Giải phẩu sinh lý hệ sinh dục

CƠ QUAN SINH DỤC NAM TRONG: • Tinh hoàn • Mào tinh hoàn • Ống dẫn tinh, Túi tinh • Ống phóng tinh • Tiền liệt tuyến • Tuyến hành niệu đạo • Niệu đạo tiền liệt,... DƯƠNG VẬT TINH HOÀN ỐN

GIẢI PHẪU HỆ SINH DỤC

GIẢI PHẪU SINH DỤC NAM

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

TRONG:

• Tinh hoàn

• Mào tinh hoàn

• Ống dẫn tinh, Túi tinh

• Ống phóng tinh

• Tiền liệt tuyến

• Tuyến hành niệu đạo

• Niệu đạo (tiền liệt,

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 5

DƯƠNG VẬT

TINH HOÀN ỐNG MÀO TINH

HỆ THỐNG ỐNG

DẪN TINH

TUYẾN TIỀN LIỆT

TUYẾN HÀNH NIỆU ĐẠO

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

TINH HOÀN

 HÌNH THỂ NGOÀI

 Tinh hoàn nằm trong bìu

 Nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể 1 – 20C

 Bên trái thường thấp hơn bên phải

 Mỗi tinh hoàn nặng khoảng 20 gam

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 8

 200-300 tiểu thùy (2-4 ống sinh tinh xoắn)

Ống xoắn  ống thẳng  lưới tinh hoàn  ống xuất

MÀO TINH

- HÌNH CHỮ C, GỒM CÓ

ĐẦU, THÂN, ĐUÔI

- ĐẦU ÖP VÀO TINH HOÀN

THÂN KHÔNG DÍNH

VÀO TINH HOÀN

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

ỐNG MÀO TINH DÀI 6-7 m, ĐƯỜNG KÍNH 0,4 mm

ỐNG MÀO TINH

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

1- ĐOẠN MÀO TINH

SINH DỤC NAM

ĐỘNG MẠCH ỐNG DẪN TINH

ĐỘNG MẠCH TINH HOÀN

ỐNG DẪN TINH

ĐÁM RỐI TĨNH MẠCH

HÌNH DÂY LEO

ĐOẠN THỪNG TINH

SINH DỤC NAM

MẶT SAU BÀNG QUANG

NIỆU QUẢN

NIỆU ĐẠO TIỀN LIỆT TUYẾN

BÓNG TINH

TÖI TINH

ỐNG DẪN TINH BẮT CHÉO PHÍA TRƯỚC NIỆU QUẢN

ĐOẠN SAU BÀNG QUANG

SINH DỤC NAM

ĐOẠN TIỀN LIỆT TUYẾN

 Khối hình nón: 4 x 3 x 2,5 cm, khoảng 15 – 20g

 Dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo TLT

 Sản xuất 25% tinh dịch  niệu đạo TLT

 Tuyến hành niệu đạo: ở 2 bên niệu đạo màng  tiết dịch: kiềm hóa nước tiểu, làm trơn niêm mạc niệu đạo

TUYẾN TIỀN LIỆT

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

SINH DỤC NAM

TUYẾN TIỀN LIỆT (PROSTATE)

TUYẾN HÀNH NIỆU ĐẠO COOPER

TUYẾN

TIỀN

LIỆT (PROSTAGLANDIN

SINH DỤC NAM

QUI ĐẦU

RÃNH QUI ĐẦU

CÓ NẾP HÃM QUI ĐẦU

THÂN

VẬT XỐP VẬT HANG

SINH DỤC NAM

ĐỘNG MẠCH THẸN TRONG

ĐỘNG MẠCH BÀNG QUANG

DƯỚI

ĐỘNG MẠCH BÀNG QUANG

TRÊN ĐỘNG MẠCH

TINH HOÀN

SINH DỤC NAM

ĐỘNG MẠCH

MU SÂU DƯƠNG VẬT BÀNG QUANG DƯỚI ĐỘNG MẠCH

ĐỘNG MẠCH HÀNH DƯƠNG VẬT

CHỨC NĂNG NGOẠI TIẾT CHỨC NĂNG NỘI TIẾT

TINH TRÙNG TESTOSTERON

(ANDROGEN)

TINH HOÀN

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

TINH HOÀN

 Trên thiết đồ bổ dọc, tinh hoàn được chia

thành nhiều tiểu thùy

 Mỗi tiểu thùy có từ 2 – 4 ống sinh tinh xoắn, mỗi ống có chiều dài khoảng 0.7 m

 Ống sinh tinh xoắn sản xuất tinh trùng, đổ vào ống sinh tinh thẳng, chạy đến lưới tinh hoàn

 Từ lưới tinh, xuất phát 12 – 15 ống xuất

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 31

TINH HOÀN

 CHỨC NĂNG

 Ngoại tiết: tạo tinh trùng

 Do tế bào Sertoli trên thành của ống sinh tinh

 Sản xuất tinh trùng bắt đầu từ lúc dậy thì và

kéo dài suốt đời

 Mỗi ngày có khoảng 100 – 200 triệu tinh trùng đƣợc tạo ra

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 32

Chức năng sinh tinh trùng

 Quá trình sinh sản mất khoảng 64 ngày

LH  tiết testosteron FSH  ống sinh tinh

GH  chuyển hóa tinh hoàn

 Các yếu tố ảnh hưởng: nhiệt độ, pH, kháng thể, chất kích thích, tia X, phóng xạ, quai bị, tâm lý căng

thẳng

ỐNG SINH TINH XOẮN (2- 4 Ống, dài 0,7 m)

LƯỚI TINH TRUNG THẤT (HIGHMORE)

ỐNG SINH TINH THẲNG

ỐNG XUẤT NHỎ( 12- 15 Ống)

TINH HOÀN

CƠ QUAN SINH DỤC NAM

TINH HOÀN

 Tinh trùng gồm 3 phần:

 Phần đầu: chứa nhân và thể cực đầu

 Phần giữa: chứa ty thể, cung cấp năng lƣợng cho sự di chuyển của tinh trùng

 Phần cuối: đuôi, tạo chuyển động của tinh

trùng

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 36

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 37

Chức năng nội tiết

 TB Leydig  testosteron

 Tác dụng:

Bào thai (tuần 7): hình thành CQSD ngoài

Dậy thì: đặc tính sinh dục nam

Kích thích sinh tinh trùng

Tăng chuyển hóa: cơ, xương, mô khác

 Điều hòa bài tiết: HCG, LH

 TB Sertoli  inhibin  ức chế bài tiết FSH

Tác dụng của Testosteron

 TRÊN PHÁI TÍNH THỨ PHÁT

 Cơ quan sinh sản ngoài: dương vật, bìu tăng

kích thước, bìu sậm màu

 Cơ quan sinh sản trong: tinh hoàn, túi tinh,

tuyến tiền liệt tăng kích thước và thực hiện các chức năng nội, ngoại tiết

 Giọng nói: thanh quản phát triển, giọng nói

trầm

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 42

Tác dụng của Testosteron

 Lông tóc: phát triển lông ở một số vùng trên cơ thể, làm giảm sức mọc tóc ở đầu gây hói đầu

 Tâm thần: năng động, thích gây sự

 Dáng người: vai rộng, bắp cơ nở

 Da: tăng tiết chất nhầy ở da, dễ bị mụn

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 43

Tác dụng của Testosteron

 Tăng tổng hợp và giảm thoái biến protein

Chính điều này làm hệ cơ phát triển

 Tăng chuyển hóa cơ sở

 Làm gia tăng số lượng hồng cầu Số lượng

hồng cầu người nam trung bình nhiều hơn nữ 500.000 trong 1 mm3 máu

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 44

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 48

 Khi có < 20 triệu tinh trùng trong 1 ml tinh

dịch, khả năng vô sinh cao vô sinh

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 49

TUYẾN TIỀN LIỆT

 Nằm dưới bàng quang

 Bọc chung quanh niệu đạo sau

 Chức năng vừa ngoại tiết vừa nội tiết

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 51

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 52

TUYẾN TIỀN LIỆT

 Ở người trưởng thành, tuyến tiền liệt nặng 15 –

25 gam

 Người già, tuyến tiền liệt có xu hướng to ra, có thể chèn ép niệu đạo, gây bí tiểu

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 53

BÌU

 Là một túi, cấu trúc lỏng lẻo

 Chứa tinh hoàn, mào tinh và một phần thừng tinh bên trong

 Được treo vào gốc dương vật

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 54

BÌU

 Cơ bìu là một dải cơ vân nằm ở thừng tinh

 Có chức năng nâng bìu lên khi trời lạnh, áp sát vào cơ thể để hấp thu nhiệt

 Cơ chế ngƣợc lại khi trời nóng

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 55

DƯƠNG VẬT

 Thuộc phần sinh dục ngoài, đảm nhiệm cả 2

chức năng là niệu và sinh dục

 Dương vật gồm: rễ, thân và quy đầu

 Dương vật được cấu tạo bởi các tạng cương và được bao bên ngoài bởi một bao xơ gọi là vỏ trắng

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 57

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 58

DƯƠNG VẬT

 Các tạng cương gồm có 2 thể hang và 1 thể

xốp

 Cấu tạo các thể này chứa nhiều hốc nhỏ

 Khi có kích thích, máu dồn vào đó sẽ làm

dương vật cương lên

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 59

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 60

GIẢI PHẪU SINH DỤC NỮ

CƠ QUAN SINH DỤC NỮ

SINH DỤC NỮ

2- BUỒNG TRỨNG:

2.1- VỊ TRÍ- HÌNH THỂ NGOÀI:

ĐẦU TỬ CUNG ĐẦU VÕI

LOA VÕI

TỬ CUNG DÂY CHẰNG

RỘNG

DÂY CHẰNG TREO BUỒNG TRỨNG

DÂY CHẰNG RIÊNG BUỒNG TRỨNG

ĐỘNG MẠCH

BUỒNG TRỨNG

BỜ MẠC TREO MẠC TREO BUỒNG TRỨNG

- LỚP THANH MẠC

- LƠP DƯỚI THANH MẠC

- LỚP CƠ

- LỚP NIÊM MẠC

TÚI CÙNG SAU

TỬ CUNG- TRỰC TRÀNG DOUGLAS

CỔ TỬ CUNG 4,5cm

ĐÁY 4,5 cm

2,5 cm

Tử cung

Tƣ thế của tử cung

SINH DỤC NỮ

LỚP THANH MẠC LỚP CƠ ( DỌC –CHÉO-VÒNG)

Tử cung

Các dây chằng cố định tử cung

(Nhìn từ phía trên)

4- DÂY CHẰNG NGANG CỔ TC

CÁC DÂY CHẰNG

Tử cung

Liên quan của Tử cung – ĐM Buồng trứng – ĐM

tử cung – Niệu quản

ÂM ĐẠO

MẶT TRƯỚC

TỬ CUNG

ĐỘNG MẠCH CHẬU TRONG

SINH DỤC NỮ

ĐẦU TRÊN

ĐẦU DƯỚI

TRỤC ÂM ĐẠO CHẾCH RA TRƯỚC

VÀ XUỐNG DƯỚI

5- ÂM ĐẠO:

SINH DỤC NỮ

5- ÂM ĐẠO:

8 cm

Âm đạo

 Liên quan:

Thành trước: bàng quang, niệu quản, niệu đạo

Thành sau: trực tràng

Bờ bên: niệu quản

Đầu trên: vòm âm đạo

Đầu dưới: màng trinh

Âm đạo

Các túi cùng âm đạo

SINH DỤC NỮ

5- ÂM ĐẠO:

-GỜ A Đ -CỘT A Đ

Cơ quan sinh dục ngoài

 Âm hộ: gò mu

môi lớn môi bé tiền đình: lỗ niệu đạo, lỗ âm đạo

các ống tiết tuyến tiền đình

 Âm vật: cấu trúc tương tự dương vật

 2 vật hang, thân và qui đầu, hãm

ÂM HỘ

 Đồi vệ nữ (gò mu): nằm trên xương vệ (xương mu), có lông bao phủ

 2 môi lớn: nằm ở 2 bên âm hộ, nối tiếp với gò

mu Sau tuổi dậy thì có lông bao phủ

 2 môi bé: phía trong 2 môi lớn, không có lông,

có nhiều tuyến tiết nhầy và dây thần kinh cảm giác

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 90

SINH DỤC NỮ

VUÙ:

6- CƠ QUAN SINH DỤC NGOÀI:

Tuyến vú

 Là tuyến mồ hôi được biệt hóa

 Hình thể ngoài: bầu vú

núm vú: lỗ ống tiết sữa quầng vú: nốt tuyến bã

 Cấu tạo: da, mỡ, các tuyến sữa Chính khối lượng mỡ quyết định kích thước vú

20/08/2016 HỆ SINH DỤC 94