dai sotiet 19-25

Tiến trình dạy học: - ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS.. - Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS Hoạt động của GV và HS Nội dung... Tiến trình dạy học: -

Tiết 19: nhắc lại, bổ sung các khái niệm về hàm số

+ Bớc đầu nắm đợc khái niệm hằng số đồng biến trên R, nghịch biến trên R

- Kĩ năng : Sau khi ôn tập, yêu cầu HS biết cách tính và tính thành thạo các giá trị của hàm số khi cho trớc biến số; biểu diễn các cặp số (x;y) trên mặt phẳng toạ độ; biết vẽ thành thạo đồ thị hàm số y = ax

- Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng

B Chuẩn bị của GV và HS:

- Giáo viên : Bảng phụ

- Học sinh : Vẽ trớc bảng 1a, 1b lên giấy, vẽ trớc bảng ?3 và đáp án ?3 lên giấy, máy tính bỏ túi

C Tiến trình dạy học:

- ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV và HS Nội dung

GV cho HS ôn lại khái niệm hàm số bằng

cách đa ra các câu hỏi:

+ Khi nào các đại lợng y đợc gọi là hàm

số của đại lợng thay đổi x ?

- Khi x thay đổi mà y luôn nhận đợc 1 giá trị không đổi thì hàm số y đợc gọi là hàm

- GV yêu cầu HS làm ?2: Kử sẵn 2 hệ toạ

độ Oxy lên bảng phụ (có lới ô vuông)

- Yêu cầu 2 HS lên bảng, mỗi HS một

)

- Thế nào là đồ thị hàm số y = f(x) ?

- GV: Đồ thị hàm số phần a là gì ?

Đồ thị hàm số y = 2x là gì ?

y 4

3

2

1

- Yêu cầu điền bút chì vào bảng

- GV: Biểu thức 2x + 1 XĐ với những giá

trị nào của x ?

- Khi x tăng, các giá trị tơng ứng của

y = 2x + 1 thế nào ?

?3 x -2,5 -2 -1,5 -1 -0,5 0 1 1,5y=2x+1 -4 -3 -2 -1 0 1 3 4y=-2x+1 6 5 4 3 2 1 -1 -2

a) y = 2x + 1 2x + 1 XĐ mọi x ∈ R

Khi x tăng ⇒ các giá trị tơng ứng của

bt: -2x + 1 XĐ mọi x ∈ R.

Khi x tăng dần thì các giá trị tơng ứng của y = - 2x + 1 giảm dần

- Giáo viên : Bảng phụ , thớc thẳng, com pa, phấn màu, máy tính bỏ túi

- Học sinh : Ôn tập các kiến thức có liên quan đến hàm số, thớc kẻ, com pa, máy tính

bỏ túi

C Tiến trình dạy học:

- ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV và HS Nội dung

Hoạt động I

Kiểm tra bài cũ (15 phút)

- Nêu khái niệm hàm số Cho 1 VD về

3 2

c) Với cùng 1 giá trị của biến số x, giá trị của hàm số y = g(x) luôn luôn lớn hơn giá trị của hàm số y = f(x) là 3 đơn vị Bài 2:

b) Hàm số đã cho nghịch biến vì khi x tăng lên, giá trị tơng ứng f(x) lại giảm đi

Hoạt động 2

Luyện tập (28 ph)

- Yêu cầu HS làm bài tập 4 <45>

- Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm

- Đại diện nhóm lên bảng trình bày

Bài 4:

- HS vẽ hình vuông cạnh 1 đơn vị; đỉnh O; đờng chéo OB có độ dài bằng 2

- Trên tia Ox đặt điểm C sao cho OC =

OB = 2

- Vẽ hcn có 1 đỉnh là O, cạnh OC = 2,

- GV dùng thớc kẻ, com pa hớng dẫn HS

vẽ lại đồ thị y = 3x

- GV vẽ sẵn hệ trục toạ độ Oxy lên bảng

(sẵn lới ô vuông), gọi 1 HS lên bảng

- Yêu cầu HS vẽ đồ thị hàm số y = x và

y = 2x trên cùng một mặt phẳng toạ độ

b) GV vẽ đờng thẳng song song với trục

Ox theo yêu cầu của đề bài:

+ XĐ toạ độ điểm A, điểm B

Với x = 1 ⇒ y = 1 ⇒ D (1; 1) thuộc

đồ thị hàm số y = x ⇒ Đờng thẳng OD là

đồ thị hàm số y = x, đờng thẳng OC là đồ thị hàm số y = 2x

y

O 1 2 4 x

b) A (2; 4) ; B (4; 4) POAB = AB + BO + OA>

Có AB = 2 (cm)

OB = 4 2 + 4 2 = 4 2

OA = 4 2 + 2 2 = 2 5

⇒ POAB = 2 + 4 2 + 2 5 = 12,13 (cm) Tính diện tích S của ∆OAB

S =

2 1

2 4 = 4 (cm2 )

- Giáo viên : Bảng phụ

- Học sinh : Học bài và làm bài đầy đủ

C Tiến trình dạy học:

- ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV và HS Nội dung

1 khái niệm về hàm số bậc nhất (15 ph)

- GV đa bài toán lên bảng phụ

- GV vẽ sơ đồ chuyển động nh SGK

- Yêu cầu HS làm ?1

- Yêu cầu HS làm ?2

- Gọi HS điền vào bảng

- Giải thich tại sao đại lợng S là hàm số

- Yêu cầu 1 HS đọc định nghĩa SGK

- GV đa ra các ví dụ hàm số bậc nhất

- Chỉ ra các hệ số a, b ?

TT Hà nội Bến xe Húê

8 km

?1

Sau 1 giờ ô tô đi đợc: 50 km

Sau t giờ ô tô đi đợc: 50t km

Sau t giờ ô tô cách trung tâm HN là:

S = 50t + 8 (km)

?2

t 1 2 3 4 S=50t+8 58 108 158 208

- Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm ?3.

- Đại diện hai nhóm lên bảng trình bày

bài làm

- GV: TQ hàm số y = ax + b đồng biến

khi nào ? Nghịch biến khi nào ?

- Yêu cầu HS nhắc lại tổng quát

- Yêu cầu HS làm bài tập:

Xét xem trong các hàm số sau, hàm số

nào đồng biến, hàm số nào nghịch biến ?

Bài tập:

a) y = -5x + 1 nghịch biến vì a = -5 < 0.b) y =

Hớng dẫn về nhà (3 ph)

- Nắm vững định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất hàm số bậc nhất

- BTVN: 9,10 SGK ; 6, 8 SBT <57>

D rút kinh nghiệm:

Tiết 22: luyện tập

Soạn :

Giảng:

A mục tiêu:

- Kiến thức: Củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất

- Kĩ năng : Tiếp tục rèn luyện kĩ năng "nhận dạng" hàm số bậc nhất, kĩ năng áp dụng tính chất hàm số bậc nhất để xét xem hàm số đó đồng biến hay nghịch biến trên

R (xét tính biến thiên của hàm số bậc nhất) biểu diễn điểm trên mặt phẳng toạ độ

- Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng

B Chuẩn bị của GV và HS:

- Giáo viên : Bảng phụ vẽ sẵn hệ Oxy có lới ô vuông Thớc thẳng có chia khoảng, ê

ke, phấn màu

- Học sinh : Thớc kẻ, ê ke

C Tiến trình dạy học:

- ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

d) y = ( 2 − 1)x + 1 là hàm số bậc nhất vì

có dạng: y = ax + b ; a = ( 2 − 1) ≠ 0, b=1 Hàm số đồng biến vì a > 0

e) y = 3(x - 2)

y = 3x - 6 là hàm số bậc nhất

a = 3 ≠ 0 ; b = - 6.Hàm số đồng biến vì a > 0

- HS2: Nêu tính chất của HS bậc nhất ?

Chữa bài tập 9 <48> Bài 9:Hàm số bậc nhất y = (m - 2)x + 3

- GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm

bài tập 13 <48 SGK>: Với những giá trị

nào của m thì các hàm số sau là bậc nhất:

⇔ a = 5 −m ≠ 0

⇔ 5 - m > 0

- Gọi HS nhận xét các nhóm

- Yêu cầu HS làm bài 11 <48>

- Gọi hai HS lên bảng, mỗi em biểu diễn

- Tập hợp các điểm có hoành độ bằng o là trục tung, có pt x = 0

- Tập hợp các điểm có hoành độ và tung

Giảng:

A mục tiêu:

- Kiến thức: Yêu cầu HS hiểu đợc đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0) là một đờng thẳng luôn cắt trục tung tại điểm có tung độ là b, song song với đờng thẳng y = ax nếu b = 0

- Kĩ năng : Yêu cầu HS biết vẽ đồ thị hàm số y = ax + b bằng cách xác định hai

điểm phân biệt thuộc đồ thị

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

A, B, C cùng nằm trên đồ thị hàm số y = 2x, hay cùng trên 1 đờng thẳng.

- A', B' , C' thẳng hàng CM: vì AA'BB' là hinhg bình hành

⇒ A'B' // ABtơng tự ⇒ B'C' // BC, Có A, B, C thẳng hàng ⇒ A' , B' , C' thẳng hàng theo tiên

- GV giới thiệu TQ SGK, và nêu chú ý

- Cùng giá trị x, giá trị tơng ứng của y= 2x +3 lớn hơn giá trị tơng ứng y=2x là

3 đơn vị

- Đồ thị hàm số y = 2x là đờng thẳng đi qua gốc toạ độ (0; 0) và A(1; 2)

- y = 2x + 3 là đờng thẳng // y = 2x

- Một HS đọc TQ SGK

- Làm thế nào để xác định hai điểm này?

- Yêu cầu HS đọc hai bớc vẽ đồ thị

+ Xác định hai điểm phân biệt

+ Xác định giao điểm của đồ thị với ox,

oy

- Cho x = 0 ⇒ y = b (0; b) là giao của đồ thị với trục tung

Cho y = 0 ⇒x = - a b có (-b a ; 0) là giao của đồ thị với trục hoành

b ≠ 0 hoặc trùng với đờng thẳng y = ax nếu b = 0.

- Kĩ năng : HS vẽ thành thạo đồ thị hàm số y = ax + b bằng cách xác định hai điểm phân biệt thuộc đồ thị (thờng là hai giao điểm của đồ thị với 2 trục toạ độ)

- Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng

B Chuẩn bị của GV và HS:

- Giáo viên : Bảng phụ

- Học sinh : Giấy của vở ô li hoặc giấy kẻ để vẽ đồ thị Máy tính bỏ túi

C Tiến trình dạy học:

- ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV và HS Nội dung

Hoạt động I

Kiểm tra và chữa bài tập (15 phút)

- HS1: Chữa bài tập 15 <51 SGK>

- Khi HS1 vẽ đồ thị, GV yêu cầu HS

trong từng bà đổi vở, kiểm tra bài làm của

3 2

- Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm: Nửa

lớp làm bài 18a , nửa lớp làm bài 18b

- GV kiểm tra các nhóm hoạt động

- Yêu cầu HS làm bài tập 16 <59 SBT>.

Vậy đồ thị hàm số trên cắt trục tung tại

điểm có tung độ bằng 2 khi a = 2

b) Khi x = - 3 thì y = 0Có: 0 = (a- 1)(- 3) + a

Giảng:

A mục tiêu:

- Kiến thức: HS nắm vững điều kiện 2 đờng thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và y = a'x+b' (a'

≠ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau

- Kĩ năng : HS biết chỉ ra các cặp đờng thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau HS biết vận dụng lí thuyết vào việc tìm các giá trị của tham số trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đờng thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau.

- Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng

B Chuẩn bị của GV và HS:

- Giáo viên : Bảng phụ kẻ sẵn ô vuông để kiểm tra HS vẽ đồ thị Vẽ sẵn trên bảng phụ hoặc giấy phiếu học tập các đồ thị của ?2, các kết luận , câu hỏi , bài tập Thớc kẻ, phấn màu

- Học sinh : Ôn kĩ năng vẽ đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠ 0) Thớc kẻ, com pa

C Tiến trình dạy học:

- ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động của GV Hoạt động của GV

Hoạt động I

Kiểm tra bài cũ (7 phút)

- GV đa bảng phụ kẻ sẵn ô vuông nêu

yêu cầu kiểm tra:

Vẽ trên cùng một mặt phẳng toạ độ, đồ

thị của các hàm số:

y = 2x và y = 2x + 3

- Nêu nhận xét về hai đồ thị này

- GV nhận xéta, cho điểm

- GV ĐVĐ vào bài

- Một HS lên bảng vẽ

- Nhận xét: Đồ thị hàm số y = 2x + 3 song song với đồ thị hàm số y = 2x Vì 2 hàm số có hệ số a = 2 và 3 ≠ 0

- HS cả lớp nhận xét bài làm của bạn

Hoạt động 2

1 đờng thẳng song song (10 ph)

- GV yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ đồ thị

hàm số y = 2x - 2 trên hệ trục toạ độ vừa

vẽ

- GV: 1 cách tổng quát, hai đờng thẳng y

= ax + b (a ≠ 0) và y = a'x + b' (a' ≠ 0) khi

nào song song, khi nào trùng nhau ?

- GV đa kết luận lên bảng phụ

y = a'x + b' (a' ≠ 0) cắt nhau khi nào ?

- GV đa kết luận lên bảng phụ:

(d) cắt (d') ⇔ a ≠ a'

- GV: Khi nào 2 đờng thẳng y = ax + b (a

≠ 0) cắt y = a'x + b' (a' ≠ 0) cắt nhau tại 1

điểm trên trục tung

- HS làm ?2

đt y = 0,5x + 2 và 0,5x - 1 song song với nhau vì hệ số a bằng nhau, b khác nhau

y = 0,5x + 2 và y = 1,5x + 2 không song song, chúng phải cắt nhau

- Khi và chỉ khi a ≠ a'

- HS ghi kết luận vào vở, 1 HS đọc to kết luận

- Khi a' ≠ a và b = b'

Hoạt động 4

3 bài toán áp dụng (10 ph)

- GV đa đầu bài 54 <SGK> lên bảng phụ,

yêu cầu HS hoạt động theo nhóm

Nửa lớp làm câu a, nửa câu b

- GV nhận xét kiểm tra

- HS hoạt động theo nhóm bài 54:

a) Đồ thị hàm số y = 2mx + 3 và

y = (m + 1)x + 2 cắt nhau ⇔ a' ≠ a , hay 2m ≠ m + 1

⇔ m + 1

Và kết luận điều kiện hàm số là hàm số bậc nhất khi m ≠ 1, m ≠ 0 ⇒ hai đờng thẳng cắt nhau khi m ≠ 0 ; m ≠ 1

- Yêu cầu HS làm bài tập 20 <54 SBT>

- Yêu cầu HS làm bài 21 SGK - HS trả lời miệng bài 20.- Hai HS lên bảng làm bài 21