Tiểu luận đề bài rada phòng không

Trong quá trình chiến đấu, Radar với những tính năng u việt của mình có thể phát hiện mục tiêu ở cự ly rất xa trong bất kỳ điều kiện thời tiết nào đồng thời có thể xác định đợc tính chất

Đề bàI:Rada phòng không

I.Mở đầu: Nêu vai trò của Rada trong tác chiến phòng không.

Truyền thống dựng nớc và xây dựng đất nớc ta từ nghìn đời nay đã để lạI cho chung ta rất nhiều bàI học quý giá ,đIều đó càng đợc thể hiện rõ qua các cuộc chiến tranh chống giặc ngoạI xâm Qua đó chúng ta cũng thấy đợc lịch sử vẻ vang hào hùng đánh giặc giữ nớc của ông cha ta Thế hệ trẻ ngày nay muốn đa đất nớc

đI lên con đờng công nhiệp hoá hiện đai hoá đất nớc và vững bớc tiến vào thế kỷ

21 phảI kế thừa truyền thống lịch sử hào hùng của ông cha ta thủa trớc, lấy đó làm nền móng vững chắc để xây dựng đất nớc Việt Nam vững mạnh

Ngày nay với sự bùng nổ các cuộc cách mạng KHKT công nghệ và nhất là sự phát triển không ngừng của CNTT đã làm cho thế giới ngày càng xích lại gần nhau

nh-ng khônh-ng vì thế mà chúnh-ng ta khônh-ng phải cảnh giác

Những tác động của khoa học kỹ thuật đợc thể hiện trong rất nhiều mặt thuộc lĩnh vực quân sự trong đó có Radar, Radar đợc coi là một trong những thành tựu khoa học và kỹ thuật vĩ đại nhất

trong thời đại ngày nay

Vậy Radar là gì, tại sao nó lại

đợc coi là một trong những

thành tựu kỹ thuật vĩ đại?

Radar là thiết bị dùng sóng vô

tuyến để phát hiện mục tiêu

đồng thời xác định cự ly và

h-ớng của mục tiêu Thuật ngữ

“Radar” là chữ viết tắt của

nhóm từ “ Radio Detection and

Ranging” tức là phơng tiện

dùng sóng vô tuyến điện để

phát hiện và xác định vị trí mục

tiêu Tên này xuất hiện trong

thế chiến thế giới thứ hai do hải

quân Mỹ đặt ra tuy cha đủ

nghĩa nhng đã trở nên thông

dụng trên toàn thế giới

Trong quá trình chiến đấu,

Radar với những tính năng u

việt của mình có thể phát hiện

mục tiêu ở cự ly rất xa trong

bất kỳ điều kiện thời tiết nào

đồng thời có thể xác định đợc tính chất và toạ độ của mục tiêu để thông báo tình hình kịp thời cho các lực lợng phòng không, lực lợng vũ trang nhân dân chủ động

đánh địch và phòng tránh Ngoài ra, radar còn có thể hớng dẫn, định vị, dẫn đờng cho các loại máy bay của ta Radar với vai trò kiểm soát trên không, thu thập,

ch

111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111

22222222222222222222222222222222222222222222222222adar ngày càng quan trọng Các cuộc chiến tranh gần đây trên thế giới đã chứng tỏ điều đó

Trong chiến tranh ở Việt Nam, khi đế quốc Mỹ mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân ra miền Bắc nớc ta, ngày 5/8/1964 Bộ đội Radar phòng không đã cảnh giác cao phát hiện máy bay địch ở xa đảm bảo cho các đơn vị hoả lực đánh thắng máy bay phản lực Mỹ

Đặc biệt, năm 1972, trớc những thất bị hết sức nặng nề cả trên chiến trờng và trên bàn hội nghị, đế quốc Mỹ chủ trơng sử dụng con bài cuối cùng là máy bay ném bom chiến lợc B-52, mở cuộc tập kích đờng không chiến lợc vào miền Bắc để “đa miền Bắc về thời kỳ đồ đá”, nhằm gây sức ép tối đa, buộc ta phải ký kết Hiệp định Paris theo điều kiện có lợi cho chúng Mỹ đã sử dụng nhiều thủ đoạn chiến thuật xảo quyết kết hợp với kỹ thuật hiện đại, nổi lên là sử dụng triệt để các phơng tiện tác chiến điệntử với cờng độ manh, tận dụng thời tiết phức tạp, ban đêm, hòng chế

áp hoàn toàn lực lợng phòng không của ta, sau đó sử dụng lực lợng tập kích chủ yếu là B-52 ở hoạt động ở độ cao 10-12 km Lực lợng radar là đã góp phần không nhỏ vào việc đập tan âm mu của địch 18 giờ 20 phút ngày 18/12/1972, radar đã phát hiện nhiều tốp máy bay B-52 và F111 vào đánh Hà Nội, Hải Phòng tạo điều kiện cho tên lửa và không quân ta chủ động tiêu diệt địch Trong suốt 12 ngày đêm ( từ 18- 29/12/1972) Mỹ đã xuất kích 663 lần B-52 và trên 3800 lần máy bay chiến thuật các loại để bảo vệ B-52, nhng ta đã bắn rơi 81 máy bay, trong đó có 34 máy bay B-52, 5 máy bay F111, bắt sống nhiều giặc lái, đập tan uy thế của không lực Hoa Kỳ, buộc đế quốc Mỹ phải ký hiệp định công nhận độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của ta, tạo thuận lợi cho tổng tiến công mùa xuân năm 1975 giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc Đây là thất bại nặng nề nhất trong lịch sử không quân Mỹ Quân dân ra và d luận thế giới đã gọi đây là trận “Điện Biên Phủ trên không”

Trong các cuộc chiến tranh gần đây, nh cuộc chiến tranh Vùng Vịnh bằng

vũ khí công nghệ cao với các thủ đoạn tác chiến điệntử, Mỹ và liên quân đã làm vô hiệu hoá hệ thống radar phòng không của I-rắc từ đó làm rối loạn hệ thống chỉ huy, làm mất hiệu lực hệ thống phòng không khiến I-rắc phải chịu thất bại mặc dù I-rắc có trong tay một lực lợng quân sự khổng lồ

Mới đây trong cuộc không kích vào Nam T, liên quân Mỹ và NATO đã sử dụng những vũ khí hiện đại hơn gấp nhiều lần nh máy bay trinh sát, vệ tinh chụp

ảnh , nhng với những kinh nghiệm đã học hỏi đợc trong chiến tranh Việt Nam và chiến tranh Vùng Vịnh, Nam T đã bảo vệ tốt hệ thống radar của mình, hỗ trợ đắc lực cho tên lửa tiêu diệt đối phơng Nhờ vậy sau 78 ngày đêm bị tấn công, hệ thống phơng tiện khí tài quân sự của Nam T vẫn không bị tiêu diệt

Với các mục đích cho hoà bình Radar lại càng tỏ rõ tính chất u việt của nó Nhờ Radar mà việc điều khiển các con tàu vũ trụ đợc dễ dàng và chính xác Trong lĩnh vực khí tợng thủy văn Radar giúp cho việc dự báo thời tiết đợc chính xác và thuận lợi Radar có thể phát hiện đợc sự bất thờng của khí quyển xa hàng trăm kilomet, giúp máy bay, thuyền bè có thể hạ cánh an toàn

Nhờ có Radar mà máy bay có thể hạ cánh và cất cánh trong bất kỳ điều kiện thời tiết nào Các tầu biển có trang bị Radar sẽ đi lại đợc an toàn, tránh đợc sự va chạm với các tầu khác, tránh khỏi va vào các núi băng trôi

Radar đợc áp dụng vào rất nhiều ngành kỹ thuật và đời sống Do đó việc nghiên cứu và phát triển Radar đều đợc các nớc trên thế giới quan tâm chú trọng Tại Việt Nam, tuy cha chế tạo đợc Radar nhng con ngời Việt Nam với trí thông minh và lòng yêu nớc đã biết khai thác, sử dụng, phát huy tính năng, làm chủ các đài Radar

đợc trang bị khiến kẻ thù bị bất ngờ và bị động Đây chính là điều làm cho những ngời bạn của ta, những ngời sản xuất Radar khâm phục

Sự phát triển của khoa học, công nghệ vi điện tử và máy tính đã tạo ra tiền đề mới cho sự phát triển của Radar Những Radar mới nhất hiện nay trên thế giới có những tính năng cực kỳ u việt: cự ly phát hiện xa, độ phân giải mục tiêu cao, thiết

bị gọn nhẹ, hệ thống xử lý tín hiệu và hiển thị số, nhiều khâu xử lý tín hiệu đ ợc tự

động hóa rất tiện lợi cho ngời sử dụng

II Nội dung:

1.Nhiệm vụ của hệ thống phòng không trong tác chiến bảo vệ vùng trời Tổ quốc Rada hay vô tuyến định vị là phơng pháp phát hiện mục tiêu và xác định vị trí các vật bằng sóng điện từ , dựa vao` sự phản xạ của sóng đó khi bắt gặp mục tiêu Rada có tầm quan trọng đặc biệt trong kĩ thuật quân sự Bản thân Rada không phải

là vũ khí, nhng phối hợp với bất cứ vũ khí nào nó cũng tạo nhiều khả năng chiến

đấu cho vũ khí đó

Việc trang bị Rada cho máy bay đã giúp các hoa tiêu tìm mục tiêu và sân bay của mình một cách nhanh chóng và chính xác Ngời ta có thể láI máy bay hoàn toàn tự

động không cần ngời láI, nếu đợc trang bị bằng thiết bị đIện tử nh Rada vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối

Trong kĩ thuật tên lửa nếu trang bị thêm kĩ thuật Rada nó có thể tự động điều khiển tên lửa theo dõi và phá mục tiêu

Nguyên tắc hoạt động của Rada: Nó phát một sóng vô tuyến điện định hớng trong không gian nhờ anten định hớng nếu trên đờng đI sóng vô tuyến gặp chỗ không

đồng nhất thì nó sẽ bị khuyếch tán và một phần phản xạ trở lạI, mày thu Rada sẽ nhận đợc tín hiệu phản xạ này Đo khoảng thời gian từ lúc phát tín hiệu đI và thu lúc tín hiệu về ta có thể biết đợc khoảng cách đến mục tiêu Vì phần năng lợng quay rất bé nên với những khoảng cách lớn thì phảI dùng những máy phát có công suất lớn Để giảm năng lợng bức xạ toàn phần, ngời ta đã chế tạo ra Rada xung kích

Với nhiệm vụ quản lý bầu trời của Tổ quốc nên nhiệm vụ cụ thể của hệ thống rada bao gồm:

Thứ nhất là quan sát, phát hiện kịp thời mọi hoạt động trên không của các

ph-ơng tiện đờng không trên không phận Tổ quốc ở bất cứ thời điểm nào, hớng nào và

độ cao nào, không để Tổ quốc bị bất ngờ trong bất kỳ tình huống nào

Thứ hai là quản lý vùng trời và chống các cuộc tập kích đờng không, cung cấp

kịp thời và chính xác đặc điểm và tọa độ của máy bay địch để các lực lợng phòng không khác tiêu diệt

2 Nguyên lý hoạt động cơ bản của Rada xung :

a Cơ sở kỹ thuật:

Radar là hệ thống thiết bị thuộc lĩnh vực kỹ thuật vô tuyến điện Thực hiện việc phát đi(bức xạ) những sóng vô tuyến điệntrong môi trờng không khí và thu lại tín hiệu phản xạ của sóng điệntừ từ mục tiêu rồi đo đạc và xử lý cho ta nhận biết đ ợc tin tức về mục tiêu cần quan sát, xác định

Sự phản xạ sóng điệntừ đợc xảy ra ở giới hạn của hai môi trờng có tính chất điện

và từ khác nhau

Hình vẽ thể hiện các tham số toạ độ mục tiêu trong không gian:

O: Vị trí đặt Radar

M: Mục tiêu

OM= D: Cự ly từ đài tới mục tiêu

: Góc tà của mục tiêu

: Góc phơng vị của mục tiêu

MM’=H: Độ cao của mục tiêu Thòng sử dụng công thức H=Dsin

Tại thời điểm to: Ho, Do, o

Tại thời điểm tn: Hn, Dn, n xác định đợc quỹ đạo của mục tiêu

Oxyz là hệ toạ độ để xác định vị trí M trong không gian, cần một trong 2

bộ 3 thông số:

(D, , ): xác định mục tiêu gần Trái đất

(D, , H): xác định mục tiêu xa Trái đất, vì phải tính đến độ cong của mặt đất theo công thức sau:

H = H’+H’’ = Dsin + D2/2Rtgđ

Với Rtgđ là bán kính Trái đất

Tập hợp các toạ độ của mục tiêu theo thời gian sẽ cho ta quỹ đạo S của mục tiêu

- Mục tiêu radar: là tất cả các vật thể bay trong phạm vi phát hiện của radar

Đối với bất cứ mục tiêu nào có thể phản xạ lại sóng điện từ đều gọi là nguồn phát xạ thứ cấp Thực chất của việc phản xạ dới tác động của sóng điệntừ tại các mục tiêu phản xạ sẽ xuất hiện trên bề mặt phản xạ dòng điệnxoay chiều Dòng

điệnxoay chiều này chính là nguồn phát xạ thứ cấp

Tính chất phản xạ mục tiêu radar phụ thuộc vào các yếu tố sau:

- Kích thớc bề mặt phản xạ của mục tiêu So

- Tính dẫn điệncủa bề mặt phản xạ

- Kết cấu hình học, mức độ lồi lõm của bề mặt mục tiêu

- Bớc sóng làm việc của radar

- Mặt phân cực của nguồn phát xạ

- Góc tới của sóng phát xạ

So nói lên đặc điểm chủ yếu của vật phản xạ:

So= 4S1 cos2 (2/cos)

Smax= 4S1 ; Smin= 0 ; STB = 2S1

Nh vậy bề mặt phản xạ có hiệu của mục tiêu thay đổi từ 0 đến 4S1

Kết luận: Mục tiêu có hình dáng phức tạp, vị trí luôn thay đổi, do đó tín hiệu

luôn thay đổi dẫn đến công suất của tín hiệu luôn thay đổi Sự thay đổi biên độ của công suất tín hiệu phản xạ là một quá trình ngẫu nhiên không thể tính toán trớc

đ-ợc Trong những trờng hợp tín hiệu phản xạ bị mất nên đờng bay quan sát đợc bị gián đoạn, khi đó trắc thủ phải căn cứ vào hớng bay, tốc độ của mục tiêu đã xác

định từ trớc và dựa vào đặc tính thống kê, hàm phân bố mật độ xác xuất để dự báo

đờng bay của mục tiêu

b Nguyên lý hoạt động:

xu

555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555 555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555 555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555 555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555

5555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555 555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555 555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555 5555555555555555555555555555555555555555555555555áp RF công suất cao qua đờng truyền hoặc ống dẫn sóng tới bộ chuyển mạch tới ănten Ănten biến đổi năng lợng điệnsiêu cao tân thành năng lợng sóng điệntừ bức xạ trong không gian theo hình và hớng nhất định

Sóng điệntừ gặp mục tiêu phản xạ trở lại ăngten đợc dẫn qua chuyển mạch tới máy thu Máy thu làm nhiệm vụ chọn lọc biến đổi khuếch đại, xử lý tín hiệu từ tín hiệu thu đợc thành tín hiệu hình tần đa đến màn hình biến thị mục tiêu

Nguyên lý trên có thể đợc biểu diễn bằng giản đồ điệnáp sau:

Trên hình vẽ M biểu thị một mục tiêu thu đợc

Màn hình hiển thị mục tiêu có thể là các chấm sáng hoặc là hiển thị số nh trong các radar hiện đại ngày nay

Trong các radar phòng không của ta chủ yếu là hiển thị bằng tập hợp các chấm sáng trên các màn hình, điều này gây bất lợi cho trắc thủ trong chiến đấu khi gặp phải các tình huống phức tạp, nhiều mục tiêu, tốc độ xử lý yêu cầu lớn

Để phù hợp với xu thế phát triển hiện nay đòi hỏi phải số hoá toàn bộ trạm radar, kết nối radar với máy tính điệntử để sử dụng kỹ thuật xử lý thông tin trên máy tính

điện tử nhằm tăng độ chính xác và tốc độ Tín hiệu thu đợc từ radar sẽ chuyển thành tín hiệu số và đợc máy tính tự động xử lý tín hiệu, cho hiện lên màn hình số,

tự động xác định các tham số kỹ thuật của mục tiêu và lu trữ lại toạ độ mục tiêu Với tốc độ cực nhanh của các bộ vi xử lý hiện đại toạ độ đợc xác định nhanh chóng, điều này thuận lợi cho các trắc thủ và sỹ quan radar trong việc kiểm soát nhiều mục tiêu, đơn giản hoá trình tự chỉ huy và kiểm soát đồng thời có thể thực

U

đbộ

U p

U pxa

U ra

t

t

t

t

hiện trao đổi thông tin với các đơn vị khác của quân chủng phòng không thông qua mạng máy tính, kịp thời tiêu diệt mục tiêu và bảo vệ trận địa

c Các tham số của radar:

Có thể mô tả hệ thống radar theo một tham số cơ bản xác định tính năng của nó nh thiết bị phát hiện và đo trong bảng dới đây:

Hệ con Các tham số chủ yếu Hệ con Các tham số chủ yếu

Máy phát Tần số phát xung

Bớc sóng

Độ rộng xung Biên độ xung điều chế Tần số lặp lại xung

Hệ số sử dụng Dải thông tín hiệu

Anten Kích thớc- loại anten

Diện tích mở hiệu dụng Các độ rộng chùm Tốc độ quét Tần phủ sóng

Máy thu và

bộ xử lý tín

hiệu

Dải động tín hiệu Dải thông

Độ nhạy Biên độ ra

Hệ số khuếch đại

Tỉ số tín hiệu/tạp

Độ khuếch đại tích phân video

Tính năng của

hệ thống

Tổn hao hệ thống Thời gian giữ chậm của

hệ thống Công suất thu đợc ở mục tiêu chuẩn

Sai số các hệ xác định Khả năng phân biệt mục tiêu

Yêu cầu đáp ứng mặt phản xạ

Tốc độ dữ liệu Các tham số khác cần để mô tả các đặc tính thiết kế hệ con có thể là loại anten, độ

ổn định của mục tiêu, nguồn công suất vào, môi trờng Từ đó xác định đợc cự ly phát hiện cực đại của radar:

Ngoài ra tính năng phát hiện và định vị cũng sẽ phụ thuộc vào các đặc tính của mục tiêu, đó là:

- Tiết diện mục tiêu trung bình, sự thăng giáng theo thời gian và tần số

- Kết cấu hình học, cấu trúc vật liệu của mục tiêu

- Vị trí mục tiêu trong tầm hoạt động, phơng vị, góc tà, tốc độ và gia tốc của

nó theo cả ba toạ độ

d Khả năng phân biệt của các đài radar:

Khả năng phân biệt là một trong những tính năng quan trọng của radar Đây là khả năng quan sát riêng rẽ hai hay nhiều mục tiêu ở gần nhau và xác định toạ độ của chúng Dới đây sẽ giới thiệt về khả năng phân biệt về cự ly, phơng vị, độ cao của radar và những yếu tố ảnh hởng tới khả năng phân biệt Từ đó rút ra phơng pháp cải tiến làm tăng khả năng phân biệt của radar

- Về cự ly: Đây là khoảng cách nhỏ nhất giữa hai mục tiêu có cùng độ cao,

phơng vị mà trên hiện sóng còn thấy rõ hai tín hiệu riêng biệt

Để tăng khả năng phân biệt về cự ly cần giảm độ rộng xung hoặc cải tiến chất lợng của đèn hiện sóng sao cho chùm tia điệntử quét trên hiện sóng có kích thớc thanh gọn

- Về phơng vị: Là góc phơng vị nhỏ nhất mà đài radar có thể phân biệt đợc 2

mục tiêu khi chúng bay với cùng cự ly và cùng độ cao

Để tăng khả năng phân biệt về phơng vị cần phải giảm nhỏ độ rộng cánh sóng ngang Tham số này phụ thuộc vào bớc sóng công tác của đài, cấu trúc hình dáng của ănten Hoặc cải thiện chất lợng của đèn hiện sóng

- Về độ cao: là độ cao nhỏ nhất giữa 2 mục tiêu mà đài radar có thể phân biệt

đợc 2 mục tiêu riêng biệt trên hiện sóng khi chúng bay với cùng cự ly và cùng phơng vị Thực chất KNPB về độ cao chính là KNPB về góc tà

Để tăng khả năng phân biệt về độ cao ngoài việc cải thiện chất lợng của hiện sóng còn phải chú ý đến độ rộng của cánh sóng trong mặt phẳng đứng Mục tiêu càng xa khả năng phân biệt càng kém

- Từ đó ta có khái niệm không gian phân biệt: đây là khoảng không gian nhỏ nhất mà khi 2 mục tiêu bay gần nhau đài radar vẫn xác định đợc 2 mục tIêu riêng rẽ trên hiện sóng:

v=D..H.H

v: Không gian phân biệt

H: Hệ số tỷ lệ

Vũ khí công nghệ cao có nhiều tính năng u việt, song không phải là vũ khí bất khả kháng, chúng có những nhợc đIểm mà bên chống lại nếu biết khai thức, đánh trúng cũng có thể tiêu diệt đợc vũ khí công nghệ cao Thực tế đã thấy trong điều kiện cha có nền công nghiệp tiên tiến, nhiều ngành mũi nhọn còn kém phát triển,

để chống lại vũ khí công nghệ cao có thể thực hiện nhiều biện pháp đối phó từ quyết tâm chiến đấu, phơng thức sử dụng lực lợng, sử dụng phơng tiện và cách

đánh mu trí sáng tạo kết hợp các loại vũ khí thô sở với tơng đối hiện đại và hiện

đại để làm mất hiệu lực và đánh bại vũ khí công nghệ cao Với hệ thống radar đó

chính là Bố trí đội hình và sử dụng chiến thuật bố trí đài radar trong phòng chống vũ khí công nghệ cao.

1 Bố trí đội hình và sử dụng chiến thuật bố trí đài radar trong phòng chống

vũ khí công nghệ cao:

- Để thu thập và tổng hợp mọi tin tức tạo nên bức tranh toàn cảnh tình hình trên không của đất nớc đòi hỏi sự chỉ đạo thống nhất và phối hợp từ trung đoàn radar, trạm radar đến từng đài quan sát Các radar phải đợc bố trí đan xen nhau suốt dọc

chiều dài đất nớc để vùng phủ sóng có thể bao quát toàn bộ không phận Tổ quốc, không để sót một khoảng trống nào ở những nơi mà cánh sóng radar khó

hoặc không phát hiện đợc mục tiêu do ảnh hởng của địa hình nh triền núi, khe núi, lòng sông những nơi có góc che khuất lớn, kẻ địch thờng lợi dụng bằng cách bay thấp để tránh sự phát hiện của radar Kết hợp với các tính năng kỹ thuật của vũ khí, ngoài ra chúng còn sử dụng những thủ đoạn tác chiến nh: tấn công vào những thời đIểm bất ngờ nhất, lợi dụng đêm tối; bay trong đội hình kín 2 hoặc nhiều máy bay trong một khoảng phân biệt của radar làm cho ta không xác định đợc số lợng máy bay, vị trí chính xác của từng máy bay; bay thấp che khuất radar quan sát và nhận biết; bay ở tầng cực thấp làm cho tín hiệu mục tiêu lẫn bởi nhiều địa vật do

đó không bị phát hiện hoặc có bị phát hiện cũng quá chậm

Từ đó đòi hỏi phải tổ chức các vọng quan sát mắt và trận địa súng máy phòng không để phát hiện và kịp thời tiêu diệt địch bảo vệ trận địa radar Ngoài ra các trắc thủ và sỹ quan radar phải cảnh giác cao độ, rèn luyện tinh thần chiến đấu và không ngừng học hỏi

- Một xu hớng phát triển hiện nay của các phơng tiện tiến công đờng không để

tăng khả năng sống còn của vũ khí trang bị là tàng hình Nhiều loại máy bay tàng

hình đã đợc đa vào sử dụng, ví dụ nh: F-22 (Mỹ) có khả năng tàng hình ở mọi tần phổ, mặt cắt phản xạ radar chỉ bằng 1% của F-15 (khoảng 0,065-0,08) Ngoài ra còn có các biện pháp tàng hình hồng ngoại, âm thanh và ánh sáng I-42 của Nga cũng là loại máy bay tàng hình vừa có khả năng tiêm kích và cờng kích Trong chiến tranh Việt Nam, Mỹ đã sử dụng máy bay tàng hình F117A

Với trang bị này mục tiêu của kẻ thù là tấn công vào khả năng phát hiện, làm cho các đài radar bị “mù” không thể phát hiện đợc mục tiêu vì trên màn hiện sóng không có dấu hiệu sáng hoặc sáng rất mờ

Tuy nhiên nắm bắt đợc cơ sở của kỹ thuật này, bộ đội radar ta đã từng chế áp và tiêu diệt đợc loại máy bay F-117A mà Mỹ đã sử dụng Để tránh bị phát hiện, ngoài

sử dụng vật liệu tàng hình, F-117A còn phải loại bỏ các radar định vị dẫn đờng (để tránh bị phát hiện do phát ra sóng điệntừ) do đó muốn bay đợc đúng hớng nó cần sự hỗ trợ của 2 máy bay dẫn đờng, nhng hai máy bay này không đợc tàng hình Do đó các sỹ quan radar có kinh nghiệm có thể tập trung quét xung quanh 2 vệt sáng song song trên màn hình Một nhợc đIểm nữa của F-117A là phải mở khoang chứa bom khi muốn tấn công mục tiêu, do không đợc tàng hình nên ở thời

đIểm đó trên màn xuất hiện một đIểm sáng mờ giữa 2 đIểm sáng phát hiện ở trên,

đó chính là toạ độ mục tiêu cần tiêu diệt Nhờ đó âm mu tàng hình bị bại lộ làm cho kẻ thù hết sức lo ngại

- Trớc những tổn thất quá lớn về tính mạng và tiền của của lực lợng không quân,

Mỹ buộc phải sử dụng thêm những thủ đoạn nhằm bịt mắt lực lợng radar ta, đó là

gây nhiễu Với phơng pháp này, cự ly phát hiện mục tiêu của radar, độ chính xác

toạ độ sẽ giảm, khả năng phân biệt mục tiêu và sự hoạt động của chúng kém Tín hiệu trên màn hình không còn chính xác: toàn màn hình bị sáng trắng, xuất hiện những dải sáng suốt dọc màn hình mà mục tiêu bị che khuất trong những dải sáng

đó; hoặc xuất hiện liền một lúc nhiều vệt sáng thẳng hàng nhng thực tế chỉ một trong số đó là mục tiêu thật

Với những hiểu biết về các loại nhiễu, có thể có các biện pháp kỹ chiến thuật hợp lý nhằm hạn chế triệt tiêu các hình thức tác động của nhiễu, đảm bảo sự làm việc bình thờng cho radar:

- Phân bố một cách hợp lý tần số công tác

- Cho các phơng tiện cùng thực hiện một nhiệm vụ làm việc trên nhiều tần số khác nhau để nếu nhiễu làm rối kênh này thì đã có kênh khác thay thế

- Thu hẹp cánh sóng, thay đổi tần số làm việc từng ngày, từng giờ, từng lúc, thậm chí từng xung một, phát nhiều tần số để địch không nắm đợc tần số ta

đang làm việc

- Giảm thời gian phát xạ

- Giảm công suất phát và bố trí hợp lý trên địa hình

- Chọn hớng phát và hớng thu

- Huấn luyện trắc thủ trong điều kiện có sử dụng nhiễu vô tuyến điệntử

Ngoài ra để giúp cho việc chống nhiễu tốt có thể tiến hành trinh sát nhiễu, khai thác những điểm phân biệt giữa tín hiệu và nhiễu, tiêu diệt ngay những nguồn phát nhiễu bằng tên lửa tự dẫn

III.Kết luận:

Xu hớng phát triển trong tơng lai

Radar phòng không có vai trò cực kỳ quan trọng trong hệ thống phòng không phòng thủ quốc gia, một trong những hớng nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật quân sự Cùng với những sự phát triển nhanh của khoa học kỹ thuật và những ứng dụng của nó vào quân sự đòi hỏi ta phải thát triển nâng cao tính năng kỹ thuật, chiến thuật, hiện đại hoá radar đáp ứng với yêu cầu mới và xu hớng tất yếu của nhiều quốc gia

Một trong những hớng nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật quân sự hiện nay trên Thế giới là tàng hình hoá các phơng tiện tiến công đờng không là đối tợng phát hiện chủ yếu của Rađa phòng không, nhằm vô hiệu hoá, gây khó khăn cho hoạt động của Rađa, tạo yếu tố bất ngờ trong tiến công và tập kích đờng không

Trong lĩnh vực tác chiến điện tử, việc chống phá các hoạt động bình thờng của Rađa hay tiêu diệt Rađa của đối phơng khi chiến tranh xảy ra cũng đợc các Nớc đặc biệt quan tâm

Để phát triển Radar hiện đại cần phải chú ý đến các yếu tố sau:

- Tính năng kỹ thuật, chiến thuật của các phơng tiện tấn công đờng không hiện có và trong tơng lại, nh vậy Radar mới hoàn thành đợc nhiệm vụ phát hiện, thông báo và làm rõ vũ khí tấn công đờng không của địch bảo đảm không bị bất ngờ và phục vụ của các đơn vị khác đánh địch

- Phơng pháp sử dụng vũ khí tấn công đờng không của địch, các thủ đoạn của chúng thờng dùng để lọt vào không phận đất nớc, các thủ đoạn bay ở độ cao thấp, bay đêm thủ đoạn vợt qua hệ thống phòng không của ta

- Khả năng của những phơng tiện phòng không hiện có và xu thế phát triển trong tơng lai Mỗi loại vũ khí phòng không đều có những yêu cầu cụ thể để

đảm bảo Radar cho chiến đấu Nhiệm vụ của Radar phải phục vụ kịp thời, không để bất ngờ cho đối tợng phục vụ nào

- Theo sát sự phát triển của vũ khí công nghệ cao, các loại tên lửa chống Radar, sự phát triển và các thủ đoạn trong tác chiến điệntử của kẻ thù

Xu hớng phát triển của Radar hiện nay là dựa trên cơ sở các loại Radar hiện có, những loại đã đợc kiểm nghiệm qua các cuộc chiến tranh để cải tiến thay thế các

hệ thống làm việc dựa trên nguyên lý tơng tự bằng các hệ thống hoạt động theo nguyên lý số, nhiều loại Radar số đã đợc chế tạo và thể hiện rõ tính u việt của chúng, sự xuất hiện và phát triển nhanh của các mạch tổ hợp cỡ lớn, những tiến bộ trong việc nâng cao giới hạn về tần số và công suất của các hệ tổ hợp đã cải thiện

đáng kể các tính năng kỹ, chiến thuật của các đài radar mới Vi mạch hoá các hệ thống của đài radar đã cho phép tăng độ tin cậy của thiết bị, giảm kích thớc và trọng lợng của đài, giảm đáng kể năng lợng tiêu thụ

Việc số hoá các thiết bị cuốn, tự động truyền số liệu với tốc độ cao đã giúp đơn giản hoá nhiều thao tác của ngời sử dụng, giảm các sai sót khi xác định toạ độ mục tiêu, đồng thời việc liên hợp chiến đấu với các đài radar khác, với các đơn vị hiệp

đồng, với các hệ thống tự động chỉ huy rất thuận tiện và đạt độ tin cậy cao

Để đối phó với các phơng tiện tiến công đờng không đợc tàng hình hoá, các radar ngày nay có xu hớng đợc chế tạo trên cơ sở giảm bớc sóng làm việc đến tối thiểu Ví dụ: Radar của cộng đồng các quốc gia độc lập loại PRV- 9, Nato gọi là

“Thinskin” với bớc sóng cỡ cm, f= 6-8GHz Radar TMD GBR có bớc sóng nhỏ nhất là 1,5 mm, có dải tần từ 8-20 GHz, có thể phát hiện đợc các mục tiêu có diện tích phản xạ hiệu dụng cực kỳ nhỏ (tàng hình hoá)

Một giải pháp kỹ thuật đang đợc các nớc phát triển đầu t nghiên cứu trong Radar là ứng dụng kỹ thuật trải phổ để tăng tính chống nhiễu cho các hệ thống thông tin và radar Việc áp dụng kỹ thuật trải phổ sẽ làm tăng cự ly phát hiện và tính bí mật của các hệ thống nhận dạng, nhờ đó độ tin cậy của hệ thống cũng đợc cải thiện

Việc giảm bớc sóng công tác của đài Radar tuy phải trả giá một phần đối với cự ly phát hiện của đài song có những u điểm nổi bật: có thể giảm nhỏ đáng kể kích thớc của anten dẫn đến tăng khả năng nguỵ trang bảo, việc triển khai và thu hồi đợc thuận lợi, tăng tính cơ động của Radar, giảm kích thớc của anten mang lại

ý nghĩa kỹ chiến thuật và kinh tế rất to lớn

Với sự phát triển của kỹ thuật vi mạch điệntử, kỹ thuật vi xử lý và máy tính

điệntử, ứng dụng trong Radar đã làm tăng các tính năng kỹ chiến thuật của radar, việc thay đổi phơng pháp đo, tỉ lệ thang đo, chống nhiễu, xác định và truyền các tham số đo đợc tự động hoá hoàn toàn dới sự điều khiển của máy tính Sử dụng máy tính có thể lu trữ và tái hiện lại toàn bộ diễn biến tình hình trên không của

một trận chiến đấu hoặc cả một giai đoạn chiến đấu một cách sinh động, tạo thuận lợi cho quá trình tổng kết rút kinh nghiệm chiến đấu

Các thiết bị mô phỏng đợc trang bị cho Radar ngày nay đã cho phép rút ngắn thời gian huấn luyện sĩ quan và trắc thủ Radar mà vẫn đạt đợc chất lợng huấn luyện tốt Thiết bị mô phỏng có thể tái tạo lại mục tiêu, tình hình trên không, các thao tác cần đợc thực hiện của trắc thủ, động tác, khẩu lệnh của sĩ quan một cách sinh động tạo hứng thú cho ngời học Rút ngắn thời gian huấn luyện có ý nghĩa rất quan trọng trong cả quân sự và kinh tế chính trị

Với t cách là một sinh viên khoa Tin học của Trờng ĐHBK- HN em thấy rằng việc nhận thức đợc vai trò và nhiệm vụ Rada trong chiến tranh phòng không Nó

đã giúp em hiểu đợc tầm quan trọng trong công cuộc bảo vệ tổ quốc và chống lại

âm mu thù địch Sau khi học xong chơng trình này em thấy mình phải có trách nhiệm tham gia nghiên cứu góp phần xây dung và bảo vệ Tổ quốc

Ngày nay,mặc dù đợc sống trong hoà bình, độc lập nhng chúng ta vẫn phải cảnh giác với âm mu của các thế lực thù địch ,đồng thời tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới sâu sắc và toàn diện dới sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc Với sự phát triển nh hiện nay trên toàn thế giới, ngành kĩ thuật quân không nằm ngoài sự phát triển đó Tuy không thể đI thực hiện nghĩa vụ quân sự nh các chiến sĩ ngoài hải đảo nhng em có thể đóng góp một phần sức lực nhỏ bé trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bằng cách nghiên cứu các vấn

đề trong kĩ thuật khoa học điện tử và tin học Và lúc này em cảm thấy câu hát trong bài ‘Tự nguyện ’ thật là có ý nghĩa hơn bao giờ hết: “Nếu là ngời tôi xin chết cho quê hơng”