Siêu âm mạch máu bụng

 Mặt cắt dọc: Đầu dò quyết định kiểu ảnh- Nếu đầu dò đặt ở thành bụng trước: trước ở phía trên - Nếu đặt theo trục lớn động mạch chủ : Chiều thẳng đứng nếu bệnh nhân đứng thẳng.. NHỮNG

SIÊU ÂM MẠCH MÁU LỚN VÙNG BỤNG

DR HOÀNG MINH LỢI

 Mặt cắt dọc: Đầu dò quyết định kiểu ảnh

- Nếu đầu dò đặt ở thành bụng trước: trước ở phía trên

- Nếu đặt theo trục lớn động mạch chủ : Chiều

thẳng đứng nếu bệnh nhân đứng thẳng

- Phía trên ở bên phải, dưới ở trái

 Mặt cắt ngang: Đầu dò quyết định kiểu ảnh

- Nếu đầu dò đặt ở thành bụng trước: trước ở phía trên

- Nếu đặt theo trục nhỏ động mạch chủ: chiều nằm ngang nếu bệnh nhân đứng thẳng

- Bên phải ở phía phải, bên trái phía trái

NHỮNG MẶT CẮT QUA MẠCH MÁU bụng

 Mặt cắt chéo: Ðầu dò nan quạt ở :

- Trên thành bụng: trước trên, sau dưới

- Ở tư thế chéo, dưới bờ sườn phải

- Bên phải ở phía phải, bên trái phía trái của ảnh

 Mặt cắt trán trái: Ðầu dò nan quạt ở :

- Mạn sườn trái bệnh nhân

- Theo trục lớn động mạch chủ

- Phía trái ở trên, phải ở dưới của ảnh

NHỮNG MẶT CẮT QUA MẠCH MÁU bụng

NHỮNG MẶT CẮT QUA MẠCH MÁU bụng

 Xác định giải phẫu 3 mạch máu quan trọng của vùng bụng:

- động mạch chủ,

- tĩnh mạch chủ dưới,

- thân tĩnh mạch cửa

 Ðộng mạch chủ là mốc chính để tìm tụy, gan trái

 Tĩnh mạch chủ dưới là mốc tìm gan phải

NHỮNG MẶT CẮT QUA MẠCH MÁU bụng

GIẢI PHẪU

SƠ ĐỒ GIẢI PHẪU MẠCH MÁU động mạch các tạng và khoang sau phúc mạc:

Kỹ thuật khám

 Bệnh nhân nằm ngữa

 Cho chùm siêu âm cắt dọc: mặt cắt dọc,

 rồi cắt theo mặt phẳng ngang qua mạch thận, thân tạng, hay mạc treo tràng trên gọi là mặt cắt ngang hay mặt cắt trục

 Có thể bổ sung thêm bằng mặt cắt trán (vành)

 Đường đi của Động mạch chủ chếch từ trên xuống dưới, từ trước ra sau

 Mặt cắt dọc: thấy 2 bờ mạch song song, có chuyển động tâm thu

 Lòng mạch: không rỗng âm hoàn toàn (hiện tượng dòng rối là nguyên nhân của các hồi âm nhỏ)

 Mặt cắt ngang: có thiết diện tròn, đo phía trên

mạch thận luôn luôn trên 25mm, nhưng không quá 30mm

 Nhánh bên : thấy trên mặt cắt ngang ở ngay nơi xuất phát : thân tạng, động mạch thận, động mạch mạc treo tràng trên

Hình ảnh bình thường

Hình ảnh siêu âm bình thường

Hình ảnh siêu âm bình thường

 Hình ĐM thân tạng trên mặt cắt ngang là “cánh

chim hải âu”: động mạch gan bên phải, động mạch lách bên trái

Ðộng mạch thân tạng

 Trong cuống gan, nên trên mặt cắt ngang thẳng góc với tĩnh mạch chủ, ta sẽ thấy 3 cấu trúc có hình "đầu Mickey":

- tĩnh mạch cửa ở sau,

- động mạch gan ở trước và trái,

- đường mật chính ở trước và phải

 Động mạch lách, lòng mạch lớn (bằng lòng mạch thân tạng) chạy phía trên của bờ trên eo, thân và đuôi tuỵ, rồi hướng thẳng tới rốn lách

Ðộng mạch thận

 Xuất phát từ mặt bên động mạch chủ, thực tế có cùng độ cao với động mạch mạc treo tràng dưới, hướng ra ngoài xuống dưới tới rốn thận

 Ðộng mạch thận phải đi sau tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch thận phải

 Ðộng mạch thận trái cũng đi sau tĩnh mạch thận trái

Ðộng mạch chậu gốc

 ÐMC khi xuống bờ dưới L4 thì chia ra 3 nhánh tận:

- động mạch cùng giữa,

- 2 động mạch chậu gốc trái và phải

 Các động mạch này có thể thấy trên mặt cắt ngang trên và mặt cắt dọc thẳng,

 lòng mạch từ 8 - 10mm

TĨNH MẠCH CHỦ DƯỚI

 Tĩnh mạch chủ dưới tập hợp từ 2 tĩnh mạch chậu gốc ở ngang L5, rồi đi lên dọc theo bờ phải cột

sống, tới lỗ đổ vào nhĩ phải

 Trên đường đi ở bụng, tĩnh mạch chủ dưới nhận máu chủ yếu từ 2 nhánh: tĩnh mạch thận và tĩnh mạch trên gan

Kỹ thuật khám

 Bệnh nhân nằm ngữa, rồi nghiêng để xem mặt cắt dọc thẳng qua trục lớn tĩnh mạch chủ dưới và các mặt cắt ngang

 Tìm nhánh bên: thấy tĩnh mạch thận trên mặt cắt ngang và tĩnh mạch trên gan trên mặt cắt chéo dưới bờ sườn

Hình ảnh bình thường

 Trên mặt cắt ngang, tiết diện tĩnh mạch chủ dưới hình quả trứng,

 bờ mỏng rõ, lòng mạch thay đổi theo hô hấp,

- to tối đa ở kỳ hít vào rồi nín thở (động tác

Valsava),

- nhỏ tối thiểu ở cuối kỳ thở ra

 Sự chuyển động này là tiêu chuẩn quan trọng trong huyết động bình thường Đường kính tĩnh mạch

chủ dưới khi thở ra cố gắng không vượt quá 25mm

Right lobe

of liver RPV IVC RRA Crus

- tĩnh mạch trên gan phải,

- tĩnh mạch trên gan giữa,

- tĩnh mạch trên gan trái

 có dạng ống dài, thành mỏng, hướng xuống phía tĩnh mạch chủ dưới

Hình ảnh siêu âm bình thường

TĨNH MẠCH CỮA

Các nhánh hợp thành tĩnh mạch cữa

Tĩnh mạch lách

 là mốc chủ yếu khi tìm tụy trên mặt cắt ngang

 xuất phát từ sự hợp lưu của nhiều tĩnh mạch đi ra

từ rốn lách, đến phía sau đuôi và thân tụy ở dưới thân động mạch

 nhận tĩnh mạch mạc treo tràng dưới để tạo ra thân lách - mạc treo tràng

 tạo ra thân tĩnh mạch cửa ở phía sau eo tụy

Tĩnh mạch mạc treo tràng trên

ở bên phải động mạch và song song với tĩnh mạch chủ dưới

sau và eo tụy ở phía trước, tiếp nối với thân lách - mạc treo tràng tạo thành thân tĩnh

mạch cửa

Thân tĩnh mạch cữa

 trục tĩnh mạch cữatrục tĩnh mạch tạo một góc 450 với đường

thẳng ngang Có cấu trúc ống, rỗng âm

 bắt chéo phía trước tĩnh mạch chủ dưới, trên eo

tụy

 mặt cắt dọc thẳng, đi ngang qua tĩnh mạch chủ

 trên mặt cắt ngang theo trục lớn, tĩnh mạch cữtrên mặt cắt ngang theo trục lớn, tĩnh mạch c a có hình "đầu Mickey":

- thân cửa ở sau, động mạch gan ở trước và trái,

- đường dẫn mật chính ở trước và phải

Thân tĩnh mạch cữa

Giải phẫu

Giải phẫu

Giải phẫu