SKKN TẠO SỰ HỨNG THÚ HỌC TẬP

SKKN TẠO SỰ HỨNG THÚ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

KHƠI DẬY NIỀM TIN CHO “HỌC SINH TIỀM NĂNG” BỊ

“NGỦ QUÊN” TRONG HỌC TẬP

I PHẦN MỞ ĐẦU.

1 Đặt vấn đề

Trường THPT Lê Duẩn được xây dựng tại xã Nhơn Sơn, huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận Số lượng học sinh tương đối ít nhưng có rất nhiều em thuộc dân tộc thiểu số thuộc thôn Lương Tri và có rất nhiều em thuộc gia đình

có hoàn cảnh khó khăn Gia đình các em phần lớn là nông dân hoặc đi làm xa nên ít có sự quan tâm sâu sát đến việc học tập của con em mình

Hiện nay, trong các lớp học có những em học sinh mất phương hướng trong học tập Do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các em mất niềm tin trong học tập Có nhiều em không biết học để làm gì, có những

em muốn học không biết phải bắt đầu từ đâu, học như thế nào? Dẫn đến ở trên lớp các em ngồi một cách vô thức (nếu thầy cô kiểm soát lớp không tốt thì các

em có thể làm việc riêng hoặc gây mất trật tự làm ảnh hưởng việc học của các bạn khác v.v) Sau giờ học thì các em sa đà vào các trò chơi game online, chát, đi chơi hay dính vào chuyện tính cảm quá sớm Và các em đã quên mất nhiệm vụ học tập của mình - nghĩa là các em đã bị “ngủ quên” trong lớp

học Các thầy cô hãy đánh thức các em dậy, để trao cho các em một cơ hội được học tập, rèn luyện vì tương lai của các em

2 Mục đích

Mục đích của đề tài sẽ hướng đến các học sinh có tố chất, giúp các em có phương pháp học tập đạt kết quả cao Từ kết quả học tập của các em sẽ lan tỏa

ra các bạn trong lớp hay các lớp khác được nâng cao, tinh thần thi đua học tốt trong nhà trường ngày càng lan rộng

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Đối tượng: Giáo viên đang giảng dạy trường phổ thông

- Khách thể nghiên cứu: Học sinh các lớp của giáo viên đang giảng dạy

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp tổng hợp phân tích

- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp tính toán và xử lí số liệu

5 Thời gian nghiên cứu:

- Thời gian :

Từ tháng 08 năm 2014 đến hết tháng 12 năm 2015

- Địa điểm:

Trường THPT Tỉnh Ninh Thuận

II. THỰC TRẠNG “HỌC SINH NGỦ QUÊN” TRONG HỌC TẬP.

1 Thực trạng.

Thực trạng học sinh “ngủ quên” trong lớp học ở trường tôi có thể phân

làm hai loại như sau:

Loại 1: Ngồi trên lớp không chú ý nghe giảng, không tham gia vào quá trình xây dựng bài học, không ghi bài hoặc ghi bài theo cách đối phó

Loại 2: Ngồi trên lớp có chú ý nghe giảng để tiếp thu kiến thức nhưng vì

không hiểu nên không tham gia vào quá trình xây dựng bài học, có ghi bài theo thói quen nhưng không hiểu, thiếu phương pháp học và nhiều khi không biết là mình đang ghi gì

2 Nguyên nhân.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc “ngủ quên” trong lớp của các em Tôi có thể đưa ra một số nguyên nhân sau:

+ Một số em bị nghiện game online, không thể tập trung vào việc học và việc học ngày càng trở nên xa rời Các em không biết học để làm gì

+ Một số em dính vào chuyện tình cảm quá sớm, dẫn đến các em lơ là trong học tập và càng ngày việc học càng trở nên khó khăn hơn

+ Một số em do bị ốm (hoặc bị bệnh) bị gián đoạn trong một thời gian nào đó, khi quay trở lại học các em khó bắt kịp chương trình, từ đó dẫn đến việc học trở nên khó khăn hơn

+ Một số em không tìm ra phương pháp học tập phù hợp đối với cá nhân mình nên khó khăn trong việc tiếp thu và củng cố kiến thức một cách chuyên sâu Từ đó, các em nản chí nên việc học ngày càng trở nên chệt hướng

+ Một số em không biết mình mạnh ở lĩnh vực nào, ở kĩ năng nào nên còn lúng túng trong việc vận dụng để học tốt

Phần lớn các nguyên nhân, ban đầu do sự quản lí không chặt chẽ của gia đình, cộng với các em học sinh ngày nay hiếu động, thích ham chơi, thích tìm tòi cái mới và thích được thể hiện bản thân; và thiếu sự hướng dẫn phương pháp phù hợp đối với cá nhân từng em dẫn đến các em dễ sa đà vào các trò chơi game, chat hay dính vào chuyện tình cảm quá sớm … Sau đó, sự kết hợp của gia đình và nhà trường, các em đã quay trở lại học tập, nhưng vì một thời gian dài các em đã không tập trung vào việc học tập, cộng với nội dung các môn học ngày càng nhiều Nên khi quay trở lại, nhiều em có ý thức học cũng không biết phải bắt đầu từ đâu, học như thế nào? Nhiệm vụ của Thầy, cô phải đánh thức khả năng học tập của các em, trao cho các em niềm tin và mở cho các em thấy một tương lai tươi sáng đang chờ đón các em

III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.

1 Giải pháp.

Để đánh thức “học sinh tiềm năng bị ngủ quên” trong lớp học Tôi có thể tiến hành theo ba bước như sau:

+ Bước 1: Tạo cho các em niềm tin vào chính bản thân các em.

+ Bước 2: Giúp các em biết cách hành động.

+ Bước 3: Giám sát việc hành động của các em.

2 Thực hiện kế hoạch.

Việc đánh thức “học sinh tiềm năng bị ngủ quên” trong lớp học được thực hiện trong các tiết học và có thể ở ngoài giờ học; kết hợp với việc giáo dục ý thức học tập chung của các em học sinh

Tùy theo lớp học, có lớp có nhiều học sinh “ngủ quên”, có lớp có ít học sinh “ngủ quên” Trước tiên, ta lựa chọn 2 đến 3 học sinh có tiềm năng học tập bị “ngủ quên” – các em học sinh này có tố chất, có ý thức để đánh thức trước Nếu thành công thì các em học sinh này sẽ là tấm gương để đánh thức các em học sinh khác

Bước 1: Tạo cho các em niềm tin vào chính bản thân các em.

 Trình bày phương án với giáo viên chủ nhiệm, với giáo viên bộ môn khác (hoặc bố, mẹ các em nếu thuận tiện) để việc đánh thức các em được hiệu quả

 Nói chuyện với học sinh (một hoặc nhiều lần nếu có thể):

- Chỉ cho học sinh đó thấy nguyên nhân dẫn đến việc học sa sút của

em Cần phải tìm hiểu kĩ để chỉ chính xác nguyên nhân dẫn việc học sa sút của em đó (có thể do quá ham game online, hay dính vào chuyện tình cảm

…) Đó cũng là bước đầu để học sinh cảm nhận được sự quan tâm và theo sát của Thầy cô

- Nói cho học sinh thấy được em là một học sinh có tố chất về năng lực học tập (trao đổi với giáo viên chủ nhiệm hoặc tìm hiểu hồ sơ để nắm chắc các thông tin của em học sinh đó) và kết quả học tập thấp kém của các

em ngày hôm nay do em đã quá sa đà vào …(một nguyên nào đó đã tìm hiểu

ở trên)

- Nói cho học sinh thấy được tương lai, sự nghiệp của các em ngày mai phụ thuộc vào việc học tập của các em ngày hôm nay (phân tích cho các

em thấy được: Ví dụ: em muốn có công việc ổn định, phát triển, tài chính ổn định thì con đường ngắn nhất là con đường tri thức, có thể em được học tập

ở một trường Đại học nào đó, muốn vậy thì ngày hôm nay em phải hứng thú học tập và học thật tốt để thi được vào các trường Đại học đó …)

 Giáo viên cần truyền cho các em kinh nghiệm để tự tin vào bản thân nhằm đạt kết quả cao trong học tập Đó chính là 6 nguyên tắc vàng sau:

 Nguyên tắc 1 Luôn chuẩn bị mọi thứ có thể

Khác biệt sẽ được tạo nên từ sự chuẩn bị Việc chuẩn bị môi trường học tập, thái độ và sự tập trung sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả học tập của các

em Học ở nhà, trước khi đến lớp, chuẩn bị cho bài kiểm tra, trước một bài mới,

… các em sẽ chẳng làm được gì nếu không có sự chuẩn bị kĩ càng, trừ phi bạn

là thiên tài

 Nguyên tắc 2 Đưa bản thân và học tập vào khuôn khổ

Hãy đưa bản thân và công việc học tập của vào một khuôn khổ nhất định

Về học tập, luôn có một kế hoạch cho việc học và viết nó ra Hãy luôn xem lại

và thường xuyên ôn lại kế hoạch của mình

Tuy nhiên, cái khó khăn là làm cho kế hoạch đó đạt hiệu quả vì hiếm khi một kế hoạch đạt hiệu quả ngay từ lần đầu tiên Chính vì thế, các em phải luôn kiểm tra chất lượng của những bản kế hoạch, từ đó đưa ra những thay đổi và hoàn thành cho bản kế hoạch tối ưu nhất Về bản thân cũng vậy, bạn phải luôn thay đổi nhưng không phải là từ bỏ, bỏ cuộc hoàn toàn Một người xóa bỏ hết

kế hoạch của mình ngay từ lần đầu tiên mới là một người thất bại Người thành công là người luôn có lập trường rõ ràng và tìm cách thay đổi, hoàn thiện thay

vì xóa bỏ

 Nguyên tắc 3 Ưu tiên những việc quan trọng

Mỗi một người, trong những thời khắc quyết định luôn có cho mình một

sự lựa chọn và sự lựa chọn này đưa tới thành công hoặc thất bại Chính vì thế chúng ta cần phải biết đâu là việc quan trọng, cần được ưu tiên để giúp mình hoàn thành các mục tiêu

 Nguyên tắc 4 Tự quản bản thân

Không gì có thể thay thế sự tự chủ và tính kỷ luật Mọi thứ sẽ trở thành vô nghĩa, bọt bèo nếu bạn “buông thả” bản thân Hãy luôn giữ mục đích, kế hoạch hành động và niềm tin mãnh liệt vào bản thân Mọi quyết định chỉ diễn ra trong vòng tích tắc, các em phải có một kỉ luật thép với bản thân để đưa ra những quyết định đúng đắn

 Nguyên tắc 5 Không bỏ cuộc

Lâu dài, kiên trì và bền bỉ dù cho có gặp phải mọi khó khăn, chán nản và những việc bất khả thi Chính là tất cả những điều này giúp chúng ta phân biệt một tinh thần mạnh mẽ với một tinh thần yếu đuối (Thomas Carlyle)

Phía sau bức tường có thể là cả một vùng đất rộng lớn cho các em vẫy vùng và nhiệm vụ của các em là phải phá vỡ bức tường đó Tất nhiên sẽ chẳng bức tường nào làm bằng đá mà dễ dàng bị phá vỡ

 Nguyên tắc 6 Tin vào bản thân

Để đạt được thành công trên con đường tiến tới các mục tiêu của mình, các em cần phải tin vào chính mình Các em sẽ chẳng làm được gì nếu các em không tin bản thân có thể làm được Vì nếu không tin mình làm được thì đừng

làm vì chỉ có những “kẻ điên” mới làm những gì mà bản thân không làm được Nếu có niềm tin vào bản thân, các em sẽ làm việc 1 cách thanh thản hơn, tìm cách để hoàn thành công việc đó một cách có mục tiêu hơn với những kế hoạch và điều đó đem lại thành công

Chẳng ai có thể dạy các em sự thành công ngoài chính bản thân các em Mọi công thức thành công đều chỉ là sự định hướng và nặng nề hơn các em có thể gọi sự định hướng ấy là lí thuyết suông Nhưng những lí thuyết ấy đang và

đã được những người thành công hiện thực hóa

Bước 2: Giúp các “học sinh tiềm năng bị ngủ quên” biết cách hành

động.

 Trong giờ học, tùy theo tính chất tiết học lí thuyết hay bài tập thì giáo viên đi xuống học sinh cần đánh thức ít nhất từ một đến hai lần (hoặc nhiều hơn nếu có thể)

- Trước tiên, giúp các em chú ý vào bài học

- Giúp các em tham gia vào xây dựng bài học, có thể từ nội dung hết sức đơn giản

 Giai đoạn đầu, giáo viên tích cực quan sát, trao đổi với học sinh cần đánh thức, để học sinh thấy được:

- Thầy cô rất mong muốn sự tiến bộ của bản thân mình.

- Hỗ trợ các em khi cần thiết để các em thấy được việc học cũng đơn giản Và để làm tăng dần sự tự tin trong bản thân học sinh đó

 Giáo viên khi đánh thức học sinh cần sự kiên trì cao, vì các em học sinh ở tuổi này dễ bị nản chí, rất dễ bị những tác động xấu làm thay đổi Quá trình đánh thức đối với một số học sinh có thể phải thực hiện trong thời gian dài, thực hiện nhiều lần và thay đổi phương pháp giáo dục cho thích hợp

 Khi đánh thức học sinh, giáo viên càng kiên trì, nhiệt tình thì học sinh càng khâm phục trước tấm lòng của Thầy cô và các em càng tiến bộ nhanh hơn

 Khi học sinh có dấu hiệu của sự tiến bộ (chăm chú nghe giảng, có

ý thức tham gia xây dựng bài, có học bài và làm bài tập về nhà (chưa nhiều) …thì chuyển sang rèn các em phương pháp “tự học” ở nhà hay học nhóm để việc học không bị đọng mà ngày càng trở nên linh hoạt và tích cực hơn

Tự học là hình thức học tập không thể thiếu được của học sinh đang học Tổ chức hoạt động tự học một cách hợp lý, khoa học, có chất lượng, hiệu quả là trách nhiệm không chỉ ở người học mà còn là sự nghiệp đào tạo của chính giáo viên chúng ta và của cả nhà trường

Trong tự học, bước đầu thường có nhiều lúng túng nhưng chính những lúng túng đó lại là động lực thúc đẩy học sinh tư duy để thoát khỏi “lúng túng”, nhờ vậy mà thành thạo lên, và đã thành thạo thì hay đặt những dấu hỏi, phát hiện vấn đề và từ đó đi đến có đề tài nghiên cứu nhỏ

 Nếu học sinh tiến bộ rõ nét và có tinh thần trách nhiệm, có thể tự học thì chuyển sang bước tiếp theo

Bước 3 Giám sát việc hành động của “học sinh ngủ quên”.

 Thường xuyên cho học sinh đang được đánh thức thể hiện sự tiến

bộ của bản thân mình:

- Tăng cường cho học sinh tham gia phát biểu xây dựng bài

- Tùy theo năng lực trình độ ta lựa chọn câu hỏi, bài tập cho học sinh đó giải quyết được

 Có những động viên, khen ngợi đúng mực mỗi khi học sinh đó tiến bộ (như khi học sinh đó làm được bài tập, trả lời đúng được câu hỏi)

Để học sinh đó tự thấy được mình đã tiến bộ và làm cho học sinh đó ngày càng quyết tâm hơn

 Trong những điều kiện nhất định nên khen học sinh đang được đánh thức trước lớp học:

- Thứ nhất cho học sinh đó được tự hào trước bạn bè là mình đã tiến

bộ Và từ đó học sinh thấy mình cần phải có trách nhiệm trước sự tin tưởng của Thầy cô

- Thứ hai khi khen ngợi sự tiến bộ của học sinh đó chính là nêu gương

để học sinh khác noi theo

 Tùy theo sự tiến bộ của các em học sinh ta tăng cường dần độ khó của các câu hỏi và bài tập để các em càng phải cố gắng hơn Tùy theo năng lực thì sự cố gắng có thể giúp các em trở thành học sinh khá và giỏi

 Trong giai đoạn này học sinh đã tiến bộ thì giáo viên không phải quan nhiều như giai đoạn đầu Nhưng phải chú ý, các em rất dễ bị các tác động xấu làm thay đổi Do đó, thỉnh thoảng giáo viên lại phải nói chuyện với học sinh đó để nắm bắt tình hình và động viên kịp thời

 Song song với việc giám sát hành động của “học sinh đang được

đánh thức”, giáo viên tiếp tục lựa chọn và “đánh thức những học sinh”

tiếp theo trong lớp học

 Giáo viên phải coi việc đánh thức học sinh “ngủ quên” trong các tiết học là một công việc trong hoạt động dạy học, nhất là trong giai đoạn hiện nay chúng ta đang tích cực đổi mới phương pháp dạy học để phát huy tính chủ động sáng tạo của các em học sinh và lấy các em học sinh làm trung tập của hoạt động giáo dục

IV KẾT QUẢ THỰC HIỆN.

Tuy là giáo viên mới thuyên chuyển từ trường THPT Nguyễn Du về trường THPT Lê Duẩn từ tháng 8 năm 2014 Thời gian tuy ngắn ngủi ấy nhưng tôi luôn luôn quyết tâm học tập và rèn luyện để hòa đồng vào môi trường mới nơi tôi đang công tác Mặt khác, tôi cố gắng theo dõi các em học sinh các lớp mà tôi đứng lớp để kịp thời phát hiện những em có tố chất học tập tốt nhưng chưa tìm thấy con đường đi đúng đắn cho riêng mình Bằng tấm lòng tâm huyết của nghề giáo ấp ủ bây lâu nay, tôi đã chỉ cho các em thấy được mình còn thiếu sót

ở chỗ nào và cần phải làm gì để học tốt không những môn Vật lý mà còn các môn học khác nữa

Trong thời gian ngắn ngủi ấy, các năm học 2014 – 2015 và năm học 2015-

2016 khi thực hiện công việc “Khơi dậy niềm tin cho học sinh tiềm năng bị

ngủ quên trong học tập”, tôi đã thu được kết quả như sau:

1 Kết quả đạt được trong năm 2014 - 2015 (Môn Vật lý)

LỚP HỌ VÀ TÊN HỌC SINH KẾT QUẢ

2013-2014

KẾT QUẢ NĂM 2014 - 2015

HIỆU QUẢ

HK I HKII CẢ NĂM

Học sinh tiến bộ rõ rệt và đạt học sinh giỏi có điểm

số cao trong khối học

Học trường THPT Trường Chinh

Học sinh tiến bộ rõ rệt và đạt học sinh giỏi có điểm

số cao

Học sinh tiến bộ tích cực

và ý thức học tập cao; có tinh thần vươn lên

11C4

Đánh thức học sinh từ giữa học kì 1 Học sinh tiến bộ rõ rệt và có kết quả tương đối cao

có thành tích học tập tốt

học kì 1, cần theo dõi em nhiều hơn

10C3

Học sinh tiến bộ nhanh, đáp ứng yêu cầu học tập trong giai đoạn tới

bền vững

Đánh thức học sinh về phương pháp học tập từ đầu năm học Từ đó, học

em đều và bền vững

 Nhận xét kết quả:

Nhìn chung đa phần các em xuất phát điểm tương đối thấp Các em chủ yếu ở các lớp cơ bản (không phải lớp nâng cao, lớp chọn) có điểm đầu vào tương đối thấp so với các trường khác Từ chỗ các em nhận thức được cần phải làm gì để học tập tốt, các

em đã nỗ lực bản thân và ý chí cao nên đã đạt được kết quả cao trong học tập Nỗ lực ấy mang tính tương đối bên vững