De kliac sau kien thiic ve lien ket kim loai vai cac lien ket khac GV yeu cau HS nghien ciiu SGK va nhan xet: - Lien ket kim loai la lien ket dugc hinh thanh giQa cac nguyen tii va ion k
Trang 1CAO C U GlAC (Chii bien)
Thiet kebdi gidng
ffi
N H A X U A T B A N H A N 0 I
Trang 2TS CAO CU G I A C (Chu bien) - ThS HO THANH THUY
THIET KE BAI GIANG
m
TflTP HW
Trang 3Chirong 5 DAI ClTOfNG VE KIM LOAI
Bai 17 V! TRI CUA KIM LOAI TRONG B A N G
T U A N H O A N V A C A U T A O C U A KIM LOAI
A MUC TIEU BAI HOC
1 Kiln thii'c
HS biit:
• Vi tri cua kim loai trong bang tuan hoan
• Cau tao cua nguyen tu kim loai va cau tao tinh the ciia kim loai
• Lien ket kim loai
HS hieu:
Mot so kieu cau true tinh the kim loai (mang tinh the luc phucmg, lap phuang tam dien, lap phuang tam khoi)
2 KT nang
• Suy dien: Tu vi trf cua kim loai suy ra cau tao va tinh chat
• So sanh: Lien ket kim loai vai cac loai lien ket khac
3 Tinh cam, thai dp
Vai tro kim loai trong cuoc s6ng, bao ve va khai thac hop li tai nguyen, khoang san cua dat nuac
B C H U A N B! C U A GV VA HS
• GV: - Bang tuan hoan cac nguyen to hoa hoc
- Bang phu ve so do cau tao va ghi ban kinh cua nguyen tu cua cac nguyen to thuoc chu ki 2
- Tranh ve 3 kieu mang tinh thi cua kim loai
Trang 4» HS: - Xem truac noi dung bai hoc
- Tap lam mot so mo hinh ve tinh thi kim loai
C TI^N T R I N H DAY - HOC
Hogt dgng 1
I VI TRI CUA KIM LOAI TRONG BANG TUAN HOAN
GV chieu bang tuan hoan co to mau
cac kl hieu nguyen to len man hinh
(hoac treo bang tuan hoan len bang)
cho HS thao luan
GV huang dan HS tim ra vi tri cua
kim loai trong bang:
- Kim loai la cac nguyen to dugc to
mau vang a trong bang tuan hoan
- Phi kim la cac nguyen to dugc to
mau tim a trong bang tuan hoan
Yeu cau HS xac dinh vi tri cua kim
loai
GV bd sung: Ngoai each xac dinh a
tren thi kim loai nam a:
- Khoi nguyen to s (trir H, He)
- Mot so a khoi nguyen to p
- Toan bo khoi nguyen to d, f
GV yeu cau HS riit ra ket luan ve vi
HS quan sat thao luan cho ket qua:
Vi tri kim loai gom:
- Nhom IA din VIA (Nhom IA nhom IIIA tru B) va mot phan IVA,VA, VIA
- N h o m l B d I n V I I I B
- Hai ho Lantan va Actini
HS thao luan cho ket qua:
tru H nhom
Trang 5Hogt dgng cua GV Hogt dgng cda HS
- Kim loai chiem da so vi tri trong bang tuan hoan
- Kim loai nam a phia dual ben trai cua bang tuan hoan
II CAU TAO CUA KIM LOAI
Hogt dgng 2
I Cau tao nguyen tu"
GV: Yeu cau HS viet cau hinh
electron nguyen tu ciia cac nguyen to
kim loai nNa, ^Mg, 13AI, 26Fe va
cac nguyen to phi kim jjP jgS, 17CI
GV: So sanh so electron a lop ngoai
Cling cua cac nguyen tii kim loai, phi
kim tren va riit ra ket luan
GV diing bang phu ve sa do cau tao
va ghi ban kinh ciia nguyen tii thuoc
chu ki 2 (ban kinh nguyen tii dugc
bilu dien bang nanomet, nm):
HS viet cau hinh ciia cac nhom
- Kim loai:
iiNa: Is 2s 2p 3s i2Mg: Is 2s 2p 3s*' nAl: ls"2s 2p 3s 3p 26Fe: ls''2s 2p 3s 3p 3d 4s
- Phi kim:
15P: Is 2s 2p 3s 3p igS: Is 2s 2p 3s 3p 17CI: ls"2s 2p 3s 3p
So electron a Idp ngoai ciing cua kim loai tii 1-3 electron con phi kim thi thuang co nhieu electron (tir 4-^7 electron tru H va khi hiem)
Ket luan: Nguyen tir ciia hau hit cdc
nguyen td kim logi deu cd it electron a lap ngodi cung (1-3 electron)
Trang 6Hogt dgng cua GV Hogt dgng cda HS
llNa i2Mg 13AI u S i ]5P 16S 17CI
0.157 0,136 0,125 0,117 0,110 0,104 0,099
Yeu cau HS riit ra nhan xet ve su bien
thien ciia dien tich hat nhan va ban
kinh nguyen tu
HS quan sat cac so lieu va nhan xet:
Trong cung chu ki, nguyen tic ciia nguyen
to kim logi cd bdn kinh nguyen tic lan han
vd dien tich hat nhdn nhd han so vai nguyen tic cita nguyen to phi kim
Hogt dgng 3
2 Cau tao tinh the
GV nhic lai mgt s6 kilu tinh thi da I HS nghien cuu SGK va len bang ve lai
hgc a lap 10 Sau do HS nghien ciiu
SGK ve noi dung cau tao tinh the kim
loai
Yeu cau HS:
- Neu cau triic cac loai tinh the (mo ta
hinh ve)
- Nhan xet ve do dac kbit cua mang
tinh the kim loai
- Lay vi du mgt so kim loai
- So sanh cac loai tinh the kim loai
cau triic tinh the kim loai
a) Mang tinh thi luc phwffng
- Cac nguyen tii, ion kim loai nam tren
cac dinh va tam cac mat cua hinh luc giac diing va 3 nguyen tu, ion nam phia trong ciia hinh luc giac
- Nguyen tii va ion chiem 74% con lai 26% la khong gian trong
- Vidu: Be, Mg, Zn,
b) Mang tinh thi lap phirffng tam dien
Trang 7Hogt dgng cda GV Hogt dgng cua HS
GV giai thieu: Trong tinh the kim
logi, nguyen tu vd ion kim logi ndm a
nhiing nut mang tinh the Cdc
electron hod tri lien kit yeu vai hat
nhdn nen de tach ra khdi nguyen tic vd
chuyin dgng tu do trong mang tinh
thi
- Cac nguyen tu, ion kim loai nam tren
cac dinh va tam cac mat cua hinh lap phuang
- Nguyen tu va ion chiem 74% con lai 26% la khong gian trong
- Vidti: Cu, Ag, Au, Al,
c) Mang tinh thi lap phutfng tdm khdi
- Cac nguyen tu, ion kim loai nam tren
cac dinh va tam ciia hinh lap phuang
- Nguyen tu va ion chiem 68% con lai 32% la khong gian trong
-Fz't/w.-Li,Na,K,V,Mo,
Hogt dgng 4
3 Lien ket kim loai
GV: Dua tren c4u tao mang tinh the
kim loai, phan tich, dien giang kien
thiic lien ket kim loai
Cl trang thai long va ran, cac nguyen
tii kim loai lien ket vai nhau bang mgt
Trang 8Hogt dgng cua GV
kieu lien ket hoa hgc rieng ggi la lien
kit kim logi
GV yeu cau HS nghien ciiii SGK va
neu khai niem lien ket kim loai
De kliac sau kien thiic ve lien ket kim
loai vai cac lien ket khac GV yeu cau
HS nghien ciiu SGK va nhan xet:
- Lien ket kim loai la lien ket dugc hinh thanh giQa cac nguyen tii va ion kim loai trong mang tinh the do su tham gia ciia cac electron tu do
HS thao luan cho ket qua
+ Lien ket kim logi v&i lien kit cong hod tri
Gidng nhau: Deu co su gop chung, diing
+ Lien kit kim logi v&i lien kit ion
Giong nhau: Deu co ban chat la lire hut
tinh dien giira ion duang vai phan tir mang dien tich am
Khdc nhau:
- Lien ket ion la luc hut tmh dien giiia
ion am vai ion duong
- Lien ket kim loai la luc hut tmh dien giira electron vai ion kim loai
Trang 9Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
Hogt dgng 5
CUNG CO B A I V A B A I T A P V E N H A
GV chieu cac bai tap sau len man
hinh cho HS thao luan ciing c6 noi
dung bai hgc:
Bai 1 Lien ket kim loai la lien ket
dugc hinh thanh do:
A Su gop chung electron hoa tri ciia
cac nguyen tir kim loai
B Cac electron tu do trong kim loai
phan xa tot nhiing tia sang tai
C Do su gop chung mgt so cap
electron hoa tri
D Sir gop chung toan bg electron cua
cac nguyen tir kim loai
Bai 2 Cho cac nguyen to co so hieu
Bai tap ve nha: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 (SGK)
D HU-aNG DAN GIAI BAI TAP TRONG SGK
4 Chgn dap an B
5 Chgn dap an D
6 Chgn dap an B
7 Chgn dap an C
Trang 10nNaOH = 0,03.1 =0,03 (mol) n^^so, = 0,15.0,5 = 0,075(mol) Phuang trinh hoa hgc:
M + H2SO4 -^ MSO4 + H2 (1) H2SO4 + 2NaOH -^ Na2S04 + 2H2O (2)
0,015(mol) <- 0,03 (mol) nH,so,«(i) = 0 , 0 7 5 - 0 , 0 1 5 = 0,06(mol) ^ UM = 0,06 (mol)
tir Cl tao muoi
nimu6i = nikim loai + mg6c axit = 15,4 + 35,5.0,6 = 36,7 (gam)
9 Phuang trinh hoa hgc:
A + CI2 -> ACI2
Fe + ACI2 -^ FeCb + A
1 A - 5 6 0,8 Taco: — = => x X 0,8 A - 5 6
Theo bai ra, ndng do FeCl2 trong dung dich la 0,25M nen so mol FeC^ la
Trang 11Bai 18 T I N H C H A T CUA KIM LOAI DAY DIEN HOA CUA KIM LOAI
A MUCTIEUBAI HOC
1 Kiln thiFC
HS biet:
• Tinh ch4t vat li chung va tinh chit hoa hgc chung ciia kim loai
• Day dien hoa ciia kim loai
HS hiiu:
Nguyen nhan gay ra tinh chit vat li chung va tinh chit hoa hgc chung cua kim loai
2 KTnang
• Ren luyen kT nang suy dien: Tir vi tri cua kim loai trong bang tuan hoan, suy
ra ciu tao va tir ciu tao suy ra tinh chat ciia kim loai
• Ren luyen kT nang giai cac bai tap ve kim loai
3 Tinh cam, thai do
Hiiu dugc tam quan trgng cua kim loai trong cugc song tir do co biet cac sir dung kim loai mgt each hgp li va tiet kiem
B C H U A N Bj CUA GV VA HS
• GV: - Hoa chit: Dinh sit, day sit, day dong, day nhom, hat kem, binh dimg
khi clo, dung dich HCl, dung dich H2SO4 loang, dung dich HNO3 loang
- Dung cu: Dung cu thi nghiem chung minh cac kim loai c6 do dan nhiet khac nhau (neu c6)
- Ong nghiem, c6c thuy tinh, den c6n, gia thi nghiem
• HS: Xem truac noi dung bai hgc
11
Trang 12C T | £ N TRiNH DAY- HOC
Hocit dgng cua GV Hogt dgng cua HS
Hogt dgng 1
I TINH CHAT VAT LI
1 Tinh chat vat li chung
GV giai thieu: 0 dieu kien thuang, cac
kim loai deu a trang thai ran (trir Hg),
CO tinh deo, dan dien, dan nhiet va co
anh kim
Vay the nao la tinh deo, tinh dan dien
tinh dan nhiet, anh kim? va tai sao kim
loai CO cac tinh chat tren chung ta se
nghien ciru timg tinh chat cu the
GV bo sung: Kim loai co tinh deo Ion
nhat la Ag sau do la Al, Cu
HS thao luan nhan xet va cho ket qua
- Tinh deo cua vdt lieu la tinh bi bien
dang khi chiu ap luc ben ngoai hoac nhiet tac dung va van giir dugc trang thai bien dang do khi thoi tac dung
- Gidi thich: Kim loai co tinh deo la vi
cac ion duang trong mang tinh the kim loai CO the trugt len nhau de dang ma khong tach ra khoi nhau nha nhiing electron tu do chuyen dgng dinh ket chung vai nhau
T h©:©©|
— M © © © ^ F©:©*©r
l» • ^ 1
!©*©.©[
b) )
m loai
Trang 13Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
b) Tinh dan diin
GV yeu cau HS nghien cim SGK va
cho biet:
- The nao la tinh dan dien?
Giai thich?
GV bo sung: Kim loai dan dien tot nhat
la Ag, sau do den Cu, Au, Al, Fe,
GV bo sung: Thuong cac kim loai dan
dien tot ciing dan nhiet tot
- Tinh ddn diin la tinh chat cua vat lieu
khi gan vao 2 dau vat lieu mgt hieu dien the thi tao thanh dong chuyen dai co huang ciia electron tir cue am sang cue duang
- Gidi thich: Do trong kim loai c6 cac
electron ty do chuyen dgng hon loan trong mang tinh the, khi c6 hieu dien the lap tire cac electron tu do chuyen dgng thanh dong co huang tao ra dong dien
- Tinh ddn nhiet la tinh chat ciia vat
lieu CO the truyen nang lugng (nhiet) tir
vi tri nay den vi tri khac
- Gidi thich: Do kim loai co mat cac
electron tu do trong mang tinh the Cac electron trong viing nhiet do cao co dgng nang Ion, chuyen dgng hon loan
va nhanh chong sang vimg co nhiet do thap hon, truyen nang lugng cho cac ion duong a vimg nay nen nhiet lan truyen dugc tir vimg nay den vimg khac trong khoi kim loai
13
Trang 14GV giai thieu: Ngoai cac tinh chit tren
kim loai con co mgt so tinh chit vat li
khac nhu: Tinh cimg, khoi lugng rieng,
nhiet do nong chay, nhiet do soi
Vidu:
Kim loai cimg nhat la Cr
Kim loai nang nhat la Os
Kim loai co t°^ thip nhit la Hg(-39°C)
Kim loai c6 t°^ cao nhit la W(3410°C)
GV huang dan HS ket luan vin dl
Nguyen nhan gay ra tinh chat vat li
chung cua kim loai?
Hogt dgng cua HS
HS thao luan cho ket qua:
-Anh kim la anh sang thu dugc khi kim
loai hap thu anh sang trang va phan xa
ra anh sang c6 buac song dac trung cho timg kim loai
- Gidi thich: Do cac dam may electron
tu do trong tinh the kim loai hap thu phan xa hau het nhiing tia sang nhin thay dugc, do do kim loai co ve sang lap lanh ggi la anh kirn
HS nhan xet: Tinh chdt vdt li chung ciia
kim logi gdy nen bdi su cd mat cua cdc electron tu do cd mat trong tinh thi kim logi
Trang 15Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
Hogt dgng 2
II TINH CHAT HOA HOC
GV huong dan HS nit ra tinh chit hoa
hgc ca ban cua kim loai:
- Dac diem cau tao cua nguyen tir kim
loai (so electron hoa tri)
- Du doan xu huang ciia kim loai de c6
dugc cau hinh ben cua khi hiem
- Suy ra tinh chat chung cua kim loai
Hogt I
1 Tac dung
a) Tdc dung v&i clo
GV lam thi nghiem: Dot day sat nong
do sau do dua vao binh dung day khi
clo, yeu cau HS quan sat:
- Neu hien tugng
- Giai thich
- Viet phuong trinh hoa hgc minh hoa
- Su thay doi so oxi hoa cua Fe va CI2
HS thao luan nhan xet cho ket qua sau:
- Kim loai thuong co it electron(l-3e)
a lap ngoai ciing
- Xu huong cho electron de dat dugc cau hinh ben
- Tinh chit chung cua kim loai la tinh khir:
M > M"* + ne
long 3
vol phi kim
HS quan sat thi nghiem va riit ra nhan xet
- Hien tugng: Day Fe chay manh trong
khi clo tao ra khoi mau nau
- Gidi thich: Vi Fe da khir clo tao ra
nhiing hat chit ran sat (III) clorua mau nau
- Phuong trinh hoa hgc 2Fe° + 3CI2 - ^ ^ 2 FeCL,
- Trong phan ung nay:
Trang 16Hogt dgng cda GV
GV nhan xet bo sung:
- Hau het cac kim loai deu tac dung
true tiep vai clo
- Vai cac halogen khac thi tuy vao
mire do oxi hoa ciia halogen va tinh
khir cua kim loai ma cho san pham
Hau het cac kim loai deu tac dung true
tiep vai oxi (trir Ag, Au, Pt )
Trong cac phan img kim loai thuong
0 - 2
khir oxi tir: 0 >0
Tuy vao dieu kien phan irng ma san
pham san pham thu dugc la khac nhau
GV yeu cau HS viet cac phuong trinh
phan img minh hoa
HS thao luan cho ket qua cac trinh phan ling:
(Fe + O2 -> nhieu san pham)
c) Tdc dung v&i luu huynh
GV yeu cau HS nhan xet kha nang oxi
hoa ciia nguyen to S
GV nhan xet bo sung:
- Nhieu kim loai tac dung dugc vai S a
nhiet do cao, rieng Hg tac dung dugc a
Trang 17Hogt dgng cda GV Hogt dgng cua HS
~ Kim loai bi oxi hoa len so oxi hoa
trung binh nhu: Fe -^-^ FeS
Yeu cau HS viet cac phan img minh
hoa
Fe + S -> FeS (khong tao ra Fe2S3 va FeS2)
Hogt dgng 4
2 Tac dung vol dung dfch axit
a) V&i dung dfch HCl, H2SO4 hang
GV neu van de: Cac dung dich axit
HCl, H2SO4 loang co tinh oxi hoa
Nhung tai sao chi tac dung dugc vai
cac kim loai dung truac H trong day
hoat dgng?
San pham phan irng thu dugc la gi?
GV huong dan HS Giai quylt vin dl,
Viet cac phucmg trinh hoa hgc minh
hoa
GV bo sung: Cac kim loai da hoa tri
thuang bi oxi hoa len so oxi hoa trung
0
Fe
+2
Fe binh nhu: Fe, Cr.,
b) V&i dung dich UNO3, H2SO4 dgc
GV dat vin dl: Tai sao HNO3, H2SO4
dac lai tac dung dugc vai hiu hit cac
kim loai (trir Au, Pt) Trong khi axit
HS thao luan de giai quyet van de:
Cac phan tir axit HCl, H2SO4 loang c6 tinh oxi hoa do nguyen tir H trong phan tir axit the hien nen chi tac dung vai cac kim loai co tinh khir manh hon hidro San pham phan ung la muoi va H2 Phuong trinh phan img:
Fe +HC1 -^ FeCl2 + H 2 t
Mg + H2SO4 -^ MgS04 + H s t
17
Trang 18Hogt dgng cua GV
HCl, H2SO4 loang khong co dugc tinh
chat nbu vay?
GV huong dan HS giai quyet van de
- So oxi hoa ciia cac nguyen to trong
phan tir axit HNO3, H2SO4
- Kha nang oxi hoa ciia cac nguyen to
- S a n pham ciia phan img
Hogt dgng cua HS
Viet cac phuang trinh phan ung minh
hoa
GV nhan xet va bo sung:
- Tuy vao dieu kien phan ling ma cho
ra cac san pham khir khac nhau
- Thucmg cac kim loai bi oxi hoa len so
oxi hoa cao Vi du: Fe
- HNO3 va H2SO4 dac, ngugi lam thu
dgng hoa Al, Fe, Cr
HS thao luan dl giai quylt vin dl duoi
su huong dan cua GV:
nhu: Cu, Ag thi chi co the la N, S
- San pham cua su oxi hoa
S la: SO2, S, H2S Nia: NO2, NO, N2O, N2, NH3, (NH4NO3)
Phuong trinh hoa hgc:
3Cu + 8HNO3 -> 3Cu(N03)2 + 2N0 T
+ 4H2O 2Ag + 2H2SO4 ^ ^ Ag2S04 + SO21
+ 2H2O
Fe + 6HN03dac ^ ^ Fe(N03)3
+ 3 N 0 2 t +3H2O
Trang 19Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
Hogt dgng 5
3 Tac dung voi nu-dc
GV yeu cau HS viet cac kieu phan img
ciia kim loai ma HS da tirng bilt?
GV thong bao: Vay nhung kim loai nao
thi CO phan img theo kilu cua Na, theo
kieu cua Fe Co thi xet nhu sau:
- Cac kim loai nhom IA, IIA (trir Be,
Mg) CO tinh khir manh tac dung vai
nuac a nhiet do thuang tao ra baza tan
va hidro
- Cac kim loai co tinh khir yeu hon tac
dung vai nuac a nhiet do cao tao ra
oxit kim loai va hidro
- Cac kim loai co tinh khir rat ylu nhu
Ag, Au, Pt thi khong cac dung dugc
vai nuac
HS viet phuang trinh hoa hgc
2Na + 2H2O -^ 2NaOH + H21
Fe + H2O - ^ ^ FeO + H21
HS ghi bai
Hogt dgng 6
4 Tac dung vol dung dich muoi
GV lam thi nghiem: Ngam 1 thanh sat
da (cao sach gi) vao dung dich CUSO4
loang sau mgt thai gian, cho HS quan
sat va yeu cau
- Quan sat hien tugng
- Giai thich
HS quan sat va nhan xet
- Hien tuang: dung dich CUSO4 nhat
mau dong thofi tren thanh sat co Cu kim loai mau do bam vao thanh sat
- Gidi thich: Fe co tinh khir manh ban
Cu Khu Cu^^ thanh Cu
19
Trang 20Hogt dgng cua GV
- Viet phuong trinh hoa hgc minh hoa
GV lam tiep thi nghiem: Cho 1 mau
Na vao dung dich CUSO4 loang Cho
HS quan sat va yeu cau:
- Quan sat hien tugng
- Giai thich bang phuong trinh hoa
hgc
GV yeu ciu HS so sanh 2 thi nghiem
de rut ra ket luan
GV khic sau kiln thirc: Dieu kien kim
loai tac dung vai dung dich muoi tao ra
kim loai mai
- Kim loai c6 tinh khir manh hon kim
loai trong muoi
- Kim loai khong tac dung vai nuac a
- Phuong trinh hoa hgc
Fe + CUSO4 -> FeS04 + Cu
HS quan sat va nhan xet
- Hien tugng: Thay mau Na tan dan
ddng thai co khi bay ra va dung dich nhat mau, c6 ket tua mau xanh nhat xuat hien
- Gidi thich: Ban diu miu Na tac dung
vai nuac lam mau Na tan va c6 khi
2Na + 2H2O -^ 2NaOH + H2 T
Sau do NaOH trao doi vai CUSO4 tao thanh kit tua Cu(0H)2
CuS04+2NaOH^Cu(OH)2 + Na2S04
Kit ludn: Tuy vao ban chat kim loai cho
vao la gi? ma san pham tao ra la khac nhau
HS ghi bai
Trang 21Hogt dgng cua GV
GV bo sung ngoai cac tinh chit tren thi
kim loai con c6 cac phan img khac:
- Tac dung vai oxit kim loai: vi du Al
tac dung dugc vai Fe203, Fe304,
CuO
- Tac dung vai oxit phi kim Vi du: Mg
CO the khir dugc CO2, SO2
- Kim loai luang tinh tac dung voi
dung dich bazo
Yeu cau HS viet phuong trinh hoa hgc
minh hoa
Hogt dgng cua HS
Phuong trinh hoa hgc
2AI + Fe203 ^ ^ AI2O3 + 2Fe
Mg + CO2 ^ ^ MgO + CO
2Al+2NaOH+2H20^2NaA102 + 3H2
Hogt dgng 7
III DAY DIEN HOA CUA KIM LOAI
1 Cap oxi hoa- khu* cua kim loai
GV yeu cau HS
- Viet qua trinh nhuong, nhan electron
ciia cac kim loai va ion sau: Cu, Ag, Fe,
Ag Cu , Fe
- Cho biet vai tro ciia cac chat trong
ban phan img
GV giai thieu: Dang oxi hoa va dang
khir ciia ciing mgt nguyen to tao nen
cap oxi hoa-khir cua kim loai:
Bilu diln: Dang oxi h o a /
/ Dang khu Yeu cau HS viet cac cap oxi hoa- khir
cho cac nguyen to kim loai tren
GV bo sung: Ngoai cap tren con mgt s6
cap dac biet nhu: ^ ^ ' / ^ ^ j ^ ^ ' / ^ ^
HS thao luan cho ket qua
HS viet cac cap oxi hoa khir:
A g V C u - y F e ^ y / A g ' / C u ' / F e
21
Trang 22Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
2 So sanh tinh chat cua cac cap oxi
hoa-khu-GV lam thi nghiem 1: Cho mgt 1 it bgt
Cu vao dung dich AgN03 lac kT sau mgt
thod gian cho HS quan sat yeu cau HS:
- Neu hien tugng
- Viet phuang trinh dang ion thu ggn
- Nhan xet ve tinh oxi hoa, tinh khir
ciia cac ion kim loai va kim loai
GV Nhac lai thi nghiem: Cho mgt
thanh Fe vao dung dich CUSO4 loang
lac kl sau 1 thai gian cho HS quan sat
yeu cau HS
- Viet phuong trinh dang ion thu ggn
- Nhan xet ve tinh oxi hoa, tinh khir
ciia cac ion kim loai va kim loai
GV yeu cau HS sap xep:
- Tinh oxi hoa cua cac ion kim loai
theo chieu tang dan
- Tinh khir cua cac kim loai theo chieu
giam dan
GV nhan xet: Tir 2 thi nghiem tren ta
CO dugc thir tu ciia mgt so cap oxi hoa
khir Neu lam nhieu thi nghiem ta se c6
day dien hoa cua kim loai nhu sau
HS quan sat thi nghiem 1 va nhan xet:
Hien tugng: Thay dung dich xuat hien
2+
mau xanh nhat ciia Ion Cu dong thai thay xuat hien Ag kim loai
Phuong trinh hoa hgc
Cu + 2Ag^ -^ Cu^^ + 2Ag
Nhan xet:
- Cu CO tinh khir manh ban Ag
- Ag CO tinh oxi hoa manh hon Cu
Phuong trinh hoa hgc
Tinh khir Fe > Cu > Ag
Trang 23Hogt dgng cua GV Hogt dgng cda HS
3 Day dien hoa ciia kim loai
GV giai thieu khi so sanh nhieu cap oxi
hoa-khir ta co day dien hoa nhu sau:
r N_a^ M_r Al^^Zi^^Fi^Ni^^S^^Pb''
K Na Mg Al Zn Fe Ni Sn Pb
tfCif'Ag^Au^^
H2 Cu Ag Au
GV theo chieu miii ten thi tinh oxi hoa,
tinh khir bien doi the nao?
GV bo sung: Cap H /H2 la cap dua vao
de so sanh ngoai ra con c6 cap
Fe /Fe nam giira cap Cu va Ag
HS nhan xet tra lai
Tinh oxi hoa ciia ion kim loai tang
K Na Mg Al Zn Fe Ni Sn Pb FTof^Ag^Au^"
H2 Cu Ag Au Tinh khir ciia kim loai giam
4 Y nghia cua day dien hoa cua kim loai
GV giai thieu: Day dien hoa cua kim
loai cho phep du doan chieu cua phan
img giira 2 cap oxi hoa - khir theo quy
tac a (anpha):
Chat oxi hoa yeu Chat oxi hoa manh
Chat khir manh Chat khir yai
Phan img giira 2 cap oxi hoa - khir se
xay ra theo chilu, chat oxi hoa manh
nhit se oxi hoa chat khir manh nhat,
sinh ra chat oxi hoa yeu hon va chat
khir yeu hon
GV yeu cau HS lay vi du minh hoa
2+ 2+
Cho cap Fe /Fe va Cu /Cu
HS nghe giang va ghi bai
HS lay vi du minh hoa:
23
Trang 24Hogt dgng cua GV
GV luu y trong day dien hoa:
- Cac cap oxi hoa-khir xa nhau nhit
trong day dien hoa thi phan ung xay ra
truac
- Khi cho kim loai A vao dung dich
muoi B thi phan ung xay ra nhu thi
nao (neu c6 phan ting)?
GV chieu bai tap sau len man hinh cho
HS thao luan
Khi cho hSn hgp Mg, Zn vao dung dich
chiia cac mu6i Cu(N03)2, AgN03 Neu
thii tu cac phan img xay ra trong dung
HS thao luan cho ket qua
Thii ty cac kim loai trong day dien hoa
Zn + Cu^^ -^ Zn^^ + Cu
- Neu Ag hit thi Mg tac dung vai
Cu 2+
Mg + C u 2+ Mg^^ + C u Sau do CO thi CO phan ling nlu Mg hit
Zn + Cu^^ -^ Zn^^ + Cu
Trang 25Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
GV chieu cac bai tap sau len man hinh
cho HS thao luan ciing co noi dung bai
hgc:
Cau 1 Cho Al tir tir din du vao dung
djch hon hgp Cu(N03)2, AgN03,
Mg(N03)2, Fe(N03)3 thi thii tu cac ion
Cau 2 Hoa tan 20g hon hgp gom hai
kim loai Fe va Cu vao dung dich HCl
du Sau phan ung, co can dung dich
dugc 27,Ig chat ran The tich chat khi
thoat ra a dktc la
A 8,96lit B 4,48lit
C 2,241it D l,121it
Cau 3 Lan lugt cho timg kim loai Mg,
Ag, Fe va Cu (co so mol bang nhau),
tac dung vai lugng du dung dich
H2SO4 dac nong Khi phan ling hoan
toan thi the tich SO2 thoat ra it nhat
(trong ciing dk) la tir kim loai:
A Mg B Ag
C Fe D Cu
Hogt dgng 5
CUNG CO BAI VA BAI TAP VE NHA
HS quan sat theo luan cho ket qua
Trang 26D HU'aNG D A N G I A I BAI TAP TRONG SGK
"Ag* ="AgNo, = 0 , 3 1 = 0,3 (mol)
Dat Upg = x(mol) -^ n^, = 2x(mol)
Ta co: 56x + 27.2x = 5,5 -> x = 0,05 (mol)
Al + 3Ag* -^ Al^* + 3Ag Chat ran thu dugc sau phan ung gom Ag, Fe
m = 108.0,3 + 56.0,05 = 35,2 (gam)
E TU" LIEU THAM K H A O
D I giai thich cac li tinh ca ban cua kim loai co the dua vao thuyet "khi electron''
va thuyet vitng ndng lugng
1 Thuyit "khielectron"
Thuyet "khi electron" cho rang mang tinh the kim loai a the ran va long bao gom dong thai cac nguyen tir da bi ion hoa, tiic la cac nguyen tir da bi tach mgt phan cac electron hoa tri cua minh Cac electron hoa tri lien ket yeu vai cac hat nhan nguyen tir, trong do c6 mgt so chuyen dgng tu do de dang trong toan khoi kim loai, chuyen dgng hon loan nhu cac phan tir khi Vi the co the coi nhu co khi electron chuyen dgng trong mang tinh the kim loai Kieu lien ket giiia "khi
electron" vai cac nguyen tir va ion kim loai ggi ia lien ket kim logi
Gidi thich: Bing thuyet "khi electron" c6 the giai thich dinh tinh cac tinh chit li
hgc dac trung cua kim loai:
• Kim loai co anh kim vi "khi electron" trong cau triic tinh the kim loai tao ra cho kim loai kha nang phan chieu manh cac biic xa nhin thiy Mgt s6 kim loai CO mau vi chi hap thu mgt so biic xa va phan chieu mgt so biic xa nhin thay khac Dong co mau do vi no da hap thu cac biic xa ciing mau xanh
Trang 27• Kim loai din dien tit vi "khi electron"chuyln dgng tir hSn loan sang co huong khi lap mgt hieu dien thi a hai dau day din Dun nong, do dan dien giam vi tang su chuyin dgng hon loan cua "khi electron" va tang su dao dgng cua nguyen tir hay ion kim loai lam can su chuyen dgng co huong cua electron
• Kim loai din nhiet tit vi khi tang nhiet do a mgt chS thi a do nguyen tir va ion kim loai dao dgng manh, truyen sang cac electron tu do, roi tir cac electron tu do truyen sang cac nguyen tir va cac ion kim loai lan can Cir the dao dgng cua cac nguyen tir va cac ion trong toan khoi kim loai dugc tang cuong va trang thai nhiet cua khoi kim loai dugc thang bang nhanh chong
• Kim loai co tinh deo la nha "khi electron" lien kit cac tieu phan (nguyen tir
va ion kim loai) trong tinh the va chiing co the bi xe dich do chiu tac dung ciia mgt lire ca hgc
Han chi cua thuylt "khi electron" la khong thi giai thich dugc mgt each triet dl miic do khac nhau vl 4 tinh chit li hgc dac trung ciia kim loai va khong the giai thich dugc cac tinh chat li hgc rieng ciia moi kim loai
2 Thuyit viing ndng luffng
Thuylt vimg nang lugng dua tren co sa phuong phap obitan phan tir (MO), la thuylt hien dai co thi khic phuc nhimg thilu sot cua thuylt "khi electron" ve cau triic kim loai
Theo thuylt nay, kim loai rin hay long c6 ciu tnic tinh thi, nut mang la ion duang Cac obitan nguyen tir (AO) hoa tri cua cac kim loai dugc t l hgp thanh cac MO chung cho toan bg tinh thi Trong su hinh thanh phan tir hai nguyen tir, sir xen phu giiia 2 AO lien kit lam xuit hien 2 MO Khi mgt nguyen tir thii
ba dugc kit hgp vao phan tir nay thi co su hinh thanh 3 MO Nhu vay neu tinh thi kim loai gIm N nguyen tir (N = 6,023.10^^) thi su xen phii ciia N AO se cho ta N (MO) M6i MO ung vai mgt trang thai nang lugng xac dinh Vi so N rit lan, nen N trang thai xich lai gin nhau tao nen viing nang lugng Su khac nhau vl nang lugng ciia cac trang thai trong giai ban mgt vimg la vo ciing nho
be, chi bing khoang 10"^^ eV nen co thi coi viing nang lugng nhu mgt vach nang lugng lien tuc Cac MO cua viing nang lugng tuong tu nhu cac MO bat dinh xir khap tinh the kim loai
27
Trang 28Hinh 5.1 cho thay sa do hinh thanh cac miic nang lugng (tao ra vimg nang lugng khi tang s6 nguyen tir tuong tac)
E
1 2 4 8 16 N
Sa'db hinh th^nh cac vung nang lugng khi tang lien tuc
so nguyen tir trong tinh the kim loai
Su dien cac electron vao cac MO trong viing nang lugng xay ra theo thii tu nang lugng tang dan va theo nguyen li Pauli (moi MO toi da 2e co spin doi song) Vay neu tinh the gom N nguyen tir, cac viing nang lugng hinh thanh do sir xen phu cac AO s, p, d, f se chiia tii da 2N (vimg s), 6N (vimg p), ION (viing d) va 14N (viing f) electron Tuy thuoc vao cau hinh electron ciia nguyen tir va tinh doi xiing cua mang tinh the, viing chiia electron dam bao cho su lien
ket ggi la viing hod tri (viing chiia electron hoa tri) va viing trong tren viing hoa
tn ggi la viing ddn Neu viing hoa tri va viing dan khong xen phii nhau thi co mgt khoang gian doan ve nang lugng ggi la vung cdm 0 cac tinh the kim loai
thuang xay ra sir xen phu nhau cua viing hoa tri va vimg dan Trong chat ban dan viing cam co chieu rgng AE = 0,1 - 3,0 eV va trong chit dien moi (each dien) CO AE > 3,0 eV (xem hinh 5.2)
Cac electron hoa tri chuyen dgng tren cac MO chung cho toan bg tinh thi nen
CO tac dung rang buoc cac ion duong kim loai thanh mgt khoi
Gidi thich tinh chdt vdt li ciia kim logi:
• Theo thuyet vimg nang lugng, vi cac electron hoa tri chuyen dgng tren cac
MO cua viing hoa tri tao ra nhiing dam may electron da lam tang kha nang phan chieu va giam kha nang hap thu cac biic xa nhin thay ma kim loai co
anh kim Ciing vi co cac electron hoa tri chuyen dgng tren cac MO chung
ma lam cho toan bg tinh the luon luon lien ket vai ion duong thanh mgt khdi
ddu chiu dugc tac dung cua luc ca hgc ma kim loai co tinh deo
Trang 29Tinh dan dien va dan nhiet tit cua kim loai dugc giai thich nhu sau: cac kim loai dan dien tit nhit thuoc nhomTA va IB Nguyen tir ciia cac kim loai nay chi CO 1 electron hoa tri s nen viing nang lugng ciia tinh the kim loai moi chira 1/2 s l electron tii da Trong tinh thi chiia N nguyen tir thi co N (AGs) ciia lap ngoai ciing xen phii tao ra N (MO), lap thanh vimg nang lugng gIm
N mire Vi co N electron hoa tri nen so electron chi chiem N/2 miic (moi mire 2 electron) N/2 miic bi electron chiem tao thanh vimg hoa tri N/2 miic con lai dang tring tao thanh viing dan Cac miic bi chiem nam gan true tiep vai cac mire tring tao co hoi cho cac electron c6 the chuyen dich dugc duoi tac dung ciia dien truong Do do kim loai nhom IA va IB dan dien tot
Trong tinh thi kim loai nhom IIA va IIB su xen phii ciia cac AOs ciia N nguyen tir ciing tao ra vimg N mire Do moi nguyen tir co 2 electron s nen viing nay phai dugc xIp 2N electron nghTa la viing hoa tri da dirge dien dii Tuy nhien, cac AOp ben ngoai ciing xen phii nhau thanh cac MO tao ra viing nang lugng tring p vai 3N mire (viing dan) Hai vimg hoa tri s va vimg dan p xen phii nhau tao thanh viing lai hoa sp Cac electron cung chuyen dich true tilp theo cac mire ciia viing lai hoa sp khi co tac dung cua dien truong
Tuong tu vai cac nguyen t l chuyen tiep d (chang ban Cr 3d 4s ) Neu tinh thi gIm N nguyen tir thi kit qua ciia su xen phu eiia cac AOs lap ngoai ciing tao ra vimg s gIm N mire va cua AOd lap sat ngoai cimg tao ra vimg d gIm 5N miic Su xen phii cua 2 vimg s va d tao ra viing lai hoa ds gom 6N miic.Nguyen tir cua nguyen t l chuyen tiep nhu Cr chi co 6 electron hoa tri nen tinh thi N nguyen tir chi co 6N electron hoa tri va chi dien vao 6N/2 = 3N mire Vimg lai hoa ds con 3N mire trong nen kim loai chuyen tiep dan dien tot
Cac kim loai dan nhiet tit nho kha nang di chuyen tu do ciia cac electron hoa tri trong tinh thi va truyin nang lugng tir phin nong hon sang phan lanh ban Khi dun nong, dao dgng ciia cac nguyen tir tai cho bi dun nong tra nen manh ban, gay kho khan cho su chuyin dgng co huang ciia electron hoa tri
tu do theo chilu ciia dien truang hay tir phin nong den phin lanh Do do tinh din dien va dan nhiet cua kim loai giam khi nhiet do tang
Thuc nghiem cho thiy khoang 1 electron trong so cac electron hoa tri ciia nguyen tir kim loai gay ra tinh dan dien va dan nhiet, so electron hoa tri con
29
Trang 30lai tham gia tao lien ket cong hoa tri bSn giua cac nguyen tu kim loai Do do phan lan cac kim loai chuyen tiep co khoi lugng rieng, nhiet do nong chay, nhiet do soi va do cung Ion horn nhieu so vod cac kim loai khong chuydn tigp
Hoac Viing
d a n Vung hoa tri Kim loai
Vung d a n
Cac viing phii len
n h a u
v^'ung d a n
Vung cam r(
Vung hoa tri Vat each dien
n g
Viing d a n
i Viing cam h e p Viing hoa tri
• Khai niem ve hgp kim
• Tinh chat va ling dung cua hgp kim trong cac nghanh kinh tl quoc dan
3 Tinh cam, thai do
Co y thirc bao ve kim loai, chong an mon kim loai do hieu ro nguyen nhan va tac hai ciia hien tugng an mon kim loai
Trang 31B C H U A N B! C U A GV VA HS
• GV: Bang phu ve hinh bilu dien thi nghiem an mon dien hoa va ca che cua
su an mon dien hoa hgc dii vai sit (hoac thi nghiem mo phong)
• HS: On lai bai cii va xem truac bai hgp kim
C TI^N TRiNH DAY- HOC
Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
Hogt dgng 1
I KHAI NIEM
GV chieu len man hinh tranh anh hoac
cac mau vat sau va giai thieu:
- Manh duyra la hgp kim ciia Al, Cu,
Mn, Mg
- Thanh thep (1 mieng gang), la hgp
kim cua Fe, C
- Day chuyen, nhan, bong tai lam bang
vang tay la hgp kim ciia Au, Cu, Ag
Yeu ciu HS cho bilt: Thanh phan cua
cac hgp kim tren co gi giong va khac
nhau
Tir do neu khai niem hgp kim
GV bo sung:
- Hgp kim khong phai la hon hgp
thong thuang thu dugc khi trgn 2 chat
voi nhau Ma la san pham thu dugc khi
nung chay h6n hgp kim loai vai kim
loai hay kim loai vai phi kim
- Hgp kim co cau tao tinh thi va dugc
chia lam cac loai:
+ Tinh thi hon hgp
+ Tinh thi dung dich ran
+ Tinh thi hgp chit hoa hgc
HS quan sat thao luan va nhan xet:
Giong nhau: D I U C6 thanh phan la kim loai
Khac nhau: Ngoai kim loai do con co kim loai khac hay phi kim trong hgp kim
Khdi niim:
Hgp kim la vat lieu kim loai co chiia
them mgt hay nhilu nguyen to Nguyen
t l trong hgp kim co the la kim loai hoac phi kim
31
Trang 32Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
GV giai thieu:
- Tinh chat hoa hgc ciia hgp kim thi
thuang CO tinh chat cua cac don chit
cau tao nen hgp kim
Vi du: Hgp kim Cu-Zn thi co tinh chit
cua Cu va tinh chit cua Zn
- Tinh chat vat li: Co nhilu thay doi so
vai tinh chat ciia cac don chat
GV neu cae vi du sau ve don chat va
hgp chat
- Vang 99,99% dep nhjimg mIm,
nhirng do diing bang vang 99,99% de
meo va mon De khac phuc nhirng
nhugc diem do nguai ta diing hgp kim
ciia vang vai Ag, Cu de lam do trang
sirp va diic tien
- Do dan dien ciia Cu rat tot (diing thii
2 sau Ag) Do dan dien cua dong giam
nhanh neu co lan tap chat Do vay, day
dien la dong co tinh khilt vai 99,99%
- Nhiet do nong chay cua Sn (232°C)
Nhiet do nong chay ciia Pb (327.4°C)
-^ Nhiet do nong chay cua hgp kim
Sn-Pb(thilchan)la210°C;
Yeu cau HS nhan xet su bien doi tinh
chat vat li ciia hgp kim
Hogt dgng 2
II TINH CHAT
HS nghe giang va ghi bai
HS thao luan va nhan xet
- Hgp kim thuang ciing hon cac kim loai thanh phan
- Do dan dien ciia hgp kim giam nhieu
so vai kim loai don chat
- Nhiet do nong chay ciia hgp kim giam
so vai kim loai don chat
Trang 33Hogt dgng ciia GV Hogt dgng cua HS
Hogt dgng 3
III iTNG DUNG
GV Chieu len man hinh tranh, hinh anh
bang powerpoint giai thieu vl nhiing
ling dung ciia hgp kim
HS ghi bai
- Thep khong gi (thep inox): Fe(74%)-Ni(8%)-Cr(18%): Cbl tao dung cu y te, nha bep
- Thep Mn rat ben, chiu dugc va dap manh, dimg de che tao duong ray xe lira, may nghien da
- Thep W-Mo-Cr rat cimg dii a nhiet
do cao, diing che tao luoi dao cat ggi kim loai cho may tien, may phay
- Duyra hgp kim Al(95%), Cu(4%), Mn-Mg-Si(l%) Duyra nhe gin nhu nhom nhung lai rat cimg, cimg gip 4 lan nhom tire gan bang thep ma lai nhe bang 1/3 thep Duyra ben Dimg lam vat lieu che tao may bay, 6 to
Hogt dgng 4
CUNG CO BAI VA BAI TAP VE NHA
GV chieu cac bai tap sau len man hinh
cho HS thao luan ciing co noi dung bai
hgc:
Bai 1 Cho hgp kim gom ba kim loai A,
'B, C CO khoi lugng 2,17g tac dung hit
vai dung dich HCl tao ra 1,68lit khi H?
(dktc) jChoi lugng muoi clorua trong
dung dich sau phan img la
Trang 34Hogt dgng cua GV
Bai 2 Cho 2,55g hgp kim dang bgt X
gom Al, Fe, Cu phan img vai dung did
NaOH du, thu dugc l,681it H2 (dktc),
dung dich B va chit rin C Cho C tac
dung vai HCl du sinh ra 0,2241it khi H2
(dktc), dung dich E va chat ran F
Thanh phan phan tram ve khoi lugng
cua AI, Fe, Cu trong hgp kim
Bai tap ve nha: 1, 2, 3, 4, (SGK)
D HU'ONG D A N G I A I B A I TAP TRONG SGK
2 Phuang trinh hoa hgc:
Ag + 2HNO3 -^ AgNOs + NO2 + H2O
AgN03 + HCl ^ AgCI^ + HNO3 Theo (1) va (2) ta c6 UAg = 0,00277 (mol)
- %A^J''-':''^'\m% = 59,,3%
(1) (2)
22,4 = 0,04(mol)
Trang 35Ggi X, y la so mol cua Zn va Fe Ta co he phuong trinh:
|65x + 56y = 2,33 Jx = 0,01 [x + y = 0,04 " ^ | y = 0,03
• Khai niem an mon va cac dang an mon chinh
• Cach bao ve cac do dung may moc bang kim loai, hgp kim
HS hiiu:
Ban chit ciia qua trinh an mon la qua trinh oxi hoa khir trong do kim loai bi oxi hoa thanh ion duong
2 KT nang
Van dung kiln thirc hiiu bilt vl pin dien hoa hgc dugc de giai thich hien tugng
an mon dien hoa hgc
3 Tinh cam, thai do
Co y thiic bao ve kim loai, chong am mon kim loai do hieu ro nguyen nhan va tac hai cua hien tugng an mon
Trang 36C TltN TRiNH DAY- HOC
Hogt dgng 1
I KHAI NIEM
GV cho HS nghien cim SGK va yeu
cau HS neu
- Khai niem su an mon
- Ban chat ciia su an mon kim loai
GV giai thieu: Trong cugc song,
chiing ta quan sat thuang thay: Do
dung bang sat, thep sau mgt thofi
gian sir dung bi gi set, khi bi gi set
CO con la thep nira khong?
Tir do dan dat HS di den khai
niem:+ Ban chat cua sir an mon kim
loai
+ Cac dang an mon kim loai
HS nghien ciiu SGK va nhan xet
- Khdi niim: Su an mon kim loai la sir pha
buy kim loai hoac hgp kim do tac dung ciia cac chat trong moi truong xung quanh
- Bdn chdt ciia sir an mon kim loai: Kim
loai bi oxi hoa thanh ion duong
M - ^ M ne
Hogt dgng 2
II CAC DANG AN MON KIM LOAI
1 An mon hoa hoc
GV cho HS nghien cim SGK va yeu
cau HS neu:
- An mon hoa hgc la gi?
- Cho vi du ve: Su an mon hoa hgc
thuang xay ra a dau?
HS nghien cim SGK va nhan xet
An mdn hod hoc la qua trinh oxi hoa - khir,
trong do cac electron cua kim loai dugc chuyen true tiep den cac chat trong moi truang
- Thuang xay ra a: Lo dot, noi hai, chi tiet ciia dgng ca dot
- Dimg hop nhom dung xa phong, giim
Trang 37Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
2 An mon dien hoa hoc
a) Khdi niim
GV lam thi nghiem: Nhiing thanh
kem va thanh dong khong tilp
vod nhau vao coc dung dung
H2SO4 loang N l i thanh kem
thanh dong bang day dan cho di
mgt von ke
Cho HS quan sat yeu ciu HS
- Neu hien tugng
- Giai thich
- Ket qua thi nghiem
xuc dich vai qua
GV nhan xet trong thi nghiem tren
thi Zn bi an mon theo kieu an mon
dien hoa hgc va tir do yeu cau HS
neu khai niem an mon dien hoa hgc
HS quan sat thi nghiem
- Hiin tugng: Kim von ke quay, chimg to
CO dong dien chay qua Thanh Zn bi mon dan, a thanh Cu co bgt khi thoat ra
+ 0 dien cue duong (catot), ion H ciia dung dich H2SO4 nhan electron bien thanh nguyen tir H roi thanh phan tir H2 thoat ra: 2H^ + 2e ^ H2t
Ket qua Circ am: thanh Zn
Zn -^ Zn^*+2e
Cue duong: thanh Cu 2H" + 2e^- Hjt Ket qua thanh Zn bi an mon
HS thao luan cho nhan xet:
An mdn dien hod la qua trinh oxi hoa
-khir, trong do kim loai bi an mon do tac dung cua dung dich chat dien li va tao nen dong electron chuyen dai tir cue am din cue duong
37
Trang 38Hogt dgng cua GV Hogt dgng cua HS
GV bo sung: can phan biet an mon
hoa hgc va an mon dien hoa hgc:
An mon dien hoa hgc co tao ra dong
dien gian tiep qua day dan hoac
dung dich dien li
b) An mon diin hod cdc hop kim sdt trong khong khi dm
GV giai thieu:
- Trong khong khi am, tren be mat
cua sat luon c6 mgt lap nuac rat
mong da hoa tan O2 va khi CO2
trong khi quyen, tao thanh mgt
dung dich chat dien li
- s i t va cac tap chat (chii yeu la
cacbon) ciing tiep xiic vai dung
dich do tao nen vo so pin rat nho
ma sat la anot (cue am) va cacbon
la catot (cue duong)
GV huong dan HS viet cac qua
trinh cho nhan electron a cac dien
cue va neu ket qua ciia su an mon
HS vilt cac qua trinh duai su dilu khien cua GV
2+
- Tai anot, sat bi oxi hoa thanh ion Fe
Fe -^ Fe + 2e Cac electron dugc giai phong chuyen dich den catot
- Tai viing catot, O2 hoa tan trong nuac bi khir thanh ion hidroxit:
O2 + 2H2O + 4e -> 40H^
- Kit qua ciia qua trinh Cue am: tinh the Fe Circ duong: tinh the C
Fe -^ Fe^^+2e 02+2H20+4e^ 40H^
Trang 39Hogt dgng cda GV Hogt dgng cua HS
GV bo sung: Khi tan vao dung dich
dien li thi ion Fe c6 them cac qua
trinh tao gi sit:
Fe^^ + 20H" -> Fe(0H)2
4Fe(OH)2+02(kk)+2H20 ->
4Fe(OH)3 Fe(0H)3 P'''"^"^ )Fe203.xH20
Gisat
c) Dieu kiin xay ra sif an mon diin
GV chuyen tiep tir: Thi nghiem
thanh Cu va thanh Zn trong H2SO4
va sir mo ta qua trinh an mon gang
thep Yeu cau HS thao luan duai sir
dieu khien cua GV de neu dieu kien
ciia su an mon dien hoa hgc
GV luu y cho HS: Thieu mgt trong
ba dieu kien tren se khong xay ra su
an mon dien hoa
GV giai thieu cau tao cua pin dien
hoa tuan theo dieu kien an mon
dien hoa hoc
Vat bang gang, thep (hgp kim ciia Fe, C, )
bi an mon theo kieu dien hoa
hod hgc
HS thao luan cho ket qua
- Cac dien cue phai khac chat nhau, c6 the
la cap 2 kim loai khac nhau hoac cap kim loai vod phi kim
- Cac dien cue phai tiep xuc true tiep hoac gian tiep vai nhau qua day dan
- Cac dien cue cimg tiep xuc vai dung dich chat dien li
Hogt dgng 3
III CHONG AN MON KIM LOAI
GV neu tac hai ciia su an mon dien
hoa (hay cho HS dgc SGK)
GV neu nguyen tac cua phuong
phap chong an mon dien hoa la
ngan can 1 trong 3 dieu kien an
mon dien hoa hgc yeu cau HS de
HS thao luan cho cac phuang phap:
- Ngan cho vat lieu tiep xuc ciing voi 1 dung dich dien li
39
Trang 40Hogt dgng cua GV
xuat cac phuang phap chong an
mon
Hogt dgng cua HS
- Khong cho 2 vat lieu tiep xuc vai nhau
- Dimg vat lieu khac dl thay the vat lieu can bao ve
L PhiroTig phap bao ve be mat
GV chia nhom HS:
Yeu cau HS nhom 1: Neu cac HS nhom 1 thao luan cho kit qua:
phuang phap bao ve bl mat, cho vi Dimg nhung chit bin vimg doi vai moi
truang de phii ngoai mat nhung do vat bang kim loai nhu boi dau ma, son, ma, trang men,
Vi du: Sat tay la sat dugc trang thiec, ton la
sat dugc trang kem Cac do vat bang sat thuong dugc ma niken hay crom
2 PhiroTig phap dien hoa
du minh hoa
Yeu cau HS nhom 2: Neu cac
phuang phap dien boa de bao ve
kim loai, cho vi du minh hoa
GV bo sung: ngoai 2 phuang phap
tren thi nguai ta con dimg:
- Chat kim ham (chat ire che) lam
cham qua trinh an mon
- Sir dung cac vat lieu khong an
mon nhu inox de thay the
HS nhom 2 thao luan cho ket qua:
Noi kim loai can bao ve vai mgt kim loai boat dgng hon de tao thanh pin dien hoa va kim loai boat dgng ban bi an mon, kim loai kia dugc bao ve
Vi du: De bao ve vo tau bien lam bang thep
va vo tau (phan chim duai nuac), ong thep dan nuac, dan dau, dan khi dot a duai dit, nguai ta lap vao mat ngoai cua thep nhirng khoi kem Ket qua la kem bi nuac bien hay
dung dich chat dien li a trong dat an mon
thay cho thep