giao an sinh 11 ca nam

Giáo án sinh học 11 chương trình cơ bản. Chương I: CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG.Bài 1: SỰ HẤP THỤ NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở RỄ.I. MỤC TIÊU BÀI HỌC.1. Kiến thức: Mô tả được cấu tạo của hệ rễ thích nghi với chức năng hấp thụ nước và ion khoáng. Phân biệt được cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây.2. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh.3. Thái độ: Giải thích một số hiện tượng thực tế liên quan đến quá trình hút nước.II. CHUẨN BỊ1. Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 1.1, 1.2, 1.3 SGK,máy chiếu.2. Học sinh: SGK, đọc trước bài ở nhà.III. PHƯƠNG PHÁP: Diễn giảng, vấn đáp, hoạt động nhóm.IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.

Trang 1

TUẦN TIẾT TÊN BÀI DẠY

Phần IV – SINH HỌC CƠ THỂ Chương I: Chuyển hóa vật chất và năng lượng

A - Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật

Bài 1 Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ

02 Bài 2 Vận chuyển các chất trong cây

02 03 Bài 3 Thoát hơi nước

04 Bài 4 Vai trò của các nguyên tố khoáng

03 05 Bài 5: Muc I và mục III- Bài 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật

06 Muc IV và mục V Bài 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật ( tt )

04 07 Bài 7 Thực hành: Thí nghiệm thoát hơi nước và thí nghiệm về vai trò của

phân bón

08 Bài 8 Quang hợp ở thực vật

05 09 Bài 9 Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4, CAM

* Luyện tập

06 10 Bài 10, 11 Anh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đến quang hợp, Quang

hợp và năng suất cây trồng

* Luyện tập

07 11 Bài 12 Hô hấp ở thực vật

12 Bài 13 Thực hành – Phát hiện diệp lục và Carôtenoit

08 13 Bài 14 Thực hành – Phát hiện hô hấp ở thực vật

14 Kiểm tra 1 tiết

09

15

B – Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở động vật

Bài 15 Tiêu hóa ở động vật

16 Bài 16, 17 Tiêu hóa ở động vật( tt ) Hô hấp ở động vật

17 Bài 18 Tuần hoàn máu

11 18 Bài 19 Tuần hoàn máu ( tt)

19 Bài 20 Cân bằng nội môi

12 20 Bài 21 Thực hành – Đo một số chỉ tiêu sinh lý ở người

27 Bài 28 Điện thế nghỉ, điện thế hoạt động và sự lan truyền sung thần kinh

16 28 Bài 29 Điện thế nghỉ, điện thế hoạt động và sự lan truyền sung thần

Trang 2

35 Chương III: Sinh trưởng và phát triển

A – Sinh trưởng và phát triển ở thực vật

Bài 34 Sinh trưởng ở thực vật

20 36 Bài 35 Hoocmôn ở thực vật

21 37 Bài 36 Phát triển ở thực vật có hoa

Bài 37 Sinh trưởng và phát triển ở động vật

24 39 Bài 38 Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật

25 40 Bài 39 Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật(tt)

26 41 Bài 40 Thực hành – Xem phim về sinh trưởng và phát triển ở động vật

27 42 Kiểm tra 1 tiết

28

43

Chương IV: Sinh sản

A – Sinh sản ở thực vật

Bài 41 Sinh sản vô tính ở thực vật

29 44 Bài 42 Sinh sản hữu tính ở thực vật

30 45 Bài 43 Thực hành – Nhân giống vô tính ở thực vật bằng giâm, chiết, ghép

Bài 44 Sinh sản vô tính ở động vật

32 47 Bài 45 Sinh sản hữu tính ở động vật

33 48 Ôn tập học kì II

34 49 Kiểm tra học kì II

35 50 Bài 46 Cơ chế điều hòa sinh sản

36 51 Bài 47 Điều khiển sinh sản ở động vật và sinh đẻ có kế hoạch ở người

37 52 Bài tập chương IV

2

Trang 3

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1 Kiến thức:

- Mô tả được cấu tạo của hệ rễ thích nghi với chức năng hấp thụ nước và ion khoáng

- Phân biệt được cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh.

3 Thái độ: Giải thích một số hiện tượng thực tế liên quan đến quá trình hút nước.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 1.1, 1.2, 1.3 SGK,máy chiếu.

2 Học sinh: SGK, đọc trước bài ở nhà.

III PHƯƠNG PHÁP: Diễn giảng, vấn đáp, hoạt động nhóm.

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.

1 Ổn định tổ chức lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu rễ là cơ quan hấp

thụ nước:

GV: Chỉ giới thiệu cơ quan hấp thụ nước và

ion khoáng chủ yếu là ở rễ qua hệ thống lông

hút dày đặc ở rễ

* Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ chế hấp thụ

nước và muối khoáng ở rễ cây.

GV: yêu cầu HS dự đoán sự biến đổi của tế

bào khi cho vào 3 cốc đựng 3 dd có nồng độ

ưu trương, nhược trương và đẳng trương →

- Ghi tên các con đường vận chuyển nước và

các ion khoáng vào vị trí có dấu “?” trong sơ

- GV: giới thiệu mối tương tác giữa môi

trường và rễ trong quá trình hấp thụ nước

I RỄ LÀ CƠ QUAN HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG.

II CƠ CHẾ HẤP THU NƯỚC VÀ ION KHOÁNG Ở RỄ.

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào

tế bào lông hút.

a Hấp thụ nước:

Nước được hấp thụ liên tục từ đất vào tế bào lông hút theo cơ chế thụ động(thẩm thấu): đi từ môi trường nhược trương vào môi trường ưu trương trong tế bào long hút cây nhờ sự chênh lệch áp suất thẩm thấu

- Theo 2 con đường:

+ Con đường gian bào: Từ lông hút → khoảng gian bào → mạch gỗ

+ Con đường tế bào chất: Từ lông hút → tế bào sống → mạch gỗ

Trang 4

Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức

và các ion khoáng

4 Củng cố: Nêu sự khác biệt giữa hấp thụ nước và các muối khoáng? Làm thế nào để cây có thể

hấp thụ nước và các muối khoáng thuận lợi nhất?

5 Dặn dò:

- Học bài, trả lời câu hỏi SGK

- Đọc trước bài 2

V RÚT KINH NGHIỆM:

Tuần…… Ngày soạn: … / /……….

Tiết Ngày dạy :… /……/……….

4

Trang 5

- Mô tả được cấu tạo của cơ quan vận chuyển

- Thành phần của dịch vận chuyển

- Động lực đẩy dòng vật chất di chuyển

3 Thái độ: Tích cực học tập, bảo vệ và chăm sóc cây xanh.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Tranh vẽ hình 2.1, 2.2, 2.3, 2.5 SGK,Máy chiếu.

2 Học sinh: SGK, đọc trước bài học.

IV TIẾN HÀNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.

2 Kiểm tra bài cũ:

- GV treo sơ đồ hình 1.3, yêu cầu 1 HS lên chú thích các bộ phận cũng như chỉ ra con đường xâm nhập của nước và ion khoáng từ đất vào mạch gỗ của rễ?

- Nêu sự khác biệt giữa hấp thụ nước và các muối khoáng? Giải thích vì sao các loài cây trên cạn không sống được trên đất ngập mặn

HS: Quan sát hình 2.1, nghiên cứu thông tin

SGK → trả lời câu hỏi

GV: Nhận xét, bổ sung → kết luận.

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu mục 2, trả lời câu

hỏi:

- Hãy nêu thành phần của dịch mạch gỗ?

HS: Nghiên cứu mục 2 → trả lời câu hỏi.

GV: Cho HS quan sát hình 2.3 trả lời câu hỏi:

- Hãy cho biết nước và các ion khoáng được vận

chuyển trong mạch gỗ nhờ những động lực nào?

HS: nghiên cứu mục 3 → trả lời câu hỏi.

* Hoạt động 2: Tìm hiểu dòng mạch dây.

GV: Yêu cầu HS quan sát hình 2.2, 2.3, đọc

SGK, trả lời câu hỏi

- Mô tả cấu tạo của mạch dây?

- Vai trò của tế bào ống rây và tế bào kèm?

- So sánh cấu tạo của mạch rây và mạch gỗ?

HS: Quan sát hình 2.2, 2.3 và thông tin SGK để

I DÒNG MẠCH GỖ

1 Cấu tạo của mạch gỗ.

- Mạch gỗ gồm các tế bào chết được chia thành

2 loại: quản bào và mạch ống

- Các tế bào cùng loại không có màng và các bào quan tạo nên ống rỗng dài từ rễ đến lá- Dòng vận chuyển dọc

- Các tế bào xếp sát vào nhau theo cách lỗ ben của tế bào này khớp với lỗ bên của tế bào kia-Dòng vận chuyển ngang

- Thành mạch gỗ được linhin hóa tạo mạch gỗ bền chắc

2 Thành phần của dịch mạch gỗ.

Thành phần chủ yếu gồm: Nước, các ion khoáng, ngoài ra còn có các chất hữu cơ được tổng hợp ở rễ

3 Động lực đẩy dòng mạch gỗ

- Lực đẩy(Áp suất rễ)

- Lực hút do thoát hơi nước ở lá

- Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ

II DÒNG MẠCH RÂY

1 Cấu tạo của mạch rây

- Mạch rây gồm các tế bào sống, không rỗng được chia thành 2 loại: Tb ống rây và tb kèm

- Tế bào ống rây là loại tế bào chuyên hóa cao

Trang 6

Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cơ bản

trả lời

GV: Thành phần của dịch mạch dây?

HS: Nghiên cứu thông tin SGK → trả lời câu

hỏi

GV: Động lực vận chuyển?

HS: Nghiên cứu thông tin SGK → trả lời câu

hỏi

GV: nhận xét, bổ sung → kết luận.

GV: Từ đó nêu điểm khác nhau giữa dòng mạch

gỗ và dòng mạch dây?

HS: Thảo luận nhóm để trả lời.

cho sự vận chuyển

- Tế bào kèm nằm cạnh tế bào ống rây, cung cấp năng lượng cho tế bào ống rây

2 Thành phần của dịch mạch rây.

Dịch mạch rây gồm:

- Đường saccarozo( 95%), các aa, vitamin, hoocmon thực vật, ATP…

- Một số ion khoáng sử dụng lại, nhiều kali làm cho mạch rây có pH từ 8.0-8.5

3 Động lực của dòng mạch rây.

- Là sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá: nơi tổng hợp saccarôzơ)có áp suất thẩm thấu cao và các cơ quan chứa( rễ, hạt: nơi saccarôzơ được sử dụng, dự trữ) có áp suất tháp hơn

4 Củng cố:

- Vì sao khi ta bóc vỏ quanh cành cây hay thân cây thì một thời gian sau ở chỗ bị bóc phình to ra?

Sự hút nước từ rễ lên lá qua những giai đoạn nào?

5 Dặn dò

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc thêm: “Em có biết” và đọc trước bài 3.

- Làm thí nghiệm sau quan sát hiện tượng và giải thích

- Thí nghiệm: Lấy 1 bao polyetilen trắng bao quanh 1 cành nhỏ có lá của cây trồng trong chậu hoặc ngoài vườn rồi cột miệng bao lại, để 1 ngày sau đó quan sát

V RÚT KINH NGHIỆM:

6 Ngày duyệt……….……

Duyệt của tổ trưởng:

Đỗ Thị Kim Thoa

Trang 7

Bài 3: THOÁT HƠI NƯỚC

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Nêu được vai trò của thoát hơi nước đối với đời sống thực vật

- Mô tả được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước

- Trình bày được cơ chế đóng mở lỗ khí của khí khổng và các tác nhân ảnh hưởng đến quá trình thoát hơi nước

3 Thái độ : Tích cực trồng cây và bảo vệ cây xanh ở trường học, nơi ở và đường phố.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 3.1, 3.2,3.4 SGK.

2 Học sinh : SGK, đọc trước bài học.

- Trình bày cấu tạo, thành phần dịch vận chuyển và động lực của dòng mạch gỗ

- Nêu sự khác biệt mạch gỗ và mạch rây

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của thoát

hơi nước.

GV : giới thiệu cơ quan thoát hơi nước chủ

yếu của cây là lá

- Hãy cho biết thoát hơi nước là gì ?

- Vai trò của thoát hơi nước ?

HS : trả lời câu hỏi.

GV : nhận xét, bổ sung → kết luận.

* Hoạt động 2: Tìm hiểu thoát hơi nước qua

lá.

GV: Yêu cầu HS đọc số liệu ở bảng 3.1, quan

sát hình 3.1, 3.2, 3.3→ trả lời câu hỏi:

- Em có nhận xét gì về tốc độ thoát hơi nước

ở mặt trên và mặt dưới của lá cây ?

- Những cấu trúc tham gia nào tham gia vào

quá trình thoát hơi nước ở lá?

HS : Đọc số liệu, quan sát hình → trả lời câu

hỏi

GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời câu

hỏi:

- Có mấy con đường thoát hơi nước? Đặc

diểm của các con đường đó

- Trong các con đường thoát hơi nước

kể trên con đường nào là chủ yếu ?

HS: Nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi.

I VAI TRÒ CỦA THOÁT HƠI NƯỚC.

- Thoát hơi nước tạo lực hút đầu trên của dòng mạch gỗ

- Thoát hơi nước làm khí khổng mở, cho CO2 khuếch tán vào lá cung cấp cho quá trình quang hợp

- Thoát hơi nước làm làm giảm nhiệt độ bề mặt lá

II THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ.

1 Cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước.

Đặc điểm của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước:

+ Khí khổng: Gồm 2 tế bào đóng hình htạ đậu,

vách trong dày hơn vách ngoài tạo lỗ khí khổng

+ Tầng cutin (không đáng kể): Do tế bào biểu bì

của lá tiết ra bao phủ bề mặt lá(trừ khí khổng)

2 Hai con đường thoát hơi nước: qua khí khổng và qua cutin.

- Con đường qua khí khổng (chủ yếu):

+ Khi no nước, vách mỏng của tế bào khí khổng căng ra → vách dày cong theo → lỗ khí mở ra

+ Khi mất nước, vách mỏng hết căng → vách dày duỗi → lỗ khí đóng

- Con đường qua cutin: Hơi nước từ các khoảng

gian bào của thịt lá qua lớp cu tin để ra ngoài

Trang 8

* Hoạt động 3: Các tác nhân ảnh hưởng

đến quá trình thoát hơi nước.

GV: Cho HS đọc mục III, trả lời câu hỏi:

- Quá trình thoát hơi nước của cây chịu ảnh

hưởng của những nhân tố nào?

HS: Nghiên cứu mục III → trả lời câu hỏi.

* Hoạt động 4: Tìm hiểu cân bằng nước và

tưới tiêu hợp lí cho cây trồng.

GV: giải thích cây có cơ chế tự điều hòa về

nhu cầu nước, cơ chế này điều hòa việc hút

vào và thải ra Khi cơ chế điều hòa không

thực hiện được cây không phát triển bình

thường

III CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC.

+ Nước + Ánh sáng + Nhiệt độ, gió và một số ion khoáng IV CÂN BẰNG NƯỚC VÀ TƯỚI TIÊU HỢP LÍ CHO CÂY TRỒNG - Cân bằng nước được tính bằng sự so sánh lượng nước do rễ hút vào và lượng nước thoát ra - Tưới nước hợp lí cho cây trồng dựa vào: Đặc điểm di truyền, pha sinh trưởng, phát triển của cây, loại cây, đặc điểm đất, thời tiết - Chỉ tiêu sinh lí chuẩn đoán về nhu cầu nước của cây: Áp suất thẩm thấu, hàm lượng nước, sức huát nước của lá 4 Củng cố: Cây thoát hơi nước qua bộ phận nào? Trình bày cơ chế đóng mở khí khổng 5 Dặn dò - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc thêm: “Em có biết” và đọc trước bài 4 V RÚT KINH NGHIỆM:

Tuần…… Ngày soạn: … / /……….

Tiết Ngày dạy :… /……/……….

8

Trang 9

- Nêu được các khái niệm: nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu, nguyên tố đại lượng và nguyên tố vi lượng

- Trình bày được vai trò đặc trưng nhất của các nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu

- Liệt kê được các nguồn cung cấp dinh dưỡng cho cây, dạng phân bón cây hấp thụ được

3 Thái độ : Khi bón phân cho cây trồng phải hợp lí, bón đúng và đủ liều lượng Phân bón phải ở

dạng dễ hòa tan

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 4.1, 4.2, 4.3 SGK.

- Thoát hơi nước có vai trò gì? Tác nhân chủ yếu nào điều tiết độ mở của khí khổng?

- Thế nào là cân bằng nước? Tưới tiêu cho cây trồng cần chú ý những vấn đề gì?

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức cơ bản

* Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên tố dinh

dưỡng khoáng thiết yếu trong cây.

GV: cho HS quan sát hình 4.1, trả lời câu hỏi:

- Hãy mô tả thí nghiệm, nêu nhận xét và giải

GV: Yêu cầu HS dựa vào mô tả của hình 4.2

và hình 5.2→ trả lời câu hỏi:

- Hãy giải thích vì sao thiếu Mg lá có vệt màu

+ Không thể thay thế được bởi bất kì nguyên

- Tham gia cấu tạo chất sống

- Điều tiết quá trình trao đổi chất, các hoạt động sinh lý trong cây:

+ Thay đổi đặc tính lý hóa của keo nguyên sinh chất

+ Hoạt hóa enzim, làm tăng hoạt động trao đổi chất

+ Điều chỉnh quá trình sinh trưởng của cây

- Tăng tính chống chịu của cây trồng

Trang 10

* Hoạt động 3: Nguồn cung cấp các nguyên

tố dinh dưỡng khoáng cho cây.

GV: cho HS đọc mục III, phân tích đồ thị 4.3,

trả lời câu hỏi :

- Vì sao nói đất là nguồn cung cấp chủ yếu

các chất dinh dưỡng khoáng?

- Dựa vào đồ thị trên hình 4.3, hãy rút ra nhận

xét về liều lượng phân bón hợp lí để đảm bảo

cho cây sinh trưởng tốt nhất mà không gây ô

nhiễm môi trường

HS: nghiên cứu mục III, quan sát đồ thị hình

4.3 → trả lời câu hỏi

GV: nhận xét, bổ sung → kết luận.

III NGUỒN CUNG CẤP CÁC NGUYÊN TỐ DINH DƯỠNG KHOÁNG CHO CÂY

1 Đất là nguồn cung cấp chủ yếu các chất khoáng cho cây.

- Trong đất các nguyên tố khoáng tồn tại ở 2

dạng: Hòa tan và không hòa tan

- Cây chỉ hấp thụ các muối khoáng ở dạng hòa tan

2 Phân bón cho cây trồng.

- Bón không hợp lí với liều lượng cao quá mức cần thiết sẽ:

+ Gây độc cho cây

+ Ô nhiễm nông sản

+ Ô nhiễm môi trường đất, nước…

- Tùy thuộc vào loại phân, giống cây trồng để bón liều lượng cho phù hợp

4 Củng cố:

-Thế nào là nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu? Vai trò của chúng?

- Nếu bón quá nhiều phân nitơ cho cây làm thực phẩm có tốt không ? Tại sao ?

5 Dặn dò :

- Đọc thêm: “Em có biết” và đọc trước bài 5

Trang 11

Bài 5: DINH DƯỠNG NITƠ Ở THỰC VẬT

- Nêu được vai trò của nitơ trong đời sống của cây

- Nêu được các nguồn nitơ cung cấp cho cây

- Nêu được các dạng nitơ cây hấp thụ được từ đất

3 Thái độ : Có ý thức bảo vệ và chăm sóc cây trồng hợp lí.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 5.1, 5.2, SGK.

- Thế nào là nguyên tố khoáng dinh dưỡng thiết yếu trong cơ thể thực vật?

- Vì sao cần phải bón phân hợp lí cho cây trồng ?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò sinh lí

của nguyên tố nitơ.

GV : Cho HS quan sát hình 5.1, 5.2, trả

lời câu hỏi:

- Em hãy mô tả thí nghiệm, từ đó rút ra

nhận xét về vai trò của nitơ đối với sự

phát triển của cây?

HS: Quan sát hình → trả lời câu hỏi.

* Hoạt động 2: Tìm hiểu nguồn cung

cấp nitơ tự nhiên cho cây.

GV : Cho nghiên cứu mục III, trả lời câu

I VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ.

- Vai trò chung: Nitơ cần cho sự sinh trưởng và phát

triển của cây

- Vai trò cấu trúc: Nitơ là thành phần của prôtêin,

enzim, côenzim axit nucleic, diệp lục, ATP… trong cơ thể thực vật

- Vai trò điều tiết : Nitơ tham gia điều tiết các quá

trình trao đổi chất trong cơ thể thực vật, cung cấp năng lượng và điều tiết trạng thái ngậm của các phân tử prôtêin trong tế bào chất

II NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY

1 Nitơ trong không khí

- Nitơ phân tử (N2) – cây không hấp thụ được, nhờ VSV có định thành NH3- cây hấp thụ

- Nitơ ở dạng NO, NO2 gây đọc cho cây

2 Nitơ trong đất :

Nitơ trong đất tồn tại ở 2 dạng:

+ Nitơ khoáng(NO3- và NH4 ) - cây hấp thụ trực tiếp

+ Nitơ hữu cơ (xác sinh vật) - cây không hấp thụ trực tiếp được, nhờ VSV đất khoáng hóa thành NO3- và NH4+

Trang 12

4 Củng cố:

- Nitơ có vai trò gì đối với cây xanh?

- Nêu các dạng nito trong đất và các dạng nito mà cây hấp thụ được

5 Dặn dò:

- Đọc mục “Em có biết” và đọc trước bài 6

12

Trang 13

Bài 6: DINH DƯỠNG NITƠ Ở THỰC VẬT (tiếp theo)

- Trình bày được các con đường cố định và vai trò của quá trình cố định nitơ bằng con đường sinh học đối với thực vật và ứng dụng thực tiễn trong ngành trồng trọt

- Nêu được mối liên hệ giữa liều lượng phân đạm hợp lí với sinh trưởng và môi trường

3 Thái độ : Biết ứng dụng những kiến thức đã học và thực tiễn trồng trọt.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 6.1, 6.2, SGK.

- Vì sao thiếu nitơ trong môi trường dinh dưỡng, cây không thể phát triển bình thường được?

- Nêu các con đường đồng hóa nitơ trong mô thực vật ?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu Quá trình

đồng hóa nitơ trong mô thực vật.

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục IV,

* Hoạt động 2 : Tìm hiểu phân bón với

năng suất cây trồng và môi trường.

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu mục V, trả

lời câu hỏi :

- Qua trình amon hóa:

Nitơ hữu cơ VK amon hóa NH4+

- Quá trình nitrat hóa:

NH4+ Nitrôsôna NO2 Nitrôbacter NO3

* Trong đất còn xảy ra quá trình phản nitrat hóa gây mất nitơ trong đất

NO3- vk phản nitrat hóa N2

2 Quá trình cố định nitơ phân tử.

- Con đường hóa học cố định nitơ:

N2 + H2 → NH3

- Con đường sinh học cố định nitơ: do các VSV thực hiện

+ Nhóm VSV sống tự do: Vi khuẩn lam

+ Nhóm VSV sống cộng sinh: các vi khuẩn thuộc

chi Rhizobium…

IV PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG

VÀ MÔI TRƯỜNG.

1 Bón phân hợp lí và năng suất cây trồng.

Bón phân: Đúng loại, đủ lượng đúng nhu cầu của

giống, đúng thời điểm, đúng cách

2 Các phương pháp bón phân:

- Bón qua rễ: Bón lót, bón thúc

- Bón qua lá

Trang 14

3 Phân bón và môi trường: Lượng phân bón dư

thừa thay đổi tính chất lí hóa của đất, ô nhiễm nông phẩm, ô nhiễm môi trường

4 Củng cố: Vì sao khi trồng các cây họ đậu người ta chỉ cần bón 1 lượng phân đạm rất ít?

Thế nào là bón phân hợp lí?

5 Dặn dò:

- Đọc thêm: “Em có biết”, chuẩn bị thực hành.

Trang 15

Bài 7: THỰC HÀNH: THÍ NGHIỆM THOÁT HƠI NƯỚC

VÀ THÍ NGHIỆM VỀ VAI TRÒ CỦA PHÂN BÓN.

I MỤC TIÊU THỰC HÀNH.

Sau khi học xong bài này học sinh cần:

- Làm được thí nghiệm phát hiện thoát hơi nước ở 2 mặt lá

- Làm được các thí nghiệm để nhận biết sự có mặt của các nguyên tố khoáng đồng thời vẽ được hình dạng đặc trưng của các nguyên tố khoáng

- Hạt lúa đã nảy mầm 2 - 3 ngày

- Chậu hay cốc nhựa

- Thước nhựa có chia mm

- Tấm xốp đặt vừa trong lòng chậu có khoan lỗ

- Ống đong dung tích 100ml

- Đũa thủy tinh

- hóa chất: Dung dịch dinh dưỡng (phân NPK) 1g/lit

III PHƯƠNG PHÁP: vấn đáp, hoạt động nhóm.

IV NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH.

- Chia lớp thành 4 nhóm:

1 Thí nghiệm 1: So sánh tốc độ thoát hơi nước ở hai mặt lá.

- Dùng 2 miếng giấy có tẩm coban clorua đã sấy khô đạt lên mặt trên và mặt đưới của lá

- Đặt tiếp 2 lam kính lên cả mặt trên và mặt đưới của lá, dùng kẹp, kẹp lại

- Bấm đồng hồ để tính thời gian giấy chuyển từ màu xanh sang màu hồng

2 thí nghiệm 2: Ngiên cứu vai trò của phân bón NPK.

- Mỗi nhóm 2 chậu:

+ Một chậu TN (1) cho vào dung dịch NPK

+ Một chậu đối chứng (2) cho vào nước sạch

Cả 2 chậu đều bỏ tấm xốp có đục lỗ, xếp các hạt đã nảy mầm vào các lỗ, rễ mầm tiếp xúc với nước

- Tiến hành theo dõi cho đến khi thấy 2 chậu có sự khác nhau

Trang 16

Nhóm Ngày, giờ Tên cây, vị trí

của lá

Thời gian chuyển màu của giấy

coban clorua

Giải thích vì sao có sự khác nhau giữa 2 mặt lá

2 Thí nghiệm 2

Mạ lúa Đối chứng (nước)

Thí nghiệm (dung dịch NPK)

VI RÚT KINH NGHIỆM:

16

Trang 17

Bài 8: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

- Nêu được khái niệm quang hợp

- Nêu được vai trò quang hợp ở thực vật

- Trình bày được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng quang hợp

- Liệt kê được các sắc tố quang hợp

3 Thái độ : Trực quan, thảo luận và hỏi đáp.

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 8.1, 8.2, SGK, phiếu học tập.

2 Học sinh: SGK, Đọc trước bài ở nhà.

1 Ổn địnhtổ chức lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra bài tường trình thực hành của HS?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm

quang hợp ở cây xanh.

GV : Cho quan sát hình 8.1, trả lời câu

hỏi:

- Em hãy cho biết quang hợp là gì?

- Viết phương trình tổng quát

HS : Quan sát hình → trả lời câu hỏi.

GV : Cho HS nghiên cứu mục I.2, kết

hợp với kiến thức đã học trả lời câu hỏi

- Em hãy cho biết vai trò của quang

GV : Yêu cầu HS quan sát hình 8.2

- Lá có cấu tạo ngoài thích nghi với chức

năng quang hợp ntn ?

GV : yêu cầu HS quan sát hình 8.3, hoàn

I KHÁI QUÁT VỀ QUANG HỢP Ở THỰC VẬT.

1 Quang hợp là gì ?

- Quang hợp là quá trình trong đó năng lượng ánh sáng mặt trời được lá hấp thụ để tạo ra cacbonhidrat và oxy từ khí cacbonic vàH2O

- Phương trình tổng quát :

6 CO 2 + 12 H 2 O ASMT , DL C 6 H 12 O 6 +6O 2 + 6 H 2 O

2 Vai trò của quang hợp.

- Cung cấp thức ăn cho mọi sinh vật, nguyên liệu cho công nghiệp và dược liệu cho y học

- Cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống

- Điều hòa không khí

II LÁ LÀ CƠ QUAN QUANG HỢP.

1 Hình thái của lá thích nghi với chức năng quang hợp.

- Đặc điểm hình thái giải phẩu bên ngoài :

+ Diện tích bề mặt lớn : hấp thụ được nhiều ánh sáng mặt trời

+ Trong lớp biểu bì của mặt lá có khí khổng giúp cho khí CO2 khuếch tán vào bên trong lá đến lục lạp

2 Lục lạp là bào quan quang hợp.

Trang 18

thành PHT :

Các bộ phận

của lục lạp Cấu

tạo Chức năng

Màng

Tilacoit

Chất nền

HS : Quan sát hình 8.3→ hoàn thành

PHT

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục II 3

SGK, trả lời câu hỏi :

- Em hãy nêu các loại sắc tố của cây, và

vai trò của chúng trong quang hợp

HS : Nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi.

- Màng tilacoit là nơi phân bố hệ sắc tố quang hợp, nơi xảy ra các phản ứng sáng

- Xoang tilacoit là nơi xảy ra các phản ứng quang phân li nước và quá trình tổng hợp ATP trong quang hợp

- Chất nền(strôma) là nơi xảy ra các phản ứng tối

3 Hệ sắc tố quang hợp.

- Hệ sắc tố quang hợp gồm : + Diệp lục a hấp thu năng lượng ánh sáng chuyển thành năng lượng trong ATP và NADPH

+ Các sắc tố phụ (Carotenoit) hấp thụ và truyền năng lượng cho diệp lục a

- Sơ đồ hấp thụ và truyền năng lượng ánh sáng : Carotenoit → Diệp lục b → Diệp lục a → Diệp lục a ở trung tâm

4 Củng cố: Mô tả sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của lá?

5 Dặn dò::

- Đọc thêm: “Em có biết”, đọc trước bài 9.

Trang 19

Bài 9: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT C3, C4 và CAM

- Phân biệt được pha sáng và pha tối ở các nội dung sau: sản phẩm, nguyên liệu, nơi xảy ra

- Phân biệt được các con đường cố định CO2 trong pha tối ở các nhóm thực vật C3, C4 và CAM

- Giải thích được phản ứng thích nghi của nhóm thực vật C4 và CAM đối với môi trường sống ở vùng nhiệt đới và hoang mạc

3 Thái độ : Khám phá kiến thức khoa học, bảo vệ cây xanh và môi trường sống.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 9.1, 9.2, 9.3, 9.4 SGK.

III PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, hoạt động nhóm

IV TIẾN HÀNH TỔCHỨC DẠY HỌC.

GV : Cho quan sát hình 9.1, mục I.1 hoàn

thành PHT, trả lời câu hỏi:

- Pha sáng diễn ra ở đâu, những biến đổi

nào xảy ra trong pha sáng?

- Nguyên liệu và sản phẩm của pha sáng ?

→ Thế nào là pha sáng của quang hợp ?

HS : Quan sát hình, nghiên cứu SGK →

trả lời câu hỏi

GV : Cho HS nghiên cứu mục I.2, quan

sát hình 9.2, 9.3, 9.4 trả lời câu hỏi :

- Pha tối ở thực vật C3 diễn ra ở đâu, chỉ rõ

nguyên liệu, sản phẩm của pha tối ?

- Chu trình Canvin gồm những giai đoạn

nào ? Diễn biến ở mỗi giai đoạn

HS : Nghiên cứu mục I.2, quan sát hình

→ trả lời câu hỏi

* Hoạt động 2: Tìm hiểu lá là cơ quan

quang hợp.

GV : yêu cầu HS nghiên cứu mục II, quan

sát hình 9.2, 9.3, 9.4 → trả lời câu hỏi :

I THỰC VẬT C3

1 Pha sáng

- Diễn ra ở tilacoit

- Nguyên liệu : nước, ánh sáng

- Trong pha sáng diễn ra quá trình quang phân li nước

Ánh sáng2H2O 4H+ + 4e + O2 Diệp lục

- Sản phẩm: ATP, NADPH và O2

* Kết luận: Pha sáng là pha chuyển hóa năng lượng

của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thành năng lượng của các liên kết hóa học trong ATP và NADPH

2 Pha tối.

- Diễn ra ở chất nền của lục lạp(strôma)

- Cần CO2 và sản phẩm của pha sáng ATP và NADPH

- Pha tối được thực hiện qua chu trình Calvin Gồm 3 giai đoạn :

+ Giai đoạn cố định CO2

+ Giai đoạn khử APG thành AlPG( một phần

AlPG tổng hoạp nên C6H12O6)

+ Giai đoạn tái sinh chất nhận ban đầu là điP

Ri-1,5 Sản phẩm : Cacbohidrat

II THỰC VẬT C 4 :

- Gồm một số loài thực vật sống ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới như: mía, rau dền, ngô, cao lương, kê…

Trang 20

- Hãy rút ra những nét giống nhau và khác

nhau giữa thực vật C3, C4?

- Quá trình quang hợp ở thực vật C4 diễn

ra như thế nào ?

HS: Nghiên cứu mục II → hoàn thành

PHT, trả lời câu hỏi

* Hoạt động 3 : Tìm hiểu thực vật CAM

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu mục III, trả

lời câu hỏi:

- Pha tối của thực vật CAM diễn ra ntn ?

Chu trình CAM có ý nghĩa gì đối với thực

vật ở vùng sa mạc

- Pha tối ở thực vật C3, C4 và CAM có

điểm nào giống và khác nhau?

HS: Nghiên cứu mục II → trả lời câu hỏi

GV: Nhận xét, bổ sung → kết luận

- Thực vật C4 có các ưu việt hơn thực vật C3: Cường

độ quang hợp cao hơn, điểm bù CO2 thấp hơn, điểm bảo hòa ánh sáng cao hơn, nhu cầu nước thấp hơn, thoát hơi nước thấp hơn

- Pha tối gồm chu trình cố định CO2 tạm thời (chu trình C4)và tái cố định CO2 theo chu trình Calvin Cả

2 chu trình này đều diễn ra vào ban ngày và ở 2 nơi khác nhau trên lá( Hình 9.3)

III THỰC VẬT CAM:

- Gồm những loài mọng nước sống ở các sa mạc,

hoang mạc và các loài cây trồng như dứa, thanh long

- Khí khổng đóng vào ban ngày và mở vào ban đêm

- Ph tối gồm :Chu trình C4 (cố định CO2) diễn ra vào ban đêm lúc khí khổng mở và giai đoạn tái cố định CO2 theo chu trình Calvin diễn ra vào ban ngày Cả 2 chu trình diễn ra ở một loại mô

4 Củng cố:

- Nguồn gốc của O2 trong quang hợp?

- Hãy chọn đáp án đúng:

1 Sả phẩm của pha sáng là:

a H2O, O2, ATP b H2O, ATP và NADPH

c O2, ATP và NADPH d ATP, NADPH và APG 2 Nguyên liệu được sử dụng trong pha tối là : a O2, ATP và NADPH b ATP, NADPH và CO2 c H2O, ATP và NADPH d NADPH, APG và CO2 5 Dặn dò: - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Ôn tập các kiến thức về quang hợp chuẩn bị luyện tập V RÚT KINH NGHIỆM:

20

Trang 21

*LUYỆN TẬP.

- Ôn tập các kiến thức về dinh dưỡng khoáng và quang hợp ở thực vật

- Vận dụng kiến thức đã học giải thích các hiện tượng và giải bài tập trắc nghiệm

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, khái quát.

3 Thái độ : Liên hệ thực tế, bảo vệ cây xanh và môi trường sống.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, câu hỏi trắc nghiệm.

2 Học sinh: SGK, ôn tập các bài học trước.

1 Ổn định lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ : Phân biệt pha sáng và pha tối trong quang hợp Thực vật C4 có ưu việt gì so với thực vật C3

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Ôn tập kiến thức về

dinh dưỡng Nitơ.

GV : Yêu cầu học sinh mô tả quá trình

đồng hóa nitơ trong mô thực vật dưới

dạng sơ đồ

HS : Hoạt động nhóm, thống nhất ý

kiến, đại diện nhóm lên viết sơ đồ

GV : Treo sơ đồ hình 6.1, yêu cầu học

sinh : Phân tích sơ đồ, mô tả quá trình

biến đổi nitơ trong đất và nitơ phân tử

- Thế nào là bón phân hợp lí ? Biện pháp

đó có tác dụng gì đối với năng suất cây

trồng và bảo vệ môi trường

HS : Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến

HS: Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến,

ghi vào bảng so sánh của mỗi nhóm và

trình bày trước lớp

I DINH DƯỠNG NITƠ

- Quá trình đồng quá trong mô thực vật:

+ Cố định nitơ phân tử bằng con đường sinh học

- Bón phân với năng suất cây trồng và bảo vệ môi trường

II QUANG HỢP Ở CÁC NHÓM THỰC VẬT.

- Thực vật C3:

+ Chất nhận CO2 đầu tiên: Ribulôzơ 1,5-diphotphat

+ Sản phẩm cố định đầu tiên: APG

+ Thời gian cố định: ban ngày

+ Không gian: trong lục lạp của mô dậu

- Thực vật C4:

+ Chất nhận CO2 đầu tiên: PEP+ Sản phẩm cố định đầu tiên: AOA và Axit malic

+ Thời gian cố định: ban ngày

+ Không gian: trong 2 loại lục lạp của mô giậu và tế bào bao quanh bó mạch

Trang 22

* Hoạt động 3 : Làm bài tập trắc

nghiệm

GV: Yêu cầu HS thảo luận và trả lời các

câu hỏi trắc nghiệm ở Sách bài tập trắc

nghiệm sinh học 11

HS: Thảo luận, thống nhất ý kiến trả lời.

+ Không gian: trong lục lạp của mô giậu

III BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Sách bài tập trắc nghiệm sinh học 11.

4 Củng cố:

- Phân biệt quang hợp ở các nhóm thực vật

- Vì sao quang hợp đóng vai trò quyết định đối với sự sống trên trái đất?

22

Ngày duyệt……….…… Duyệt của tổ trưởng:

Trang 23

HỢP VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG

- Nêu được ảnh hưởng của cường độ ánh sáng và quang phổ đến cường độ quang hợp

- Mô tả được mối phụ thuộc của cường độ quang hợp vào nồng độ CO2

- Nêu được vai trò của nước đối với quang hợp

- Trình bày được ảnh hưởng của nhiệt độ đến cường độ quang hợp

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

3 Thái độ :

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 10.1, 10.2, 10.3, 10.4 và 10.5 SGK.

2 Kiểm tra bài cũ : So sánh quang hợp ở thực vật C4 và CAM?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu ảnh hưởng của

các nhân tố ngoại cảnh đến quang hợp.

GV : Cho quan sát hình 10.1, mục I.1, trả

lời câu hỏi:

- Cường độ ánh sáng ảnh hưởng quang

hợp ntn?

HS : Quan sát hình, nghiên cứu SGK →

GV : Cho HS nghiên cứu mục I.2, quan

sát hình 9.2, 9.3, 9.4 trả lời câu hỏi :

- Pha tối ở thực vật C3 diễn ra ở đâu, chỉ rõ

nguyên liệu, sản phẩm của pha tối ?

HS : Nghiên cứu mục I.2, quan sát hình

→ trả lời câu hỏi

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục II,

quan sát hình 10.3 → trả lời câu hỏi :

- Em có nhận xét gì về quan hệ giữa nồng

độ CO2 và cường độ QH

HS: Nghiên cứu mục II, quan sát hình →

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu mục III, trả

lời câu hỏi:

- Vai trò của nước đối với QH?

HS: Nghiên cứu mục III → trả lời câu hỏi.

GV: yêu cầu HS nghiên cứu mục IV, V,

I ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NGOẠI CẢNH ĐẾN QUANG HỢP.

- QH diễn ra mạnh ở vùng tia đỏ và tia xanh tím

+ Tia xanh tím kích thích sự tổng hợp các aa, prôtêin+Tia đỏ xúc tiến quá trình hình thành cacbohidrat

3 Nước.

- Cây thiếu nước đến 40-60% quang hợp giảm mạnh hoặc ngừng trệ

- Khi thiếu nước cây chịu hạn có thể duy trì quang hợp

ổn định hơn cây trung sinh và cây ưa ẩm

Trang 24

trả lời câu hỏi:

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu mục VI, trả

lời câu hỏi:

- Ý nghĩa của việc trồng cây dưới ánh

sáng nhân tạo?

HS: Nghiên cứu mục VI → trả lời câu

hỏi

* Hoạt động 2: Tìm hiểu quang hợp và

năng suất cây trồng.

GV: Vì sao quang hợp quyết định năng

suất cây trồng?

Làm thế nào để tăng năng suất cây trồng?

HS: Nghiên cứu thông tin SGK và kiến

thức thực tế để trả lời

hợp

5 Nguyên tố khoáng.

- Tham gia cấu thành enzim và diệplục

- Điều tiết độ mở của khí khổng

- Liên quan đến quang phân li nước

6 Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo.

- Khắc phục điều kiện bất lợi của môi trường

- Sản xuất rau sạch, nhân giống cây trồng

II QUANG HỢP VÀ NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG.

1 Quang hợp quyết định năng suất cây trồng.

- Quang hợp quyết định 90-95% năng suất cây trồng

- Năng suất sinh học

- Năng suất kinh tế

2 Tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang hợp.

- Tăng diện tích lá

- Tăng cường độ quang hợp

- Tăng hệ số kinh tế

4 Củng cố:

- Ngoại cảnh ảnh hưởng ntn đến quá trình QH?

- Vì sao thực vật thủy sinh lại có nhiều màu sắc?

5 Dặn dò::

- Ôn tập kiến thức về các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp

24

Trang 25

*LUYỆN TẬP.

- Ôn tập các kiến thức về các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật

- Vận dụng kiến thức đã học sản xuất và giải bài tập trắc nghiệm

3 Thái độ : Liên hệ thực tế, bảo vệ cây xanh và môi trường sống.

II CHUẨN BỊ

- Ánh sáng và nồng độ CO2 ảnh hưởng như thế nào đến quang hợp?

- Làm thế nào để tăng năng suất cây trồng?

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cơ bản

Hoạt động 1 – Quang hợp quyết định

năng suất cây trồng

- GV: Để nắm được các biện pháp tăng

năng suất cây trồng thông qua quang hợp

các em cần nắm một số khái niệm sau

- GV nêu thêm các VD như SGK mô tả,

có thể lấy thêm các thông số về kg phần

khô có giá trị và tổng kg khô của cơ thể

- Năng suất sinh học: Là tổng lượng chất khô tích luỹ

được mỗi ngày trên 1 ha gieo trồng trong suốt thời gian sinh trưởng

- Năng suất kinh tế: Là một phần năng suất sinh học

được tích luỹ lại trong các cơ quan (hạt, củ, quả, lá…) chứa các sản phẩm có giá trị kinh tế đối với con người của tường loài cây

Hoạt động 2 – Tăng năng suất cây trồng

thông qua sự điều khiển quang hợp

II LÀM THẾ NÀO ĐỂ TĂNG NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG.

Biện pháp

Đặc điểm

Tăng diện tích lá

Tăng cường độ quang

Nguyên nhân biện

pháp

- Lá là cơ quan quang hợp: chứa

hệ sắc tố, enzim, chứa các c

ất

- Cường độ quang hợp là chỉ số thể hiện hiệu suất hoạt động của bộ máy quang hợp Chỉ số đó ảnh hưởng quyết định đến sự tích luỹ chất khô và năng suất cây trồng

- Giúp các chát tích tụ được nằm nhiều trong bộ phận có giá trị, đỡ lãng phí

Trang 26

Cách tiến hành

- Bón phân, tưới nước hợp lý

- Thực hiện biện pháp kỹ thuật phù hợp với loài cây

- Tuyển chọn giống mới

- Thực hiện các biện pháp

kĩ thuật: cung cấp đủ nước, phân bón, chăm sóc

- Chọn giống cây có sự phân bố sản phẩm quang hợp vào các bộ phận có giá trị kinh tế

- Có biện pháp nông sinh hợp lý: Bón phân

Ý nghĩa

- Giúp tăng trị số

lá đạt tới giá trị cực đại

- Tăng năng suất cây trồng, tiết kiệm các chất cần thiết

4 Cũng cố: Giáo viên yêu cầu học sinh nêu tóm tắc các biện pháp làm tăng năng suất cây trồng.

26

Ngày duyệt……….……

Trang 27

Mô tả được mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp.

- Nêu được ví dụ về ảnh hưởng của nhân tố môi trường đối với hô hấp

3 Thái độ : Áp dụng kiến thức vào thực tiễn bảo quản nông sản.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 12.1, 12.2, 12.3,SGK.

2 Kiểm tra bài cũ : - Nêu các biện pháp tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang

hợp?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về

HH ở thực vật.

GV : yêu cầu HS quan sát hình 12.1

- Hãy mô tả TN Các TN a, b, c nhằm

chứng minh điều gì ?

- HH là gì ? Bản chất của hiện tượng

HH ?

- Viết pttq của quá trình HH ?

HS : Nghiên cứu quan sát hình → trả

lời câu hỏi

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục I.3

→ trả lời câu hỏi :

- Hãy cho biết HH có vai trò gì đối với

GV : yêu cầu HS quan sát hình 12.2

- Hãy cho biết ở cơ thể thực vật có thể

xảy ra con đường HH nào?

- Hoàn thành PHT

I KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT.

1 Hô hấp ở thực vật là gì ?

- Hô hấp ở thực vật là quá trình chuyển đổi năng lượng

của tế bào sống Trong đó, các phân tử cacbohidrat bị phân giải đến CO2 và H2O, đồng thời năng lượng được giải phóng và một phần năng lượng đó được tích lũy trong ATP

- Phương trình hô hấp tổng quát :

C 6 H 12 O 6 +6O 2 → 6 CO 2 + 6 H 2 O + NL(nhiệt +ATP)

2 Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật.

- Duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cây

- Cung cấp năng lượng dưới dạng ATP cho các hoạt động sống của cây

- Tạo ra các sản phẩm trung gian cho các quá trình tổng hợp các chất hữu cơ khác trong cơ thể

II CON ĐƯỜNG HÔ HẤP Ở THỰC VẬT.

1 Phân giải kị khí(Đường phân và lên men)

- Điều kiện : Xảy ra trong rễ cây khi bị nghập úng hay trong hạt khi ngâm vào nước hoặc trong các trường hợp cây ở điều kiện thiếu oxi

- Gồm 2 giai đoạn:

+ Đường phân : Là quá trình phân giải Glucozo đến axit piruvic (xảy ra trong tbc)

+ Lên men: chuyển hóa axit pyruvic thành rưựo êtilic

và CO2 hoặc thành axit lactic

2 Phân giải hiếu khí(Đường phân và hô hấp hiếu khí)

- Hô hấp hiếu khí gồm chu trình Crep và chuỗi chuyền

Trang 28

Điểm

hân biệt

HH kị khí

HH hiếu khí

Ôxi

Nơi xảy ra

Sản phẩm

Năng lượng

HS : Nghiên cứu quan sát hình → trả

lời câu hỏi, hoàn thành PHT

*Hoạt động 3 : Tìm hiểu về hô háp

sáng

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục III,

trả lời câu hỏi :

- HH sáng là gì?Hậu quả của HH sáng?

HS : Nghiên cứu SGK → trả lời câu

hỏi

*Hoạt động 4 : Tìm hiểu quan hệ

giữa HH với QH và môi trường

GV :

- Hãy cho biết QH và HH có mqh với

nhau ntn?

- Hãy khái quát về ảnh hưởng của môi

trường đối với HH của thực vật ?

HS : nghiên cứu SGK→ trả lời câu hỏi.

electron

+ Chu trình Crep diễn ra trong chất nền của ti thể Khi có oxi, axit piruvic đi từ tbc vào ti thể Tại đây axit piruvic chuyển hóa theo chu trình Crep và bị oxi hoá hoàn toàn

+ Chuỗi chuyền electron diễn ra ở màng trong ti thể Hiđrô tách ra từ axit piruvic trong chu trình Crep được chuyền đến chuỗi chuyền electron đến oxi để tạo ra nước và giải phóng năng lượng ATP Từ 2 phân tử axit piruvic, qua hô hấp giải phóng ra 6 CO2, 6 H2O và 36 ATP

- Ảnh hưởng: Gay lãng phí sản phẩm của quang hợp

IV MỐI QUAN HỆ GIỮA HÔ HẤP VỚI QUANG HỢP VÀ MÔI TRƯỜNG

- Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp

- Mối quan hệ giữa hô hấp và môi trường

4 Củng cố:

- Hô hấp hiếu khí có ưu thế gì so với hô hấp kị khí ?

- Phân biệt quá trình đường phân, chu trình Crep và chuỗi chuyền electron

5 Dặn dò:

- Trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “Em có biết”, đọc trước bài13

28

Trang 29

Bài 13: THỰC HÀNH PHÁT HIỆN DIỆP LỤC VÀ CARÔTENÔIT

I MỤC TIÊU BÀI THỰC HÀNH:

1 Kiến thức: Qua bài học này HV:

- Tiến hành được các thí nghiệm về phát hiện diệp lục và carôtenôit

- Xác định được diệp lục trong lá, carôtenôit trong lá già, trong quả và trong củ

2 Kỹ năng: Kỹ năng tiến hành thí nghiệm, kỹ năng hoạt động nhóm.

3 Thái độ:

- Phát triển tư tưởng duy vật biện chứng và tình yêu thiên nhiên, môn học

- Nâng cao tính tự giác, cố gắng vươn lên của HV

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Dụng cụ và hoá chất như SGK hướng dẫn.

2 Học viên:Chuẩn bị mẫu vật như SGK hướng dẫn.

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.

1 Ổn định tổ chức : Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra đầu giờ :

1 Hô hấp ở cây xanh là gì?

2 Hô hấp hiếu hí có ưu thế gì so với hô hấp kị khí?

3 Trong những trườn hợp nào thì diễn ra lên men ở cơ thể thực vật?

4 Hãy khái quát về ảnh hưởng của môi trường đối với hô hấp của cây xanh

3 Bài mới:

Hoạt động 1 – Làm thí nghiệm chiết

rút diệp lục.

* Nếu có phim GV có thể chiếu cho

HV xem các bước tiến hành, nếu

không GV sẽ nêu ra các bước cụ thể

6 Để các cốc chứa mẫu vật trong thời gian 20 – 25 phút

* Hoạt động 2 Làm thí nghiệm chiết

rút carôtenôit

* Cách tiến hành như với thíu nghiệm

1 (Từ bước 1 đến bước 6).

II Thí nghiệm 2 : Chiết rút carôtenôit

* Làm như các bước từ 1 – 6 ở thí nghiệm trên sau đó làm tiếp như sau:

Rót dung dịch có màu ở mỗi côc vào các ống đong

Trang 30

khác nhau.

* Hoạt động 3 – Viết thu hoạch

- GV yêu cầu HV kẻ bảng trang 58

SGK vào vở và quan sát, ghi kết quả

vào các ô tương ứng và rút ra nhận

xét

+ HV hoạt động nhóm và điền vào

bảng, sau đó báo cáo kết quả

- Hoàn thành bài thu hoạch

- Chuẩn bị bài thực hành tiếp theo

30

Ngày duyệt……….…… Duyệt của tổ trưởng:

Trang 31

Bài 14 THỰC HÀNH: PHÁT HIỆN HÔ HẤP Ở THỰC VẬT

I MỤC TIÊU BÀI THỰC HÀNH.

1 Kiến thức: Qua bài học này HS:

- Tiến hành được các thí nghiệm phát hiện hô hấp ở thực vật qua sự thải CO2

- Tiến hành được các thí nghiệm phát hiện hô hấp ở thực vật qua sự hút O2

2 Kỹ năng: Quan sát, phân tích, so sánh, tổng hợp, thực hành thí nghiệm.

3 Thái độ:

- Phát triển tư tưởng duy vật biện chứng và tình yêu thiên nhiên, môn học

- Nâng cao tính tự giác, cố gắng vươn lên của HV

- Lấy 100g hạt mới nhú mầm chia thành 2 phần bằng nhau Đổ nước sôi lên một trong hai phần

đó để giết chết hạt tiếp theo, cho mỗi phần hạt vào mỗi bình và nút chặt (Làm trước giờ lên lớp 1,5 – 2 giờ)

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.:

1 Ổn định tổ chức : Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra đầu giờ : Kiểm tra bài thu hoạch của bài thực hành trước.

3 Bài mới:

* Hoạt động 1 Làm thí nghiệm phát hiện hô

hấp qua sự thải CO2

HS: tiến hành thí nghiệm như hình 14.1 và

hướng dẫn của SGK, sau đó nhận xét về các

hiện tượng xảy ra (HS thấy được là bình có

nước vôi sẽ bị vẩn đục)

GV: Vậy có đúng là CO2 có thể làm vẩn đục

nước vôi hay không? GV cho HS làm thí

I PHÁT HIỆN HÔ HẤP QUA SỰ THẢI

Trang 32

nghiệm để so sánh.

HS: làm tiếp thí ngiệm: Hà hơi thở vào nước

vôi trong Sau đó rút ra kết luận

* Hoạt động 2 Làm thí nghiệm phát hiện hô

hấp qua sự hút O2

GV: treo sơ đồ hình 14.2 SGK.

GV: kiểm tra thêm sự chuẩn bị của mỗi nhóm.

GV: hướng dẫn HS các bước làm thí nghiệm

tiếp theo.(Lưu ý là các bước phải làm chính

xác và mau lẹ)

HS: làm thí nghiệm và quan sát kết quả.

II PHÁT HIỆN HÔ HẤP QUA SỰ HÚT O 2

Các bước tiến hành:

- Mở nút bình hạt sống (a) nhanh cóng đưa nến vào bình

- Mở nút bình hạt chết(b) đưa nến vào bình

- Ghi nhận kết quả quan sát được

*Hoạt động 3 – Viết thu hoạch.

+ Mỗi HS viết tường trình các thí nghiệm trên,

rút ra kết luận cho từng thí nghiệm và chung

cho cả 2 thí nghiệm

+ Các nhóm báo cáo kết quả trước lớp, sau đó

HS và các nhóm khác nhận xét, bổ sung

GV: nhận xét, chính xác hoá và bổ sung.

II THU HOẠCH

- Học sinh viết thu hoạch theo yêu cầu SGK

4 Cũng cố:

- Học sinh nêu ý nghĩa của tiết học

- Giáo viên nhận xét tiết thực hành

5 Dặn dò:

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK

- Đọc trước bài 15, đọc các tài liệu về tiêu hoá ở động vật

32

Trang 33

Bài 15 TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT

- Nêu được sự tiến hóa về HTH ở động vật, từ tiêu hóa nội bào đến túi tiêu hóa và ống tiêu hóa

- Phân biệt được tiêu hóa nội bào với tiêu hóa ngoại bào

- Nêu được quá trình tiêu hóa thức ăn ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa, tiêu hóa thức ăn trong túi tiêu hóa và trong ống tiêu hóa

3 Thái độ : Ứng dụng kiến thức vào thực tiễn bảo vệ động vật và môi trường sống.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 15.1, 15.2, 15.3, 15.4, 15.5, 15.6 SGK.

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra bài thu hoạch ở bài trước.

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tiêu hóa là gì ?

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu SGK, trả lời câu

hỏi :

- Đánh dấu x cho câu trả lời đúng về khái

niệm tiêu hóa

* Hoạt động 2 : Tiêu hóa ở động vật chưa

có cơ quan tiêu hóa

GV : yêu cầu HS nghiên cứu SGK, quan sát

hình 15.1 trả lời câu hỏi :

- Đánh dấu x cho câu trả lời đúng về trình tự

các giai đoạn của quá trình tiêu hóa nội bào

* Hoạt động 3 : Tiêu hóa ở động vật có túi

tiêu hóa

hình 15.2 trả lời câu hỏi :

- Hãy mô tả quá trình tiêu hóa thức ăn trong

túi tiêu hóa

- Tại sao trong túi tiêu hóa, thức ăn sau khi

được tiêu hóa ngoại bào lại tiếp tục tiêu hóa

nội bào?

HS : Nghiên cứu SGK, quan sát hình → trả

lời câu hỏi

* Hoạt động 4 : Tiêu hóa ở động vật có ống

I TIÊU HÓA LÀ GÌ ?

- Tiêu hóa là quá trình biến đổi các chất dinh

dưỡng có trong thức ăn thành những chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được

- Tiêu hóa ở động vật gồm: tiêu hóa nội bào( không bào tiêu hóa) và tiêu hóa ngoại bào(túi tiêu hóa, ống tiêu hóa)

II TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ CƠ QUAN TIÊU HÓA.

- Động vật : trùng roi, trùng giày, amip …

- Thức ăn được tiêu hóa nội bào

- Quá trình tiêu hóa nội bào gồm 3 giai đoạn :+ Hình thành không bào tiêu hóa

+ Tiêu hóa chất dinh dưỡng phức tạp thành chất đơn giản

+ Hấp thu chất dinh dưỡng đơn giản vào tế bào chất

III TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT CÓ TÚI TIÊU HÓA.

- Động vật : Ruột khoang và giun dẹp

- Cấu tạo túi tiêu hóa :+ Hình túi và cấu tạo từ nhiều tế bào

+ Túi tiêu hóa có một lỗ thông duy nhất(hậu môn)

+ Trên thành túi có nhiều tế bào tuyến tiết enzim tiêu hóa vào lòng túi tiêu hóa

- Ở túi tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa ngoại bào

và tiêu hóa nội bào(hình 15.2)

Trang 34

tiêu hóa

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu SGK, quan sát

hình 15.3 - 15.5 trả lời câu hỏi :

- Ống tiêu hóa của một số động vật như giun

đất, châu chấu, chim có bộ phận nào khác vpis

với ống tiêu hóa của người ? Các bộ phận đó

có chức năng gì ?

- Hãy kể tên các bộ phận của ống tiêu hóa ở

người?

HS : Nghiên cứu SGK, quan sát hình → trả

lời câu hỏi

IV TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT CÓ ỐNG TIÊU HÓA.

- Động vật : Động vật có xương sống và nhiều động vật không xương sống

- Ống tiêu hóa được cấu tạo từ nhiều bộ phận khác nhau như : miệng, hầu, thực quản, dạ dày, ruột, hậu môn

- Trong ống tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa ngoại bào nhờ hoạt động cơ học và nhờ tác dụng của dịch tiêu hóa

4 Củng cố:

- Ống tiêu hóa phân thành những bộ phận khác nhau có tác dụng gì?

- Cho biết những ưu điểm của tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa so với trong túi tiêu hóa

5 Dặn dò:

- Đọc mục “Em có biết” và đọc trước bài 16, 17.

34

Trang 35

Bài 16, 17 TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT (tiếp theo)

HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT

- Mô tả được cấu tạo và chức năng của ống tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Nêu được các đặc điểm chung của bề mặt hô hấp

- Nêu được các cơ quan hô hấp của động vật ở nước và ở cạn

3 Thái độ : Yêu khoa học, có ý thức bảo vệ môi trường sống cho con người và động.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 16.1, 16.2, 17.1, 17.2, 17.3, 17.4, 17.5 SGK.

- Phân biệt tiêu hóa nội bào với tiêu hóa ngoại bào? Cho ví dụ

- Nêu ưu điểm của tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa so với trong túi tiêu hóa

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu tiêu hóa ở động

vật(tiếp theo).

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu SGK, quan sát

hình 16.1, trả lời câu hỏi :

- Cấu tạo bộ răng, dạ dày và ruột của thú ăn

thịt phù hợp với chức năng tiêu hóa ntn?

HS : Nghiên cứu SGK, quan sát hình → trả lời

câu hỏi và hoàn thành PHT

hình 16.2, trả lời câu hỏi bằng cách hoàn thành

PHT:

- Cấu tạo bộ răng, dạ dày và ruột của thú ăn

thực vật phù hợp với chức năng tiêu hóa ntn?

- Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa cấu

tạo của ống tiêu hóa với các loại thức ăn ?

HS : Nghiên cứu SGK, quan sát hình → trả lời

câu hỏi và hoàn thành PHT

* Hoạt động 2: Tìm hiểu hô hấp ở động vật.

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu SGK, trả lời câu

a Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:

- Bộ răng: răng nanh, răng hàm và răng cạnh hàm

phát triển để giữ mồi, xé thức ăn

- Dạ dày: Dạ dày đơn bào, to chứa nhiều thức ăn

và tiêu hóa cơ học, hóa học

- Ruột ngắn, ruột tịt không phát triển, không tiêu hóa thức ăn

b Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:

- Bộ răng : răng cạnh hàm, răng hàm phát triển để nghiền thức ăn thực vật cứng

- Dạ dày một ngăn hoặc 4 ngăn (động vật nhai lại)

- Ruột dài, manh tràng phát triển ở thú ăn thực vật có dạ dày đơn

II HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT.

1 Hô hấp là gì?

- Hô hấp là tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy O2 từ bên ngoài vào đẻ ôxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO2 ra ngoài

- Hô hấp ở động vật gồm : hô hấp ngoài và hô hấp trong

Trang 36

hỏi:

- Bề mặt trao đổi khí có tầm quan trọng ntn ?

- Đặc điểm và nguyên tắc trao đổi khí qua bề

- Quan sát hình 17.1, 17.2 hãy mô tả quá trình

trao đổi khí ở giun đất và côn trùng

- Đối chiếu với 4 đặc điểm đảm bảo hiệu quả

trao đổi khí, hãy lí giải tại sao trao đổi khí ở các

xương đạt hiệu quả cao và phổi là cơ quan trao

đổi khí hiệu quả của động vật trên cạn?

HS : Nghiên cứu SGK → hoàn thành phiếu học

tập, trả lời câu hỏi

2 Bề mặt trao đổi khí:

- Bề mặt trao đổi là bộ phận cho O2 từ môi trường ngoài khuếch tán vào trong tế bào(máu) và cho CO2 khuếch tán từ tế bào(máu) ra ngoài

- Đặc điểm bề mặt trao đổi khí : + Diện tích bề mặt lớn

+ Mỏng và luôn ẩm ướt

+ Có rất nhiều mao mạch và sắc tố hô hấp + Có sự lưu thông khí

3 Các hình thức hô hấp:

a Hô hấp qua bề mặt cơ thể:

- Động vật đơn bào hoặc đa bào bậc thấp : ruột

khoang, giun tròn, giun dẹp

- Sự trao đổi khí được thực hiện trực tiếp qua màng tế bào hay bề mặt cơ thể nhờ sự khuếch tán

b Hô hấp bằng hệ thống ống khí:

- Động vật : côn trùng

- Hệ thống ống khí được cấu tạo từ những ống dẫn chứa không khí Các ống dẫn phân nhánh nhỏ dần phân bố đến tận các tế bào của cơ thể Hệ thống ống khí thông ra ngoài bằng lỗ thở

c Hô hấp bằng mang:

- Động vật : cá, tôm, cua, trai, ốc

- Ngoài 4 đặc điểm của bề mặt trao đổi khí, cá xương còn có thêm 2 đặc điểm làm tăng hiệu quả trao đổi khí là :

+ Miệng và diềm nắp mang phối hợp nhịp nhàng giữa để tạo dòng nước lưu thông từ miệng qua mang

+ Cách sắp xếp của mao mạch trong mang giúp cho dòng máu chảy trong mao mạch song song và ngược chiều với dòng nước chảy bên ngoài mao mạch của mang

Răng

36

Trang 37

Manh tràng

5 Dặn dò

- Ôn tập kiến thức về tiêu hóa và hô hấp ở động vật

Trang 38

- Ôn tập các kiến thức về hoạt động tiêu hóa và hô hấp ở động vật.

- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tế chăn nuôi, bảo vệ động vật và giải bài tập trắc nghiệm

3 Thái độ : Liên hệ thực tế, bảo vệ động vật và môi trường sống.

II CHUẨN BỊ

2 Kiểm tra bài cũ : Nêu sự khác nhau cơ bản về cấu tạo ống tiêu hóa và quá trình tiêu hóa thức ăn

của thú ăn thịt và thú ăn thực vật?

3 Bài mới:

Hoạt động 1 – Giáo viên hướng dẫn học

sinh trả lời một số câu hỏi SGK.

GV: Yêu cầu học sinh chia nhóm thảo luận

về sự khác biệt cơ bản về cấu tạo ống tiêu hóa

và quá trình tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn

thực vật Hoàn thành phiếu học tập sau:

Đặc điểm Thú ăn

thịt

Thú ăn T.vật

Bộ răng

Dạ dày

Ruột non

Manh tràng

HS: Dựa vào kiến thức đã học, thông tin

SGK, thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu

Đặc điểm Thú ăn thịt Thú ăn T.vật

Bộ rang Răng nanh

Manh tràng Không phát

triển và không

có chức năng tiêu hóa

Phát triển, tiêu hóa thức ăn nhờ VSV

GV: Yêu cầu các nhóm vận dụng kiến thức đã

học trả lời các câu hỏi sau:

- Tại sao thú ăn thực vật thường ăn với số

lượng lớn?

- Liệt kê các hình thức hô hấp ở động vật trên

cạn và dưới nước

- Vì sao bề mặt trao đổi khí của chim và thú

phát triển hơn lưỡng cư và bò sát

HS: Vận dụng kiến thức bài 16, 17, thảo luận

nhóm, thống nhất ý kiến và trình bày trước

lớp

GV: Yêu cầu các nhóm khác bổ sung ý kiến.

GV: Nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến

2 Tại sao thú ăn thực vật thường ăn với số lượng lớn?

- Thức ăn thực vật nghèo chất dinh dưỡng và khó tiêu hóa

- Động vật phải ăn với số lượng lớn mới đáp ứng được nhu cầu của cơ thể

3 Các hình thức hô hấp ở động vật trên cạn và dưới nước.

- Động vật sống dưới nước: Hô hấp bằng mang, qua bề mặt cơ thể

- Động vật trên cạn: Hô hấp nằng phổi, hệ thống ống khí, bề mặt cơ thể

- Một số động vật có vú ở nước: cá heo, cá vôi vẩn

hô hấp bằng phổi

4 Vì sao bề mặt trao đổi khí của chim và thú phát triển hơn lưỡng cư và bò sát.

38

Trang 39

* Hoạt động 2: Làm bài tập trắc nghiệm.

GV: Yêu cầu học sinh làm một số bài tập trắc

nghiệm Sách bài tập sinh học 11

- Chim và thú là động vật dẳng nhiệt, cần năng lượng để giữ ấm cho cơ thể ổn định

- Chim và thú hoạt động nhiều, nhu cầu năng lượng cao

II BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM Một số bài tập sách bài tập sinh học 11.

Bài 18 TUẦN HOÀN MÁU

- Nêu được ý nghĩa của tuần hoàn máu

- Phân biệt được hệ tuần hoàn hở với hệ tuần hoàn kín,

Trang 40

- Nêu được ưu điểm của hệ tuần hoàn kín so với hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn kép với hệ tuần hoàn đơn.

3 Thái độ : Yêu khao học, biết bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh vẽ hình 18.1, 18.2, 18.3, SGK.

- Nêu các đặc điểm của bề mặt trao đổi khí?

- Tại sao bề mặt trao đổi khí của chim, thú phát triển hơn của lưỡng cư và bò sát?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Cấu tạo và chức năng của hệ

tuần hoàn.

GV : Yêu cầu HS quan sát tranh hình 18.1 -

18.4, trả lời câu hỏi:

- Hệ tuần hoàn ở động vật có cấu tạo như thế

nào ?

- Chức năng của hệ tuần hoàn ?

* Hoạt động 2: Các dạng hệ tuần hoàn ở

động vật

GV : Nêu cầu HS nghiên cứu SGK mục II.1,

quan sát hình 18.1 trả lời câu hỏi:

- Hệ tuần hở có ở động vật nào?

- Đặc điểm của hệ tuần hoàn hở?

- Hãy chỉ ra đường đi của máu (bắt đầu từ tim)

trên sơ đồ hệ tuần hở hình 18.1

GV : Yêu cầu HS nghiên cứu SGK mục II.2,

quan sát hình 18.2, 18.3, 18.4 trả lời câu hỏi:

- Hệ tuần kín có ở động vật nào?

- Đặc điểm của hệ tuần hoàn kín?

- Cho biết vai trò của tim trong tuần hoàn

máu ?

- Hãy chỉ ra đường đi của máu (bắt đầu từ tim)

trên sơ đồ hệ tuần kín, hệ tuần hoàn đơn và kép

+ Tim

+ Hệ thống mạch máu

2 Chức năng của hệ tuần hoàn.

- Vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận khác để đáp ứng cho các hoạt động sống của cơ thể

II CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN.

1 Hệ tuần hoàn hở.

- Động vật : Có ở đa số động vật thân mềm và

chân khớp

- Đặc điểm :

+ Máu được tim bơm vào động mạch và sau

đó tràn vào khoang cơ thể Ở đây máu được trộn lẫn với dịch mô tạo thành hỗn hợp máu - dịch

mô Máu tiếp xúc và trao đổi chất trực tiếp với các tế bào, sau đó trở về tim

+ Máu chảy trong động mạch dưới áp lực thấp, tốc độ máu chảy chậm

tế bào qua thành mao mạch

+ Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh

- Hệ tuần hoàn kín gồm: hệ tuần hoàn đơn (cá) hoặc hệ tuần hoàn kép (động vật có phổi)

40

Định dạng
Số trang	117
Dung lượng	1,88 MB