Tuy nhiên, vì thời lượng của video có hạn nên anh không nói chuyên sâu được vấn đề này và các ví dụ của anh thường là ví dụ đơn giản... Khi đó nghiệm đấy sẽ là điểm rơi của bài toán.
Trang 1BÀI 2 : THỦ THUẬT CASIO KHỬ CĂN THỨC
E – BÀI ĐỌC THÊM
GIẢI PHƯƠNG TRÌNH BẬC 4 TỔNG QUÁT Giả sử chúng ta cần giải phương trình bậc 4 như sau : x4ax bx3 2 cx d 0
Cách giải thì như sau :
Bước 1 : Biến đổi phương trình lại thành :
2
2
2 4
2
3
0
x ax bx cx
d
k
Bước 2 : Tìm k sao cho 2 2 2 2
2 4
a
Khi đó k là nghiệm của phương trình :
2
4
a
Bước 3 : Biến đổi biểu thức thành :
2
2
2
2 2
3
2
2 2
4 8
0
ak c
x ax bx c
x
k
d
c
Từ đây ta có thể biện luận được nghiệm của phương trình
Thông thường phương trình bậc 4 có 4 nghiệm là :
2
2
2
2
Trang 2Ví dụ, phương trình 8x48x324x212x15 sẽ có 4 nghiệm là : 0
1
2
3
2
1
x
x
3
4
128
3
x
x
28
Qua bài đọc thêm này, anh có hai điều muốn chia sẻ :
Bạn nào có đam mê về lập trình tin học sẽ có những thuật toán nhanh chóng tìm được chính xác nghiệm của phương trình bậc 3, 4, …
Bạn nào thắc mắc về việc giải những bài toán sai đề sẽ khó khăn như nào thì các bạn có thể thấy việc giải chúng vô cùng khó khăn vì nghiệm của nó có thể khủng khiếp hơn nhiều và có khi không thể viết dưới dạng căn thức được (theo Galoa) Phần tiếp theo của bài đọc thêm này sẽ là việc Chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm tổng quát :
Như trong bài giảng của anh, việc chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm dựa trên điểm rơi của bài toán mà nhờ vậy mà chúng ta có cách phân tích thành tổng bình
phương khá hay Tuy nhiên, vì thời lượng của video có hạn nên anh không nói chuyên sâu được vấn đề này và các ví dụ của anh thường là ví dụ đơn giản Nhân có bài đọc thêm này, anh sẽ chia sẻ cho các em cách chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm áp dụng cho mọi bài :
f x x ax bx cx d
Ta vẫn đi tìm k sao cho :
2
2
a
x ax bx cx d x x k x
Các bước tìm k khá đơn giản như sau :
Bước 1 : Đạo hàm :
f x x ax bx c
Bước 2 : Giải phương trình f x' 4x33ax22bx c 0 ta được :
Một nghiệm đây chính là điểm rơi của bài toán
Trang 3 Nhiều nghiệm ta cần thử xem nghiệm nào làm f x min Khi đó nghiệm đấy sẽ
là điểm rơi của bài toán
Bước 3 : Sau khi tìm được điểm rơi x x của bài toán, ta sẽ tìm k sao cho : 0
2
0 a2 0
k x x nhất Bước 4 : Sau khi tìm được k , ta chỉ việc lấy :
2
a
Vậy là chúng ta có cách chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm rồi
Lấy ví dụ nhé :
Ví dụ 1 : Giải phương trình :
x x x
Ta cần lấy :
2
x x x x k Bước 1 : Đạo hàm : 4x3 2x 1
Bước 2 : Giải phương trình :
3
0
4x 2x 1 0 x 0.884646177 Bước 3 : Tìm k bằng cách :
2
0 0.7825988 k= 0.8= 4
5
Bước 4 : Lấy :
x x x x x x x
Kết luận : 4 2 2 2 4 2 3 5 2 283 0
x x x x x
Ví dụ 2 : Giải phương trình :
2x x x 5x 4 0
Ta cần lấy :
2
4x
x x x x x k
Bước 1 : Đạo hàm : 8x33x2 2x 5
Bước 2 : Giải phương trình :
0 83097
8x 3x 2x 5 0 x 0 27 Bước 3 : Tìm k bằng cách :
0 0.898258 k= 0.9= 9
x
Trang 4Bước 4 : Lấy :
4 10x 40x 10x 50 40 99 2475
x x x x x x
Kết luận : 2 4 3 2 5 4 2 2 9 2 99 82 2 1688 0
4 10x 40 99 2475
x x x x x x
Ví dụ 3 : Giải phương trình :
2x 2x 4x x 8 0
Ta cần lấy :
2
2x
x x x x x k
Bước 1 : Đạo hàm : 8x36x2 8 1x
Bước 2 : Giải phương trình :
1
3
3
2 2
1.4817892 0.5884286 0.1433605
x
x
Thành thử thấy :
1
3
0.870477 7.850696 min 0.870477 1.4817892 8.067889
f x
f x
Bước 3 : Tìm k bằng cách :
x
Bước 4 : Lấy :
x x x x x x x x
Kết luận : 2 4 2 3 4 2 8 2 2 3 2 3 4 2 5 0
x x x x x x
Ví dụ 4 : Giải phương trình :
x x x x
Ta cần lấy :
x x x x x x k Bước 1 : Đạo hàm : 4x36x2 2x 2
Bước 2 : Giải phương trình :
Trang 53
3
2 2
1 2
1 5
2
2
x x
x
Thành thử thấy :
1
3
2.5625
2 1
41 16
f x
f x
Bước 3 : Tìm k bằng cách :
2
k x x Bước 4 : Lấy :
2
x x x x x x Kết luận : 4 3 2 2 2
x x x x x x
Bài tập tự luyện :
1 2x4 2x 1 0
2 3x4 x3 2x2 4x 3 0
3 x44x x3 2 x 34 0
4 2x42x32x2 2x 5 0
5 5x44x33x2 2x 1 0
6 15x410x35x2 5x 2 0
7 10x45x35x210x 4 0
8 8x46x34x2 2x 1 0
9 x44x33x2 2x 10 0
10 x413x32x219x3018 0
Các em thử sức xem làm được chính xác bao nhiêu bài nào ?