Lịch sử lớp 12 qua ô chữ phần 1

Thoat khoi ach xam li/dc cua quan phiet Nhat Ban sau Chien tranh the gidi Ian thuf hai, nhUng ban dao Trieu Tien lai bj chia cat bdi cupc Chien tranh lanh dan tdi sy thanh lap hai nha n

\^SOX-^ TRAN DINH BA

LICH Sir LOP 12 QUA 6 CHff

(T/^eo cbuang trinb cbudn cua Bo Gido due vd Ddo tao)

1 / l i d } d 'k'::.:

uini4, • JiJi^ 1 — — ,

NHA XUAT BAN DAN TR[

: !!> H ii(

Aa HWQ WA.HT

HV1

i'THT d n i ^ '.)9fl r j j b rl: , nii'i cpn -n'o'ufi ^ :,it rv},'!

• mrl ffifJ jd>i f i n i i / ; i i r ' J - J K I u&sii: i n w i ,om, 6 l y'.^J r;;- ,

y i i f i n-5ijl f»-'<'; s^:'' ' «l rn::>x K ! n i / v

g n i i b lO^; •'w<^"'> ^5 vwsiH L[j| |\|0| OAU ' '"''^"••^ ' "''

Tir xLfa den nay, lich sLr luon dcSng vai tro qiian trong doi

v6i cugc song con ngLfo'i, nhif nha sif hoc dau tien cua the gicJi

Herodotus da tCfng khang dinh: "Lich si< la thay day ciia cuqc song"

Bofi chang, lich sif chinh la cfiu noi giifa qua khit v d i hien tai va

tLfo'ng lai, la sii van dong, phat trien bien chttng tuan theo quy luat

phat trien khach quan ' '

Chii trong van de do, chifcfng trinh lich sir dLfdc giang day

xuyen suot tCf cap Tieu hoc (\6p 4 va \6p 5) cho den Trung hoc phd thong (THPT) O bac THPT, viec giang day Ljch sii dan t()c va Lich

sir the gidi dUc/c chii trong, lam nen tang kien thitc xa hoi ccf ban

cung vdi Van hoc, Dia li de cac em biidc vao mdi trtrdng m d i cao

hcfn la Trung cap, Cao dang, Dai hoc Cung v i the chircfng trinh cua mdn Lich sii" d khol TLIPT c6 dung lifdng kien thitc Idn hdn vdi cliLfcMg trinh chuan cho da so' hoc sinh va cliLfofng trinh nang cao

i - Ben canh viec hex: tap, tiep can kien thiJc mon Lich si'f d khdi T H l ^ qua sach giao khoa, thi nhiTng phifcfng tien thong tin, tham khao

la khdng the thieu Ngudn tham khao c6 nhieu hlnh thiTc nhif: xem bang hinh, may chieu, gap gd nhan vat lich sii", tham quan di tich, bao tang, doc sach tham khao va cd the ndi tai lieu tiep can chu yeu cua hoc sinh THPT ddi v()'i mdn Lich sif chi'i yeu qua sach tham khiio V d i sach tham khao lai cd nhieu dang, tCr dang trac nghiem kien tlu?c, den cac bo de on luyen nhifng cd the thay la nhiTng tai lieu nay nhieu, gan giong nhau nen khdng khdi gay nham chan

5

La m o t g i a n g v i e n c h u y e n g i a n g day L i c i i sii", b a n t h a n ngxidi viet

tao n e n m o t h t f d n g tiep c a n k i e n t h i t c Lich suT m d i c h o hoc s i n h T H I T

d e cac e m p h i i t h u y t r i to m o , h a m h i e u biet ci'ia m i n h k h i t i m h i e u

m o n h o c v o n b i x e m la k h o k h a n , k h o n h d va t o a n la SL/ k i e n n a y

D o la ly d o ra ddi c u o n sach Lich sikldp 12 qua 6 chif N o i d u n g cua

sach t h e o sat c h i f d n g t r i n h L i c h SLf c h u a n ci'ia sach g i a o k h o a , d o n g

y c h a n t h a n h tif cac e m h o c s i n h v a q u y t h a y c d d e c u d n siich n g a y

M o i y k i e n t h a c m a c c d t h e l i e n he t r i f c t i e p v d i tac g i a q u a

so d i e n t h o a i : 09766719H3 h o a c e m a i l : b a t r a n d i n h @ g m a i l c o m ,

t r i t h u c v a n n a n g @ g m a i l c o m h o a c n x b d a n t r i @ g m a i l c o m

TRAN D I N H BA

'o ntyj fpiJ uvil ij>i idri hi: * ;jf:« r,' - •

.riJid.) fl'jte j u j p i/Ov Of!-; 1J« (h'O u , f xlni« ogri u f o u b v

! j ^ n t j i l r i (il (hih hd) o j «jf{•:<(! hh <wi ' j i o tvbb ,'>iji\i mrA

••:.?:rto rrij'iffn y f i s iorW j j r i d , : > ! nf:> • - " i g nhs^^u^iin y i i n uOif

PHAN HOI

• • t j 5 i Mi c h l § w <56ng ci'.sic q'ys tu

I ' a l'.K

u ! ' i^ \U A , P i t i i h ' L i t t> ' J S

\, 1 1 1 , ' ' " ' M l I i h I) ' l U ' d ' H ' 11 I '

t (f^' 1, f ! >t*iii«f f ' i i j r ^ i < ban ir> * u > At i

LICH Slif THEGI0I HIENDAI

SU HINH THANH TRAT XL/ THE GlOfl M6I

SAU CHIEN TRANH T H E G i d l THLf HAI

1 Theo thoa thuan tai Hoi nghi lanta, quan dpi MTchiem dong quoc gia nao

b chau A CO chu nghTa phat xft?

2 Theo quyet djnh tgi Hoi nghi lanta, to chiJc quoc te nay di/pc thanh lap nham duy tri hoa binh, an ninh the gidi

3 Thu tudng U Sdcsin dai dien cho quoc gia nao tham 6\4 Hoi nghi lanta

thang 2 nam 1945?

4 Day la quoc gia tham di^ Hoi nghi lanta vdi dgi di#n la Chu tich Hoi dong

Bo trudng I Xtalin t

9

5 D a u n a m 1 9 4 5 , khi c u g c c h i e n t r a n h n a y budc v a c giai d o a n k e t t h u c , c a c

qu6'c g i a D o n g m i n h d a q u y e t d i n h trieu t a p H o i n g h j l a n t a d e g i a i q u y e t

nhCJng v a n d e lien q u a n d e n c u p c c h i e n (viet t a t )

6 D a y la hoi nghi dU(?c to chufc tai Dire ngay 17 thang 7 den ngay 2 thang 8 nam

1945 thoa thuan ve viec giai giap quan Nhat d D o n g DUdng trao cho quan A n h

v a o phi'a N a m vTtuyen 16 v a quan dpi Trung Hoa Dan quo'c v a o phfa Bac

b a n c h u nghTa v d i p h e n a o (viet t i t ) ?

8 C d q u a n c u a L i e n H d p Q u d e , giG vai tro t r g n g y e u t r o n g v i e c d u y trl h o a

b i n h v a an n i n h t h e g i d i M g i q u y e t d j n h c u a c d q u a n n a y m u d n c d hieu li/c p h a i dUdc S I / n h a t tri c u a n a m t h a n h v i e n t h u d n g t r i / c g d m L i e n X 6 ( n a y la L i e n b a n g N g a ) , MT, A n h , P h a p , T r u n g Q u d e

, n I s

i ,1

S • if' '

Chveangll »

U E N X 6 VA CAC NUdC DONG AU (1945 1991)

-U E N BANG NGA (1991 - 2000)

BAI 2: LIEN XO VA CAC Nl/dC DONG AU (1945 - 1991)

LIEN BANG NGA (1991 - 2000) ^ ' '-"P > an

6 CHLf 2A

Hang ngang:

1 D a y la ITnh vi^c trong thdi gian 1945 - 1950, Lien X6 thi/c hien chfnh sach

bao ve hoa binh the gidi v a ung ho phong trao giai phdng d a n tpc, giup

d6 cac nude xa hoi chu nghTa

2 T h a n h pho la thu do c u a Ba Lan, npi dai bleu c a c quoc gia xa hoi chu

nghTa D o n g A u va Lien X6 hpp ngay 14 thang 5 n a m 1955 c u n g ki ket

Hiep adc hQu nghj, hdp tac v a tUdng trd, danh dau SK} ra ddi c u a to chufc

mang t e n thanh pho nay

3 N h a du hanh vu try dau tien c u a Lien X 6 v a c u a the gidi c d m a t tren con

tau vu try bay vong quanh Trai Dat n a m 1 9 6 1 , m d d a u cho kf nguyen

chinh p h y c vu try c u a loai ngUdi

4 Hoi dong tuong trd kinh te dUdc thanh lap ngay 8 thang 1 n a m 1949 vdi

s y tham gia c u a nhieu nude xa hoi chu nghTa d D o n g A u v a Lien X d To

chufc nay c d t e n viet tat tieng A n h la gi?

5 La quoc gia chiu ton that nang ne nha't trong Chien tranh the gidi lan tht/ hai khi 27 trieu ngudi chet, 1.710 thanh pho, hon 7 v a n lang mac bi tan pha nang n e , i? , ;

6 NhCfng quoc gia thudc khu vuc nay cua chau Au trong nhOng nam 1944 - 1 9 4 5 nhd s y giup d d cua Lien Xd tren dudng truy kich quan phat xit, da ndi day gianh chinh quyen va lap nen nhOng nha nydc d a n chu nhan d a n

7 Hinh thai kinh te - xa hdi cac quoc gia D o n g A u xay d y n g sau khi gianh

doc lap tLT quan phat xit

lis khda: T o chCfc kinh te cua cac nadc xa hoi chu nghTa d D o n g A u va

Lien X d , nhang cd ca s y tham gia cua cac nadc thupc chau luc khac nhu

M d n g Co', Cuba, Viet N a m

6 CHLf 2B

Hang ngang:

1 N a m 1973, cupc khung hoang loai nang lydng nao bung no' tac dong

m a n h me d e n tinh hinh kinh te, chinh trj, tai chinh c u a nhieu quoc gia trong dd c d Lien X 6 ?

2 Do Cham chap trong viec tien hanh ddi mdi khi xay ra cuoc khung hoang

dau m d n a m 1973 nen che do xa hdi chu nghTa d cac quoc gia thuoc khu

v y c nay lam vao s y khung hoang va dan dan tan ra

3 Do s y khijng hoang c u a che dp xa hdi chu nghTa, biJc tadng nay da bj pha

bd, dSn tdi s y thong nhat nude Dire ngay 3 thang 10 n a m 1990 tren c d s d hdp nhat Cong hda Dan chu DCfc va Cong hda Lien bang Dufc

4 O n g la ngydi len n a m quyen lanh dao Dang va Nha nUdc Lien X6 tC/ thang 3 n a m 1985 va tien hanh cdng cupc cai to dat nUdc

5 lii s y khung hoang ngay cang tram trpng c u a che dp xa hdi chu nghTa

d Lien X d , ngay 21 thang 12 n a m 1 9 9 1 , nhOng ngydi lanh dao 11 nUdc cdng hda trong Lien bang Xd viet da ki hiep dinh thanh lap nen Cong dong cac quoc gia doc lap DUdc gpi tat la gi?

6 Sau 74 nam ton tai, quoc gia xa hoi chu nghTa dau tien nay cua the gidi

da giai the vao nam 1991

7 Day la nguyen nhan khach quan do cac the \\jc thu djch trong ngoai

nUdc gay ra dan tdi si/ syp do che do xa hoi chu nghTa d Lien X 6 cac

quoc gia Dong Au

6 CHLf 2 C : L I E N B A N G N G A TlT NAM 1991 D E N NAM 2 0 0 0

*

ngang:

Thanh phd la thu do cua Lien bang X 6 viet tri/dc dSy cung \k thu d6

cua Lien bang Nga hien nay

Day 1^ ITnh vi/c Nga thi hanh chfnh sach mot mat nga ve phUdng Tay vdi

hi vgng nhan dUdc sir ung hp ve chinh trj va vien trp ve kinh te, mat khac

khoi phgc va phat trien moi quan he vdi cac quoc gia chau A

Ong len lam Tdng thdng Lien bang Nga tCr nam 2000, giup nUdc Nga cd

nhieu chuyen bien kha quan nhu kinh te dan hoi phyc va phat trien, chfnh

trj va xa hpi tUdng ddi dn dinh, vj the quoc te dapc nang cao

Hang doc:

2 Day la ITnh vUc cua nt/dc Nga ma d do quy djnh the che Tdng thdng Lien

bang Trong ITnh vi/c nay nifdc Nga phai ddi mat vdi tinh trgng khdng dn

djnh do si/ tranh chap cac dang phai va nhOng vy xung dot s§c tpc 't'>

3 LTnh vi/c cua nudc Nga, b do tdc dp tang trudng binh quan hang nam cua

GDP luon la so am, chf cd tfn hieu phuc hoi tCf nam 1996

6 Quoc gia Lien bang dapc thanh lap nam 1991, dUpc la "qudc gia ke tyc

Lien Xd" ca ve mat phap If tren trUdng qudc te

1 Thoat khoi ach xam li/dc cua quan phiet Nhat Ban sau Chien tranh the

gidi Ian thuf hai, nhUng ban dao Trieu Tien lai bj chia cat bdi cupc Chien tranh lanh dan tdi sy thanh lap hai nha nUdc, hai che dp khac nhau tren ban dao Trieu Tien dUpc chia cSt bdi vTtuyen nay

2 Ngay 1 thang 10 nam 1949, nUdc Cong hda Nhan dan Trung Hoa da

dapc thanh lap sau khi lyc lupng cua Dang Cong san gianh thang Ipi trong cupc npi chien vdi Qudc dan dang Ai la Chu tjch ni/dc dau tien cua Trung Hoa luc bay gid?

3 Dia danh la ndi kf Hiep dinh dinh chien giQa hai mien Nam va B i c Trieu

Tien sau cupc npi chien 1950 - 1953

4 Khu vyc rpng Idn thupc chau A dong dan nhat the gidi Cac qudc gia b day trCr

Nhat Ban deu bi chu nghTa thyc dan no djch trudc Chien tranh the gidi thi/ hai

5 Qudc gia dypc thanh lap vao thang 8 nam 1948 tai phia Nam ban dao

Trieu Tien do sy hau thuan cua Anh, Phap, MTva c6 ten gpi day du la Dgi

Han Dan qudc, phat trien theo con dudng tu ban chu nghTa

6 TCf nCra sau the kl XX, Han Qudc, Hong Cong va Dai Loan dypc xem la

ba trong bdn "con rdng" ve ITnh vyc nay cua chau A

15

7 D a y la ITnh vac m a t r o n g k h o a n g t h d i g i a n 1 9 4 9 - 1 9 5 9 T r u n g Q u o c thi

BAI 4: CAC Nl/dC DONG NAM A VA AN OO

6 CHLf 4A; DOVG NAM A SAU O n f i v TRANH THE G1C« THITHAI

8 Ong la Quoc vUdng cua Cam-pu-chia khi Vudng quoc Cam-pu-chIa di/^c

thanh lap thang 9 nam 1993 Nam 2004, ong thoai vj

T£r khoa: Quoc gia Dong Nam A, tCrng la thuoc dia cua thi/c dan Phap roi

de qu6'c MT, l^i trai qua hpa diet chung Pon Pot

6 CHLf 4 B : D 6 N G N A M A V A A S E A N '

Hang ngang:

1 Trong thdi gian 1945 - 1975, quoc gia Dong Nam A nay phai chong

xam lUdc cua Phap, cua MTva gianh thang Idi, lap nen nude Cong hoa

Dan chu Nhan dan thang 12 nam 1975 do Hoang than Xuphanuvong lam

Chu tich

2 Dao quoc thuoc khu vi/c Dong Nam A la mot "con rong" kinh te cua chau

A du dien tfch rat nho Hien nay dat nUdc nay dang di len vdi ngudi lanh

dgo la ong Ly Hien Long

3 Mot thdi gian dai quoc gia Dong Nam A nay nam dudi si/ cai tri cua chinh

quyen quan si/ vdi chinh sach kinh te hudng noi, toe do tang trudng kinh

te Cham chap Day la dat nude ndi tieng vdi si/ phat trien cua dgo Phat

va ngoi chua Vang d co do Rang gun

4 Hiep hoi cac quoc gia Dong Nam A dudc thanh lap tgi Bang Cdc (Thai

Lan) ngay 8 thang 8 nam 1967 vdi si/ tham gia cua 5 nude Ten viet tat

cua to chufc nay la gl?

5 Quoc gia thuoc khu vi/e Dong Nam A, la thanh vien thuf bay cua to chufc

ASEAN khi dUde ket n^p ngay 28 thang 7 nam 1995 (tieng Anh)

6 TCr sau Hgi nghi cap cao Ian thiJ nhat hpp tgi hdn dao du lich nay cua

Indonexia, hogt dong cua ASEAN trd nen khdi sac hdn khi xac djnh

nhOng nguyen tSc cd ban trong quan he giOfa cdc nUdc trong to chiJc

7 Quoc gia \k thdnh vi§n thuf sdu cija to chufc ASEAN vSo n§m 1984 ngay

sau khi tuyen bo' la quoc gia doc lap

8 Hien nay, mac du san xuat cong nghiep cua Cam-pu-chia tang dang ke, nhung nen kinh te chu dao cua hg van ia nganh nghe gi?

TiT khoa: Hien nay, to chufc nay cd 10 thanh vien vdi nude dupe ket ngp gan

day nhat la Cam-pu-chia vao nam 1999 Ban Hien chUdng dupe kf nam 2007 vdi hudng phat then la xay di/ng to chufc thanh mot cong dong vufng manh

6 C H C f 4 C : X N D 0

Hang ngang:

1 Quo'c gia rong Idn thuoc chau A, cd dan so dong thuf hai tren the gidi, la ndi ra ddi cua nhieu ton giao Idn tren the gidi nhu dao Phat, dgo Xfch, dgo Hindu tCrng la thuoc dia cua thi/c dan Anh

2 Do phong trao dau tranh doi doc lap cua nhan dan An Do, thi/c dan Anh

da thi hanh phUdng an Maobattdn, hufa trao quyen t i / trj cho An Dp tren

cd sd gi de tCr do An Dp bj chia cat thanh hai quoc gia khac nhau?

3 Ong la ngudi lanh dgo Dang Quoc dgi va nhan dan An Dp tiep tgc cu6c dau tranh gianh doc lap do khong thoa man vdi quy che t i / tri do thi/c dan Anh dUa ra Ong chinh la Thu tudng dau tien cua nUdc An Dp doc lap, thi/dng dUdc gpi la Panditji (Nha hpc gia)

4 Trong cong cupc xay di/ng dat nude, nhd cupe "each mgng xanh" dupe tien hanh trong ITnh vi/e kinh te nay nhOng nam 70 cua the kl XX ma An

Dp da ti/ tue dUdc lUdng thi/c cho mlnh va cd lua ggo xuat khau dufng thU

ba tren the gidi

5 Qudc gia dU0c tach ra tCr An Do nam 1947 tren cd sd ton giao La qudc

gia cua nhOng ngifdi theo dao Hoi vdi thu do la thanh phd Itxiamabat

Qudc gia nay nam d phi'a Tay Bac cua An Do ngay nay

6 Day la ITnh vi/c An Do theo duo'i chi'nh sach hda binh, trung lap tich ci/c va

ludn ung hp cuoc dau tranh gianh dpc lap cua cac quoc gia, dan tpc tren

the gidi

7 Nhd cd cuoc each mang nay trong ITnh vi/c khoa hpc - kTthuat, An Dp da

trd thanh mot trong nhQng cUdng qud'c san xuat phan mem Idn nhat the

gioi (viet tat)

20

BAI 5: CAC Nl/dC CHAU PHI VA Ml LATINH

6 CHLf 5A: CAC NV6C CHAU PHI

Hang ngang:

1 La ch&u lyc Idn thuf ba tren the gidi vdi 54 quoc gia Ve mat dia If, chau lyc nay ngan each vdi chau Au bdi Dia Trung Hai va ngan each vdi chau A qua kenh dao Su-e Chien tranh the gidi thuf hai la thdi diem bung no' cac cuoc dau tranh gianh dpc lap cua nhan dan ndi day ehd'ng chu nghTa thg'c dan

2 Qudc gia nam d ci/c Nam chau Phi La ndi cd chu nghTa phan biet chung tpc (Apacthai) da chi'nh thiJc bi xda bd nam 1993 bdi ban Hien phap thang

11 nam 1993

3 Day la nam dUdc gpi la Nam chau Phi bdi cd tdi 17 ni/dc thudc chau Phi dUdc trao tra dpc lap

4 Vdi s\f t h i n g Ipi cua nhan dan Mddambich va Anggdia trong cuoc dau

tranh ehd'ng chu nghTa thi/c dan Bd Dao Nha nam 1975, da danh dau d chau Phi cung he thudc dja cua no bi tan ra (viet tat) Bgn hay hoan chinh dau ba cham nhe

5 Sau cuoc bau CLT dan chu tai Nam Phi thang 4 nam 1994, dng trd thanh

Tdng thong da den dau tien cua Cong hda Nam Phi Ong tCfng trai qua 27 nam trong lao tu do hoat ddng each mgng

6 Si,/ xung dot sac tpc, ton giao dao chi'nh, ndi chien cCing vdi benh tat, nan

mu chOf, SI/ bung no' dan so, ddi ngheo, nd nan da dan tdi tinh trang

chung nay d da so cac qud'c gia chau Phi

7 Day la to chufc lien chinh phu cua cac qud'c gia chau Phi, di/dc thanh lap nam 1963 vdi ten gpi To chufc thd'ng nhat chau Phi (GAU) Den nSm 2002 dUdc dd'i ten gpi la Lien minh chau Phi va viet tat la gi?

TCr khoa: D a i h o i d a n t p c Phi dLfpc t h a n h lap v a o n a m 1 9 1 2 d e d a u t r a n h

1 S a u khi g i a n h dUdc d o c lap t u tay thUc d a n T a y B a n N h a v a B 6 D ^ O N h a v a o

c u o i t h e kf X I X , c a c q u o c gia c h a u MT Latinh l^i le t h u p c v a o n u d e n a y D a y

la q u o c g i a a m m i / u bien khu v u c MT Latinh t r d t h a n h " s a n s a u " c u a m i n h

2 N a m 1 9 5 9 , nUde C o n g h o a C u b a dupe thanh lap D e n n a m 1 9 6 1 , C h i n h p h u

C u b a tuyen b o bat d a u tien hanh cupe each m g n g nao (viet tat)?

1 Day la ITnh VLfc cua chinh quyen MT doi v6i dat ni/dc nham cai thien tinh

hinh xa hoi, khac phyc nhQng kho khan trong nUdc trong thdi gian tif nam

1945 den dau nhOng nam 70 cua the ki XX

2 nam tau vu try cua MT dua ngudi len Mat Trang, md dau cuoc chinh

phyc Mat Trang cua con ngudi

3 Qudc gia nay tr6 thanh trung tarn kinh te - tai chi'nh Idn nhat cua the gidi

khoang 20 nam sau Chien tranh the gidi thuf hai

4 Trong thdi gian \ii nam 1945 den nam 1973, ITnh vyc nay MT trien khai

chien lygic toan cau vdi hi vong lam ba chu the gidi, thyc hien ba myc tieu

chCi yeu gom ngan chan, xoa bo CNXH tren the gidi; dan ap phong trao

giai phdng dan toe, phong trao cong nhan, phong trao cpng san; khd'ng

Che, chi phoi cac nUdc dong minh

24

Trong ITnh vyc doi npi, chi'nh quyen MTvtfa tlm each khac phyc nhQng kho khan trong nude, dong thdi thyc hien nhQng chinh sach nham ngan chan, dan ap phong trao dau tranh cua giai cap doi lap nao?

Day la nam d i l n ra cuoc khung hoang nang ludng dau mo tren toan the gidi lam cho kinh te MT khung hoang, suy thoai keo dai tdi nam 1982 Cung la nam MTphai ki Hiep djnh Pa-ri rut quan khoi Viet Nam

That bai trong cuoc chien tranh 21 nam xam iQdc quoc gia nay anh hudng nghiem trpng tdi "chien ludc toan cau" cua MTva sau do gay ra hoi chufng khung hoang doi vdi nhQng cQu binh tCrng tham gia chien tranh

0 CHl7 6B: NtfOiC MI TL/ NAM 1973 DEN NAM 2000

.6

Hang ngang: '••

1 Vdi sy syp do cua Lien X6 va cac quoc gia xa hoi chu nghTa Dong Au, cung sy ket thuc cua cuoc Chien tranh lanh (nam 1989), MTtim each vudn len chi phoi, lanh dao toan the gidi, thiet lap nen trat ty mdi nay trong do

MT la sieu cQdng duy nhat va dong vai trd lanh dgo

3 Trat ty hai eye mang ten Hpi nghi dien ra nam 1945 glQa cac quoc gia phe Dong minh Trat ty hai eye nay tan ra nam 1991 sau sy syp do cua Lien X6

6 Trong ITnh vQc chinh tri va doi ngoai, thap ki 90 cua the kf XX, chi'nh quyen cua vj Tong thong nay da thyc hien chien lugfe "Cam ket va md rpng" Vd ong hien nay la Ngoai trudng cua MT

25

Hang doc:

2 DSy la cuoc chien tranh khong tieng siing giOra hai phe xa hoi chu nghTa

va tu ban chu nghTa, dien ra mot thdi gian dai tCr sau khi Chien tranh the

gidi thuf hai cham duft Thang 12 nam 1989, MTva Lien X6 da chfnh thurc

tuyen bo cham diJt cuoc chien tranh n^y lam cho tinh hlnh the gidi bdt

cang thang hdn

4 Day la nam d i l n ra vg khung bo ngay 11 thang 9 vao Lau NSm Gdc va

tda thap ddi thUdng mgi l^m to^n nUdc MT rung dong va tCr do v4 sau

chi'nh sach doi noi, ddi ngogi cua MTcd nhieu noi dung quan trpng lien

quan tdi viec chong chu nghTa khung bd

5 Du trong sudt thap ki 90 cua the kf XX, nUdc MTtrai qua nhieu dgit suy

thoai ngan nhung trong ITnh vi/c nay, MT van dufng dau the gidi

BAI 7: TAY AU

Hang ngang:

1 DUgfc hieu 1^ khu vi/c thuoc chSu A u , la khu vi/c cua cac qudc gia theo Che dp t i / ban chu nghTa de phan dinh vdi cac nude xa hpi chu nghTa thupc Dong Au ca ve mat dja If v^ thiet che xa hpi Do Chien tranh the gidi thiJ hai, cac qudc gia thupc khu vi/c nay bi ton that nang ne

2 Day la ke hoach cua MTvien trp cho cac qudc gia dong minh Tay Au de khdi phgc kinh te, k h i c phgc hau qua do Chien tranh the gidi thuf hai d l Igi Nhi/ng cung la ke hogch de thong qua do l^m cho cac nt/dc dong minh TSy Au ngay cang le thupc MT

3 La ITnh vgc ma trong thdi gian 1945 - 1950, cac qudc gia Tay Au Uu tien hang dau cho viec cung cd chfnh quyen, on djnh tinh hinh chfnh trj - xa hpi, han gan vet thuong chien tranh, phgc hoi kinh te, lien minh chat che vdi MT, lay Igi cac thupc dia cu

4 Day 1^ to chufc lien minh quSn sg cua cac qudc gia tu ban chu nghTa 6 Tay

Au thanh lap nam 1949 trong do MTIa mot thanh vien, dupc biet vdi ten gpi To chufc Hiep i/dc B^c Dgi Tay Duong

5 Nhd sg vien trp cua MT, trong thdi gian 1945 - 1950, cac nude tu ban Tay

Au CO ban phgc hoi va on djnh ve mpi mat, trd thanh ddi trpng vdi khdi xa

hp! chu nghTa 6 khu vgc nay cua chau Au

6 TCr nam 1950 den nam 1973, nhd c6 sy phyc hoi, phat trien nhanh ve

kinh te, khu vyc Tay Au trd thanh mot trung tam kinh te - tai chinh Idn cua

the gidi sau quoc gia nay va Nhat Ban

7 LTnh v y c nay dUpc hieu la quan he ngogi giao vdi ben ngoai, cac quoc

gia Tay Au trong thdi gian 1950 den 1973 van tiep tyc thyc hien chinh

sach lien minh chat che vdi MT nhyng dong thdi c6 gang da dang hda, da

phuong hda quan he ngoai giao

8 Trong giai doan 1950 -1973, nhieu thudc dia cua Anh, Phap, Ha Lan da

tuyen bo doc lap, danh dau thdi ki gl tren pham vi toan the gidi?

6 CHLf 7B: TAY A U TLT N A M 1973 D E N N A M 2000

Hang ngang:

1 Day la ITnh vyc ma nhieu nydc ty ban Tay Au do sy khung hoang nang

ludng tren the gidi nam 1973 nen da lam vao khung hoang, suy thoai,

phat trien khong o'n djnh trong mot thdi gian dai den dau thap ki 90 cua

the ki XX

2 Trong thdi gian 1973 den nam 1991, q u ^ trinh nay cua Tay Au trong

khuon kho' Cong dong chau Au van con nhieu trd ngai va chya the thyc

hien dupe de dua Tay Au trd thanh mot cong dong kinh te, chi'nh tri

Chung nhat

3 Trong ITnh vyc chinh trj - xa hoi cua cac nydc Tay A u , dien hinh nhat la

loai toi pham nay d Italia Day la to' chyc toi pham bi mat cua ngydi Sicily,

dypc hinh thanh d vung dao Sicily cua Italia vao glQa the ki XIX

4 Day 1^ van ban ve an ninh va hdp tac chau Au dypc cac nydc Tay Au

tham gia ki ket nam 1975 gdp phan lam cho tinh hinh do'i ngoai cua Tay

Au trong thdi gian 1973 - 1991 dupe cai thien

7 Du trong thdi gian 1991 den 2000, da so cac nydc Tay Au van lien minh chat che vdi quoc gia dong minh nay, thi Due va Phap l^i trd thanh ddi trpng vdi nydc n^y trong nhieu van de qudc te quan trpng

Ten gpi dong tien chung cua EU, dUdc phat hanh ngay 1 thang 1 nam

1999 va chinh thyc sCr dyng ngay 1 thang 1 nam 2002 d cac qudc gia thanh vien EU de thay cho dong ban te

To chye ra ddi ng^y 1 thang 7 nSm 1967 vdi ten gpi Cong dong eh§u

Au tren cd sd hpp nhat ba to chyc gdm Cong ddng than - thep chau A u , Cong ddng nang lypng nguyen tCr chau Au va Cong ddng kinh te chau

Au Ten Viet tat tieng Anh cua Cong ddng chau Au la gi?

29

3 T r o n g ITnh v i / c kinh te tCf n a m 1945 d e n n a m 1952, N h a t Bkn thii tieu c h g d6

tap trung kinh te, trong do c6 viec giai toan nhufng to chufc kinh te nay, dUpc

hieu la cac tap d o a n , c o n g ti iu b a n lung d o g n c o n m a n g tinh c h a t d d n g hp

4 T r o n g c h f n h s a c h ddi n g o g i t h d i g i a n 1 9 4 5 - 1 9 5 2 , N h a t B a n chS'p n h a n dufng t r o n g " c h i e c 6 " bSo v e gi c u a M I ma t h e o dd M7 di/pc p h 6 p d d n g

1 Day la nam dien ra cupc khung hoang nang lUdng the gidi, cOng tCf do

F ; ' " ' tac dpng tdi kinh te cua Nhat Ban, xen ke vdi st/ phat then la nhOng giai

dogn suy thoai ngan

2 Trong ITnh vUc nay, tCf nam 1993 danh dau su cham duft 38 nam cam

quyen cua Dang Dan chu Ti^ do (LDP) ma tCf do cho den nam 2000 chi'nh

quyen Nhat Ban thupc ve cac phe doi lap hoac lien minh cac dang phai

khac lam cho tinh hlnh xa hoi Nhat Ban khong on dinh

3 Trong chinh sach doi ngoai cua Nhat Ban thdi gian 1973 den nam 2000,

Nhat Ban rat chu trong md rpng quan he ngoai giao hpp tac ve kinh te, xa

hoi vdi cac nUdc trong khu vi^c nay cua chau A (trong do c6 Viet Nam)

4 Day la ITnh vifc ma Nhat Ban van c6 s\} phat then cao Ti'nh den nam 1992,

Nhat Ban da phong 49 ve tinh khac nhau va hdp tac hieu qua vdi MT, Lien

X6 (nay la Lien bang Nga) trong cac chUdng tnnh vu trg quoc te (viet tat)

5 LTnh vi,/c nay trong thdi gian 1991 - 2000, Nhat Ban van lien minh chat

che vdi MT nhung van coi trong quan he vdi Tay Au, dong thdi md rpng

quan he vdi cac nUdc khu vuc Dong Nam A

6 Day la trang phuc truyen thong cua ngUdi Nhat Ban, the hien net van hoa

heng cua Nhat Ban so vdi cac dan too khac

7 Du la nUdc tu ban chu nghTa phat trien cao, nhUng trong ITnh vi/c dUdc

hieu la ddi song tinh than nay, Nhat Ban van giuf dUdc nhOng net truyen

thong va ban sac heng cua minh cung vdi sii hien d^i

BAI 9: QUAN HE QUOC TE TRONG VA SAU THCll K 1

CHIEN TRANH LANH

2 Sau Chien tranh the gidi thuf hai, lo nggi anh hudng ngay cang to Idn cua Lien

X6, quoc gia nay ra s(sc cho'ng pha Lien X6 va cac nude xa hoi chu nghTa di/a

tren si; giau mgnh ve kinh te va si/ doc quyen vu khf nguyen tCr

3 Vdi SI/ Idn mgnh cua Lien X6, s\i ra ddi nhieu nUdc xa hoi chu nghTa b

Dong Au, sU thanh cong cua each mgng Trung Quoc d i n tdi si,r ra ddi cua ni/dc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Thiet che chfnh th n^y da trd thanh mot he thong tren the gidi tCr Dong Au tdi chau A (viet t^t)

4 Tren ban dao nay thupc chau A sau Chien tranh the gidi thuf hai da chia cat thanh hai quoc gia vdi hai che dp chinh th khac nhau vao nam 1948

5 Day la quo'c gia dufng dau phe xa hoi chu nghTa sau Chien tranh the gidi thuf hai, la quoc gia chu trUdng duy th hoa binh, an ninh the gidi, bao ve nhOng thanh qua cua chili nghTa xa hoi va day mgnh phong trao each m^ng the gidi

33

6 Cuoc Chien tranh lanh giOa hai phe tu ban chu nghTa vk xa hoi chiJ nghTa

dien ra tren hau het cac ITnh vi/c tCr chinh trj, den kinh te, van hoa, tU ludng,

ngogi trCf si; xung dot tri/c tiep trong ITnh vi/c v6 cung nhgy cam nay

7 Sau khi Chien tranh the gidi thCr hai ket thuc, day la khu vUc chufng kien si/

xam lufdc trd lai cua thUc dan Phap trong thdi glan 9 nam tCf 1945 - 1954

nhu'ng that bai

8 Cuoc khang chien chong de quoc MT xam lUdc cua nhan dan quoc gia

nay trong thdi gian 1954 - 1975 trd thanh mot noi dung quan trpng cua

Ijch sCr the gidi va danh dau si/ that bgi tham hgi cua de quoc MT trong

mi/u do b^ chu the gidi

Hang

doc-Day la cuoc chien tranh khong tieng sung nhang dien ra dai dang trong si/

doi lap, xung dot giufa hai phe tu ban chu nghTa va xa hoi chu nghTa (viet tat)

6 CHLf 9B: X U THfe' HOA HOAN D 6 N G - TAY VA CHI^N TRANH LANH CHAM DLfT

5

Hang ngang:

1 Day la van ban dUdc kf ket nSm 1975 giufa 33 nude chSu Au cung vdi MT

va Canada khang dinh nhOng nguyen tac trong quan he giufa cac quoc

gia va sU hpp tac glQa cac nudc, t^o nen co ch6 giai quyet cac van d^

lien quan den hda binh, an ninh d chau Au

2 La nam d i l n ra cuoc khung bo 11 thang 9 v^o nUdc MT, dat cac quoc gia

- dan tpc trudc nhOfng thach thUc cua chu nghTa khung bo vdi nhOfng nguy

cd khd ludng

3 Ong i § n c^m q u y i n b Li§n X6 tCf nSm 1985 vd md dSu cho c6ng cu6c c^i

\6 nhung khdng th^nh cong

4 Che dp xa hoi n^y sau nhieu nSm khung hoang, tri tre keo dai da dan dSn

bj tan ra 6 U&n X6 va cac qud'c gia Dong Au trong thdi gian nhQng nam

1989 - 1991 (viettSt)

5 VTtuyen dUdc IS'y lam ranh gidi giOa hai nUdc Cong hda Dan chu NhSn dan Trieu Tien va Dgi Han Dan quo'c ke tCr nam 1948

6 TU sau khi trat ti/ th§' gidi "hai ci/c" bi sgp do dau thap nien 90 cua the kl

XX, trat ti/ the gidi mdi dUdc hinh thanh theo xu hudng gi?

7 Day la quoc gia cd tham vpng va dang ra sufc thiet lap mot trat tu th^ gidi

"ddn ci/c" do minh lam ba chu

Hang doc:

Hdn d^o thuOcDja Trung Hai, la ndi vao thang 12 nSm 1989 hai nha lanh dgo Lien X6 va MT la M Godcbachop va G Busd (cha) cung tuyen bd ch^m dift Chi§'n tranh Ignh

chumg VI

C A C H M A N G K H O A H O C - C O N G N G H E

V A X U T H E T O A N C A U H O A

BAI 10: CACH MANG KHOA HQC - CONG NGHE VA

XU THE TOAN CAU H(5A NUfA SAU THE Kl XX

6 C H 0 lOA: C U O C C A C H M A N G K H O A H Q C - C 6 N G N G H £

Hang ngang:

3 Day la thanh ti/u to Idn trong ITnh vi/c cong nghe cua con ngi/di, duoc hieu la

ngudi may c6 the thi/c hien nhOfng cong viec mot each ti; dpng bang si/ dieu

khien cua may tfnh hoac cac vi mgch dien tir dupe lap trinh

6 Trong giai dogn thuf hai cua cupc c^ch mgng khoa hpc - kTthuat tCr sau

CUOC khung hoSng nang lLr(?ng 1973 den nay, each mgng khoa hpc - kT

thuat chu yeu dien ra ve mat gi ma d do c6 si/ ra ddi cua the he may tinh

dien tCr mdi, vat li^u mdi, dgng nang lupng mdi ?

5 Day la dpng vat ra ddi bSng phi/dng phap sinh san v6 tfnh dau tien tren the gidi vao nSm 1997 tai Xcotlen

3 Mot trong nhOng bleu hien cua xu the to^n c^u hda 1^ si/ sap nhap va h0p nhat cac cong ti thanh nhOng to chufc n^y nham tang cudng kh^ nang cgnh tranh tren thj tri/dng trong va ngoai nUdc

4 Ten viet tat tieng Anh cua Dien dan h<?p tac kinh te chau A - Thai Blnh DUdng, la to chCfc quoc te cua cac quoc gia nim trong khu vi/c chau A - Thai Binh Di/dng vdi mgc tieu tang cUdng moi quan h$ ve kinh te va chfnh trj

37

5 DU0C hieu 1^ mat tfch ci/c cua xu the to^n cau hoa khi thuc day nhanh si/ xa

hoi hda li/c ludng san xuS't, gdp phan chuyen bien cd ca'u kinh te the gidi

6 Ten viet t i t tieng Anh cua Ngan hang The gidi, 1^ m6t to chufc tai chfnh

quoc te ndi cung cap nhOng khoan vay nham thuc day kinh td'cho cac

nude dang phat trien thdng qua cac chuong trinh vay von Mgc tieu chfnh

cua ngan h^ng The gidi la giam thieu ddi ngheo

7 Day 1^ mot ph^t hien quan trpng cua loai ngi/di dau the kf XXI va di/dc giai

ma ho^n chfnh v^o nam 2003 md ra kf nguyen mdi cua Y hpc va Sinh hpc

8 D§y la ve tinh ti/ nhien cua Trai D§'t, di/pc con ngudi dat chan len dau tien

nam 1969 d^nh dau mot th^nh ti/u mdi trong ITnh vi/c tim hieu, kham pha

2 Hpi nghi difpc to chufc tgi Lien X6 nam 1945 vdi si/ tham du cua ba nUdc

Ml, Anh, Lien X6 ban ve viec ket thuc Chien tranh the gidi thuf hai, cung

la cd sd de tgo nen trat ti/ hai ci/c mdi mang ten hpi nghj nay sau Chien tranh the gidi hai

3 La quoc gia chiu ton that nang ne nhat trong Chien tranh the gidi Ian thuf hai khi 27 trieu ngUdi chet, 1.710 thanh pho, hdn 7 vgn lang mac bj tan pha nang ne

4 Do si/ khung hoang cua che dp xa hpi chu nghla, bufc tudng nay da bi pha

bo, dSn tdi si/ thong nhat nUdc Dufc ngay 3 thang 10 nam 1990 tren cd sd hpp nhat Cong hoa Dan chu Di/c va Cong hda Lien bang Dufc

5 Ong len lam Td'ng thong Lien bang Nga tCf nam 2000, giup nUdc Nga cd nhieu chuyen bien kha quan nhif kinh te dan hoi phgc va phat trien, ch(nh trj va xa hpi ti/dng ddi on dinh, vi the qud'c te dadc nang cao

6 Vdi sg ra ddi cua nhieu nude xa hpi chu nghla sau Chien tranh the gidi thuf hai, tren the gidi da hinh thanh hai phe ddi lap nhau gay gat la phe tu ban chu nghTa vdi phe nao (viet tat)?

7 Qud'c gia Lien bang dgpc thanh lap nam 1991, dUpc gpi la "quoc gia ke tgc Lien X6" ca ve mat phap If tren trudng quoc te

O C H O I I B : CIIl/OfNG III: CAC N l / d c A , P H I , M I L A T I N H (1945 - 2000)

Algeria j Libya

Hang ngang:

1 Qudc gia nam b ci/c Nam chau Phi La ndi c6 chu nghTa phan biet chung

toe (Apacthai) da chinh thiJc bi xoa b6 nam 1993 bdi ban Hien phap thang

11 nam 1993

6 Trong nhCfng nam Chien tranh the gidi t h a hai, vdi s i / banh tri/dng cua the

li/c phat xft, khu vi/c Dong Nam A vdi nhieu niidc da trd thanh thupc dia

cua qudc gia chau A nao?

7 La chau Igc idn thuf ba tren the gidi vdi 54 quoc gia Ve mat dia li, chau Igc

nay ngan each vdi chau Au bdi Dia Trung Hai va ngan each vdi chau A qua

fjid;' 111 kenh dao Su-e Chien tranh the gidi thiJ hai la thdi diem bung no cac cupc

dau tranh gianh dpc lap cua nhan dan ndi day chdng chu nghTa thi/c dan

Hang doc:

2 Hiep hpi cac qudc gia Dong Nam A di/pc thanh lap tai Bang Cdc (Thai

Lan) ngay 8 thang 8 nam 1967 vdi s i / tham gia cua 5 nude Ten viet tat

tieng Anh cua to chi/c nay la gi?

3 Sau khi cupc khang chien chdng MTcua nhan dan Cam-pu-chia ket thuc

thang Ipi th^ng 4 nam 1975, tap do^n Khdme do do nhan vat nay lanh

dao da phan bdi each mgng, thi hanh chinh sach diet chung, tan sat

ngudi dan Cam-pu-chia

* 40

4 Qudc gia di/pc th^nh lap vao thang 8 nam 1948 tai phfa Nam ban 6ko

Trieu Tien do s i / hau thuan cua Anh, Phap, MTva cd ten gpi day du la Dai H^n Dan qudc, phat trien theo con dudng tu ban chu nghTa

5 Qudc dao thupc vung bien Carib§, dang tren con dudng phat trien che dp

xa hpi chu nghTa tCrnam 1961

6 CHtf I I C : CHUCftVG IV: MI, T A Y AU, NHAT BAN (1945 - 2000)

ngang:

Dupe hieu la khu vi/c thupc chau A u , la khu vi/c cua cac qudc gia theo che dp tu ban chu nghTa de phan dinh vdi cac nUdc xa hpi chu nghTa thupc Ddng A u ca ve mat dia li va thiet che xa hpi Do Chien tranh the gidi thiJ hai, cac qudc gia thupc khu vi/c nay bi ton that nang ne

Qudc gia nay trd thanh trung tam kinh te - tai chfnh Idn nhat cua the gidi khoang 20 nam sau Chien tranh the gidi thuf hai

Theo Hien phap cua Nhat Ban nam 1947, Nhat Ban la qudc gia theo che

dp nay trong do du con vua nhung quyen igc thi/c sU thupc ve chi'nh phu

do Thu tudng dufng dau (viet tat)

Vdi S I / syp do cua Lien X6 va cac qudc gia xa hpi chu nghTa Dong A u , cung S I / ket thuc cua cupc Chien tranh Ignh (nam 1989), MTtim each vuon len Chi phdi, lanh dao toan the gidi, thiet lap nen trat t i / mdi nay trong do

MT la sieu cUdng duy nhat va ddng vai tro lanh dao

To chiJc mang ti'nh khu vi/c phat trien mot thi trudng chung thong qua he thdng luat phap tieu chuan ap dgng cho tat ca cac n^dc thanh vien nham dam bao sg luu thdng tg do cua con ngUdi, hang hda, dich vg va vdn Duy tri cac chi'nh sach chung ve thuong mgi, ndng nghiep, ngu nghiep va phat trien dja phudng (tieng Anh viet tat)

6 Si; ket thuc cua cupc chien tranh nay nam 1989 yk si/ sgp do cua trSt tu

hai ci/c lanta da lam cho chinh sach doi ngoai cua cac quoc gia Tay Au

thdi gian 1991 - 2000 c6 si/ thay ddi de thich ufng vdi tinh hlnh mdi khi vCra

giO quan he vdi MTnhung dong thdi tang cUdng quan he ddi ngogi vdi cac

nude dang phat trien A - Phi - MT Latinh, Dong Au

7 Day la nam d i i n ra vu khung bo ngay 11 thang 9 vac Lau Nam Gdc va

toa thap doi thudng mai lam toan ni/dc MT rung dong va tC/ do ve sau

chinh sach doi npl, dd'i ngoai cua MT cd nhieu noi dung quan trpng lien

quan tdi viec chd'ng chu nghTa khung bo

6 CHLf I I D : CHLfCfNG V - CHLfOfNG VI

Hang ngang:

1 Tren ban 6ho nay thuoc chau A sau Chien tranh th§' gidi thuf hai da chia

cat thanh hai qudc gia vdi hai che dp chinh tri khac nhau vao nam 1948

2 Sau Chien tranh the gidi thuf hai, lo nggi anh hudng ngay cang to Idn

cua Lien X6, quo'c gia nay ra sufc chdng pha Lien X6 va cac nUdc xa

hoi chu nghTa di/a tren si/ giau manh ve kinh te va si/ doc quyen vu

khf nguyen tCr

3 Day la dong vat ra ddi bang phUdng phap sinh san v6 tfnh dau tien tren

the gidi vao nam 1997 tgi Xcdtlen

4 Hon dao thupc DiaTrung Hai, la ndi vao thang 12 nam 1989 hai nha lanh

dao Lien X6 va MT la M Godcbachdp va G Busd (cha) cung tuyen bd

Cham duft Chien tranh Ignh

5 Day la xu the phd bien tren the gidi tCr he qua cua each mang khoa hpc

-cong nghe ke tCr dau nhOfng nam 80 cua the kJ XX

6 Day la cupc chien tranh khong tieng sung nhUng dien ra dai dang trong

si/ ddi lap, xung dot giijfa hai phe tu ban chu nghTa va xa hoi chu nghTa

7 Hien nay, viec sCr dung may tfnh khap mgi ndi va cd kha nang lien ket vdi

nhau bdi cac mang truyen dOf lieu da hinh thanh nen mang thong tin may

tinh to^n cau, dUdc gpi la?

LjCH SUf VIET NAM TlT NAM 1919 DEN NAM 2000

ChUOng I

V I E T NAM Ttr NAM 1919 D E N NAM 1930

BAI 1 2 : PHONG TRAO DAN TOC DAN CHU S V I E T N A M

2 Trong cupc khai thac thupc dia Ian thijf hai cua thi/c dan Phap, chung dau

ta nhieu vao Vi§t Nam, trong dd nganh nay dUdc dau tu nhieu nhat, ma chu yeu la vao don dien cao su

3 Day la giai cap mdi trong xa hoi Viet Nam, ra ddi sau Chien tranh the gidi thuf nhat Trong qua trlnh phat trien hp phan hda thanh hai bp phan Mot

bp phan gSn lien quyen Idi vdi de qudc Mot bp phan cd xu hudng kinh doanh dpc lap va cd khuynh hudng dan tpc, dan chu " I H citi