Nghiên cứu và phân tích môi trường marketing quốc tế là công việc quan trọng và phải làm trước khi tổ chức hoạt động marketing trên thị trường quốc tế. Đây là chương 2 của tập bài giảng môn học marketing quốc tế dành cho sinh viên chuyên ngành marketing và những người quan tâm,nghiên cứu kinh doanh quốc tế.
Trang 1GV: ThS Nguyễn Tường Huy
huygiangvien@gmail.com
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
1
MÔI TRƯỜNG MARKETING QUỐC TẾ
Trang 2Mục tiêu bài giảng
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
2
• Hiểu được ảnh hưởng của môi trường đến hoạt động marketing quốc tế
• Các yếu tố môi trường tác động đến marketing
• Các vấn đề cần tìm hiểu đối với TTTG
Trang 3Nội dung bài giảng
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
3
1 Môi trường kinh tế tài chính
2 Môi trường văn
hóa
3 Môi trường chính trị và pháp luật
4 Môi trường cạnh tranh
5 Môi trường công nghệ
Trang 4THẾ GIỚI HÔM NAY
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
4
Khủng hoảng kinh tế giới
Biến đổi khí hậu
Khủng bố (IS)
Các Hiệp định thương mại thế hệ mới
Sự trỗi dậy của Trung Quốc
Tình hình biển Đông
Trang 5KHÁI QUÁT
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
5
Môi trường Marketing quốc tế là tổng hợp các yếu tố khả biến,
Nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp,
Gồm: các tác nhân và xu hướng có khả năng tạo ra những cơ hội/
đe dọa trên một quốc gia hay ở một khu vực trên thế giới
Trang 6MÔI TRƯỜNG KINH TẾ TÀI CHÍNH
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
6
1. Dân số
2. Thu nhập
3. Tình hình sản xuất và sản lượng của QG đó về từng SP cụ thể
4. Tỷ giá hối đoái và sự biến động của nó, tình hình lạm phát
5. Cơ sở hạ tầng
6. Mức độ đô thị hóa
7. Mức độ hội nhập của quốc gia
1
Trang 7DÂN SỐ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
7
¼ quốc gia trên thế giới có dân số từ 10 triệu người
Thị trường tập trung dễ thông tin và tiếp thị
Qui mô, sự tăng trưởng dân số và mật độ
Cơ cấu dân cư theo độ tuổi
Cơ cấu dân tộc
Vai trò của gia đình
Di dân, quá trình di chuyển của dân cư
Trang 8THU NHẬP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 9ĐÁNH GIÁ CÁC QUỐC GIA THEO THU NHẬP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 10TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
10
Trang 11Nguồn: Euromoney
TĂNG TRƯỞNG GDP CỦA VN
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
11
Trang 1217-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
12
Trang 13TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI, LẠM PHÁT
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
13
Tốc độ tăng giá thường không đều giữa các hàng hóa
Tốc độ tăng giá và tăng lương không đều
Lạm phát làm tăng giá; giá cả tương đối thay đổi
Trang 14CƠ SỞ HẠ TẦNG
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
14
Trang 15MỨC ĐỘ HỘI NHẬP CỦA QUỐC GIA
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
15
Khu vực mậu dịch
tự do
Liên minh thuế quan
Thị trường chung
Liên minh kinh tế
Hội nhập
về chính
trị
Trang 16MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
16
2
Trang 17NGÔN NGỮ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 18TÔN GIÁO, GIÁ TRỊ, THÁI ĐỘ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 19TIÊU CHUẨN THỰC PHẨM HALAL?
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
19
Halal theo ngôn ngữ Ả Rập có nghĩa là "hợp pháp" hoặc cho phép.Thực phẩm đạt tiêu chuẩn Halal phải được sản xuất đảm bảo antoàn vệ sinh đáp ứng yêu cầu của Kinh Qur’an và Shari’ah Islamia(Luật Hồi giáo)
Thương mại toàn cầu về thực phẩm Halal hiện nay dự tính là 80 tỷUSD, chiếm khoảng 12% TG, dân số đạo hồi năm 2010 là 1,65 tỷngười (24%) và dự kiến đến năm 2020 sẽ chiến 25% dân số thếgiới
Trang 20GIÁO DỤC
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
20
Trang 21Căn nhà đơn giản của tỷ phú chứng khoán Warrent Buffett, mua cách đây 50 năm, giá 31,500 USD
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
21
Trang 22Căn nhà của Steven Jobs Waverley Street, Palo Alto, California, từ 1991
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
22
Trang 23Chiếc xe bán tải của Jim Walton chủ hệ thống siêu thị Wal - mart
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
23
Trang 24KHÁC BIỆT VĂN HÓA
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
24
Hà Dũng (Indochina Airlines): “Nếu tôi không làm hàng không thì
làm gì cho hết tiền của tôi”
Lý Nhã Kỳ: “Bạn chỉ có thể làm từ thiện khi bạn có tiền, mà cách
Kỳ tạo ra tiền là tiêu tiền”; “Nhìn cái váy của tôi, bạn đừng quá tự ti
về túi tiền của mình!”
Ngọc Trinh: “Yêu mà không có tiền thì cạp đất mà ăn à?”
Ingvar Kamprad (IKEA): Tôi thường chặt chẽ về tiền bạc Nếu tôi
cứ chi tiêu hoang phí, xa hoa thì làm sao tôi có thể yêu cầu nhânviên của tôi dè tiết kiệm Một người lãnh đạo phải làm gương trướctiên”
Trang 2510 CÁCH GIẢM XUNG ĐỘT VĂN HÓA
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
25
1 Tìm hiểu kỹ về văn hóa ở quốc gia thâm nhập
2 Truyền đạt thông tin phù hợp với tập quán
3 Phối hợp với bản địa
4 Sáng tạo và kinh nghiệm
5 Nhạy cảm văn hóa
6 Biết tính phức tạp về VH của nước sở tại
7 Nhận biết mình như một thể hiện văn hóa
8 Chấp nhận bản thân và cư dân nước sở tại
9 Mục tiêu của các kỳ vọng phải thực tế
10 Hòa nhập với điều kiện đa văn hóa
Trang 26GIA ĐÌNH
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
26
Vai trò GĐ và các thành viên trong GĐ khác nhau ở những nền vănhóa khác nhau
Khác biệt về độ lớn của GĐ, vai trò của phụ nữ
Gia đình đóng vai trò là một đơn vị tiêu thụ
Trang 27Ả rập Xê út cấm phụ nữ lái xe, cấm ra nước ngoài, cấm mở tài khoản, cấm đi làm mà không được đàn ông trong nhà cho phép.
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
27
Trang 28TỔ CHỨC XÃ HỘI
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
28
Gia đình, bộ tộc
Nhóm chủng tộc, tầng lớp, giai cấp
Hiệp hội, nhóm tiêu dùng, câu lạc bộ
Các quốc gia đều có một tổ chức xã hội thống nhất và cần nghiêncứu một số vấn đề như: Nhóm tham khảo? Nhóm cùng địa vị? Cácyếu tố tạo nên gia đình? Ai quyết định mua?
Trang 29MT CHÍNH TRỊ, PHÁP LUẬT
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
29
3
Trang 30CHÍNH TRỊ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
30
Sự ổn định chính trị
Mối quan hệ của 2 quốc gia
Chính sách ngoại thương của QG muốn thâm nhập:
Chính sách xuất nhập khẩu
Hạn ngạch xuất nhập khẩu
Nền kinh tế, thái độ của chính quyền đối với đầu tư nước ngoài:
Thái độ đối với đầu tư của tư nhân nước ngoài
Chính sách đối với đầu tư của tư nhân nước ngoài và đầu tư
trong nước
Trang 31CHÍNH TRỊ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
31
Các chính phủ luôn quan tâm đến an ninh quốc gia, uy tín, quan điểm và quyền lực nên luôn cố gắng tách các DN khỏi việc KD có ảnh hưởng an ninh quốc gia, chính trị
Tác động của các tổ chức phi chính phủ, tôn giáo đến: Sự lựa chọn thị trường của doanh nghiệp; Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 32CHÍNH TRỊ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
32
Giảm thiểu rủi ro trong môi trường chính trị bất ổn
Trang 33LUẬT PHÁP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
33
Mức độ kiểm soát của chính phủ về XNK
Những thỏa hiệp quốc tế của quốc gia đó:
Hiệp định về vận chuyển
Cam kết với WTO, IMF, WB…
Hiệp ước tránh đánh thuế 2 lần
Thỏa ước đảm bảo cho hoạt động đầu tư
Qui chế tối huệ quốc (MFN - Most Favoured Nation), ưu đãi thuế
quan (GSP).
Hàng rào thuế quan
Hệ thống pháp luật chi phối trực tiếp (luật chống bán phá giá, luật
chi phối quảng cáo, khuyến mại, bao gói, an toàn thực phẩm, kiểm dịch, quy chế VP đại diện, chính nhánh…
Trang 34LUẬT PHÁP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
34
Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn bị truy thu thuế thu nhập cá nhân và
phạt vi phạm hành chính 114 tỷ đồng (thuế là 104 tỷ)
Phở 24 bị truy thu thuế thu nhập cá nhân 18 tỷ đồng của 6 thành
viên khi chuyển nhượng cổ phần (Theo Vnexpress ngày
18/4/2014)
Trang 35LUẬT PHÁP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
35
ETS (Emission Trading Scheme): Từ 1/1/2012, tính tiền khí
thải máy bay đi và đến 27 nước thành viên EU
Thực phẩm nhập khẩu Hoa Kỳ phải có giấy chứng nhận
của FDA (US Food & Drug Administration – Cục Dược phẩm
và Thực phầm Hoa Kỳ).
Trang 3636
Trang 37RÀO CẢN KỸ THUẬT
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
37
Rào cản kỹ thuật đối với thương mại” (Technical Barriers to
Trade) thực chất là các tiêu chuẩn, qui chuẩn kỹ thuật mà mộtnước áp dụng đối với hàng hoá nhập khẩu và/hoặc qui trình đánhgiá sự phù hợp của hàng hoá nhập khẩu đối với các tiêu chuẩn,quy chuẩn kỹ thuật đó
Qui chuẩn kỹ thuật (Technical Regulations): Là những yêu cầu
kỹ thuật có giá trị áp dụng bắt buộc
Tiêu chuẩn kỹ thuật (Technical Standards): là các yêu cầu kỹ
thuật được một tổ chức được công nhận chấp thuận nhưngkhông có điều kiện bắt buộc
Trang 38HÀNG RÀO BẢO HỘ MẬU DỊCH
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
38
Ấn Độ không mở cửa khu vực siêu thị cho các tập đoàn toàn cầu
như Wall-Mart, Tesco và Carrefour
Các doanh nghiệp như Starbucks và Ikea được phép mở cửa
hàng ở Ấn Độ, nhưng với điều kiện họ mua 30% hàng từ cácngành công nghiệp nhỏ của Ấn Độ
Anh hạn chế & bảo hộ khiến ngày càng có nhiều công ty Anh
được bán cho chủ nước ngoài, từ Cadbury cho tới Jaguar LandRover
Trang 39HÀNG RÀO BẢO HỘ MẬU DỊCH
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
39
Argentina đang dẫn đầu nhóm các nền kinh tế lớn nhất Nam Mỹchống lại hàng nhập khẩu từ bên ngoài khu vực
Tháng 5/2012, Argentina đề nghị với Brazil đánh thuế hàng hoá từ
bên ngoài vào Mercosur tăng từ 10% đến 35% (mức tối đa theoquy định của WTO)
Mercosur (Mercado Común del Sur, TBN) là Hiệp định thương mại
tự do, thành lập vào năm 1991 gồm Brasil, Argentina, Uruguay,Paraguay Tháng 6/2006, kết nạp thêm Venezuela, Bolivia, Chile,Colombia, Ecuador, Peru
Trang 40MỸ ĐÁNH THUẾ TÔM TỪ CHÂU Á
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
40
Theo công bố của Bộ Thương mại Hoa Kỳ ngày 29/05/2013, cácnhà nuôi tôm của Việt Nam, Thái Lan, Trung Quốc, Ấn Độ vàMalaysia xuất khẩu sang Mỹ được Nhà nước trợ giá, và sẽ bị đánhthuế hải quan Tôm Việt Nam bị cáo buộc trợ giá đến 7,05%;Malaysia (62,74%); Ấn Độ (11,32%), Trung Quốc (5,76%), Thái Lan(2,09%) Năm 2012, tôm nuôi đông lạnh nhập khẩu vào Mỹ cónguồn gốc từ Việt Nam có trị giá 426,2 triệu đô la (Theo AFP)
Trang 41FARM BILL 2014
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
41
Đạo luật Nông trại mới của Mỹ (Farm bill) – thông qua ngày7/2/2014 sẽ tạo thêm khó khăn cho sản xuất và xuất khẩu cá traViệt Nam
3 điểm mới gây khó cho cá tra Việt Nam vào Mỹ là: (1) Cá trathuộc đối tượng chịu điều chỉnh hàng rào kỹ thuật mới của BộNông nghiệp Mỹ; (2) Chuyển việc giám sát cá da trơn từ Cơ quanQuản lý Dược phẩm và Thực phẩm (FDA) sang Bộ Nông nghiệpMỹ; (3) Ngoài việc kiểm soát chất lượng vệ sinh an toàn thựcphẩm, sẽ kiểm soát luôn vùng nuôi cá tra của Việt Nam
Trang 42MÔI TRƯỜNG CẠNH TRANH
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
42
Hình thức cạnh tranh về SP như thế nào?
Phân tích lực lượng cạnh tranh: Đối thủ chính, mục tiêu của họ, phân tích SWOT đối thủ cạnh tranh
Chiến lược kinh doanh của đối thủ cạnh tranh
4
Trang 43CHIẾN LƯỢC CẠNH TRANH
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
43
Người dẫn đầu Người thách thức Người theo đuổi Người điền khuyết thị trường
Trang 44MÔI TRƯỜNG CÔNG NGHỆ
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
44
Công nghệ tạo ra cách mạng trong sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm, tăng sức cạnh tranh.
Các công ty đầu tư nhiều cho nghiên cứu phát triển thì khả
năng sinh lời cao hơn.
Những thay đổi về công nghệ có khi không được sự ủng hộ
của người tiêu dùng và gây ra một số bất đồng trong xã hội.
5
Trang 45CÁC KHU VỰC THƯƠNG MẠI TỰ DO
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
45
• North American free Trade Area (N.A.F.T.A)
• European Union (E.U)
• A.S.E.A.N Free Trade Area (A.F.T.A.)
• Southern Common Market (Mercosur)
• Asia-Pacific Economic Cooperation (A.P.E.C)
Trang 46NAFTA (North America Free Trade Agreement)
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 47EUROPEAN UNION – EU
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
47
GNP: $9+ trillion; 400 + million people
Austria, Belgium, Bulgaria, Cyprus, Czech, Denmark, Estonia,Finland, France, Germany, Greece, Hungary, Ireland, Italy, Latvia,Lithuania, Luxembourg, Malta, Netherlands, Poland, Portugal,Romania, Slovakia, Slovenia, Spain, Sweden, UK
Trang 48ASEAN FREE TRADE AREA - AFTA
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 49ASIA-PACIFIC ECONOMIC COOPERATION (APEC)
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Hoa, HồngKông, ĐàiLoan,Mexico, PapuaNewGuinea, Chile,
Pe-ru, Nga và Việt Nam
Trang 50KHU THƯƠNG MẠI TỰ DO
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
50
• ANCOM: Andean Commom Market (Thị trường chung Andes): Bolivia,
Colombia, Ecuador, Peru, Venezuela
• CACM: Central America Common Market: Costa Rica, El Salvador, Quatemala, Honduras, Nicaragua
• CARICOM: Caribean Community: Antigua and Barbuda, Baramas, Barbados,
Belze, Dominica, Grenada, Guyana, Jamaica, Montserrat, St Kitts-Nevis, St Lucia, St Vincent and the Grendines, Suriname, Trinidad-Tobago
• ECOWAS: Economic Community of West Africa States: Benin, Burkina Faso,
Cape Verde, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Ivory Coast, Liberia, Mali, Mauritana, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leon, Togo
Trang 51KHU THƯƠNG MẠI TỰ DO
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trang 52KHU THƯƠNG MẠI TỰ DO
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
52
LAIA (Latin America Integration Association): Argentina,
Bolivia, Brazil, Chile, Colombia, Cuba, Ecuador, Mexico,Paraguay, Peru, Uruguay, Venezuela
SAARC (South Asian Association for Regional Cooperation):
Bangladesh, Butan, India, Maldives, Nepal, Pakistan, Sri Lanka
SACU (South Africa Customs Union): Botswana, Lestho,
Nambia, South Africa, Swaziland
Trang 5317-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
53
Liên minh 5 thị trường mới nổi lớn nhất thế giới (Brazil, Rusia, India, China, South Africa)
Trang 5417-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
54
Trans Pacific Strategic Economic Partnership Agreement
Trans Pacific Partnership
Trang 5517-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
55
Trang 56KHỞI ĐIỂM TPP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
Trụ sở TPP đặt tại New Zealand
Ngày 5/10/2015 hoàn thành đàm phán tại Mỹ
Ngày 4/2/2016 ký kết chính thức tại New Zealand
Các thành viên có hai năm để trình Quốc hội phê chuẩn và hoànchỉnh các điều kiện thực thi (tháng 2/2018)
Trang 57SỨC MẠNH CỦA TPP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
57
800 triệu người
Thu nhập bình quân đầu người 31.481 USD
Tổng GDP (Gross Domestic Product) hơn 20 nghìn tỷ USD (40% thế giới)
Chiếm 30% kim ngạch giao dịch thương mại toàn cầu
Trang 58CÁC LĨNH VỰC CỦA TPP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
58
Thương mại điện tử
Thương mại, Dịch vụ xuyên biên giới
Giải quyết tranh chấp
Nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa
Trang 59LỢI ÍCH KHI VÀO TPP
17-Aug-16 MARKETING QUỐC TẾ - NGUYỄN TƯỜNG HUY
59
Tạo nhiều công ăn việc làm
Đất nước sạch đẹp, an toàn nhờ các yêu cầu về môi trường
Xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ trong 12 nước thành viên với mứcthuế rất thấp và sẽ gỡ bỏ trong tương lai Rất có lợi cho các ngànhdệt may, nông sản
Được các nước phát triển hỗ trợ về kỹ thuật và lao động
Người dân được sử dụng sản phẩm chất lượng cao với giá thành
rẻ, đảm bảo vệ sinh an toàn đối với mặt hàng thực phẩm