Thảm hoạ bom nguyên tử mà Mỹ ném xuống hai thành phố Hirôsima và Nagasaki của Nhật Bản trong giai đoạn cuối cuộc chiến tranh, đã cho thấy sức mạnh huỷ diệt của các phơng tiện tiến công đ
Trang 1Mở đầu
An ninh quân sự, quốc phòng xa nay vẫn đợc coi là mặt quan trọng hàng đầu của an ninh quốc gia Những năm đầu thế kỉ 20, cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật bùng nổ trên toàn cầu đã đem lại cho nền văn minh thế giới một sự thay đổi khá lớn cả về lợng và chất, tạo ra những biến động lớn trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội của con ngời Lĩnh vực quân sự cũng không nằm ngoài vòng tác động ấy Những tiến bộ của học kĩ thuật đã làm thay đổi tính chất cũng nh cơ cấu của lực lợng vũ trang, làm xuất hiện thêm nhiều đơn vị, binh chủng, quân chủng mới nhằm đáp ứng với những đòi hỏi mới của các loại vũ khí trang bị
Trong quá trình phát triển của lịch sử, con ngời đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh để bảo vệ sự sinh tồn, để bảo vệ giang sơn, lãnh thổ của tổ quốc, bảo vệ dân tộc Vì mục đích sống còn con ngời đã phải sử dụng những loại
vũ khí này để chống lại sự xâm lợc của kẻ thù với khát vọng một tơng lai
“không có tiếng súng ”, không có chế độ ngời bóc lột ngời trên đất nớc của
họ Đối với chúng ta cũng vậy, kẻ thù luôn muốn tiêu diệt chúng ta, chúng
ta không thể “khoanh tay ngồi nhìn ” trớc sự tàn phá của họ, chính họ đã dồn ép chúng ta tới bớc đờng cùng Trớc hoàn cảnh nh vậy chúng ta đã phải
đứng lên cầm lấy vũ khí trớc hết là để bảo vệ mình sau đó là để tiêu diệt và
đuổi chúng ra khỏi lãnh thổ của mình
Trong quá trình đấu tranh chúng ta cũng đã sử dụng nhiều loại vũ khí mặc dù rất thô sơ so với vũ khí của địch nhng với sự tài trí và lòng yêu nớc,
đoàn kết trên dới một lòng anh dũng của nhân dân ta đã tiêu diệt và đuổi sạch kẻ thù, mang lại thắng lợi vẻ vang cho dân tộc ta Một trong những loại
vũ khí đó đã góp phần quan trọng tạo nên thắng lợi to lớn của nhân dân ta đó
là Pháo phòng không
Pháo phòng không có vai trò rất quan trọng trong các cuộc chiến
tranh, nó góp phần tạo nên thắng lợi của các cuộc chiến tranh chống giặc xâm lợc của nhân dân ta
Tổ hợp pháo phòng không là tập hợp các thành phần có liên quan chức
năng với nhau nh pháo phòng không các phơng tiện kỹ thuật khác nhau để phát hiện và bám sát mục tiêu các phơng tiện đã chon để bắn, để chuẩn bị và thực hành bắn Những bộ phận chủ yếu của tổ hợp pháo phòng không là: pháo và đạn dợc, đài điều khiển pháo( Ra da), khí tài chỉ huy hoả lực pháo hoặc thiết bị tính toán, thiết bị đồng bộ và hệ thống theo dõi nguồn và máy
nổ có thể đợc bố trí trên máy nổ những xe vận tải riêng hoặc bố trí trên cùng một xe tạo thành bộ khí tài vô tuyến điện pháo phòng không
Pháo phòng không có chức năng:
- Tiêu diệt các loại mục tiêu trên không nh: Máy bay, quân dù, đèn chiếu sáng của địch trong phạm bắn có hiệu quả
- Tiêu diệt các loại mục tiêu mặt đất nh: Xe tăng, xe bọc thép, bộ binh,
hoả điểm của địch
- Tiêu diệt các loại mục tiêu mặt nớc nh: Tàu chiến, canô của địch
Nhiệm vụ chủ yếu của pháo phòng không
là tiêu diệt các loại máy bay địch, khi làm nhiệm vụ bảo vệ trực tiếp mục tiêu thì bắn máy bay bổ nhào là chủ yếu Chỉ tiêu diệt mục tiêu mặt đất, mục tiêu mặt nớc, mục tiêu dù khi có lệnh của cấp trên, khi cần phải chi viện cho đơn vị bạn hoặc đấu tự vệ
Pháo phòng không là lực lợng cơ bản để xây dựng lực lợng phòng không tại chỗ, tầng thấp là rộng khắp Chính vì vậy pháo phòng không đợc biên chế thuộc Quân chủng phòng không, quân chủng hải quân và các quân khu, quân đoàn
Trang 2Trong quân chủng phòng không các trung đoàn pháo phòng không đợc
biên chế trong các s đoàn phòng không thuộc quân chủng( cũng có thể do yêu cầu nhiệm vụ có trung đoàn pháo phòng không trực thuộc quân chủng phòng không ) Dới trung đoàn là các phân đội hoả lực
Bộ đội pháo phòng không có nhiệm vụ hiệp đồng với không quân tiêm
kích, tên lửa phòng không, rada phòng không cũng nh các phơng tiện phòng không khác, bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc Tiêu diệt các mục tiêu trên không từ tầng trung trở xuống Đồng thời bảo vệ bộ đội hợp thành trong các hình thức tác chiến Sẵn sàng đánh địch mặt đất, mặt nớc cũng nh các nhiệm
vụ khác
Trong tác chiến phòng không PPK đóng một vai trò rất quan trọng , sự
ra đời của lực lợng phòng không (PK) và mặt trận chiến đấu đất đối không là một hiện tợng mới trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc ta Với tình hình đất nớc đang đứng trớc những sức ép chiến tranh thì sự tồn tại của pháo phòng không là tất yếu
I sơ lợc sự phát triển của các phơng tiện
tiến công đờng không
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã có tác động rất nhiều đến quân
sự Những tác động ảnh hởng và sâu sắc nhất của khoa học kỹ thuật đến kỹ thuật quân sự là hoả lự c và khả năng cơ động Tăng khả năng sống còn của trang bị vũ khí
Các phơng tiện tiến công đờng không là các vũ khí, trang thiết bị dùng
để tiến công từ trên không vào các mục tiêu mặt đất, mặt nớc của đối
ph-ơng, gồm: các phơng tiện mang, phá huỷ, dẫn đờng đấu tranh điện tử phục
vụ cho tiến công đờng không Trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, những quả tên lửa của Đức đã đợc phóng sang đất Anh Thời đó, Mỹ cũng đã có tên lửa phóng từ trên không đợc điều khiển theo lệnh vô tuyến Cả Mỹ và Đức
đều chế tạo đợc đầu tự dẫn cho ngời và bom ném từ máy bay Thảm hoạ bom nguyên tử mà Mỹ ném xuống hai thành phố Hirôsima và Nagasaki của Nhật Bản trong giai đoạn cuối cuộc chiến tranh, đã cho thấy sức mạnh huỷ diệt của các phơng tiện tiến công đờng không Sau chiến tranh, cùng với sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ, các phơng tiện tiến công đờng không cũng đợc phat triển nhanh chóng, trong đó chiến tranh Việt Nam là một điểm mốc quan trọng Mở mang cuôc chiến tranh miền Bắc Viêt Nam, đế cuốc Mỹ tuyên bố, đem tiềm lực khoa học kỹ thuật hiện đại nhất nhằm đa Việt Nam về thời kỳ đồ đá Các phơng tiên tiến công đờng không hiện đại nh máy bay ném bom chiến lợc tầm xa B-52, máy bay cờng kích cánh cụp- xoè F-111, máy bay trinh sát bằng rada tầm xa , bom điều khiển bằng laze lần đầu tiên đợc Mỹ sử dụng ở Việt Nam Nhng với những phơng tiện hiện đại nh thế Mỹ vẫn bị ta đánh thắng Đánh thắng cuộc tập kích đờng không bằng máy bay chiến lợc B52 của đế quốc Mỹ trên bầu trời
Hà Nội năm 1972, là thắng lợi lớn nhất, oanh liệt nhiệt nhất của quân và dân
Trang 3miền Bắc trong 8 năm chống chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ Nó
là đỉnh cao của nghệ thuật tác chiến Phòng không, đồng thời là biểu tợng rực
rỡ về ý chí quyết chiến, quyết thắng và chí thông minh sáng tạo của bộ đội phòng không - Không quân Việt Nam Trong chiến trang vùng Vịnh (1991) , các phơng tiện tiến công hiện đại nh máy bay tàng hình F_117A , các kiểu tên lửa ( điển hình là tên lửa có cánh Tômahốc) và bom tự dẫn bằng lade, rađa , hồng ngoại, vô tuyến truyền hình ( báo chí gọi là vũ khí “tinh khôn” )
đã trở thành một nhân tố nổi bật để giành chiến thắng một cách nhanh chóng ( 42 ngày ) , với thơng vong ít đến mức kinh ngạc
Các phơng tiện tiến công đờng không hiện đại đã có ảnh hởng rất lớn
tới diễn biến và kết cục của chiến tranh, đem lại cho chiến tranh một bộ mặt mới Ngời ta hình dung một cuộc chiến tranh trong tơng lai sẽ là cuộc chiến tranh của các PTTCĐK hiện đại Các nớc đế quốc ngày càng tăng cờng đầu
t để xây dựng và hoàn thiện các lực lợng tiến công đờng không Các lực lợng tiến công đờng không đờng không vũ trụ của không quân Mỹ bao gồm: các binh đội tên lửa đờng đạn vợt đại châu, các binh đoàn không quân chiến lợc, các binh đội, binh đoàn và liên binh đoàn không quân chiến thuật; của Hải quân bao gồm: các binh đoàn tàu ngầm mang tên lửa đờng đạn, các bionh
đội không quân của Hải quân; của lục quân bao gồm:các phân đội và binh
đội không quân của tập đoàn quân, các binh đội và binh đoàn tên lửa chiến dịch- chiến thuật Nh vậy, các phơng tiện tiến công đờng không có trong trang bị của hầu hết các quân binh chủng Tuỳ thuộc vào quy mô và tình huống chiến tranh , các PTTCĐK có vai trò và nhiệm vụ khác nhau Nhng , tựu chung lại , nó có những nhiệm vụ chủ yếu sau : tập kích đờng không vào đối phơng để phá huỷ tiềm lực quân sự , kinh tế , hệ thống lãnh đạo chỉ huy của nhà nớc và quân đội , giành u thế hạt nhân và u thế trên không , cô lập khu vực tác chiến , yểm trợ trực tiếp từ trên không và tiến hành tác chiến
điện tử nhằm tiêu diệt tiềm lực và khả năng chiến tranh của đối phơng
Đồng thời thực hiện các hoạt động răn đe , gây sức ép , làm hoang mang , rối loạn tinh thần đối phơng , hỗ trợ cho lực lợng trong nớc gây bạo loạn lật đổ Thành phần chủ yếu của các PTTCĐK bao gồm: máy bay, tên lửa , bom
đạn các loại , các khí tài trinh sát và tập kích , các hệ thống rađa để phát hiện
xa và chỉ huy , các vệ tinh quân sự các phơng tiện này ngày càng đợc hoàn thiện , phát triển và sử dụng rộng rãi Các phơng tiện tiến công đờng không giữ vai trò quan trọng trong chiến tranh, đặc biệt trong giai đoạn đầu mở màn cuộc chiến Theo quan điểm của Mỹ và một số nớc phơng Tây thì các phơng tiện tiến công đờng không giữ vai trò quyết định để đạt đợc các mục tiêu của chiến tranh
Nếu nh trong các cuộc chiến tranh trớc đây, đặc biệt là ở Việt Nam,
ng-ời ta còn tranh cãi về hiệu quả và vai trò to lớn của các phơng tiện tiến công
đờng không, thì đến nay sau chiến thắng Vùng Vịnh, ít ngời có thể phủ nhận hiệu quả và vai trò to lớn của nó
Tuỳ thuộc vào quy mô và tình huống chiến tranh, các phơng tiện tiến
công đờng không có vai trò và nhiệm vụ khác nhau Nhng, chung quy lại, nó
có những nhiệm vụ chủ yếu sau: tập kích đờng không vào đối phơng để phá huỷ tiềm lực quân sự, kinh tế, hệ thống lãnh đạo- chỉ huy của nhà nớc và quân đội, giành u thế hạt nhân và u thế trên không, cô lập khu vực tác chiến, yểm trợ trực tiếp từ trên không và tiến hành tác chiến điện tử nhằm tiêu diệt tiềm lực và khả năng chiến tranh của đối phơng Đồng thời thực hiện các hoạt động răn đe, gây sức ép, làm hoang mang rối loạn tinh thần đối phơng,
hỗ trợ cho lực lợng trong nớc gây bạo loạn lật đổ
Thành phần chủ yếu của các phơng tiện tiến công đờng không bao
gồm: máy bay, tên lửa, bom đan các loại, các khí tài trinh sát và tập kích, các
Trang 4hệ thống rada để phát hiên xa và chỉ huy, các vệ tinh quân sự các phơng tiện này ngày càng đợc hoàn thiện, phát triển và đợc sử dụng rộng rãi
Đối tợng tác chiến chủ yếu của lực lợng phòng không là các phơng tiện tiến công đờng không rất đa dạng của đối phơng Tim hiểu khả năng hoạt động
và những hạn chế của các phơng tiện tiến công đờng không để tổ chức chiến
đấu và tránh có hiệu quả là một yêu cầu đối với toàn dân, nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Các phơng tiện tiến công đờng không giữ vai trò chủ đạo, có ảnh hởng lớn đến quá trình và kết cục của chiến tranh Do có những tính năng độc đáo, hơn hẳn các phơng tiện tác chiến khác, các phơng tiện tiến công đờng không ngày càng đợc giới quân sự các nớc coi trọng, vai trò tác dụng của nó ngày càng đợc nâng cao Theo dự đoán, trong tơng lai, chiến tranh thờng bắt đầu bằng các đòn tiến công đờng không toàn diện, không phân tuyến Đối phơng thờng đánh phá tất cả các mục tiêu chiến thuật, chiến lợc bằng vũ khí công nghệ cao cùng với các thủ đoạn chiến thuật xảo quyệt
Hiện nay, các cờng quốc quân sự đều tăng cờng xây dựng lực lợng
tiến công đờng không, tập trung nghiên cứu chế tạo hoặc mua sắm các
ph-ơng tiện tiến công đờng không hiện đại Xu hớng phát triển của các phph-ơng tiện tiến công đờng không, chủ yếu là sử dụng triệt để các thành tựu kỹ thuật cao, mới nh: kỹ thuật bố cục khí động học, động cơ, kỹ thuật xử lý thông tin, điện tử viễn thông, tự động hoá, kỹ thuật vật liệu phức hợp, kỹ thuật tàng hình nhờ đó tính năng của các phơng tiện tiến công đờng không
đợc nâng cao, đặc biệt là khả năng sát thơng lớn, tính cơ động và tốc độ cao, một số có khả năng tàng hình tốt, phạm vi hoạt động rộng trong mọi môi tr-ờng, thời tiết, khả năng công kích chính xác và ngày càng “tinh khôn”
Nh vậy với sự phát triển mạnh mẽ của các phơng tiện đờng không thì việc ra đời lực lợng pháo phòng không là rất quan trọng đã góp phần rất lớn trong cuộc thắng lợi của toàn dân Sự ra đời của lực lợng phòng không và mặt trận chiến đấu trên không là một hiện tợng mới trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc ta Pháo phòng không là lực lợng cơ bản để xây dựng lực lợng phòng không tại chỗ, tầng thấp là rộng khắp Chính vì vậy pháo phòng không đợc biên chế thuộc Quân chủng phòng không, quân chủng hải quân và các quân khu, quân đoàn Trong quân chủng phòng không các trung đoàn pháo phòng không đợc biên chế trong các s đoàn phòng không thuộc quân chủng (cũng có thể do yêu cầu nhiệm vụ có trung
đoàn pháo phòng không trực thuộc quân chủng phòng không ) Dới trung
đoàn là các phân đội hoả lực
Tính chất chiến đấu của PPk:
- Diễn biến chiến đấu khẩn trơng , liên tục phức tạp
- Yêu cầu hợp đồng tác chiến cao
- Hình thức phơng pháp chiến đấu phong phú và đa dạng
Đặc điểm đối tợng chiến đấu PPK :
- Các phơng tiện tấn công đờng không hoạt động ở độ cao trung bình trở xuống, chủ yếu là máy bay chiến thuật , trực thăng , tên lửa có cánh
Vào khoảng 10 giờ sáng, chiếc máy bay đầu tiên hạ cánh xuống thành phố
Hồ Chí Minh tên là Faman do trung uý Wander Bor điều khiển và đến năm
1917 chính thức bắt đầu cuộc đàn áp, dẫn chứng rõ hơn cả là cuộc sự đàn áp cuộc biểu tình do Lơng Ngọc Quyến cầm đầu ở thái nguyên Năm 1930 nổi bật nhất là sự đàn áp cuộc biểu tình của Xô Viết Nghệ Tĩnh và từ đây các phơng tiện tiến công đờng không đã đợc áp đặt tại việt nam Dới sự tàn phá của địch, chúng ta đã thực sự bị điêu đứng Cho đến tháng 8 năm 1945 chúng ta cha bắn đợc một chiếc máy bay nào Để đối phó với địch chúng ta dùng súng trờng, súng máy thiết lập thành những tổ những trung đội, đại đội
Trang 5trực tiếp chiến đấu với không quân hiện đại của địch và những chiếc máy bay đầu tiên của quân xâm lợc bị bắn rơi trên bầu trời Việt Nam Ngày 29/6/1946 quân và dân huyện Đức hoà ( Long An ) bắn rơi máy bay bằng súng bộ binh Ngày 16/8/1946 đồng chí Nguyễn Cao Thơng cán bộ bộ đội
địa phơng tỉnh Vĩnh Trà bắn rơi một máy bay trinh sát Pô-tê bằng súng trung liên và rất nhiều máy bay của địch đã bị bắn hạ nhng do thiếu vũ khí đặc biệt
là vũ khí bắn máy bay nen kết quả bắn rơi máy bay còn hạn chế Do nhu cầu trớc mắt của nhiệm vụ ngăn chặn bớc tiến của địch Chúng ta sử dụng pháo cao xạ 75mm thu đựoc của địch để đánh địch trên mặt đất để có vũ khí bắn máy bay các chiến sĩ quân giới và quân dân các địa phơng sử dụng các loại pháo 20mm, 12,7mm và 33,2mm thu đợc của địch để đánh địch Nhiều sáng kiến đợc đa ra và áp dụng để tạo nên những máy ngắm đơn giản hoặc tỉnh Bình thuân đã có sáng kiến ghép 2 khẩu súng trung liên thành khẩu súng máy PK 7,62mm 2 nòng Sự ra đời của trung đoàn pháo cao xạ đầu tiên, với một số tiểu đoàn cao xạ cỡ nhỏ đã đánh dấu sự xuất hiện của một Binh chủng mới đó là Binh chủng phòng không và đơn vị đầu tiên là trung đoàn
367 đợc thành ngày 1/4/1953 Và cũng từ đó Binh chủng cao xạ lấy ngày1/4 hàng năm là ngày thành lập Binh chủng
Sự xuất hiện của pháo cao xạ đánh dấu một sự kiện quan trọng trong
thế trận chiến tranh nhân dân Trải qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ, Pháo phòng không đã khẳng định vai trò của mình giành quyền làm chủ vùng trời khống chế đợc hoạt động của không quân vốn là chỗ mạnh, là u thế tuyệt đối của địch
Thực vậy! trong chiến dịch Điện Biên Phủ Bộ đội pháo phòng không
đã đợc Bộ chỉ huy chiến dịch đánh giá: “ Hoàn thành tốt nhiệm vụ đợc giao” 55 ngày đêm chiến đấu không nghỉ pháo phòng không đã kết hợp cùng pháo binh, Bộ binh và các lực lợng khác bắn rơi 62 máy bay các loại của
địch bắn bị thơng hàng trăm chiếc khác diệt và bắt nhiều phi công địch Các phi công của Pháp và Mỹ bay trên bầu trời Điện Biên Phủ không còn là những cuộc: “ Dạo chơi nhàn hạ ” mà là: “ Những phút bay kéo dài trên thung lũng Điên Biên trở thành nhng phút bay trên bờ của một thảm hoạ ”
Nhng quan trọng hơn cả bộ đội Phòng không trong chiến dịch đã đánh
bại thủ đoạn của không quân Pháp mà trớc đây là chỗ mạnh nhất của quân
đội Pháp Lần đầu trong cuộc kháng chiến chống Pháp lực lợng Phòng không của quân đội ta, nòng cốt là trung đoàn 367 đã xây dựng một thế trận Phòng không chiến dịch và hậu phơng chiến dịch dành quyền làm chủ vùng trời khống chế đợc hoạt động của không quân Pháp
Thực hiện thắng lợi cuộc hành quân cơ giới đờng dài đảm bảo tuyệt
đối bí mật an toàn kéo pháo bằng tay lên Điện Biên Phủ Bắn rơi tại chỗ nhiều máy bay địch hạn chế hoạt động của chúng, chi viện đắc lực cho bộ binh, Pháo binh chiến đấu; thu hẹp vòng trời cắt đứt tiếp tế đờng không của
địch; tác chiến bảo vệ giao thông vận tải và hậu phơng chiến dịch là những trang sử oanh liệt của bộ đội phòng không Việt Nam trong chiến dịch Đông xuân 1953- 1954 và đặc biệt trong chiến dịch Điện Biên Phủ Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lợc kết thúc sau thắng lợi vĩ đại Điện Biên Phủ Cùng với toàn dân, toàn Quân, bộ đọi phòng không bớc vào một thời kỳ mới thời kỳ xây dựng lực lợng phòng không cách mạng chính quy ngày càng hiện đại Thời kỳ chiến đấu quyết liệt và chiến thắng vẻ vang Không quân
Mỹ xâm lợc
Mở đầu của cuộc đấu tranh chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của
đế quốc Mỹ là sự kiên ngày 5/8/1964 Đó là một ngày không thể nào quên
đối với lịch sử dân tộc nói chung và Quân chủng Phòng không nói riêng Pháo Phòng không đã đóng một vai trò quan trọng không thể thiếu Ngày đó
đã trỏ thành một ngay truyền thống của lực lợng phòng không Với số lợng 8
Trang 6chiếc trong 64 lần chiếc máy bay cất cánh tức 12% máy bay đợc huy
độngvào một trận đánh bị bắn rơi Một số chiếc khác bị trúng đạn, bắt sống tên giặc lái đầu tiên của không quân Mỹ đó là tên Anvarez cấp bậc Trung uý,
đây là một chiến thắng có ý nghĩa quan trọng về Quân sự và Chính trị của quân và dân ta Một chiến thắng có tiếng vang lớn trên Thế giới Cổ vũ mạnh
mẽ khí thế đánh Mỹ củng cố niềm tin đánh đế quốc Mỹ của quân và dân cả nớc
Đúng vậy! với các phơng tiện tấn công đờng không hiện đại và các kế
hoạch, các chiến dịch nhằm khống chế phong toả ý tởng thống nhất đất nớc của nhân dân ta Đế quốc Mỹ đã hoàn toàn thất bại trớc tinh thần đấu tranh ngoan cuồng của dân tộc Với thành tích 68 máy bay B52 trong tổng số 4184 máy bay Mỹ bị băn rơi trên Miền Bắc hơn 1/2 trong số đó là do Pháo phòng không bắn rơi bắn hạ
Bộ đội Pháo phòng không đã viết lên một trang sử chói loà tô thêm truyền thống vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam Chiến dịch mùa xuân năm 1975 đánh dấu chấm hết cho sự thống trị của cái gọi là: “ Việt Nam cộng hoà ” giải phóng hoàn toàn đất nớc hai Miền, đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Pháo Phòng không đã hoàn thành sứ mệnh và vai trò to lớn của mình
II khả năng chiến đấu của pháo phòng không
Trong tác chiến phòng không thì PPK đóng một vai trò rất quan trọng , Bộ
đội Pháo phòng không đã viết lên một trang sử chói loà tô thêm truyền thống
vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam Pháo Phòng không đã hoàn thành sứ mệnh và vai trò to lớn của mình
1 Qui luật bay của đầu đạn
a Đầu đạn vận động trong nòng pháo
Khi bắn thuốc phóng cháy sinh ra phản ứng hoá học tạo đợc khí thuốc rất
nhanh có áp suất lớn, sinh ra công làm cho đầu đạn có một tốc độ ban đầu nhất định khi ra khỏi miệng nòng pháo, quá trình vận đông của đầu đạn trong nòng pháo gọi là dờng dạn trong nòng
Để nghiên cứu quá trình vận động của đầu đạn trong nòng pháo do tác dụng của thuốc khí phóng ta sẽ nghên cứu quá trình vận động quy luật cháy của thuốc phóng , quy luật biến đổi của áp suất và những nguyên nhân khác làm ảnh đến sự vận động của đầu đạn
- quy luật thay đổi áp suất của kí thuốc khi thuốc phóng cháy
Quy luật này chia làm 3 giai đoạn :
+ Giai đoạn 1
Khi bắn, kim hoả đập vào hạt nổ, hạt nổ đốt cháy thuốc mồi sinh ra khí thuốc từ 30 ữ 50 kg/cm3 đảm bảo thuốc phóng hoàn thành các giai đoạn châm lửa, truyền lửa và bốc cháy trong khoảng thời gian rất ngắn lúc này
đầuđạn cha vận động
+ Giai đoạn 2
Thuốc phóng bắt đầu bốc cháy sinh ra khí thuốc tạo đợc áp suất khoảng 300
ữ 500 kg/cm3 khắc phục đợc sức ỳ của đầu đạn làm cho đai đạn xiết chặt vào rãnh xoẵn và bắt đầu vận động trong nòng
Khi đầu đạn vận động trong nòng thể tích khoảng không gian phía sau tăng dần lên áp suất của khí thuốc lúc này không những chỉ phụ thuộc vào lợng khí thuóc mà còn phụ thuộc vào khoảng không gian phía sau đít đâù đạn
đầu đạn ở trạng thái nằm yên có tốc độ bằng không nhờ tác dụng của áp suất khí thuốc đầu đạn bắt đầu vận động nhng mới lúc đầu tốc độ còn chậm nên khoảng không gian phía sau đit đân tăng lên rất chậm Trong khi đó thuốc phóng vẫn tiếp tục cháy khí thuốc sỉnha trong ột dung tích ít thay đổi nên áp
Trang 7suất khí thuốc tăng lên rất nhanh Khi đầu đạn vận động về phía trớc một quãng từ 2 ữ 7 lần đờng kính nòng pháo lúc này áp suất khí thuốc tăng lên lớn nhất
+ Giai đoạn 3
Thuốc phóng cháy xong, lợng khí thuốc không sinh ra nữa, áp suất khí thuốc cũng không tăng lên thêm nhng nhờ áp suất xuất hiện mà đầu đạn vận động về phí trớc khoảng không gian phía sau đít đan không ngừng tăng lên do đó áp suất khí thuốc lại giảm xuống
Nhờ tác dụng của áp suất khí thuốc đầu đạn vận động trong nòng với
thời gian rất ngắn và có gia tốc tơng đối lớn Khi áp suất khí thuốc giảm thì gia tốc của đầu đạn cũng giảm nhng từ đầu đến cuối gia tốc luôn lớn hơn không nên quá trình đầu đạn vận động trong nòng tốc độ tăng dần khi
đầuđan ra khỏi miệng nòng pháo coi nh tốc độ lớn nhất và áp suất ở miệng nòng lúc này khoảng 100 kg/cm3
- Quy luật vận đông của đầu đạn trong nòng pháo
Khi bắn thuốc phóng cháy trong buồng đốt tạo ra lợng khí thuốc lớn có nhiệt độ và áp suất lớn, năng lợng của khí thuốc đợc chuyển thành động năng của đầu đạn đảm bảo cho đầu đạn khi ra khỏi nòng pháo đạt đợc tốc độ ban đầu nhất định
Dễ thấy đợc quy luật vận động của đầu đạn ta sẽ nghiên cứu công của
khí thuốc vói đầu đạn và tốc độ vận ddộng của đầu đạn
+ Công của khí thuốc khi bắn :
toàn bộ phần năng lọng sinh công của khí thuốc bắn đợc gọi là công của khí thuốc, bao gồm :
- Công làm cho đầu đạn chuyển động thẳng theo trục nòng pháo chiếm khoảng toàn bộ công của khí thuốc gọi là công chủ yếu
- Công làm cho đầu đạn chuyển đông quay
- Công thắng ma sát khi đạn chuyển đông trong nòng
- Công làm chuyển động các hạt thuốc và khí thuốc
- Công làm chuyển động hệ lùi
Ngoài ra còn các dạng làm tổn hao năng lợng khác nh :
- Năng lợng tổn hao do tản nhiệt
- Năng lợng tổn hao do khí thuốc lọt qua khe hở giữa dai đạn và rãnh
xoẵn
- Công của khí thuốc đối với đầu đạn
Ta biết rằng công là đại lợng đo bằng tích số giữa lực tác dụng và quãng đ-ờng chuyển tới theo phong của lực tác dụng
* Lực của khí thuốc đối với đầu đạn đợc tính theo công thức
F = P*S
Trong đó : P là áp suất khí thuốc
S là diện tích mặt cắt ngang của đầu đạn
F là lực tác dụng của khí thuốc
* Công của khí thuốc đối với đầu đạn
Khi tính lực F của khí thuốc đối với đầu đạn và quãng đờng đầu đạn chuyển
động thẳng trong nòng pháo sẽ tính đợc công của khí thuốc đối với đầu đạn theo công thức: A = F*L
Trong đó : A là công của khí thuốc đối với đầu đạn
L là quãng đờng đầu đạn chuyển động thẳng trong nòng pháo
* Tốc độ vận động của đầu đạn
Biết đợc công của khí thuốc đối với đầu đạn ở từng thời điểm trong nòng pháo để tiện tính toán ta tìm động năng của đầu dạn ở mỉệng nòng pháo
- Động năng của đầu đạn ở nòng pháo đợc tính theo công thức
Trang 8trong đó :
g
qV E
g
q m
mV E
d
d
2
2
2 0
2 0
=
⇒
=
=
Ed là động năng của đầu đạn ở miệng pháo
q là trọng leoẹng của đầu đạn
g là gia tốc đầu của đầu đạn
Tốc độ vận động của đầu đạn :
Từ công thức :
q
g A hayV
q
g A V
g
qV
A
*
* 2
*
* 2
2 0
2
0
ϕ ϕ
=
giả thiết tại một thời điểm trong nòng pháo biến công của khí thuốc đối với
đầu đạn là A1 thì tốc độ của đầu đạn tại đó là
q
g A V
*
*
2 1
1 = ϕ
trong tính toán lấy : g= 9,8 m/s2
ϕ= 1,1
tơng tự :
tốc độ của đầu đạn tại thời điểm có công là A2
q
g A V
*
*
2 1
1 = ϕ
Nh vậy công thức ttổng quát là
q
g A A
A
*
* )
(
2 1 2
+ + +
=
* Thời gian đầu đạn vận động trong nòng :
Đầu đạn đang ở trạng thái nằm yên ( v=0) khi bắn do tác dụng của khí thuốc tạo nên áp suất lớn làm cho đầu đạn vận động đợc trong nòng và khi ra khỏi miệng nòng pháo đạt đợc tốc độ ban đầu tơng lớn
Biết tốc độ ban đầu của đầu đạn, chiều dài của rãnh xoắn có thể tính đợc thời gian đầu đạn vận động trong nong theo công thức
b V
L t
t
= Trong đó : t là thời gian đầu đạn vận động trong nòng
L là chiều dài rãnh xoắn nòng pháo
Vtb là tốc độ trung bình của đầu đạn
2 0
V V b
V = 0
Trang 9V0 là tốc độ ban đầu của đầu đạn.
b Đầu đạn vận động trong chân không:
- Khái niệm :
Khi bắn trong chân không, đầu đan bay râ khoi nong pháo nếu khong bị anh hởnggì thì đầu đạn sẽ đi theođờng phóng với vận tốc đều và tiến đi mãi
Nhng thực ra, khi vận động trong chân không, ầu đạn vẫn chịu tấc dụng của trọng lực Do tác dụng của trọng lực nên đờng đạn dần tách ra khỏi đ-ờng phóng và rơi xuống theo phơng thẳng đứng với gia tốc rơi tự do g=9,8m/s2 trong thời gian t bất kỳ lợng rơi của đầu đạn đợc tính theo công thức : h = gt2/2
Do đó đầu đạn sẽ đi theo một dờng cong
Giả thiết bắn với góc phóng 0 và tốc độ ban đầu V0 sau thời gian t nếu không chịu tác động của trọng lực thì đầu đạn sẽ vận động đến điểm B cách O một đoạn là S = V0t do tác dụng của trọng lực nên đầu đạn sẽ vận động đến điểm M
N B
H=g*t2/2 M
Toạ độ điểm M so với 0 đợc tính theo:
X = V0t cos(0)
Y =V0t sin(0) – 1/2 g*t2
Dựa vào quy luật vận động của đầu đạn trong chân không ta sẽ xác định đợc các phơng trình của đờng đạn
- Phơng trình của đờng đạn
Độ cao của đờng đạn đợc tính theo phơng trình :
0 2 2 0
2 0
cos 2
*
*
θ
θ
V
x g tg
x
Trong đó : Y là độ cao đờng đạn ứng với điểm bất kỳ trên đờng đạn
x là cự ly thăng bằng của đờng đạn
0 là góc phóng
V0 là tốc độ ban đầu của đờng đạn
G là gia tốc trọng trờng
Cự ly thăng bằng đờng đạn đợc tính theo phơng trình
g
V
2 0 0
2 sin θ
=
Trang 10Trong đó xc là cự ly thăng bằng đeờng đạn tới điểm rơi C trong phơng trình trên ta nhận thấy rằng khi V0,g không đổi, xc thay đổi phụ thuộc vào sin20 khi sin20 lớn thì xc lớn và ngợc lại
- Thời gian đạn bay:
g
V
t c = 2 0sin2θ0
tc là thời gian đạn bay từ miệng pháo đến điểm rơi
- Tốc độ đầu đạn
C
Vy
900E M
V0t V
D Vx
α
E
V = V02 −2gy
Trong đó V là tốc độ của đầu đạn tại thời điểm bất kỳ
V0 là tốc độ ban đầu của đầu đạn
Y là độ cao của đầu đạn
- Cự ly tà :
tính theo phơng trình :
ε
ε ε
α
2
2
0
cos
*
sin ) 2
sin(
*
g
V
trong đó: D là cự ly tà của đờng đạn
α là góc cao
∈ là góc tà
c Tản mác đạn bắn
- Tản mác đơn pháo
+ Hiện tợng tản mác :
- Dùng một khẩu pháo, một loại đạn, lấy phần tử ngắm chính xác vào một mục tiêu và bắn nhiều phát tởng nh đầu đạn bay theo một
đờng và trúng vào một điểm nhng thực ra mỗi đầu đạn bay theo một đờng và trúng vào những điểm riêng biệt trong một khu vực nhất định Nhiện teợng đó đợc gọi là hiện tợng tản mác chạm nổ
- Dùng một khẩu pháo, một loại đạn, lấy phần tử ngắm chính xác vào một mục tiêu trên không và bắn nhiều phát kết quả đạn không
nổ tại một điểm mà nổ tại nhiều điểm riêng biệt trong một khu vực nhất định Nhiện tợng đó đợc gọi là hiện tợng tản mác nổ trên không
+ Quy luật tản mác