Tài liệu " Thiết kế bài giảng hóa học 10 " dùng cho các giáo viên đang dạy các trường phổ thông trung học tham khảo, tài liệu giới thiệu cách thiết kế bài giảng theo tinh thần đổi mới...
Trang 1Tên bài: PHẢN ỨNG OXI HÓA KHỬ
Lớp: 10 nâng cao
Tiết 40
Người soạn: NGUYỄN THỊ HỒNG THẮM
I.Chuẩn kiến thức kĩ năng
1 Kiến thức
Hiểu được:
- Phản ứng oxi hóa khử là phản ứng hóa học trong đó có sự thay đổi số oxi hóa của nguyên tố
- Chất oxi hóa là chất nhận electron, chất khử là chất nhường electron Sự oxi hóa là sự nhường electron, sự khử là sự nhận electron
Biết được:
- Các bước lập phương trình phản ứng oxi hóa khử
- Ý nghĩa của phản ứng oxi hóa – khử trong thực tiễn
2 Kĩ năng
- Phân biệt được chất oxi hóa, chất khử, sự oxi hóa và sự khử trong phản ứng oxi hóa khử cụ thể
- Lập được phương trình hóa học của phản ứng oxi hóa dựa vào mức oxi hóa
II Trọng tâm
- Khái niệm phản ứng oxi hóa - khử
- Lập PTHH của phản ứng oxi hóa – khử
III Chuẩn bị
1 Đồ dùng dạy học
a) Giáo viên
- Chuẩn bị các phiếu học tập
- Máy chiếu (nếu có), sơ đồ điều chế Cu từ CuO hoặc sơ đồ điều chế Fe từ quặng,…
b) Học sinh
Ôn lại các kiến thức cũ:
- Phản ứng oxi hóa – khử ở lớp 8
- Ôn lại các kiến thức về liên kết ion và hợp chất ion
- Quy tắc tính số oxi hóa
2 Phương pháp dạy học : Đàm thoại, gởi mở
IV Tổ chức hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 KT bài cũ ( 3 – 5 phút )
Cho các phản ứng hóa học sau:
a) NaOH + HCl NaCl + H2O
b) Al + Fe2O3 Al2O3 + Fe
c) Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu
d) Na + O2 Na2O
Cân bằng phản ứng và xác định số oxi hóa
Giáo viên cho học sinh nhận xét phần trả lời của bạn
Trang 23 Tiến hành dạy học
Ở lớp 8 các em đã được nghiên cứu về phản ứng oxi hóa khử và đã rút ra định nghĩa về phản ứng oxi hóa – khử Vậy ở lớp 10 phản ứng oxi hóa – khử được định nghĩa như thế nào?
Để trả lời câu hỏi này chúng ta sẽ vào học bài hôm nay nghiên cứu mức cao hơn của phản ứng oxi hóa khử
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Ghi bảng
1 Hoạt động 1
Phiếu học tập số 1
a/ Viết ptpu giữa natri
và oxi chỉ rõ chất khử,
chất oxi hóa, sự khử,
sự oxi hóa?
b/ Hãy tìm trong phản
ứng trên chất nào
nhường e, chất nào
nhận e?
c/ Xác định số oxi hóa
của các chất trước và
sau phản ứng? nhận
xét về sự thay đổi của
chúng?
d/ Các em có kết luận
gì về phản ứng trên?
Giáo viên dẫn dắt học
sinh để học sinh có kết
luận đúng
2 Hoạt động 2
Phiếu học tập số 2
a/ Phản ứng của natri với oxi
4Na + O2 2Na2O
b/* Nguyên tử Na nhường e Chất khử
Na Na+ +1e 1s22s22p63s1 1s22s22p6
* Nguyên tử O2 nhận e Chất oxi hóa
O + 2e O 2-1s22s22p4 1s22s22p6 (Dựa vào lý thuyết trang 99 sách giáo khoa để phát biểu chất nào
là chất oxi hóa, chất nào là chất khử.)
c/ Na có số oxi hóa tăng từ 0 lên +1
Oxi có số oxi hóa giảm từ 0 xuống -2
d/ Phản ứng trên là phản ứng oxi hóa khử vì nó có sự thay đổi số oxi hóa
Học sinh trả lời:
- Al và Na là chất chiếm oxi
- Chất cung cấp oxi là: Fe2O3,
O2
I Phản ứng oxi hóa khử
1 Phản ứng của natri với oxi
4Na + O2 2Na2O
Chất khử ( sự oxi hóa )
Na Na+ +1e
Chất oxi hóa ( sự khử )
O + 2e O
2-sự hình thành phân tử Na2O
2Na+ + O2- Na2O
2 Phản ứng của Fe với dung dịch muối đồng sulfat
Sự oxi hóa
Sự khử Chất khử
Chất oxi hóa
0
Sự oxi hóa
Sự khử Chất khử
Chất oxi hóa
+1 -2
Trang 3a/ Hãy viết phương
trình hóa học cho phản
ứng giữa sắt với dd
muối đồng sunfat?
b/ Có thể dựa vào sự
kết hợp với oxi và chất
cung cấp oxi như ở
phần 1 để xác định
chất khử chất oxi hóa
hay không ?
c/ Hãy xác định số oxi
hóa của các chất trong
phản ứng và nhận xét
sự thay đổi của chúng
và kết luận chất nào là
chất khử, chất nào là
chất oxi hóa?
d/ Phản ứng đó có
phải là phản ứng oxi
hóa khử không?
3.Hoạt động 3
Phiếu học tập số 3
a/ Hãy viết pthh phản
ứng giữa Clo và
Hidro
b/ Liên kết trong HCl
thuộc loại liên kết
nào? Vì sao?
a/ phương trình phản ứng:
Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu
b/ Không thể dựa vào sự kết hợp với oxi để xác định chất khử và chất oxi hóa ở phản ừng trên
c/ Sự cho nhận electron:
Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu
- Fe có số oxi hóa tăng từ 0 lên +2
- Cu có số oxi hóa giảm từ +2 xuống 0
- Còn các nguyên tố khác thì số oxi hóa không đổi
Chất khử :
Fe Fe2+ + 2e
Chất oxi hóa :
Cu + 2e Cu
d/ Phản ứng của Fe với dd CuSO4 cũng là phản ứng oxi hóa khử vì tồn tại đồng thời sự oxi hóa và sự khử
a/ Phương trình phản ứng:
H2 + Cl2 2HCl
b/ Liên kết trong phân tử HCl là liên kết cộng hóa trị
Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu
Sự oxi hóa:
Fe Fe2+ + 2e Chất khử
Sự khử:
Cu2+ + 2e Cu Chất oxi hóa
3 Phản ứng của hidro và clo
Phương trình phản ứng:
H2 + Cl2 2HCl
H H+ +1e Chất khử quá trình oxi hóa
Cl +1e Cl 1-Chất oxi hóa quá trình khử
0 +2 +6 -2 +2 +6 -2 0
0
Trang 4c/ Trong phản ứng có
sự nhường hay nhận
electron không? Có
nhận xét gì về số oxi
hóa của các chất?
d/ Có thể nói phản ứng
giữa hidro và clo là
phản ứng oxi hóa khử
không? Vì sao?
Giáo viên gợi ý cho
học sinh dựa vào sự
thay đổi số oxi hóa để
xác định chất khử chất
oxi hóa Từ đó rút ra
kết luận chính xác
4.Hoạt động 4
Giáo viên yêu cầu học
sinh nêu:
- Chất khử là gì?
- Chất oxi hóa là gì?
- Sự oxi hóa là gì?
- Sự khử là gì?
- Các quá trình đó
diễn ra như thế nào?
5 Hoạt động 5
Củng cố
Giáo viên gọi học sinh
lên bảng làm bải tập :
1, 2, 3, 4, 5 trang 103
sách giáo khoa
c/ Không có sự nhường hay nhận electron mà chỉ có sự dịch chuyển electron và sự thay đổi
số oxi hóa
Số oxi hóa của hidro tăng từ 0 lên +1
Số oxi hóa của clo giảm tử 0 xuống -1
d/ Trong phản ứng của hidro với clo xảy ra đồng thời sự oxi hóa
và sự khử Đó cũng là phản ứng oxi hóa khử
Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên :
- Chất khử là chất nhường e
- Chất oxi hóa là chất nhận e
- sự khử là quá trình nhận e
- Sự oxi hóa là quá trình cho e
- Các quá trình diễn ra đồng thời không tách rời nhau
Học sinh suy nghĩ và làm bài
4 Định nghĩa
- Chất khử là chất nhường e
- Chất oxi hóa là chất nhận e
- sự khử là quá trình nhận e
- Sự oxi hóa là quá trình cho e
4 Cũng cố - dặn dò :
- Qua bài học trên cô mong rằng các em biết như thế nào là một phản ứng oxi hóa – khử
- Khi gặp một phản ứng oxi hóa khử các em biết xác định đâu là chất khử, đâu là chất oxi hóa
- Tiết sau chúng ta sẽ tìm hiểu cách lập phương trình của phản ứng oxi hóa khử, các em
về ôn lại bài và xem bài trước để tiết sau học tốt hơn
Trang 5PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
a/ Viết ptpu giữa natri và oxi chỉ rõ chất khử, chất oxi hóa, sự khử, sự oxi hóa?
………
………
………
………
………
………
………
………
b/ Hãy tìm trong phản ứng trên chất nào nhường e, chất nào nhận e? ………
………
………
………
………
………
………
………
c/ Xác định số oxi hóa của các chất trước và sau phản ứng? nhận xét về sự thay đổi của chúng? ………
………
………
………
………
………
………
………
d/ Các em có kết luận gì về phản ứng trên? ………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 6PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
a/ Hãy viết phương trình hóa học cho phản ứng giữa sắt với dd muối đồng sunfat?
………
………
………
………
………
………
………
………
b/ Có thể dựa vào sự kết hợp với oxi và chất cung cấp oxi như ở phần 1 để xác định chất khử chất oxi hóa hay không ? ………
………
………
………
………
………
………
………
c/ Hãy xác định số oxi hóa của các chất trong phản ứng và nhận xét sự thay đổi của chúng và kết luận chất nào là chất khử, chất nào là chất oxi hóa? ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
d/ Phản ứng đó có phải là phản ứng oxi hóa khử không? ………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 7PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
a/ Hãy viết Phương trình hóa học phản ứng giữa Clo và Hidro
………
………
………
………
………
………
b/ Liên kết trong HCl thuộc loại liên kết nào? Vì sao? ………
………
………
………
………
………
c/ Trong phản ứng có sự nhường hay nhận electron không? Có nhận xét gì về số oxi hóa của các chất? ………
………
………
………
………
………
………
………
………
d/ Có thể nói phản ứng giữa hidro và clo là phản ứng oxi hóa khử không? Vì sao?
