Bạn có thể làm gì tùy ý trong không gian riêng tự do nhưng ở nơi công cộng phải tôn trọng những qui tắc đã có.. Điều này được cho là xuất phát từ việc Nhật Bản đất chật người đông, việc
Trang 1Văn hóa ứng xử
Lịch sử
Văn hóa ứng xử của người Nhật hiện đại phần lớn được cho là đã hình thành từ văn hóa thời kì Edo cho đến cận đại Đây là thời kì dân cư tứ xứ tụ tập về Edo (Tokyo ngày nay) làm ăn sinh sống Vì có nhiều người cùng nhau sinh sống trong một không gian chật hẹp nên để cuộc sống suôn sẻ, qua đúc kết mọi người tự đặt ra những qui tắc ngầm trong ứng xử Nó được gọi chung
là Edo shigusa
Xã hội Nhật Bản hiện đại có một nền tảng quan trọng là chủ nghĩa cá nhân Vì vậy trong cuộc sống điều tối kị là làm ảnh hưởng và xâm phạm đời tư của người khác Bạn có thể làm gì tùy ý trong không gian riêng tự do nhưng ở nơi công cộng phải tôn trọng những qui tắc đã có Một trong những quy tắc ứng xử đầu tiên cần phải học khi đến Nhật là giữ trật tự Người Nhật rất ít khi tỏ thái độ nhưng nếu bạn gây ồn họ sẵn sàng nhắc nhở, thậm chí nối nóng Điều này được cho là xuất phát từ việc Nhật Bản đất chật người đông, việc va chạm hàng ngày khó tránh khỏi nên họ luôn luôn chú ý cách cư xử của bản thân để tránh ảnh hưởng đến người xung quanh
Quy tắc ứng xử chung
Ngày mưa, hai người cầm ô đi đối diện nhau sẽ nghiêng ô ra ngoài để tránh nước giọt sang ướt người đối diện
Tuyệt đối phải đúng giờ Việc không hẹn mà tới, trễ hẹn gọi là kẻ ăn cắp thời gian của người khác
Khi không may bị người khác dẫm phải chân thì cũng nói xin lỗi (Sumimasen) Giúp không khí bớt căng thẳng
Qui tắc 7/3: dành 3 phần đường mình đi còn 7 phần dành cho xe khi khẩn cấp
Những thói quen như: rung đùi, khạc nhổ v.v được cho là rất bất lịch sự, cần sửa ngay lập tức
Không được tự tiện cho số điện thoại, email, địa chỉ của người khác mà không xin phép trước
Nơi công cộng
Trên một cầu thang cuốn, bao giờ cũng có một bên dùng để đứng và một bên dành cho người
đi vì vậy tránh đứng cản đường đi của người khác Hầu hết mọi nơi ở Nhật, bên trái dành cho người đứng, bên phải dành cho người vội Còn ở Osaka thì ngược lại, bình thường đứng bên phải, người vội đi bên trái Lí do là ở Osaka trước có rất nhiều khách nước ngoài đến du lịch và họ thường không biết quy định đi bên trái của Nhật và để chỉ dẫn cho họ đi theo thói quen của Nhật thì rất khó khăn chính vì vậy mà người Nhật ở Osaka đã thay đổi theo cách của người nước ngoài đến du lịch
Người Nhật rất hay đeo khẩu trang, đặc biệt vào mùa cúm hoặc do bị dị ứng phấn hoa Do đó việc đeo khẩu trang khi nói chuyện không bị coi là bất lịch sự Ngược lại, nếu bạn bị ốm (cảm cúm,
sổ mũi) hãy đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm cho người khác
Không nói to, cười đùa, bật nhạc ầm ĩ Nếu có thấy người khác làm vậy thì cũng ko nên bắt chước theo
Mùi cơ thể cũng là một điểm cần chú ý vì ở Nhật việc sử dụng các phương tiện giao thông công cộng rất phổ biến
Người cùng giới đi ngoài đường không choàng vai bá cổ nhau
Tắt tiếng điện thoại khi ra ngoài
Trang 2Nơi ở
Ở Nhật, nhà ở thường là chung cư hoặc nằm sát gần nhau, tường khá mỏng nên rất dễ gây những tiếng động ảnh hưởng đến hàng xóm Ban đầu bạn có thể chỉ nghe thấy tiếng gõ nhắc nhở nhẹ nhàng hoặc nụ cười trừ Nhưng nếu không chú ý bạn có thể bị chủ nhà mời đi chỗ khác ở hoặc thậm chí có thể sẽ gặp rắc rối với cảnh sát Vì vậy, hãy hạn chế tối đa tiếng ồn nhất là khi đã khuya
Nhảy, đi lại mạnh trên sàn nhà
Sập cửa khi ra vào
Bật nhạc to
Tụ tập bạn bè
Tiếng xả nước, tắm lúc nửa đêm
Dùng máy giặt, máy hút bụi vào buổi buổi đêm hoặc sáng sớm
Nhiều nơi ở không cho phép nuôi thú nhỏ hoặc bạn sẽ phải trả thêm một khoản tiền nhất định
để nuôi Hãy xem kỹ hợp đồng thuê nhà hoặc hỏi văn phòng bất động sản trước khi mang thú nhỏ
về nhà
Vứt rác đúng ngày,giờ và vứt vào đúng chỗ quy định Một số nơi có vài chỗ tập kết rác cạnh nhau nên hãy hỏi nhân viên của văn phòng bất động sản xem nên vứt vào chỗ nào cho đúng Làm sai một trong những quy định trên có thể sẽ bị người dân xung quanh nhắc nhở, thậm chí có thể bị phạt tiền
Trên phương tiện công cộng
Hầu hết trên các tàu và xe bus đều có những chỗ ngồi ưu tiên dành cho người già, người tàn tật, phụ nữ có mang hoặc có trẻ nhỏ Khi không có ai bạn có thể ngồi nhưng hãy mạnh dạn đứng dậy nhường chỗ cho những người nói trên
Hạn chế tối đa việc nói chuyện điện thoại Nếu không có cách nào khác hãy cố gắng nói nhỏ
Khi lên tàu, xe bus hãy chờ cho những người xuống tàu/xe ra hết rồi mới lên
Ăn uống
Người Nhật khá cầu kì trong nấu nướng nhưng cũng sẵn sàng ăn tạm một món ăn nhanh vì tiết kiêm thời gian Khác nhau về văn hóa dẫn đến nhiều món ăn của người Nhật cũng không hợp khẩu vị của người Việt và ngược lại Việc khen một món ăn (dẫu không ngon) trở thành tính cách của họ trong giao tiếp Vì vậy cũng cần chú ý khi mời người Nhật ăn Việc tìm hiểu một món ăn công phu cũng là tìm hiểu thêm về văn hóa Nhật Bản
Ngược lại với ở Việt Nam, ở Nhật (và ở Hàn Quốc) khi ăn các món bún, mỳ, miến mà phát ra tiếng "sụp soạp" thì không bị coi là bất lịch sự Trái lại, người ta quan niệm tiếng "sụp soạp" đó tạo cảm giác ngon miệng
Giống như ở Việt Nam, khi ăn cơm nên cầm bát cơm trên tay chứ đừng đặt trên bàn rồi cúi đầu xuống ăn
Khi ngồi trong bàn ăn, không nên tự rót nước/rượu cho bản thân mà hãy rót cho người bên cạnh
Trong các nhà hàng ăn tự chọn (buffet), ăn bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu Đừng lấy thật nhiều rồi bỏ thừa, như thế sẽ rất không hay, thậm chí bạn có thể bị phạt tiền
Ở Nhật không có văn hóa tip (tiền boa) Việc bạn boa tiền có thể gây khó xử cho nhân viên nhà hàng do một số nơi có quy định nhân viên không được nhận tiền boa
Trang phục
Nhật Bản là nơi khá tự do về ăn mặc, thời trang Quần áo cũng đẹp và rẻ nên thay đổi theo mùa khá dễ dàng Hãy mặc đồ sạch sẽ, gọn gàng, hợp phong cách
Ở Nhật, phụ nữ thường ăn mặc kín đáo, hầu như không mặc hở ngực hoặc lưng Duy chỉ có váy ngắn và quần ngắn thì không sao
Trang 3Giao tiếp
Việc chào hỏi nhau là một nghi thức không thể thiếu ở Nhật Để đánh giá một con người, người
ta thường đánh giá mức cơ bản nhất là biết chào hỏi hay không Việc cảm ơn và xin lỗi trong mọi trường hợp là điều bình thường ở xã hội Nhật
Không hỏi tuổi người đang nói chuyện với mình
Không dùng ngón tay chỉ vào người khác
Ngoài người yêu, vợ, chồng, con ra, không nên động chạm vào người đang nói chuyện với mình kể cả lúc thân mật cũng như lúc giận giữ, cãi cọ
Tặng quà
Nên tránh tặng những món quá đắt tiền, xả xỉ Tốt nhất hãy tặng những món quà hữu dụng,
có giá trị vừa phải hay những món quà thủ công, mỹ nghệ mang từ Việt Nam sang
Khi đang nhờ người Nhật một việc gì đó, tuyệt đối không được tặng quà Người Nhật có tính tự trọng rất cao, làm như vậy sẽ bị coi như là "hối lộ" vậy Thêm nữa, họ rất ngại việc nhận quà rồi mà
lỡ không thực hiện được điều được nhờ