Từ thầy giáo nổi tiếng Đặng Thành Nam.Bài 2 : Thủ thuật CASIO giải PTVT bằng khử căn thức Bài 3 : Thủ thuật CASIO giải PTVT một căn thức cơ bản Bài 4 : Thủ thuật CASIO giải PTVT một căn thức nâng cao Bài 5 : Thủ thuật CASIO giải PTVT nhiều căn thức cơ bản Bài 6 : Thủ thuật CASIO giải PTVT nhiều căn thức nâng cao Bài 7 : Thủ thuật CASIO giải PTVT căn bậc n Bài 8 : Thủ thuật CASIO giải PTVT nâng cao
Trang 1C – BÀI TẬP RÈN LUYỆN
Bài 1 Giải phương trình :
2
4x 5x 9 2 4x5 x 2 Bài 2 Giải phương trình :
4x 3x 1 3 x1 2x 2 1x Bài 3 Giải phương trình :
3x2 3x 2 x2 3 1 6x x3
Bài 4 Giải phương trình :
2 3 3 2 2 9 10 0
x x x x Bài 5 Giải phương trình :
2x x 1 24x 7 Bài 6 Giải phương trình :
3x 30 18 x 2 x 2 0 Bài 7 Giải phương trình :
4 1 3 2x x1 x 1 2 x 1 0
Bài 8 Giải phương trình :
2
2x 10x 11 x 4 x 3 Bài 9 Giải phương trình :
6 703 x 1 41 3 x 1 1 Bài 10 Giải phương trình :
2
3 135 10 x 30x 12 x Bài 11 Giải phương trình :
5x 12x 3 5x 2x 7 x x 1 Bài 12 Giải phương trình :
2 1 3 2 7 3 0
x x x x Bài 13 Giải phương trình :
2 3 2
2x x 1 2x 7x 3 0 Bài 14 Giải phương trình :
3 2 2 3 2 2 3 1 0
x x x x x https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 2BÀI 2 : THỦ THUẬT CASIO KHỬ CĂN THỨC
D – LỜI GIẢI
Chú ý : Các lời giải này được thực hiện trên máy tính VINACAL VN PLUS II
Bài 1 Giải phương trình :
2
4x 5x 9 2 4x5 x 2
Hướng dẫn :
Cách 1 : Ta có :
Bước 1 : Bình phương hai vế :
4x 5x 9 2 4x5 x 2 4x 5x9 4 4x5 x2 Bước 2 : Rút gọn :
2 2 2 4 3 2
4x 5x9 4 4x5 x2 16x 104x 129x 130x119 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
16x 104x 129x 130x119 x1 4x17 4x 13x7 Cách 2 : (thủ thuật CASIO giải PTVT một căn thức)
Bước 1 : Đặt t x ta được 2 xt2 2
Bước 2 : Biến đổi biểu thức và rút gọn :
2
2
4 3 2
Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
4t 8t 21t 26t35 2t5 t1 2t t 7 Bước 4 : Trả lại căn cho em :
2t5 t1 2t t 7 2 x25 x2 1 2 x 3 x2 Lời giải : ĐKXĐ : x 2
Cách 1 : Ta có :
2
2
4 3 2
2
16 104 129 130 119 0
1 4 17 4 13 7 0
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 313 57 1
8 17
13 57 4
8
x
x
Thử lại chỉ thấy 17
4
x hoặc 13 57
8
thỏa mãn đề bài
Kết luận : 17
4
x hoặc 13 57
8
Cách 2 : Ta có :
2
2
2
17
4
x
17 4
13 57 8
x x
(thỏa mãn ĐKXĐ)
Kết luận : 17
4
x hoặc 13 57
8
Bài 2 Giải phương trình :
4x 3x 1 3 x1 2x 2x 1
Hướng dẫn :
Cách 1 : Ta có :
Bước 1 : Bình phương hai vế :
4x 3x 1 3 x1 2x 2x 1 4x 3x1 9 x1 2x 2x 1 Bước 2 : Rút gọn :
2 2 2 2 4 3 2
4x 3x1 9 x1 2x 2x 1 2x 6x 44x 42x10 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
2x 6x 44x 42x 10 2 x 3x 1 x 6x 5
Cách 2 : (thủ thuật CASIO giải PTVT một căn thức)
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 4Lời giải : ĐKXĐ : 2
2x 2x 1 0
Ta có :
4 3 2
2 2
3 14
2
6 5 0
x x
x x
Thử lại thấy chỉ có x 3 14 hoặc x 3 14 hoặc 3 5
2
x
thỏa mãn đề bài
Kết luận : x 3 14 hoặc x 3 14 hoặc 3 5
2
x
Bài 3 Giải phương trình :
3x 3x2 x 3x 1 6x
Hướng dẫn :
Bước 1 : Bình phương hai vế :
2 2 3 2 2 2 6
3x 3x2 x 3x 1 6x 3x 3x2 x 3x 1 36x
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2 2 2 6 6 5 4 3 2
3x 3x2 x 3x 1 36x 27x 45x 42x 39x 29x 24x4 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
27x 45x 42x 39x 29x 24x 4 x 2 1 3x 3x 3x x 2
Bước 4 : Để ý rằng :
3 33
0 6
3 33 6
x
x x
3x 3x x 2 x 3x 3x 2 x 2 0 Bài toán được giải quyết
Lời giải : ĐKXĐ : 2
3 1 0
x x https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 5Ta có : 2 2 3 2
3 33
0 6
3 33 6
x
x x
3x 3x x 2 x 3x 3x Vậy ta có : 2 x 2 0
6
2
2 3 2
2 1 3
x x
Thử lại thấy chỉ có 1
3
x thỏa mãn đề bài
Kết luận : 1
3
x
Bài 4 Giải phương trình :
2 3 2
x x x x
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
3
x x x x x x x x Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2 3 2 6 5 4 3 2
x x x x x x x x x x Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
x x x x x x x x x x x x Bước 4 : Để ý rằng : (xem thêm tại bài đọc them số 2)
4 3 2 2 19 7 18 43
x
x x x x x x
Bài toán được giải quyết
Lời giải : Ta có :
4 3 2 2 19 7 18 43
x
x x x x x x x
Vậy ta có :
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 6
2 3 2
3
2 4 3 2
2 1 0
1 2
x
x x
x
Kết luận : x 1 2 hoặc x 1 2
Bài 5 Giải phương trình :
2x x 1 24x 7
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
4
2x x 1 24x 7 16x x1 24x 7 Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
4
16x x1 24x 7 16x 64x 96x 64x 16x 24x 7 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
16x 64x 96x 64x 16x 24x 7 2x 4x1 8x 16x 12x 2x 4x7
Bước 4 : Để ý rằng :
8x 16x 12x 2x 4x 7 8 x1 x 4x 2 x1 5 0 Bài toán được giải quyết
8x 16x 12x 2x 4x 7 8 x1 x 4x 2 x1 5 0 x
Vậy ta có :
4 4
4
2
2
Thử lại chỉ thấy 2 2
2
x
thỏa mãn đề bài
Kết luận : 2 2
2
x
Bài 6 Giải phương trình :
3x30 18 x 2 x 2 0
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 7
2
2
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2 2 2 2 4 3 2
9x 145x254 36 x 4 81x 2610x 24301x 73660x69700 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
2 2 2 2 2
9x 145x254 36 x 4 x2 9x82 9x 190x425 Bài toán được giải quyết
Lời giải : ĐKXĐ: x Ta có : 2
2
2
95 20 13 2
9 82
95 20 13 9
9
x
x
Thử lại chỉ thấy x hoặc 2 82
9
x hoặc 95 20 13
9
thỏa mãn đề bài
Kết luận : x hoặc 2 82
9
x hoặc 95 20 13
9
Lưu ý : Cách 2 : (Thủ thuật CASIO giải PTVT nhiều căn thức)
3x30 18 x 2 x 2 2 x 2 x 2 4 2 x 2 x 2 5 Bài 7 Giải phương trình :
4x 1 3 2x1 x 1 2 x 1 0
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
2
2
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 8 2 2 2 4 3 2
2 1
2x 39x12 144 x1 x 4x 132x 849x 360x
Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
2 2 2 2
2 1
2x 39x12 144 x1 x x x24 4x 36x15 Bài toán được giải quyết
Lời giải : ĐKXĐ: 1
2
x Ta có :
2 2
2
2
2
9 4 6
24 4 36 15 0
24
2 1
9 4 6 2
x
x x
x
x
Thử lại chỉ thấy x 24 hoặc 9 4 6
2
x
thỏa mãn đề bài
Kết luận : x 24 hoặc 9 4 6
2
x
Bài 8 Giải phương trình :
2
2x 10x 11 x 4 x 3
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
2
2
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2
2x 10x 11 x 5x5 x 10x 33x 40x14 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 3 2
Bài 9 Giải phương trình :
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 9Hướng dẫn :
Bước 1 : Đặt 3
1
t x Khử căn thức :
6
670t41 t 1 70t41 t 1 Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
70t 41 t 1 t 6t 15t 20t 15t 76t42 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
Bước 4 : Để ý rằng :
2
t t t t t t t
Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 21 14 2
Bài 10 Giải phương trình :
2 3
135 10 x 30x12 x Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
3
2
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2
135 10 x 30x x 12 x 24x 10x 30x 9 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 1 2
Bài 11 Giải phương trình :
5x 12x 3 5x 2x7 x x 1
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 10 3 2 2 2 2 5 4 3 2
5x 12x3 5x 2x7 x x 1 45x 189x 52x 141x 93x58 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
45x 189x 52x 141x 93x58 3x2 3x x 1 5x 26x29 Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : 13 2 6
5
Bài 12 Giải phương trình :
3
x x x x
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
3
3
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2 3 2 6 5 3 2
x x x x x x x x x Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
x x x x x x x x x x x Bước 4 : Để ý rằng :
x
x x x x x x
Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 1 2
Bài 13 Giải phương trình :
2 3 2
2x x 1 2x 7x 3 0
Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
2 3 2
3
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
2 3 2 6 5 4 3 2
2x x 1 2x 7x 3 8x 12x 6x 11x 5x 4x 4 Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
8x 12x 6x 11x 5x 4x 4 2x1 x1 4x 8x 3x 4 https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 11Bước 4 : Để ý rằng :
x x x x x x
Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : 1
2
x Bài 14 Giải phương trình :
x x x x x Hướng dẫn :
Bước 1 : Khử căn thức :
2
Bước 2 : Rút gọn : (có thể bỏ qua)
3 2 2 3 6 5 4 3 2
x x x x x x Bước 3 : Phân tích thành nhân tử :
3
6 5 4 3 2 3 2
x x x x x x x x x x Bước 4 : Để ý rằng :
1
x
x x x x x x x
Bài toán được giải quyết
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 1
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 12E – BÀI ĐỌC THÊM
GIẢI PHƯƠNG TRÌNH BẬC 4 TỔNG QUÁT Giả sử chúng ta cần giải phương trình bậc 4 như sau : x4ax bx3 2 cx d 0
Cách giải thì như sau :
Bước 1 : Biến đổi phương trình lại thành :
2
2
2 4
2
3
0
x ax bx cx
d
k
Bước 2 : Tìm k sao cho 2 2 2 2
2 4
a
Khi đó k là nghiệm của phương trình :
2
4
a
Bước 3 : Biến đổi biểu thức thành :
2
2
2
2 2
3
2
2 2
4 8
0
ak c
x ax bx c
x
k
d
c
Từ đây ta có thể biện luận được nghiệm của phương trình
Thông thường phương trình bậc 4 có 4 nghiệm là :
2
2
2
2
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 132
3
2
1
x
x
3
4
128
3
x
x
28
Qua bài đọc thêm này, anh có hai điều muốn chia sẻ :
Bạn nào có đam mê về lập trình tin học sẽ có những thuật toán nhanh chóng tìm
được chính xác nghiệm của phương trình bậc 3, 4, …
Bạn nào thắc mắc về việc giải những bài toán sai đề sẽ khó khăn như nào thì các
bạn có thể thấy việc giải chúng vô cùng khó khăn vì nghiệm của nó có thể khủng khiếp hơn nhiều và có khi không thể viết dưới dạng căn thức được (theo Galoa) Phần tiếp theo của bài đọc thêm này sẽ là việc Chứng minh phương trình bậc 4 vô
nghiệm tổng quát :
Như trong bài giảng của anh, việc chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm dựa trên
điểm rơi của bài toán mà nhờ vậy mà chúng ta có cách phân tích thành tổng bình
phương khá hay Tuy nhiên, vì thời lượng của video có hạn nên anh không nói chuyên
sâu được vấn đề này và các ví dụ của anh thường là ví dụ đơn giản Nhân có bài đọc
thêm này, anh sẽ chia sẻ cho các em cách chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm áp
dụng cho mọi bài :
Ta vẫn đi tìm k sao cho :
2
2
a
x ax bx cx d x x k x
Các bước tìm k khá đơn giản như sau :
Bước 1 : Đạo hàm :
Bước 2 : Giải phương trình f x' 4x33ax22bx c 0 ta được :
Một nghiệm đây chính là điểm rơi của bài toán
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 14là điểm rơi của bài toán
Bước 3 : Sau khi tìm được điểm rơi x x của bài toán, ta sẽ tìm k sao cho : 0
2
0 a2 0
k x x nhất Bước 4 : Sau khi tìm được k , ta chỉ việc lấy :
2
a
Vậy là chúng ta có cách chứng minh phương trình bậc 4 vô nghiệm rồi
Lấy ví dụ nhé :
Ví dụ 1 : Giải phương trình :
4 2 2 0
x x x
Ta cần lấy :
2
4 2 2 2
x x x x k Bước 1 : Đạo hàm : 4x3 2x 1
Bước 2 : Giải phương trình :
3
0
4x 2x 1 0 x 0.884646177 Bước 3 : Tìm k bằng cách :
2
0 0.7825988 k= 0.8= 4
5
Bước 4 : Lấy :
4 2 2 2 4 3 2 34 3 5 283 0
x x x x x x x
Kết luận : 4 2 2 2 4 2 3 5 2 283 0
x x x x x
Ví dụ 2 : Giải phương trình :
4 3 2
2x x x 5x 4 0
Ta cần lấy :
2
4x
x x x x x k
Bước 1 : Đạo hàm : 8x33x2 2x 5
Bước 2 : Giải phương trình :
3 2
0 83097
8x 3x 2x 5 0 x 0 27 Bước 3 : Tìm k bằng cách :
2 0
0 0.898258 k= 0.9= 9
x
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 154 3 2 2 9 99 41 119 99 82 1688
4 10x 40x 10x 50 40 99 2475
x x x x x x
Kết luận : 2 4 3 2 5 4 2 2 9 2 99 82 2 1688 0
4 10x 40 99 2475
x x x x x x
Ví dụ 3 : Giải phương trình :
4 3 2
2x 2x 4x x 8 0
Ta cần lấy :
2
2x
x x x x x k
Bước 1 : Đạo hàm : 8x36x2 8 1x
Bước 2 : Giải phương trình :
1 3
3
2 2
1.4817892 0.5884286 0.1433605
x
x
Thành thử thấy :
1
3
0.870477 7.850696 min 0.870477 1.4817892 8.067889
f x
f x
Bước 3 : Tìm k bằng cách :
2 0
x
Bước 4 : Lấy :
4 3 2 2 3 3 2 7 3 4 5
x x x x x x x x
Kết luận : 2 4 2 3 4 2 8 2 2 3 2 3 4 2 5 0
x x x x x x
Ví dụ 4 : Giải phương trình :
4 2 3 2 2 2 0
x x x x
Ta cần lấy :
2
4 2 3 2 2 2 2
x x x x x x k Bước 1 : Đạo hàm : 4x36x2 2x 2
Bước 2 : Giải phương trình :
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/
Trang 163
2 2
2
1 5
2
2
x x
Thành thử thấy :
1
3
2.5625
2 1
41 16
f x
f x
Bước 3 : Tìm k bằng cách :
2
0 0 1 k 1
k x x Bước 4 : Lấy :
2
4 2 3 2 2 2 2 1 1 0
x x x x x x Kết luận : 4 3 2 2 2
x x x x x x Bài tập tự luyện :
1 2x4 2x 1 0
2 3x4 x3 2x2 4x 3 0
3 x44x x3 2 x 34 0
4 2x42x32x2 2x 5 0
5 5x44x33x2 2x 1 0
6 15x410x35x2 5x 2 0
7 10x45x35x210x 4 0
8 8x46x34x2 2x 1 0
9 x44x33x2 2x 10 0
10 x413x32x219x3018 0
Các em thử sức xem làm được chính xác bao nhiêu bài nào ?
https://www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01/