Bai 40 sinh hoc 11 nc .................................................................................................................................................................................................................................................................
Trang 1Bộ môn: Sinh 11NC Người soạn:
Ngày dạy:
Bài 40: Thực hành:
QUAN SÁT SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở
MỘT SỐ ĐỘNG VẬT
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Học sinh phải nắm vững kiến thức về sự sinh trưởng và phát triển, các kiểu
phát triển trực tiếp và qua biến thái, so sánh được sự khác nhau giữa các kiểu phát triển này
- Quan sát, nêu tóm tắt được các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở một số động vật tiêu biểu
- Nắm vững các bước tiến hành thí nghiệm và tự tiến hành được các thí nghiệm
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện các kĩ năng thao tác khi thực hành, kĩ năng quan sát mẫu vật.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp để giải thích hiện tượng thí nghiệm, kĩ
năng liên hệ thực tế
3.Thái độ:
- Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận trong khi làm thí nghiệm.
- Thấy được tính trung thực, khách quan của các kiến thức khoa học
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Yêu cầu HS từ tiết trước tìm hiểu nội dung và cách tiến hành các thí nghiệm
- Chuẩn bị phương tiện dạy học:
+ Mẫu vật: Trứng gà có phôi ở các giai đoạn phát triển khác nhau, trứng gà gần nở (mỗi nhóm 1 trứng); tằm, nhộng và ngài sống; ếch trưởng thành, mẫu ngâm trứng ếch và các giai đoạn nòng nọc
+ Dụng cụ: Tranh minh họa các giai đoạn phát triển ở gà, tằm và ếch, dao mổ, panh, đĩa petri, đèn chiếu
2 Học sinh:
- Xem trước các bước tiến hành thí nghiệm như trong SGK đã trình bày
- Chuẩn giấy viết để ghi nhận kết quả
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra : GV kiểm tra phần chuẩn bị của HS theo nhóm.
3 Tiến trình dạy học.
* Giới thiệu bài học: Ở các bài học trước, chúng ta đã tìm hiểu về sinh trưởng và phát triển ở động vật, khái niệm phát triển trực tiếp và biến thái Hôm nay chúng ta
sẽ trực tiếp quan sát các giai đoạn sinh trưởng phát triển ở một số đại diện động vật để hiểu rõ hơn về cac kiểu phát triển ở động vật
Trang 2Hoạt động 1: Giới thiệu lý thuyết (PPDH: VĐ)
-Chia lớp thành các
nhóm,giao dụng cụ cho các
nhóm và yêu cầu HS giữ dụng
cụ
- Ở gà, sự phát triển xảy ra
trực tiếp hay qua biến thái?
- Hãy trình bày các bước tiến
hành TN?
*Hướng dẫn HS các thao tác
cần tiến hành:
- Thực hiện thao tác soi trứng
phát hiện đĩa phôi, hướng dẫn
cho HS nhận biết một số đặc
điểm ở trứng đang phát triển
(có mạch máu, điểm mắt)
- Hướng dẫn HS cách giải
phẫu trứng, lưu ý HS quan sát
các đặc điểm hình thái ở gà
con
→ Yêu cầu HS quan sát mẫu
vật kết hợp tranh minh họa,
nhấn mạnh HS cần phân biệt
sự sinh trưởng (từ gà con
thành gà trưởng thành) và
phát triển (từ đĩa phôi đến gà
con)
-Các nhóm nhận và bảo quản dụng cụ
- Phát triển trực tiếp
III Nội dung và cách tiến hành:
1.Thí nghiệm 1: Quan sát
sự phát triển không qua biến thái ở gà.
- Quan sát, phân biệt trứng
gà không có phôi hay có phôi, trứng ở các giai đoạn phát triển phôi khác nhau
- Giải phẫu trứng gà sắp nở,
so sánh gà con và gà trưởng thành
- Nhận xét về sự sinh trưởng
và phát triển ở gà
Trang 3- Kiểu phát triển ở tằm là gì?
Chu trình phát triển của tằm
trải qua các giai đoạn nào?
→ Giới thiệu mẫu vật thật
(tằm, nhộng, ngài), trình bày tóm
tắt các nội dung thực hành
→ Yêu cầu HS quan sát mẫu
thật kết hợp tranh vẽ, chú ý so
sánh các đặc điểm hình thái,
lối sống của tằm, nhộng và
ngài, lưu ý rút ra đặc điểm của
biến thái hoàn toàn
- Giới thiệu các mẫu vật: ếch
thật, nòng nọc (ở nhiều gđ
khác nhau) và trứng là mẫu
ngâm → Tóm tắt các nội dung
cần tiến hành để quan sát sự
biến thái ở ếch
-Phát triển qua biến thái hoàn toàn, 4 giai đoạn: trứng, tằm, nhộng , ngài
2 Thí nghiệm 2: Quan sát
sự phát triển qua biến thái của tằm:
- Quan sát các giai đoạn phát triển của tằm, so sánh đặc điểm các giai đoạn
- Nhận xét về sự biến thái ở tằm
3 Thí nghiệm 3: Quan sát phát triển ở ếch.
- Quan sát trứng, nòng nọc
và ếch trưởng thành, so sánh
sự sai khác giữa nòng nọc và ếch
- Nhận xét sự biến thái ở ếch
Hoạt động 2: Tiến hành thí nghiệm (PPDH: TH)
Trang 4-Cho các nhóm tiến hành TN,
mỗi nhóm phải làm hết 2 TN
- Yêu cầu HS khi làm TN
phải cẩn thận trong các bước
để thu được kết quả tốt và khi
làm TN ra kết quả gọi GV
kiểm tra
- Yêu cầu HS quả làm được
vào vở nháp, về nhà hoàn
thiện giờ sau nộp
- Trong khi hs làm TN GV đi
từng nhóm để kiểm tra, sửa
sai, hướng dẫn hs làm TN
- Yêu cầu HS sau khi TN
xong phải vệ sinh dụng cụ và
phòng TN
-Các nhóm tiến hành thí nghiệm
IV Tiến hành thí nghiệm
Hoạt động 3: Báo cáo và nhận xét kết quả (PPDH: VĐ)
GV vấn đáp, từng nhóm
báo cáo kết quả:
+ Yêu cầu HS trình bày
kết quả quan sát trên đối
tượng gà, hướng dẫn HS phân
tích thấy rõ sự khác biệt giữa
gà con và gà trưởng thành chỉ
ở mặt kích thước, khối lượng
thể hiện sự sinh trưởng, còn
sự khác biệt từ phôi đĩa qua
quá trình phân hóa, tạo cơ
quan để hình thành gà con là
quá trình phát triển
→ Từ các đặc điểm giống
nhau giữa gà con và gà trưởng
thành để kết luận về kiểu phát
triển ở gà
+ Yêu cầu HS trình bày
kết quả quan sát, so sánh các
giai đoạn biến thái ở tằm và
ếch, hướng dẫn HS so sánh sự
khác nhau giữa biến thái ở ếch
với biến thái ở tằm
→ Hướng dẫn HS kết luận
V Thu hoạch:
Trang 5chung về các kiểu phát triển
biến thái → So sánh với sự
phát triển trực tiếp ở gà -Các nhóm suy nghĩ
và trả lời 4.Bài tập về nhà:
- Nhắc nhở HS viết báo cáo thu hoạch, trình bày kết quả quan sát, tóm tắt các giai đoạn phát triển ở gà, tằm, ếch, lập bảng nhận xét so sánh kiểu phát triển ở các đối tượng trên, từ đó rút ra khái niệm các kiểu phát triển, khái niệm sinh trưởng và phát triển
VII RÚT KINH NGHIỆM.