thờigianchuyểnđộng

tb

s v t

=

Đ n vi: m/s hoăc km/h …ơ ̣ ̣

Ho t đ ng 2 ạ ộ : Tim hiêu khai niêm chuyên đơng thăng đêu va quang đ ̀ ̉ ́ ̣ ̉ ̣ ̉ ̀ ̀ ̃ ườ ng đi đ ượ c cua ̉ chuyên đơng thăng đêu ̉ ̣ ̉ ̀

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Thê nao la chuyên đơng thăng đêu?́ ̀ ̀ ̉ ̣ ̉ ̀

- Chuyên đơng co tơc đơ khơng đơỉ ̣ ́ ́ ̣ ̉

nh ng co phư ́ ương chuyên đơng thaỷ ̣

đơi thi co thê coi đo la chuyên đơng̉ ̀ ́ ̉ ́ ̀ ̉ ̣

đêu đ̀ ược khơng? Vi du chuyên đơnǵ ̣ ̉ ̣

cua đâu kim đơng hơ.̉ ̀ ̀ ̀

- Quy đao cua chuyên đơng nay cõ ̣ ̉ ̉ ̣ ̀ ́

dang ntn?̣

- Gv tom lai khai niêm chuyên đơnǵ ̣ ́ ̣ ̉ ̣

thăng đêu.̉ ̀

- Quang đ̃ ường đi được cua chuyên̉ ̉

- Chu y lăng nghe thơnǵ ́ ́ tin đê tra l i câu hoi.̉ ̉ ờ ̉

- Hs suy nghi tra l i.̃ ̉ ờ

(chuyên đơng thăng đêu)̉ ̣ ̉ ̀ + Chuyên đơng thăng đêủ ̣ ̉ ̀

la chuyên đơng trêǹ ̉ ̣

đường thăng co tơc đở ́ ́ ̣ khơng đơỉ

- T (1) suy ra:ừ

tb

s v t v t= =

- CĐ thăng đêu, quang̉ ̀ ̃

2 Chuyên đơng thăng đêu ̉ ̣ ̉ ̀

Chuyên đơng thăng đêu lả ̣ ̉ ̀ ̀ chuyên đơng co quy đao lả ̣ ́ ̃ ̣ ̀

đường thăng và co tơc đở ́ ́ ̣ trung binh nh nhau trên moì ư ̣ quang đ̃ ường

3 Quang đ ̃ ườ ng đi đ ượ c trong chuyên đơng thăng ̉ ̣ ̉ đêu ̀

tb

s=v t =v t

Trong chuyên đơng thăng̉ ̣ ̉ đêu, quang đ̀ ̃ ường đi được s

đông thăng đêu co đăc điêm gi?̣ ̉ ̀ ́ ̣ ̉ ̀ đường đi được s ti lể ̣

thuân v i th i gian CĐ t.̣ ớ ờ ti lê thuân v i th i gianchuyên đông t.̉ ̣ ̉ ̣ ̣ ớ ờ

Ho t đ ng 3 ạ ộ : Tim hiêu ph ̀ ̉ ươ ng trinh chuyên đông va đô thi toa đô – th i gian cua chuyên ̀ ̉ ̣ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ ̉ đông thăng đêu ̀ ̉ ̀

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Cac em t đoc SGK đế ự ̣ ̉

tim hiêu ph̀ ̉ ương trinh cuà ̉

chuyên đông thăng đêủ ̣ ̉ ̀

ntn?

- Phương trinh (2) cò ́

dang ṭ ượng t ham sôự ̀ ́

nao trong toan ?̀ ́

- Viêc ve đô thi toa đô –̣ ̃ ̀ ̣ ̣ ̣

th i gian cua chuyênờ ̉ ̉

đông thăng đêu cung̣ ̉ ̀ ̃

được tiên hanh t́ ̀ ương t ự

+ Đô thi thu đ̀ ̣ ược ta có

thê keo dai vê 2 phia.̉ ́ ̀ ̀ ́

- T đô thi toa đô – th iừ ̀ ̣ ̣ ̣ ờ

gian cua chuyên đông̉ ̉ ̣

thăng đêu cho ta biêt̉ ̀ ́

được điêu gi?̀ ̀

- Nêu ta ve 2 đô thi cua 2́ ̃ ̀ ̣ ̉

chuyên đông thăng đêủ ̣ ̉ ̀

khac nhau trên cung môt́ ̀ ̣

hê truc toa đô thi ta co thệ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ ̉

phan đoan gi vê kêt quá ́ ̀ ̀ ́ ̉

cua 2 chuyên đông đo.̉ ̉ ̣ ́

Gia s 2 đô thi nay căt̉ ử ̀ ̣ ̀ ́

nhau tai môt điêm.̣ ̣ ̉

+ Vây lam thê nao đê xac̣ ̀ ́ ̀ ̉ ́

đinh đ̣ ược toa đô cuạ ̣ ̉

điêm găp nhau đo?̉ ̣ ́

- Nghiên c u SGK đê hiêuứ ̉ ̉ cach xây d ng pt cua chuyêń ự ̉ ̉ đông thăng đêu.̣ ̉ ̀

x x= + = +s x v t (2)

- Tương t ham sô: y = ax + bự ̀ ́

- Cho ta biêt s phu thuôc cuá ự ̣ ̣ ̉ toa đô cua vât chuyên đông̣ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ vao th i gian.̀ ờ

- Hai chuyên đông nay se găp̉ ̣ ̀ ̃ ̣ nhau

- Chiêu lên hai truc toa đô sé ̣ ̣ ̣ ̃ xac đinh đ́ ̣ ược toa đô va th ị ̣ ̀ ờ

điêm cua 2 chuyên đông găp̉ ̉ ̉ ̣ ̣ nhau

II Ph ươ ng trinh chuyên đông ̀ ̉ ̣

va đô thi toa đô – th i gian cua ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ chuyên đông thăng đêu ̉ ̣ ̉ ̀

1 Ph ươ ng trinh chuyên đông ̀ ̉ ̣ thăng đêu ̉ ̀

x x= + = +s x v t

2 Đô thi toa đô – th i gian cua ̀ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ chuyên đông thăng đêu ̉ ̣ ̉ ̀

a) B ng ả

t(h) 0 1 2 3 4 5 6

x(km) 5 15 25 35 45 55 65

b) Đ th ồ ị

IV V N D NG, C NG C Ậ Ụ Ủ Ố

+ GV tóm l i n i dung chính c a bài.ạ ộ ủ

+ Yêu c u HS v nhà làm các bài t p ầ ề ậ

+ Yêu c u: HS chu n b bài sau.ầ ẩ ị

V RÚT KINH NGHI M GI D Y Ệ Ờ Ạ

Ngày so n: tháng năm 2012ạ

Ngày d y: tháng năm 2012ạ

Tiêt: 3́ Bai 3: CHUYÊN ĐÔNG THĂNG BIÊN ĐÔI ĐÊU ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀

I M C TIÊU Ụ

+ Viêt đ́ ược công th c đinh nghia va ve đứ ̣ ̃ ̀ ̃ ược vect biêu diên vân tôc t c th i, nêu đơ ̉ ̃ ̣ ́ ứ ờ ược ý nghi cua cac đai l̃ ̉ ́ ̣ ượng vât li trong công th c.̣ ́ ứ

Nêu được đinh nghia cua chuyên đông thăng biên đôi đêu, nhanh dân đêu, châm dân đêu.̣ ̃ ̉ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀ ̀ ̀ ̣ ̀ ̀

Viêt đ́ ược công th c tinh vân tôc, ve đứ ́ ̣ ́ ̃ ược đô thi vân tôc – th i gian trong chuyên đông thăng,̀ ̣ ̣ ́ ờ ̉ ̣ ̉ nhanh dân đêu va châm dân đêu.̀ ̀ ̀ ̣ ̀ ̀

Viêt đ́ ược công th c tinh va nêu đứ ́ ̀ ược đăc điêm vê pḥ ̉ ̀ ương, chiêu va đô l n cua gia tôc trong̀ ̀ ̣ ớ ̉ ́ chuyên đông thăng nhanh dân đêu.̉ ̣ ̉ ̀ ̀

Viêt đ́ ược công th c tinh quang đứ ́ ̃ ường đi được trong chuyên đông thăng nhanh dân đêu.̉ ̣ ̉ ̀ ̀

Giai đ̉ ược bai toan đ n gian vê chuyên đông thăng biên đôi đêu.̀ ́ ơ ̉ ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀

II CHU N B Ẩ Ị

1 Giáo viên: Xem l i các kiạ ến th c v chuy n đ ng bi n đ i đã đứ ề ể ộ ế ổ ược h c l p 8.ọ ở ớ

2 H c sinh: ọ Ôn l i khái ni m v n t c.ạ ệ ậ ố

III T CH C CÁC HO T Đ NG D Y H C Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ

1 n đ nh l p: Ổ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ: ể

Viêt công th c tinh quang đ́ ứ ́ ̃ ường đi được va ph̀ ương trinh chuyên đông cua chuyên đông̀ ̉ ̣ ̉ ̉ ̣ thăng đêu?̉ ̀

3 Bai m i ̀ ớ

Ho t đ ng 1: ạ ộ Tim hiêu khai niêm vân tôc t c th i Chuyên đông thăng biên đôi đêu ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ́ ứ ờ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

Xác đ nh đị ược v n t c t i m tậ ố ạ ộ

th i đi m?ờ ể

GV nh c l i v vắ ạ ề TB (phương,

chi u, đ l n)ề ộ ớ

N u xét Δt r t nh -> 0 ế ấ ỏ

thì Δs r t nh -> 0ấ ỏ

=> tb v tt

t

s

∆

∆

=

+ Tr l i câu C1?ả ờ

+ V n t c t c th i là m t đ iậ ố ứ ờ ộ ạ

lượng vô hướng hay véct ?ơ

+ Yêu c u HS bi u di n v nầ ể ễ ậ

t c t c th i t i m t đi m.ố ứ ờ ạ ộ ể

+Vân tôc t c th i co phu thuôc̣ ́ ứ ờ ́ ̣ ̣

vao viêc chon chiêu d̀ ̣ ̣ ̀ ương cuả

hê toa đô hay không?̣ ̣ ̣

+ Tr l i câu C2?ả ờ

+ Em hi u th nào là chuy nể ế ể

đ ng th ng bi n đ i đ u?ộ ẳ ế ổ ề

+ Tr l i câu h iả ờ ỏ + HS theo dõi

+ HS tr l iả ờ + HS tr l iả ờ

+ HS lên b ng bi uả ể

di nễ + Có ph thu cụ ộ + HS tr l iả ờ

+ HS tr l iả ờ

I Vân tôc t c th i Chuyên đông ̣ ́ ứ ờ ̉ ̣ thăng biên đôi đêu ̉ ́ ̉ ̀

1 Đô l n cua vân tôc t c th i ̣ ớ ̉ ̣ ́ ứ ờ

t

s v

∆

∆

= v i Δt r t nhớ ấ ỏ + Cho ta biêt tai điêm đo vât chuyêń ̣ ̉ ́ ̣ ̉ đông nhanh hay châm.̣ ̣

2 Vect vân tôc t c th i ơ ̣ ́ ứ ờ

+ Gôc: tai vât chuyên đônǵ ̣ ̣ ̉ ̣ + Hướng: hướng chuyên đông̉ ̣ + Đ l n: t l v i đ l n v n t cộ ớ ỉ ệ ớ ộ ớ ậ ố theo m t t xích nào đóộ ỉ

3 Chuyên đông thăng biên đôi đêu ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀

- Quĩ đ o th ngạ ẳ

- v t c th i bi n đ i đ u theo th iứ ờ ế ổ ề ờ gian

+ v tăng đ u theo th i gian: chuy nề ờ ể

đ ng th ng nhanh d n đ u.ộ ẳ ầ ề + v gi m đ u theo th i gian: chuy nả ề ờ ể

đ ng th ng ch m d n đ u.ộ ẳ ậ ầ ề

* Chu y: ́ ́ Khi noi vân tôc cua vât tai ́ ̣ ́ ̉ ̣ ̣

vi ̣ tri hoăc th i điêm nao đo, ta hiêu la ́ ̣ ờ ̉ ̀ ́ ̉ ̀ vân tôc t c th i ̣ ́ ứ ờ

Ho t đ ng 2: Nghiên c u chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u ạ ộ ứ ể ộ ẳ ầ ề

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HS ạ ộ ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

GV di n gi ng xây d ng kháiễ ả ự

ni m gia t cệ ố

Nh n xét v d u c a ậ ề ấ ủ a và v?

T (1) nhân chéo?ừ

Có nh n xét gì v v, vậ ề 0, a?

- Vây chung ta co thê biêu diêṇ ́ ́ ̉ ̉ ̃

vân tôc t c th i cua CĐTNDĐ̣ ́ ứ ờ ̉

băng đô thi đ̀ ̀ ̣ ược không? Có

dang nh thê nao?̣ ư ́ ̀

+ Tr l i câu C3?ả ờ

+ Tr l i câu C4, C5? ả ờ

+ HS theo dõi

+ HS tr l iả ờ

+ HS th c hi nự ệ + HS tr l iả ờ

+ S dung hê truc toaử ̣ ̣ ̣ ̣

đô co truc tung la vâṇ ́ ̣ ̀ ̣ tôc, truc hoanh la th í ̣ ̀ ̀ ờ

gian

+ HS tr l iả ờ

+ HS tr l iả ờ

II Chuyên đông thăng nhanh d n ̉ ̣ ̉ ầ đêu ̀

1 Gia tôc trong chuyên đông thăng ́ ̉ ̣ ̉ nhanh dân đêu ̀ ̀

a Khai niêm gia tôc:́ ̣ ́

t

v a

∆

∆

= (1) KN: SGK

b Vect gia t cơ ố Véct gia t c: ơ ố

t

v t

v v a

∆

∆

=

∆

−

=







(2)

Nh n xét: gia t c trong CĐ th ngậ ố ẳ nhanh d n đ u là m t đ i lầ ề ộ ạ ượ ng véct ơ

+ Có phương ≡ phương quĩ đ oạ + Chi u ề ≡ chi u quĩ đ oề ạ

+ Đ l n: ộ ớ

0

0

t t

v v t

v a

−

−

=

∆

∆

=

=> Trong CĐ nhanh d n đ u ầ ề acùng

phương cùng chi u v i vect ề ớ ơ v

2 V n t c c a chuy n đ ng th ng ậ ố ủ ể ộ ẳ nhanh d n đ u ầ ề

a Công th c tính v n t c.ứ ậ ố

v = v0 + at (3)

b Đ th v n t c - th i gianồ ị ậ ố ờ

3 Công th c tính quãng đ ứ ườ ng đi

đ ượ ủ c c a CĐ th ng nhanh d n ẳ ầ

đ u ề

0

2

1

at t v

s= + (4)

Nx: quãng đường đi được trong chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u làể ộ ẳ ầ ề

m t hàm s b c hai c a th i gian.ộ ố ậ ủ ờ

IV V N D NG, C NG C Ậ Ụ Ủ Ố

+ GV tóm l i n i dung chính c a bài.ạ ộ ủ

a 

v 

v(m/s)

O

v0

t

+ Yêu c u HS v nhà làm các bài t p ầ ề ậ

+ Yêu c u: HS chu n b bài sau.ầ ẩ ị

V RÚT KINH NGHI M GI D Y Ệ Ờ Ạ

Ngày so n: tháng năm 2012ạ

Ngày d y: tháng năm 2012ạ

Tiêt: 4́ Bai 3: CHUYÊN ĐÔNG THĂNG BIÊN ĐÔI ĐÊU (Ti p) ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀ ế

I M C TIÊU Ụ

Viêt đ́ ược công th c tinh vân tôc, ve đứ ́ ̣ ́ ̃ ược đô thi vân tôc – th i gian trong chuyên đông thăng̀ ̣ ̣ ́ ờ ̉ ̣ ̉ châm dân đêu.̣ ̀ ̀

Viêt đ́ ược công th c tinh va nêu đứ ́ ̀ ược đăc điêm vê pḥ ̉ ̀ ương, chiêu va đô l n cua gia tôc trong̀ ̀ ̣ ớ ̉ ́ chuyên đông thăng châm dân đêu.̉ ̣ ̉ ̣ ̀ ̀

Viêt đ́ ược công th c tinh quang đứ ́ ̃ ường đi được, phương trinh chuyên đông trong chuyêǹ ̉ ̣ ̉ đông thăng nhanh dân đêu, châm dân đêu.̣ ̉ ̀ ̀ ̣ ̀ ̀

Giai đ̉ ược bai toan đ n gian vê chuyên đông thăng biên đôi đêu.̀ ́ ơ ̉ ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀

II CHU N B Ẩ Ị

1 Giáo viên: Xem l i các kiạ ến th c v chuy n đ ng bi n đ i đã đứ ề ể ộ ế ổ ược h c l p 8.ọ ở ớ

2 H c sinh: ọ Ôn l i khái ni m v n t c.ạ ệ ậ ố

III T CH C CÁC HO T Đ NG D Y H C Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ

1 n đ nh l p: Ổ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ: ể

+ Đ c đi m c a vect v n t c?ặ ể ủ ơ ậ ố

+ Đ c đi m c a vect gia t c trong CĐ th ng nhanh d n đ u?ặ ể ủ ơ ố ẳ ầ ề

3 Bai m i ̀ ớ

Ho t đ ng 1: ạ ộ Tim hiêu ̀ ̉ chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u ể ộ ẳ ầ ề

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a ạ ộ HS ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

- Cac em t tim ra môi quan hế ự ̀ ́ ̣

gi a gia tôc, vân tôc va quangữ ́ ̣ ́ ̀ ̃

đường đi được [g i y: t 2ợ ́ ừ

biêu th c (2) & (4)]̉ ứ

s = x - x0 => x = s+ x0

+ Tr l i câu C6?ả ờ + HS tr l iả ờ

4 Công th c liên hê gi a gia tôc, vân ứ ̣ ữ ́ ̣ tôc, quang đ ́ ̃ ườ ng đi đ ượ c cua ̉ CĐTNDĐ.

v v2 2a s

0

2 − = (5)

5 Ph ươ ng trinh chuyên đông cua ̀ ̉ ̣ ̉ chuyên đông thăng nhanh dân đêu ̉ ̣ ̉ ̀ ̀

2 0

0

2

1

at t v x

x= + + (6)

x0 là to đ ban đ u ạ ộ ầ + Thông thườngđ bài toán đ n gi nể ơ ả

ch n + ox ọ ≡ chi u chuy n đ ngề ể ộ TH: n u ch n g c to đ t i VT ban đ uế ọ ố ạ ộ ạ ầ

2

1

at t v

x= +

Ho t đ ng 2: Tìm hi u chuy n đ ng th ng ch m d n đ u ạ ộ ể ể ộ ẳ ậ ầ ề

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a ạ ộ HS ủ Ki n th c c b n ế ứ ơ ả

III Chuyên đông thăng châm dân đêu ̉ ̣ ̉ ̣ ̀ ̀

1 Gia tôc cua chuyên đông thăng châm ́ ̉ ̉ ̣ ̉ ̣

x0

x

s

v 

CT tính gia t c?ố

+ Nh n xét v vect gia t c?ậ ề ơ ố

- Đô thi vân tôc – th i giaǹ ̣ ̣ ́ ờ

trong CĐTCDĐ co điêm gí ̉ ̀

giông & khac v i CĐTNDĐ?́ ́ ớ

- Cân chu y gi khi s dung̀ ́ ́ ̀ ử ̣

biêu th c tinh quang đ̉ ứ ́ ̃ ường &

pt chuyên đông trong̉ ̣

CĐTCDĐ?

+ Tr l i câu C7, C8?ả ờ

+ HS tr l iả ờ

+ HS nh n xétậ ( Vect gia tôcơ ́ trong CĐTCDĐ cung ph̀ ương,

ngược chiêu v ì ớ

cac vect vân tôc).́ ơ ̣ ́

- La đ̀ ường thăng̉ xiên xuông.́

- Gia tôc se nǵ ̃ ượ c dâu v i v́ ớ 0

+ HS tr l iả ờ

dân đêu ̀ ̀

a Công th c tinh gia tôcứ ́ ́

0 0

v v v

a

t t t

−

∆

b Vect gia t cơ ố

t

v a

∆

∆

=





Nh n xét: gia t c trong CĐ th ng nhanhậ ố ẳ

d n đ u là m t đ i lầ ề ộ ạ ượng véct ơ + Có phương ≡ phương quĩ đ oạ + Chi u ề ≡ chi u quĩ đ oề ạ

+ Đ l n: ộ ớ

t

v a

∆

∆

=

=> Trong CĐ ch m d n đ u ậ ầ ề acùng

ph ươ ng ng ượ c chi u v i vect ề ớ ơ v.

2 V n t c c a chuy n đ ng th ng ậ ố ủ ể ộ ẳ

ch m d n đ u ậ ầ ề

a Công th c tính v n t cứ ậ ố

v = v0 + at (a ngược d u v i v)ấ ớ

b Đ th v n t c - th i gianồ ị ậ ố ờ

3 Công th c tính quãng đ ứ ườ ng đi

đ ượ c và PT chuy n đ ng c a chuy n ể ộ ủ ể

đ ng th ng ch m d n đ u ộ ẳ ậ ầ ề

a Công th c tính quãng đứ ường đi được

2

1

at t v

s= +

Chú ý: a ngược d u v i vấ ớ 0

b PT chuy n đ ng ể ộ

2

1

at t v x

x= + +

IV V N D NG, C NG C Ậ Ụ Ủ Ố

+ GV tóm l i n i dung chính c a bài.ạ ộ ủ

+ Yêu c u HS v nhà làm các bài t p ầ ề ậ

+ Yêu c u: HS chu n b bài sau.ầ ẩ ị

V RÚT KINH NGHI M GI D Y Ệ Ờ Ạ

v(m/s)

O

v0

t