Tiết 31, 32: Mã Giám Sinh mua Kiều

Trái ngược với những nhân vật chính diện được gợi tả bằng nghệ thuật ước lệ ,tượng trưng ,lí tưởng hóa,Mã Giám Sinh nói riêng và những nhân vật phản diện trong Truyện Kiều nói chung được

Tiết 31-32

(Trích Truy n Ki u-Nguy n Du ện Kiều-Nguyễn Du ều ễn Du )

I Đọc tìm hiểu chung

1.Chú thích:

a)Vị trí đoạn trích :

Mở đầu phần Gia biến và lưu lạc

Sự việc đầu tiên dẫn đến chuỗi ngày lưu lạc ,chìm nổi của Thúy Kiều

b)Chú giải nghĩa từ ngữ(SGK)

2 Đại ý:

Đoạn trích khắc họa hoàn chỉnh chân dung nhân vật phản diện Mã Giám Sinh Đồng thời thể hiện

một cách sâu sắc cái nhìn hiện thực và tấm lòng

nhân đạo của Nguyễn Du

II.Tìm hiểu văn bản

1.Chân dung Mã Giám Sinh:

a)Ngôn ngữ nói năng:

-Được giới thiệu:”người viễn khách”

-Trả lời lúc mới ra mắt:

Hỏi tên ,rằng:”Mã Giám Sinh”

Hỏi quê,rằng “Huyện Lâm Thanh cũng gần”

=>Câu trả lời mập mờ,cộc lốc,nhát gừng,không thèm thưa gửi giống kẻ vô học,hợm mình

-Khi đã hài lòng về Thúy Kiều:

Rằng:”Mua ngọc đến Lam KIều Sính nghi xin dạy bao nhiêu cho tường?”

=> Lịch thiệp giả tạo nhằm che đậy mục đích xấu xa

b)Ngoại hình

“Quá niên trạc ngoại tứ tuần

Mày râu nhẵn nhụi , áo quần bảnh bao”

=>chải chuốt thái quá,không phù hợp,không hài hòa với độ tuổi đã “ ngoại tứ tuần”

c)Hành động ,cử chỉ

“Trước thấy sau tớ lao xao”

=>đám người nhốn nháo, ô hợp

“ Ghế trên ngồi tót sỗ sàng”

=> hành động thô thiển,vô lễ,trịch thượng

Trông chừng thấy một văn nhân

Đề huề lưng túi gió trăng

Sau chân theo một vài thằng con con

Tuyết in sắc ngựa câu dòn

Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời

Nẻo xa mới tỏ mặt người Khách đà lên ngựa tới nơi tự tình

Hài văn lần bước dặm xanh

Một vùng như thể cây quỳnh cành dao

*Bài tập thảo luận

cách miêu tả Kim Trọng, Thúy Kiều, Thúy Vân ?

Gợi ý:

A.Gợi tả qua nghệ thuật ước lệ tượng trưng

B.Tả thực ,tả trực tiếp và chi tiết

C.Thậm xưng(Để lí tưởng hóa)

không được miêu tả bằng nghệ thuật ước lệ tượng trưng?

Điều đó cho thấy thái độ gì của tác giả?

Trái ngược với những nhân vật chính diện được gợi tả bằng nghệ thuật ước lệ ,tượng trưng ,lí tưởng hóa,Mã Giám Sinh nói riêng và những nhân vật phản diện trong Truyện Kiều nói chung được Nguyễn

Du tả thực, trực diện với những chi tiết chọn lọc có tính tương phản cao.Bởi vì với bản chất xấu xa,bỉ ổi chúng không xứng đáng được đem ra đối chiếu ,so sánh với những vẻ đẹp cao quý ,thuần khiết của thiên nhiên.Hơn nữa chúng là loại người mà Nguyễn Du sinh thời rất căm ghét,khinh bỉ.

d)Lối cư xử với Thúy Kiều

Đắn đo cân sắc cân tài

Ép cung cầm nguyệt thử bài quạt

thơ Mặn nồng một vẻ một ưa Bằng lòng khách mới tùy cơ dặt dìu …

Cò kè bớt một thêm hai

Giờ lâu ngã giá ,vâng -ngoài bốn trăm!

=> Xem Thúy Kiều như một món hàng,không hề quan tâm hay tỏ thái độ thương cảm cho cảnh ngộ của nàng

Bộc lộ chân tướng một tên con buôn vì tiền,bất nhân,ti tiện

Kết luận:

Mã Giám Sinh không những được khắc họa rất sinh động,

sắc nét : là một tên con buôn với lai lịch mù mờ,vẻ ngoài chau

chuốt,trai lơ,nói năng vô lễ,cử

chỉ vô học,hành động vô lương

mà còn có sức khái quát cho

một lọai người :giả dối,bất

nhân,keo kiết,vì tiền

Thảo luận nhanh:

?Qua nhân vật Mã Giám Sinh,Nguyễn

Du đã gián tiếp phản ánh một thực

trạng nào của xã hội đương thời?

Gợi ý:

A.Tầng lớp vua chúa,quan lại bóc lột và

hưởng thụ trên mồ hôi xương máu nhân dân

B.Tài sắc và nhân phẩm người phụ nữ bị chà đạp, bị vùi dập

C “Tiền” trở thành phương tiện gây ra tội ác nhưng vẫn là mục đích tối thượng của những kẻ bất nhân,ti tiện,hám lợi

D.Kết hợp B+C

?Phản ánh phần nàothực trạng xã hội

“Trong xã h i truy n Ki u , đ ng ti n đã thành m t s c ội truyện Kiều , đồng tiền đã thành một sức ện Kiều-Nguyễn Du ều ồng tiền đã thành một sức ều ội truyện Kiều , đồng tiền đã thành một sức ức

m nh tác quái r t ghê.!Nguy n Du không ph i không ạnh tác quái rất ghê.!Nguyễn Du không phải không ất ghê.!Nguyễn Du không phải không ễn Du ải không

nh c đ n tác d ng t t c a đ ng ti n:có ti n Thúc ắc đến tác dụng tốt của đồng tiền:có tiền Thúc ến tác dụng tốt của đồng tiền:có tiền Thúc ụng tốt của đồng tiền:có tiền Thúc ốt của đồng tiền:có tiền Thúc ủa đồng tiền:có tiền Thúc ồng tiền đã thành một sức ều ều

Sinh ,T H i m i chu c đ c Thúy Ki u ra kh i l u ừ Hải mới chuộc được Thúy Kiều ra khỏi lầu ải không ới chuộc được Thúy Kiều ra khỏi lầu ội truyện Kiều , đồng tiền đã thành một sức ược Thúy Kiều ra khỏi lầu ều ỏi lầu ầu

xanh,Thúy Ki u m i c u đ c cha và m i báo n đ c ều ới chuộc được Thúy Kiều ra khỏi lầu ức ược Thúy Kiều ra khỏi lầu ới chuộc được Thúy Kiều ra khỏi lầu ơn được ược Thúy Kiều ra khỏi lầu cho ng i này, ng i n Đó là khi đ ng ti n n m trong ười này, người nọ Đó là khi đồng tiền nằm trong ười này, người nọ Đó là khi đồng tiền nằm trong ọ Đó là khi đồng tiền nằm trong ồng tiền đã thành một sức ều ằm trong tay ng i t t Nh ng ch y u Nguy n Du nhìn v phía ười này, người nọ Đó là khi đồng tiền nằm trong ốt của đồng tiền:có tiền Thúc ư ủa đồng tiền:có tiền Thúc ến tác dụng tốt của đồng tiền:có tiền Thúc ễn Du ều tác h i c a đ ng ti n.Vì Nguy n Du th y rõ m t lo t ạnh tác quái rất ghê.!Nguyễn Du không phải không ủa đồng tiền:có tiền Thúc ồng tiền đã thành một sức ều ễn Du ất ghê.!Nguyễn Du không phải không ội truyện Kiều , đồng tiền đã thành một sức ạnh tác quái rất ghê.!Nguyễn Du không phải không

hành đ ng gian ác, b t chính đ u là do đ ng ti n chi ội truyện Kiều , đồng tiền đã thành một sức ất ghê.!Nguyễn Du không phải không ều ồng tiền đã thành một sức ều

ph i:quan l i vì ti n mà b t ch p công lí;sai nha vì ti n ốt của đồng tiền:có tiền Thúc ạnh tác quái rất ghê.!Nguyễn Du không phải không ều ất ghê.!Nguyễn Du không phải không ất ghê.!Nguyễn Du không phải không ều

mà làm ngh buôn th t bán ng i;S khanh vì ti n mà ều ịt bán người;Sở khanh vì tiền mà ười này, người nọ Đó là khi đồng tiền nằm trong ở khanh vì tiền mà ều

táng t n l ng tâm;Khuy n ng vì ti n mà làm nh ng ận lương tâm;Khuyển Ưng vì tiền mà làm những ươn được ển Ưng vì tiền mà làm những Ưng vì tiền mà làm những ều ững

đi u ácều C xã h i ch y theo ti n”ải không ội truyện Kiều , đồng tiền đã thành một sức ạnh tác quái rất ghê.!Nguyễn Du không phải không ều

(Hoài Thanh)

2.Hình ảnh Thúy Kiều:

“Nỗi mình thêm tức nỗi nhà Thềm hoa một bước, lệ hoa mấy hàng

Ngại ngùng dợn gió ,e sương Ngừng hoa bóng thẹn, trông gương mặt dày

Mối càng vén tóc,bắt tay

Nét buồn như cúc, điệu gầy như mai”

*Qua những từ ngữ miêu tả nội tâm,v à biện pháp so sánh tâm trạng Thúy Kiều đã được tái hiện thật cụ thể:vừa đau đớn vừa

buồn tủi , ê chề B ởi vì

nàng là người có ý thức cao về nhân phẩm

*Thái độ của tác giả:

Đ au đớn, xót xa trước thực trạng sắc tài và nhân phẩm người phụ

nữ bị

những thế lực đen tối ,xấu xa chà đạp lên

(giá trị nhân đạo)

Hướng dẫn tổng kết:

?Thành công về nghệ thuật xây dựng nhân vật trong đoạn trích là: A.Khắc họa chân dung mang tính cách số phận

B.Khắc họa tính cách nhân vật qua ngôn ngữ,hành động,cử chỉ C.Nhân vật hiện lên vừa cụ thể vừa có sức khái quát cho một loại người trong xã hội

D.Kết hợp cả B và C.

2.Nội dung:

Đoạn trích đã thể hiện được những giá trị nội dung nào của tác phẩm?

A.Giá trị hiện thực

B.Giá trị nhân đạo

C.Giá trị tố cáo,lên án

D Ý kiến khác

III.Tổng kết

G hi nh ớ SGK/99)

IV.Luyện tập

1 Xét về mặt phương châm hội thoại,hai câu nói của Mã Giám Sinh trong trích đoạn Mã Giám Sinh mua Kiều đã vi phạm những

phương châm hội thoại nào?

Đ/án:

MGS vi phạm 3 PCHT:

+ PC lịch sự: nói cộc lốc không thưa gửi

+ PC về chất: nói không đúng sự thực

+ PC cách thức: tên tuổi lai lịch mù mờ

Hướ ng d ẫ n h ọ c ở nhà

(1) Đọc thuộc lòng đoạn trích

(2) Học bài theo định hướng trong phần ghi nhớ và

hướng dẫn trong vở ghi

(3) Viết đoạn văn giải thích cho mọi người hiểu đúng

nguyên nhân và mục đích Mã Giám Sinh vi phạm

các phương châm hội thoại

(4) Chuẩn bị cho tiết Ôn tập văn học trung đại băng thực

hiện bài tập sau:(theo nhóm )

Nhà nho Nguyễn Công Trứ xưa khi bàn về cuộc đời

nàng Kiều đã phát biểu:“Đoạn trường cho đáng kiếp tà dâm”.Có nghĩa là ông cho rằng cuộc đời Kiều lâm vào cảnh đoạn trường là bởi Kiều dâm tà.

Học xong bài khái quát về Truyện Kiều và đoạn

trích M ã Giám Sinh mua Kiều này em có đồng tình với Nguyễn CôngTrứ không? Vì sao?