Nhưng điều làm cho hầu hết những giáo viên đang trực tiếpgiảng dạy bộ môn ngữ văn trong trường THPT hiện nay đang phải trăn trở là hiệntượng học sinh không hứng thú đón nhận bộ môn này n
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài:
Dạy học văn là quá trình đào sâu, tìm tòi để cảm nhận cái hay, cái đẹp trongtác phẩm văn chương Bộ môn ngữ văn lại có đặc thù riêng bởi bằng nghệ thuậtngôn từ sinh động nó cung cấp cho người đọc những kiến thức về cuộc sống,những điều ẩn sâu trong tâm hồn con người Văn học còn có vai trò rất quan trọngtrọng đối với mỗi con người đặc biệt là học sinh Ta vẫn thường nói “ Văn học lànhân học” học văn là học làm người, học văn giúp cho con người ngày một hoànthiện nhân cách Hơn thế nữa văn học ngày nay còn tác động trưc tiếp đến tâm tưtình cảm của con người nó làm cho cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa hơn, lạcquan, yêu đời hơn Nhưng điều làm cho hầu hết những giáo viên đang trực tiếpgiảng dạy bộ môn ngữ văn trong trường THPT hiện nay đang phải trăn trở là hiệntượng học sinh không hứng thú đón nhận bộ môn này như những môn học khácthậm chí có thái độ thờ ơ, lạnh nhạt đối với giờ học ngữ văn.Vậy nguyên nhân nàodẫn đến tình trạng trên? Làm thế nào để học sinh say mê, hứng thú trong giờ họcNgữ văn ? Có rất nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này nhưng với cá nhân tôimạnh dạn chỉ ra một nguyên nhân quan trọng từ phía những người đang trực tiếpđứng trên bục giảng đó là chưa tạo được sự hứng thú và phương pháp phù hợp vớitừng đối tượng học sinh Vì vậy chưa lôi cuốn các em trong việc hoc tập bộ mônnày Từ đó tôi cũng mạnh dạn đưa ra một số giải pháp để tạo hứng thú cho học sinhkhi học bộ môn ngữ văn trong trường THPT
Thực hiện được vấn đề này quả không đơn giản, nó đòi hỏi mỗi giáo viên dạy vănphải mất nhiều thời gian và công sức tìm tòi sáng tạo cho mỗi giờ lên lớp Xuất
phát từ thực tế trên nên tôi chọn đề tài: “Đổi mới phương pháp dạy học nhằm tạo
sự hứng thú học tập cho học sinh trong các giờ học Ngữ văn ở trường THPT”
với mong muốn được trình bày vài kinh nghiệm để các đồng nghiệp chia sẻ và gópý
Trang 22 Mục đích nghiên cứu :
Nhằm đưa ra một số biện pháp cụ thể nhằm khơi gợi sự hứng thú của họcsinh làm cho giờ học diễn ra sôi nổi hơn, học sinh ham học hơn, không còn cảmthấy mệt mỏi, nặng nề khi đến tiết Ngữ văn Từ đó giúp cho giờ học đạt hiệu quảcao hơn, đáp ứng được yêu cầu của phương pháp dạy học đổi mới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đề tài này tôi muốn áp dụng cho học sinh trường THPT Trần Ân Chiêm- nơi tôiđang trực tiếp giảng dạy nhằm góp phần nhỏ bé của mình tạo sự cuốn hút trong giờhọc văn, giúp học sinh yêu thích say mê môn học này Đây cũng là một trongnhững vấn đề để các bạn đồng nghiệp tham khảo
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở lí luận:
Theo các nhà nghiên cứu giáo dục thì hiệu quả trong việc gây hứng thú chohọc sinh trong giờ dạy ngữ văn nói lên trình độ giáo dục văn học của nhà trườngnói chung và của từng giáo viên Văn học làm say mê người học nếu người dạy tạođược sự hứng thú tự thân nơi người học Người học văn cảm thụ được cái hay, cáiđẹp trong từ ngữ, bố cục, vần điệu khi có được sự hứng thú tìm hiểu và đưa đếncảm xúc Cái khó của người dạy là làm thế nào truyền được cảm xúc của tác giảđến với người học.Vì vậy người giáo viên dạy văn không chỉ là người nghiên cứukhoa học mà còn phải là người nghệ sĩ, đạo diễn phải truyền cho học sinh mìnhngọn lửa nhiệt huyết nghề nghiệp để hướng các em đến sự đồng cảm với thế giới
Trang 3văn học biết yêu, ghét, buồn, vui hiểu rõ cái hay, cái đẹp ẩn chứa trong từng câuthơ, câu văn, có cảm xúc thực sự đồng điệu với cảm xúc của tác giả Từ đó mởmang tri thức, hình thành nhân cách của học sinh, giúp cho các em sự hiểu biếtphong phú về mọi mặt của cuộc sống con người, xã hội và đất nước Bồi dưỡng chocác em một cuộc sống tâm hồn tươi đẹp, phong phú, rộng mở Từ đó khơi dậy niềm
tự hào về đất nước, dân tộc mình và tình yêu cuộc sống
2 Cơ sở thực tiễn:
Như chúng ta đã biết Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến giáo dục và BộGiáo dục cũng rất quan tâm đến chất lượng của các môn học.Vì vậy những nămgần đây đã và đang tìm ra những giải pháp hữu hiệu để có được kết quả cao tronggiáo dục như thay sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng pháthuy tính tích cực chủ động của học sinh trong hoạt động học tập Hiện nay ngườigiáo viên không còn là người truyền đạt kiến thức một chiều mà là người tổ chức,hướng dẫn, cố vấn cho học sinh tự giác chủ động tìm tòi phát hiện chiếm lĩnh trithức và có ý thức vận dụng linh hoạt sáng tạo các kiến thức.Nhưng qua một số lầntập huấn cho giáo viên về thay sách, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra chúng tôi có dịp trao đổi với đồng nghiệp về thực trạng của việc “học tập môn ngữvăn của học sinh hiện nay thì có rất nhiều đồng nghiệp tỏ ra lo lắng, trăn trở về việcgiảng dạy bộ môn ngữ văn mà chưa có giải pháp khắc phục Điều làm cho tôi phảisuy nghĩ là chất lượng học sinh của trường tôi đang giảng dạy thấp,vẫn còn rấtnhiều học sinh chưa đạt được yêu cầu đó, các em lười phát biểu, thụ động trong giờhọc.Nhiều lúc lên lớp các em lại không quan tâm, chú ý nghe giảng thậm chí cònnói chuyện riêng hoặc chế giễu những bạn chăm chỉ môn này.Từ đó dẫn đến giờhọc trôi qua nặng nề, lớp học trầm lặng, tinh thần học tập của học sinh mệt mỏi Do
đó làm thế nào để giáo dục các em có thái độ học tập đúng đắn và yêu thích mônhọc nàylà điều tôi đang trăn trở tìm ra giải pháp hi vọng để khắc phục được một
Trang 4phần tình trạng trên để giúp các em học sinh có sự hứng thú trong giờ Ngữ văn và
có kết quả cao trong học tập bộ môn này
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Khái quát phạm vi : ( địa bàn nghiên cứu )
Người viết chỉ tập trung nghiên cứu và rút ra một số kinh nghiệm từ thực tếgiảng dạy học sinh một số lớp ở trường THPT Trần Ân Chiêm
2 Thực trạng của đề tài nghiên cứu :
Môn Ngữ văn có vị trí rất quan trọng môn học này không chỉ là phương tiệnnhận thức mà còn là đối tượng thẩm mỹ, đồng thời là một cơ sở để hiểu biết về lịch
sử, văn hóa xã hội, lại vừa là một công cụ giáo dục đặc biệt giúp học sinh pháttriển toàn diện và cân đối
Văn chương là phương tiện cơ bản để con người đi đến thành công trong cuộcsống, thành công trong các lĩnh vực khoa học Vì đó là môn học để am hiểu, trìnhbày những kiến thức khoa học, giúp người học nâng cao cảm xúc thẩm mỹ, hướngđến lẽ sống cao đẹp Môn học có vị trí quan trọng như vậy nhưng những năm gầnđây số lượng học sinh giỏi ít dần, thậm chí những em có năng khiếu được giáo viên
giảng dạy bộ môn chọn vào đội tuyển học sinh giỏi thì từ chối với lí do “đã đăng kí vào đội tuyển các môn khoa học tự nhiên rồi”
Mặc dù giáo viên đã có nhiều cố gắng trong việc đổi mới phương pháp dạyhọc ( theo tinh thần chỉ đạo chung ) theo hướng làm tăng tính tích cực của ngườihọc Nhưng thực tế từ ngày thay sách giáo khoa đến nay, việc thực hiện theo tinhthần đổi mới phương pháp dạy học vẫn chưa đạt hiệu quả cao Trong từng tiết học,học sinh còn thụ động nhiều, chỉ ngồi nghe, chép là chính, không khí giờ học văntrôi qua nặng nề , nhàm chán
3 Nguyên nhân của thực trạng:
Đa số các em là con những gia đình nông nghiệp học có hoàn cảnh khó khăn
Vì vậy điều kiện học tập chưa tốt, ngoài giờ học các em còn phải tham gia cùng gia
Trang 5đình vào việc lao động nên thời gian học tập, nghiên cứu, đầu tư còn hạn chế Hơnthế ý thức vượt khó trong học tập của các em chưa cao, nhiều học sinh không say
mê môn học Một số gia đình lại có ý hướng con em vào các môn học “thờithượng” như Toán, Lí, Hóa… để sau này các em có thể đi vào các ngành nghề dễkiếm được việc làm có thể kiếm được nhiều tiền Vì vậy một số em có ý thức xemnhẹ bộ môn, không đi sâu vào học tập, nghiên cứu hoặc học lấy lệ
Nhiều giáo viên còn gặp khó khăn khi chương trình sách giáo khoa mới ra đời vớiyêu cầu truyền đạt khối lượng khổng lồ của tri thức nhưng số lượng thời gian thựchọc của học sinh ngày càng ít đi do sự chi phối bởi nhiều nhu cầu của cuộc sốnghiện đại.Với đặc thù bộ môn, các đồ dùng trực quan hầu như không có, tranh ảnhminh họa trong sách giáo khoa không nhiều…
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Để học sinh có sự hứng thú trong giờ học cũng chính là giúp cho giáo viên có
cảm hứng, say mê trong mỗi giờ lên lớp.Khổng Tử đã từng nói: “Biết mà học, không bằng thích mà học, thích mà học không bằng vui mà học Từ nội dung của
câu nói và thực tế giảng dạy, ta thấy niềm vui và sự ham thích sẽ là một động lựclớn giúp học sinh vượt qua khó khăn để vươn lên trong học tập Xuất phát từ những
cơ sở đó, là một giáo viên dạy văn phải có những nổ lực nhất định để phát huy khảnăng của mình.Trong mỗi giờ lên lớp tôi không ngừng tự học tập và nghiên cứu đểtìm ra những giải pháp nhằm gây hứng thú cho học sinh để các em yêu thích, say
mê môn học nhất là học sinh lóp 12 Vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số giải phápsau:
1 Tạo không khí thoải mái, phấn khởi thân thiện khi bước vào giờ học
Khi lên lớp, người giáo viên đóng vai trò chủ đạo để điều tiết không khí lớphọc Do đó, thái độ, tâm lý, tác phong của giáo viên có ảnh hưởng rất lớn đến tâm
lý của học sinh Chính vì thế mà hiện nay ngành giáo dục đang phát động phongtrào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” có nghĩa là cần tạo bầu không khí
Trang 6thân thiện, gần gũi với học sinh và đồng thời cũng phát động phong trào “Mỗi giáoviên là một tấm gương sáng để học sinh học tập và làm theo” Vậy để làm đượcđiều đó, đòi hỏi giáo viên khi lên lớp dạy cần phải chú ý về thái độ và tác phongcủa chính mình nhất là giáo viên Văn.
Về thái độ của giáo viên: Thái độ của giáo viên cũng rất quan trọng trong việctạo sự hứng thú cho học sinh Nếu giáo viên có thái độ thân thiện, tích cực sẽ tạonên sự gần gủi, thân tình, yêu mến, các em sẽ không còn cảm giác bị áp lực mỗi khiđến giờ học môn Ngữ văn Và khi các em có thái độ yêu mến thầy cô giáo nào thìcũng đồng nghĩa các em sẽ yêu thích môn học đó Ngược lại, nếu giáo viên tỏ thái
độ lạnh nhạt, xem thường học sinh, thiếu thiện cảm với học sinh thì các em sẽ ngạigiao tiếp trong học tập và xa lánh giáo viên đó, khi đó chúng ta chưa đạt được mụcđích của giáo dục
Về tâm lý của giáo viên: Trong cuộc sống không phải lúc nào cũng vui vẻ,thoải mái, vô tư, mà còn phải nhiều sự lo toan, bộn bề của cuộc sống đời thường.Nhưng chúng ta cần phải biết cách khắc phục để tạo ra tâm lí thoải mái, nhất làtrước khi bước lên bục giảng không nên mang những tâm lý nặng nề của mình đếnlớp học, vì nếu như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng của giờ dạy học Bởi tâm
lý học sinh THPT rất nhạy cảm Và nếu tình trạng đó không được khắc phục kịpthời sẽ làm cho học sinh cũng có những suy nghĩ không tốt và thậm chí sẽ buồntheo, chán nản theo tâm lý của thầy cô giáo Như vậy mỗi giáo viên cần tạo mộtkhông khí vui vẻ trước khi tiến hành bài học sẽ tạo sự hưng phấn cho học sinh
2 Linh hoạt trong việc kiểm tra, đánh giá; việc soạn bài và giảng bài; nhận xét học sinh trong giờ học môn Ngữ Văn.
a Đối với việc kiểm tra và chấm bài kiểm tra.
* Việc kiểm tra:
- Khi kiểm tra để lấy điểm miệng không nên cứng nhắc là kiểm tra vào đầu tiết học;
có thể linh hoạt chuyển đổi giữa tiết, hoặc cuối tiết học Cũng có thể cho điểm
Trang 7miệng trong quá trình tham gia xây dựng bài mới bằng cách trả lời tốt những câuhỏi trong bài học.
- Khi ra đề kiểm tra 15 phút hoặc kiểm tra định kỳ thì giáo viên cần có sự phân loạiđối tượng học sinh Không nên ra những dạng câu hỏi đánh đố học sinh, cũngkhông nên ra những loại câu hỏi ngoài kiến thức sách giáo khoa Nếu làm như vậy
sẽ gây ra sự khó khăn cho các em trong khi làm bài kiểm tra.Tôi thường ra nhữngdạng đề có những câu hỏi mở (dạng câu hỏi nhận biết) và những câu hỏi khó (câuhỏi tư duy) Tức là có sự phân hóa đối tượng học sinh, trong đề kiểm tra đó có thểnhững học sinh yếu cũng sẽ làm được từ bốn đến năm điểm Như vậy sẽ không tạo
ra sự chán nản hay thất vọng hoàn toàn cho các em có học lực yếu Có thể xemnhững điểm đó như là con điểm để khích lệ tinh thần cho các em, để các em cốgắng lần sau
* Việc chấm bài kiểm tra: Chấm bài kiểm tra định kỳ hoặc bài 15 phút cho các emcũng rất quan trọng, nó không chỉ đòi hỏi chấm đúng chính xác các yêu cầu của đềbài mà còn là yếu tố quan trọng đối với việc tao hứng thú học tập cho các em Vậy chấm bài như thế nào để tạo hứng thú? Với tôi, khi chấm bài tôi thường đặt rayêu cầu là phải chấm chính xác, công bằng Cùng với con điểm được thể hiện trongphần ghi điểm của bài kiểm tra, tôi thường nhận xét thêm về thực trạng của bài làm
Ví dụ như việc sai các lỗi chính tả hoặc chưa làm tốt được phần nào, hoặc còn thiếuphần nào để các em biết những hạn chế bài viết của mình và sẽ khắc phục lần sau Cùng với đó, tôi rất chú ý đến việc sửa bài trực tiếp vào bài kiểm tra cho các em.Những phần nào mà các em chưa làm được hoặc làm sai tôi sẽ gạch chân trực tiếpvào phần làm sai, sau đó sửa lại sang phần bên lề của bài kiểm tra hoặc sẽ bổ sungnhững ý còn thiếu bằng cách gợi ý Thực tế khi chấm bài, nhiều giáo viên chưathực sự chú trọng đến vấn đề này, nhiều học sinh khi được trả bài chỉ biết được bàilàm của mình được mấy điểm nhưng lại không thể biết được vì sao lại có điểm nhưthế và cũng không biết sai hay đúng ở chỗ nào?
Trang 8Ví dụ: Khi các em viết sai chính tả: từ “dung dinh”, tôi sẽ dùng bút đỏ gạch chândưới từ này và viết lại bên phần lề của bài kiểm tra thành “rung rinh”
Tương tự như thế đối với các trường hợp như dùng câu văn dài dòng, hoặc loại câuthiếu các thành phần nòng cốt trong câu, hoặc thiếu ý, lặp ý
Vậy nếu làm tốt việc nhận xét bài làm và chỉ ra những điểm còn hạn chế trongbài kiểm tra cho các em thì sẽ giúp các em dễ dàng nhận ra được các lỗi trong bàilàm của mình thì không chỉ để các em khắc phục lần sau mà quan trọng hơn nữa làtạo sự hứng thú trong học tập, các em không còn phải mơ hồ như kiểu đi tìm kimđáy bể
b Việc soạn bài và lựa chọn phương pháp giảng bài.
Trong những năm học qua, nhà trường cũng đã có sự phân loại đối tượng họcsinh như việc phân chia lớp mũi nhọn, lớp đại trà Trong quá trình giảng dạy, tôicũng rất chú ý đến việc phân loại đối tượng học sinh này Không chỉ là cách kiểmtra đánh giá mà ngay trong việc soạn giáo án và phương pháp giảng bài trên lớpcũng khác nhau
* Từ việc soạn giáo án:
Tôi không dám nói rằng, dạy lớp nào thì soạn giáo án cho lớp đó Vì thực tế côngviệc này đòi hỏi rất nhiều công sức và thời gian Điều tôi muốn nói đến ở đây làsoạn giáo án như thế nào cho phù hợp với từng đối tượng học sinh của mình Vớitôi, vấn đề soạn giảng khi áp dụng cho học sinh thuộc các lớp học đại trà thì tôibám sát kiến thức chuẩn và chỉ yêu cầu các em nắm được các kiến thức chuẩn làđạt yêu cầu của tôi, và cũng không đặt ra những yêu cầu nâng cao thêm nữa Ngượclại đối với học sinh lớp chọn thì tôi sẽ dành một khoảng thời gian để mở rộng vànâng cao kiến thức ngoài những kiến thức bắt buộc trong chuẩn kiến thức ngữ văn
*Phương pháp giảng dạy khi lên lớp: Khi giảng bài, việc chọn phương pháp giảngbài là một yếu tố rất quan trọng, nó quyết định rất lớn đến việc học sinh tiếp thubài Thực tế cho thấy, có nhiều giáo viên có kiến thức rất vững vàng nhưng khi lên
Trang 9lớp lại không thể truyền đạt hết được những vốn kiến thức cho các em nhất là khiphải đảm nhiệm giảng dạy nhiều đối tượng học sinh khác nhau, nên các em thườngtâm sự là khó hiểu Trường hợp này có thể giáo viên đó chưa biết chọn ra mộtphương pháp phù hợp cho từng đối tượng học sinh Theo tôi, khi giảng dạy bộ mônngữ văn, ta có thể tìm một phương pháp chủ đạo nào đó hoặc vận dụng nhiềuphương pháp phối hợp lẫn nhau mà ta thường vận dụng, tùy thuộc vào nội dung củabài giảng đó như phương pháp đàm thoại, giảng bình, phát vấn nêu vấn đề, thảoluận nhóm điều quan trọng hơn là việc vận dụng các phương pháp ấy cần chú ýđến đối tượng học sinh Nếu chúng ta dạy ở một lớp chọn sẽ vận dụng phương phápkhác hơn với một lớp đại trà.
VD: Cùng một bài giảng văn học sử: Bài “Khái quát văn học Việt Nam từ sauCách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay” trong chương trình Ngữ văn 12
Khi dạy ở lớp 12A5 tôi thường thiên về phương pháp chủ đạo là phát vấn (nêu vấnđề), tức là khi vào tìm hiểu một mục, một chương, hoặc một ý nào đó, tôi sẽ nêulên dạng câu hỏi gợi mở để cho các em thảo luận, trả lời và tự tiếp thu bài Nếutrường hợp các em trả lời chưa đúng thì khi đó tôi sẽ điều chỉnh và chốt ý Vì đây lànhững học sinh có khả năng học tập tốt hơn, và khi đó các em sẽ trả lời được nhữngvấn đề mà tôi yêu cầu, qua đó sẽ nắm bắt nội dung bài học
Nhưng khi dạy lớp 12A1 tôi lại không thiên về phương pháp phát vấn đó nữa màtôi phối hợp giữa phương pháp phát vấn với phương pháp phân tích giảng bình (tôi
sẽ dành thời gian giảng bài nhiều hơn so với ở lớp 12A4, và ngược lại số lần nêucâu hỏi để các em thảo luận trả lời cũng ít hơn so với lớp 12A1, và cách đặt câu hỏicũng thay đổi theo dạng chia nhỏ đối tượng) Vì đây là những học sinh có năng lựchọc tập chậm hơn Thực tế khi nêu một câu hỏi cho học sinh lớp này thì có rất íthọc sinh giơ tay trả lời và rất ít có câu trả lời đúng hoặc nếu trả lời được thì cùngmất rất nhiều thời gian Do đó, việc chọn phương pháp phù hợp với từng đối tượng
Trang 10học sinh vừa mang lại hiệu quả cao trong học tập, vừa không để giáo viên phải bị
động, lúng túng trong khi giảng bài là vấn đề rất cần chú ý
c Việc đánh giá, nhận xét học sinh trong tiết học
Khi kiểm tra bài cũ, nếu xẩy ra hiện tượng học sinh không thuộc bài hoặckhông làm bài thì giáo viên cũng không nên sử dụng những ngôn ngữ chửi mắngcác em Tôi đã có lúc nghe một số giáo viên vì bực tức học sinh nên đã chửi các emnhững từ như “ngu” “ngốc” “dốt nát”; “học như thế thì nghỉ về mà chăn bò đi ”.hoặc có những câu dọa dẫm học sinh tôi thấy cách xử lý như thế là chưa phù hợp,chưa có kĩ năng sư phạm vì thầy cô có tác động rất lớn đến tâm lý của các em, nếucác em bị xúc phạm như thế thì sẽ có cảm giác sợ, buồn, chán và gây cảm giác mỗikhi đến giờ ngữ văn
Trong quá trình giảng bài mới, giáo viên thường nêu ra câu hỏi gợi mở để thu hútquá trình học tập của các em Và khi câu hỏi được giáo viên nêu ra mà có nhiều họcsinh xung phong trả lời và có câu trả lời đúng thì đó là điều rất thành công của giáoviên và của tiết học Cùng với đó là hiện tượng có học sinh trả lời nhưng câu trả lời
ấy lại không đúng, thì lúc đó giáo viên xử lý thế nào để không làm mất đi sự hứngthú của học sinh đó? Vì khi trả lời không đúng thì các em có phản ứng xấu hổ vớibạn bè hoặc thậm chí là chán nản, không muốn trả lời cho các câu hỏi tiếp theo Với tôi, khi tình huống đó xẩy ra, tôi sẽ không phê bình mà nhận xét về câu trả lờicủa học sinh đó một cách tích cực để không làm mất đi sự hứng thú học tập của em
đó, ví dụ tôi sẽ nhận xét: “Em đã rất tự tin trả lời câu hỏi vừa rồi, chứng tỏ em rấttập trung chú ý vào bài học, tiếc rằng em chưa trả lời đúng yêu cầu của câu hỏi, hyvọng câu hỏi sau em sẽ trả lời đúng, xin mời em ngồi xuống”
3 Tìm phương pháp phù hợp giúp học sinh dễ dàng học thuộc bài thơ, đoạn thơ hoặc tóm tắt được nội dung đoạn trích hoặc tác phẩm truyện.
Việc yêu cầu học sinh làm được điều này chính là một hoạt động không chỉmang tính bắt buộc mà giúp các em có thêm hứng thú trong học tập thường ngày
Trang 11Tôi thường thấy, trong những tiết kiểm tra định kỳ, nếu các em gặp những dạng đềbài có nội dung liên quan đến một đoạn thơ, bài thơ hoặc đoạn trích văn xuôi hoặctác phẩm truyện thì sẽ có rất nhiều học sinh không học thuộc thơ, không nắm đượcnội dung cốt truyện dẫn đến việc các em không biết gì để làm bài Khi giám thị hỏinguyên nhân vì sao thì được nghe các em trả lời một câu rất vô tư “em không nhớnội dung tác phẩm hoặc không thuộc đoạn thơ, bài thơ đó” Trong khi đó, để có thểphân tích, bình giảng hoặc cảm nhận về một đoạn thơ, bài thơ, một đoạn trích vănxuôi hoặc tác phẩm truyện, trước tiên học sinh phải đọc thuộc lòng được đoạn thơhay bài thơ hoặc tóm tắt được nội dung cốt truyện của đoạn trích, của tác phẩmtruyện đó Xác định được tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề đó, ngoàiviệc thường xuyên kiểm tra việc học thuộc lòng của các em tôi còn cố gắng tìmnhững cách thức khác nhau để cho các em dễ tiếp thu nội dung tác phẩm như:
- Đối với bài thơ, đoạn thơ tôi sẽ hạn định thời gian và yêu cầu đọc thuộc, nếutrường hợp bài thơ quá dài thì tôi sẽ yêu cầu đọc những đoạn trọng tâm
Ví dụ: Khi học đoạn trích “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm tôi tách theo từngphần theo bố cục để cho các em dễ thuộc và cảm thấy không khó
- Đối với đoạn trích hoặc tác phẩm truyện, tôi có thể tóm tắt lại bằng cách yêu cầuhọc sinh kể lại theo lời kể của mình Đặc biệt tôi rất chú trọng việc tóm tắt tácphẩm theo sơ đồ giúp cho các em hứng thú và dễ hiểu tác phẩm hơn
Ví dụ: Khi học tác phẩm “Thuốc” của nhà văn Lỗ Tấn, tôi sẽ hướng dẫn tóm tắt
theo sơ đồ sau:
11
Cả
Khang
Mua bánh bao tẩm máu Hạ
Du để chữa bệnh cho con
Biến máu Hạ Du thành
món hàng trục lợi
Hạ Du(N/vật trung tâm)
Xấu hổ khi gặp bà Hoa Trân trọng đặt
Người kẻ chuyện Quần chúng
Mẹ Hạ Du
Những người
trong quán trà
Ông bà Hoa Thuyên
Trang 124 Thường xuyên kiểm tra việc học bài và soạn bài mới Đồng thời chú trọng đến công tác hướng dẫn tự học ở nhà cho học sinh.
a Công tác kiểm tra việc học bài và soạn bài ở nhà.
Đây là một hoạt động mang tính bắt buộc thường nhật của giáo viên khi lên lớp.Song việc kiểm tra đó như thế nào cho đạt hiệu quả và thực sự mang lại sự hứngthú cho học sinh mới là điều quan trọng Vì trong thực tế, có rất nhiều học sinh lườibiếng việc học bài và soạn bài nên có nhiều em thực hiện nhiệm vụ mang tính đốiphó, lấy lệ để không bị thầy cô giáo bắt phạt là được, nên có hiện tượng các em ởnhà không làm mà chỉ lên lớp mượn vở của bạn chép vào vở mình để cho thầy cô