Đặc điểm của chung của tôm sú Nguồn gốc, phân bố, hình thái giải phẫu, phân loại, tập tính sinh sống, sinh sản, giá trị kinh tế của một số loài thủy sản phổ biến ở địa phương: Cá rô phi,
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SÓC TRĂNG
KHOA TỰ NHIÊN TỔ SINH-KTNN
HỌC PHẦN
THUỶ SẢN
Trang 2TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SÓC TRĂNG
KHOA TỰ NHIÊN TỔ SINH-KTNN
THỦY SẢN
2t
Trang 4Nội dung
1 Đặc điểm sinh học của cá nước ngọt
– Đặc điểm sinh học chung của cá nước ngọt
– Đặc điểm sinh học của 1 số loài cá nuôi
phổ biến ở địa phương
2 Đặc điểm của chung của tôm sú
(Nguồn gốc, phân bố, hình thái giải phẫu, phân loại, tập tính sinh sống, sinh sản, giá trị kinh tế của một số loài thủy sản phổ biến ở địa phương: Cá rô phi, cá chắm, cá mè, cá tra, tôm sú, …)
Trang 5ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá
nứơc ngọt ở Việt Nam 1.1 Đặc điểm sinh học chung của các
loài cá kinh tế nứơc ngọt 1.2 Đặc điểm sinh học của một số loài
cá nuôi phổ biến:
1.2.1 Cá Chép 1.2.2 Cá Trắm cỏ 1.2.3 Cá Rô phi 1.2.4 Cá Tra
1.2.5 Cá Basa
Trang 61.Nêu đặc điểm sinh học chung của các loài cá kinh tế nứơc ngọt
2 Nêu đặc điểm sinh học của một số loài cá nuôi phổ biến
- Cá Chép
- Cá Trắm cỏ
- Cá Rô phi
- Cá Tra
- Cá Basa
Trang 7- Phần lớn cá có kích thứơc nhỏ và
trung bình
- Tuổi thọ thấp
- Sức sinh sản phụ thuộc vào đặc
tính của từng loài
- Mùa đẻ thường tập trung vào các
tháng xuân hè
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 8ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
- Có cấu trúc tuổi đơn giản,
thành thục sớm, sức sinh sản cao, đẻ nhiều đợt nên lớn
nhanh, khả năng tái sản xuất quần thể lớn
- Thức ăn của các loài cá là thực
Trang 91.2.1 Cá chép
a Phân bố
- Phân bố rộng, phổ biến là ở ao,
hồ, ruộng.
- Cá chép được nuôi phổ biến
nhất là cá chép trắng ở Miền Bắc.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 10
Cá chép
Trang 111.2.1 Cá chép
b Sinh sản
- Cá chép thành thục sau một năm.
- Cá đẻ vào khoảng 3-4 giờ sáng.
- Một năm đẻ hai lần, tháng 1-4 (mùa
chính), và tháng 8-9 (mùa phụ)
- Trứng đẻ dính vào giá thể chìm trong
Trang 121.2.1 Cá chép
c Tính ăn và sinh trưởng
– Cá con 3-4 ngày tuổi dài 6-7, 2 mm, sống
ở tầng nước trên – 4-6 ngày tuổi dài từ 7, 2-7, 5 mm, sống ở
tầng giữa, ăn sinh vật phù du
– Đến 8-10 ngày tuổi cá dài 14, 3-19 mm,
các vây bắt đầu hoàn chỉnh, có vẩy sống
ở tầng đáy, ăn sinh vật đáy, mùn bả hữu
cơ và một ít sinh vật phù du
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 13ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.3 Cá trắm cỏ
a Phân bố
- Cá Trắm Cỏ phân bố ở Trung Á,
Trung Quốc đảo Hải Nam, lưu vực sơng Amua
- Hiện nay cá Trắm Cỏ là đối tượng
nuơi phổ biến nhất là với các tỉnh Trung Du miền núi.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 14Cá trắm cỏ
Trang 15Cá trắm cỏ
Trang 16Cá trắm cỏ
Trang 17Cá trắm cỏ
Trang 19ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.3 Cá trắm cỏ
b Sinh sản
– Cá Trắm Cỏ thường phát dục khi đạt 2
đến 3 tuổi
– Mùa đơng tuyến sinh dục thừơng ở giai
đọan II-III, sang tháng 3 đến tháng 4 tuyến sinh dục phát triển nhanh sang giai đoạn III-IV,
– Tuyến sinh dục đạt cực đại vào thạng 5
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 20ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.3 Cá trắm cỏ
– Mùa vụ sinh sản nhân tạo cá Trắm Cỏ
thường từ tháng 3 đến tháng 8.
Trắm Cỏ từ tháng 6 đến tháng 7.
nổi.
sông và nở thành cá bột.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 21ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.3 Cá trắm cỏ
c Tính ăn
– Sau khi nở được 3 ngày, cá bột
dài khoảng 7mm, bắt đầu ăn trùng bánh xe, ấu trùng không đốt và thực vật phù du
– 2-3cm bắt đầu ăn mầm non thực
Trang 22ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.3 Cá trắm cỏ
c Tính ăn
– Khi cá dài 3-10cm có thể nghiền nát
thực vật bậc cao và chuyển sang ăn thực vật bậc cao
– Cá Trắm Cỏ sử dụng tốt thức ăn
nhân tạo, tuy nhiên nếu cho thức ăn nhiều tinh bột cá sẽ béo và chậm
Trang 23ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.3 Cá trắm cỏ
d Sinh trưởng
- Ương cá bột mật độ cao 180-200 /m3
trong 25-30 ngày cá đạt chiều dài
3-3, 1cm, nặng 140-240mg
- Cá thịt 1 năm tuổi đạt 1kg 2 năm
tuổi đạt 2kg 3 năm có thể đạt
9-1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 24ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
– Có hai loài : Rô phi đen và rô phi
vằn nhập từ Đài Loan (1973)
– Ngoài hai loài phổ biến trên còn
có một số loài rô phi xanh được lai tạo để tạo cá rô phi toàn đực, nuôi thành cá thương phẩm.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 25Cá Rô phi v n ằ
Cá Rô phi v n ằ Cá Rô phi en
Cá Rô phi đỏ
Trang 26ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
a Đặc điểm hình thái
– Cá rô phi đen: có màu tối đen,
bụng xám bạc, cỡ nhỏ.
– Cá rô phi vằn
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 27ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
a Đặc điểm hình thái
– Cá rô phi vằn + Màu hồng tím, vẩy sáng sáng bóng, có
9-12 sọc đen sẫm song song với nhau từ đuôi xuống bụng.
+ Vây đuôi có sọc đen sậm, vây lưng có
sọc trắng chạy trên nền xám, viền vây lưng và vây đuôi có màu hồng nhạt
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 28ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
- Chịu được oxi hòa tan thấp, hàm lượng
hữu cơ cao do cá có khả năng hô hấp bằng da
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 29ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
c.Tính ăn
– Cá nhỏ ăn sinh vật phù du
– Cá trưởng thành ăn mùn bã hữu
cơ, sinh vật phù du, sinh vật đáy, ấu trùng côn trùng…
– Khẩu phần ăn bằng 2, 5-5% trọng
lượng cơ thể.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 30ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
– Cá rô phi có khả năng tiêu hóa và
hấp thụ 70-80% tảo lục, tảo lam.
– Quá tình di chuyển thức ăn từ
mịêng đến hậu môn mất 7 giờ.
– Trong thời kì ấp trứng và nuôi con,
cá cái thường nhịn ăn
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 31ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
- Miệng khá rộng, hướng lên trên, răng
hàm ngắn, nhiều và không thành hàng
- Lược mang ngắn, có 26-30 cái răng,
răng hàm hầu hai tấm.
- Thực quản ngắn dạ dày nhỏ
- Ruột dài và xoắn nhiều vòng
- Các loài cá rô phi có chiều dài ruột khác
Trang 32ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
d Đặc điểm sinh trưởng và phát triển
– Tốc độ sinh trưởng phụ thuộc điều kịên
nuôi và thức ăn.
– Cá rô phi đen lớn nhanh đến tháng 3-4,
cá rô phi vằn lớn nhanh đến tháng 5-6.
– Cá rô phi vằn lớn nhanh hơn rô phi đen
– Cá đực lớn nhanh hơn cá cái.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 33ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SA
1.2.4 Cá Rô phi
e Đặc điểm sinh sản
thành thục sinh dục sớm.
tháng nở, có khi 2 tháng, cá rô phi vằn từ 5-6 tháng sau khi nở.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 34ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
e Đặc điểm sinh sản
những ngày trời quá lạnh và quá nóng
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 35ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
e Đặc điểm sinh sản
Phân biệt đực cái
- Đến tuổi phát dục, cá đực khoác bộ áo
cưới, cá cái thì có bụng to hơn cá đực.
- Cá còn nhỏ cỡ 6-6 cm + Cá đực có hai lỗ, lỗ phía trước là lỗ hậu
môn, phía sau là rãnh huỵêt
+ Cá cái có ba lỗ, trước là lỗ hậu môn, sau là
lỗ niệu và giữa là lỗ sinh dục.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 36ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
e Đặc điểm sinh sản
Mức độ đẻ trứng
- Mỗi lần đẻ 1000-2000 trứng
- Trong buồng trứng có 5 lứa
trứng, cá đẻ từng lứa một
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 37Hình Phân biệt đực cái cá rô phi
Hình 3: Phân biệt đực cái cá rô phi
5.3 Tập tính sinh sản
Trang 38Ðặc điểm
do ngậm trứng và con
đuôi sặc sỡ có màu hồng hặc hơi đỏ
huyệt Ðầu thoát lỗ niệu sinh dục dạng lồi,
hình nón dài và nhọn
Dạng tròn, hơi lồi
và không nhọn như
ở cá đực
Trang 39ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
e Đặc điểm sinh sản
- Trứng có màu vàng, hình quả
lê, chiều cao khoảng 2-3 mm,
- Trứng được ấp trong mịêng cá
mẹ ở nhiệt độ 23-25 0 C
- Sau 3-5 ngày thì cá nở.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 40ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Rô phi
e Đặc điểm sinh sản
chảo
một lúc.
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 41ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Tra
a Phân bố
– Có thể sống ở mọi tầng nước
– Thích vùng nhiệt độ ấm
– Chịu được + oxi thấp + pH=4-5
Trang 42Cá Tra
Cá vồ
Trang 43Cá Tra
Trang 45Cá tra giống
Trang 46ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Tra
b Tính ăn
– Đây là loài cá ăn tạp
– Cá trong tự nhiên ăn các ĐV
– Cá nuôi ăn thức ăn hỗn hợp,
Trang 47Cá Tra giống trong sàng ăn
Trang 48ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Tra
c Sinh sản
4-5th.
vực sông lớn, trứng dính
theo dòng nước
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 49ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.4 Cá Tra
d Sinh trưởng
nặng 3-3, 5kg/con.
8-10kg có thể đẻ 3-6 vạn trứng/con.
e Giá trị kinh tế : dễ nuôi, cho sản lượng
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 51ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.6 Cá Basa
a Đặc điểm
– Da trần, đầu bằng trán rộng, mắt
to, râu mép dài
– Sống ở mọi tầng nước
– Thích nhiệt độ ấm
Trang 52Cá ba sa
Trang 53Cá Basa
Trang 54ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.6 Cá Basa
b Phân bố
– Loài cá này phân bố tự nhiên ở
Aán độ, Thái Lan, Mianma, Inđônexia
– Cá có nhiều ở sông Tiền và
sông Hậu, khi lũ về cá con xâm nhập vào các kênh, rạch, ao, đìa
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 55– Cá nuôi trong 6 tháng đạt 0.5kg
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 561.2.6 Cá Basa
c Dinh dưỡng
– Cá Ba Sa ăn tạp chủ yếu là
thức ăn động vật
– Cá rất phàm ăn, kiếm ăn chủ
yếu vào ban đêm
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 57ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.6 Cá Basa
e Sinh sản
– Cá có thể thành thục sau 2 năm
– Mỗi cá cái đẻ trung bình khoảng
30000 trứng
– Tỉ lệ thụ tinh và tỉ lệ nở đạt 90-100%
– Đến mùa sinh sản cá tìm đến nơi nước
chảy mạnh để sinh sản
Trang 58ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.6 Cá Basa
f Giá trị kinh tế
– Cá thịt ngon rất được ưa chuộng
– Hiện nay cá cung cấp chủ yếu
cho thị trường là cá nuôi
1.Đặc điểm sinh học của một số loài cá nứơc ngọt ở Việt Nam
Trang 60ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
1.2.1 Cá chép 12.3 Cá trắm cỏ 1.2.4 Cá rô phi 12.5 Cá tra
Trang 611.Nêu đặc điểm của chung của tôm sú?
2 Em nêu những hiểu biết của em về tôm sú.
Trang 62ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
Nguồn gốc
Phân bố
Hình thái giải phẫu
Phân loại
Tập tính sinh sống
Khả năng thích nghi
Đặc điểm dinh dưỡng
Sinh sản
2 Đặc điểm của chung của tôm sú
Trang 63ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
Nguồn gốc
Thu c gi ng Tôm he- ộ ố Penaeus monodon
Phân bố
Vùng nhiệt đới
Hình thái giải phẫu
- Vỏ dày xanh đen
- Chủy có 6-8 gai, dưới chủy 2-3 gai
- Vỏ đầu ngực có 3 gai
2 Đặc điểm của chung của tôm sú
2.1.
Vùng
phân
bố
Trang 64ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
- Sống ở môi trường nước lợ
- Sống đáy
- Vùi mình trong cát
- Lột xác để lớn
- Săn mồi mạnh vào ban đêm
2 Đặc điểm của chung của tôm sú
Trang 65ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
Trang 66ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
- Ăn tạp Ăn tạp
- Loại thức ăn tùy giai đoạn
- Bắt mồi mạnh vào chiều tối
2 Đặc điểm của chung của tôm sú
Trang 67ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỦY SẢN
- Ra biển để giao vĩ và đẻ
- Đẻ lúc gần sáng
- Số lượng trứng tùy kích thước tôm mẹ
- Các giai đoạn phát triển
+ Naupilus + Zoea
+ Mysis + Postlarva + Juvenile
+ Tôm thiếu niên
2 Đặc điểm của chung của tôm sú
Trang 68Trứng cá dinh trong rễ lục bình