Giải phẩu sinh lý hệ nội tiết

THÙY TRƯỚC  bài tiết Hormon phát triển cơ thể - GH Human Growth Hormone Hormon kích thích tuyến giáp – TSH Thyroid Stimulating Hormone Hormon kích thích tuyến vỏ thượng thận – AC

GIẢI PHẪU HỆ NỘI TIẾT

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 1

MỤC TIÊU

- Định nghĩa được tuyến nội tiết

- Biết được giải phẫu một số tuyến nội tiết cơ bản

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 2

ĐỊNH NGHĨA TUYẾN NỘI TIẾT

mạch đổ thẳng vào máu

hormon (nội tiết tố)

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 3

Hormon được chia thành 2 dạng: tại chổ và toàn thể

tyrosin

TB đích

Tuyến Tiết

hormones

Vào trong

Dòng máu

Tới

HỆ NỘI TIẾT

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 7

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 8

Vùng hạ đồi

TUYẾN YÊN

Tuyến yên

THÙY TRƯỚC  bài tiết

Hormon phát triển cơ thể - GH (Human Growth

Hormone)

Hormon kích thích tuyến giáp – TSH (Thyroid

Stimulating Hormone)

Hormon kích thích tuyến vỏ thượng thận – ACTH

(Adreno Corticotropin Hormone)

Hormon kích thích nang trứng - FSH (Follicle

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG

động tuyến yên

đích

Thùy trước

Nữ: kích thích sản xuất estrogen và trưởng thành của trứng

Nam giới: kích thích sản xuất tinh trùng

TUYẾN YÊN

ĐẶC ĐIỂM

 GH: hormon tăng trưởng

 TSH: hormon kích thích tuyến giáp

 ACTH: hormon hướng vỏ thượng thận

 FSH: hormon kích thích nang trứng

 LH: hormon tạo hoàng thể

 Prolactin: hormon kích thích tuyến vú

HORMON GH

 Phát triển các mô cơ thể

 Làm tăng kích thước TB

 Tăng phân bào

 Biệt hóa một số TB: xương, cơ

HORMON GH

 Chuyển hóa:

Chuyển hóa protein:

 Tăng tổng hợp, giảm thoái biến

Tăng vận chuyển a.a qua màng TB

Tăng dịch mã mARN

Tăng sao chép AND

Giảm dị hóa pr và a.a (dùng albumin thay thế)

HORMON GH

gan nhiễm mỡ

HORMON GH

HORMON GH

HORMON GH

 Điều hòa tiết:

HORMON TSH

sản xuất hormon tuyến giáp

HORMON TSH

 Điều hòa bài tiết:

 Bởi TRH của vùng dưới đồi

 TRH tăng: thời tiết lạnh

 TRH giảm: kích động, lo lắng

HORMON ACTH

androgen

 Điều hòa bài tiết:

vỏ thượng thận tiết cortisol

 LH ở nam: kích thích tinh hoàn tiết testosterone

 LH ở nữ: kích thích nang trứng tiết estrogen, làm vỡ nang trứng đã

chín và phóng trứng ra ngoài

HORMON PROLACTIN

 Tác dụng: kích thích tuyến vú tiết sữa

 Điều hòa:

 Prolactin tăng lúc mang thai và sau khi sinh

Prolactin ức chế GnRH, làm giảm tiết FSH và LH

Thùy sau

ADH

OXYTOCIN

Rối loạn hoạt động tuyến yên

Bao Xishun (trái) bắt tay He Pingping

TUYẾN GIÁP

TUYẾN GIÁP

gấp 5 lần trọng lượng của nó

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 40

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 41

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 42

protein và tăng sản xuất

năng lượng tế bào

Làm giảm nồng độ canxi trong máu bằng cách kích hoạt tế bào tạo xương mà xây dựng mô xương mới

TUYẾN GIÁP

Tuyến giáp tiết ra ba hormon:

Triiodothyronin (T3), chiếm 7% lượng hormone giáp Tác dụng mạnh hơn T4 gấp 4 lần

Thyroxin (T4), chiếm 93% lượng hormone giáp

Calcitonin: hormon quan trọng trong chuyển hóa calci, chiếm lượng nhỏ < 1 % lượng hormone giáp

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 44

Tác dụng

Thyroxine: 93% T4 7% T3

Tác dụng hormon tuyến giáp

thể

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 46

Tác dụng hormon tuyến

Chuyển hóa glucid:

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 47

Tác dụng hormon tuyến

Nhu cầu vitamin:

đối vitamin

Trọng lượng cơ thể:

cơ thể và ngược lại

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 49

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 50

Tác dụng hormon tuyến

Hệ hô hấp:

Hệ tiêu hóa:

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 51

mức gây yếu cơ

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 52

Tác dụng hormon tuyến

Tác dụng trên các tuyến nội tiết khác:

nội tiết

kích thích tuyến tụy tăng tiết insulin

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 53

Điều hòa bài tiết hormon

trước và vùng dưới đồi

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 55

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 56

Cơ chế điều hòa

Điều hòa bài tiết hormon

tuyến giáp

Thời tiết lạnh, xúc động làm tăng giải phóng TRH và TSH  tăng hormon giáp  tăng sinh nhiệt

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 58

Rối loạn hoạt động tuyến giáp

Tác dụng

Calcitonin: tế bào cạnh nang bài tiết (tế bào C)

PTH

Parathyroid gland

Stimulates Ca 2+

uptake in kidneys

Active vitamin D

Increases

Ca 2+ uptake

in intestines

Tuyến cận giáp

Tuyến cận giáp

 Tiết PTH

Tác dụng:

 Tăng huy động Calci, photphat từ xương ra máu

 Tăng hấp thu Calci, photphat ở ruột, thận

 Điều hòa: Ca2+ máu giảm  tăng tiết PTH

Tác dụng

Parathormon:

Rối loạn hoạt động tuyến cận giáp

canci huyết)

Tuyến thượng thận

TUYẾN THƯỢNG THẬN

Nằm ở cực trên của Thận

# 4g

Tủy thượng thận: bài tiết adrenalin , noradrenalin

 Vỏ thượng thận: tiết ra aldosterol và cortisol

TUYẾN THƯỢNG THẬN

K+ của TB biểu mô ống góp

động mạch

TUYẾN THƯỢNG THẬN

 Tăng protein gan và protein huyết thương

 Tác dụng trên tuyến mồ hôi và tuyết nước bọt

 Tác dụng của cortisol:

 Kích thích sinh đường mới

 Giảm sử dụng glucose của TB

 Tác dụng lên chuyển hóa,

Tác dụng

Aldosteron:

Tăng tái hấp thu Na

Tăng bài xuất K

Tăng hoạt động tim mạch

Tăng hoạt động chuyển hóa

Tác dụng của cortisol

Tác dụng lên chuyển hoá:

Tác dụng chống stress, chống viêm, chống dị ứng

Tác dụng lên tế bào máu và hệ thống miễn dịch:

Các tác dụng khác:

Tác dụng của adrenalin & noradrenalin

cơ tim

vành, mạch não, mạch thận do đó làm tăng huyết áp tối đa

quang, giãn đồng tử

Tác dụng của noradrenalin: tăng cả huyết áp tối đa

và cả huyết áp tối thiểu do làm co mạch toàn thân

Rối loạn hoạt động tuyến thượng thận

Hội chứng Cushing

Tuyến tụy

TUYẾN TỤY NỘI TIẾT

Tụy đảm nhiệm 2 chức năng nội tiết và ngoại

tiết

tiết các men tiêu hóa

tiết

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 79

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 80

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 81

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 82

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 83

TUYẾN TỤY NỘI TIẾT

Tụy có từ 1 – 2 triệu đảo langerhans, chứa 3 loại tế bào

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 84

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 85

Tác dụng

Insulin:

Glucagon:

Tác dụng của insulin

Chuyển hóa glucid:

Tác dụng của insulin

Chuyển hóa lipid:

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 88

Tác dụng của insulin

Chuyển hóa protein:

acid amin từ tế bào, đặc biệt từ tế bào cơ vào máu

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 89

Tác dụng của glucagon

làm tăng đường huyết

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 90

Tác dụng của somatostatin

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 91

20/08/2016 HỆ NỘI TIẾT 92

Rối loạn hoạt động tuyến tụy

Beta cells of pancreas release insulin into the blood

Insulin

Liver takes

up glucose and stores it

as glycogen

STIMULUS:

Rising blood glucose

level (for instance, after

eating a carbohydrate-

rich meal)

Blood glucose level declines to set point; stimulus for insulin release diminishes

Homeostasis:

Blood glucose level (about 90 mg/100 mL)

STIMULUS: Dropping blood glucose level (for instance, after skipping a meal)

Blood glucose level

rises to set point;

stimulus for glucagon

Alpha cells of pancreas release glucagon into the blood

Glucagon