Trong chương trình tập huấn cộng tác viên thanh tra giáo dục năm 2015 tại Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, nhóm chúng tôi đặt ra tình huống “Xử lý đơn tố cáo vi phạm
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
Hội nghị lần 8 (khóa XI), Ban chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết 29-NQ/TW vê “ĐỔI MỚI CĂN BẢN, TOÀN DIỆN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO” Nghị quyết có đặt ra yêu cầu “tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan quản lý các cấp; bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch” Như vậy, hòa cùng sự đổi mới của giáo dục nói chung, thanh tra giáo dục nói riêng cũng đã và đang từng bước đổi mới, đổi mới thanh tra giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục Chuyển trọng tâm từ chủ yếu thanh tra chuyên môn sang chủ yếu thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục, tăng cường tính tự chủ, chịu trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục
Trong chương trình tập huấn cộng tác viên thanh tra giáo dục năm 2015 tại Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, nhóm chúng tôi đặt ra
tình huống “Xử lý đơn tố cáo vi phạm về việc thu, chi tài chính trường Mầm non M, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang”
B NỘI DUNG
1 Mô tả tình huống
Vào cuối tháng 4/2014, Ủy ban nhân dân (UBND) huyện và Phòng Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) huyện Cái Bè nhận được đơn thư của giáo viên tố cáo Hiệu trưởng trường Mầm non M về việc thu, chi tài chính không minh bạch
Nội dung đơn như sau:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
***
ĐƠN TỐ CÁO Kính gửi: - Phòng GDĐT huyện Cái Bè,
- Ủy ban nhân dân huyện Cái Bè.
Tôi tên: Võ Thị C, là giáo viên trường Mầm non M
Trang 2Nay tôi làm đơn này để tố cáo bà Huỳnh Thị Ánh V, hiệu trưởng nhà trường những nội dung sau:
1 Bà V không chi trả tiền tăng giờ của giáo viên số tiền 20 triệu đồng.
2 Hiệu trưởng và kế toán tự ý mua sắm, để ngoài số sách khoản tiền lớn.
3 Giữ lại số tiền làm nhà xe do Ban đại diện cha mẹ học sinh hỗ trợ số tiền 15 triệu đồng.
Tôi rất bức xúc với hành động của bà V, đề nghị lãnh đạo Phòng GDĐT, UBND huyện có biện pháp xử lý.
Cái Bè, ngày 29 tháng 4 năm 2014
Người viết đơn
(đã ký tên)
Võ Thị C
Sau khi nhận được đơn tố cáo, Phòng GDĐT đã tham mưu cho UBND huyện ra Quyết định số 191/QĐ-UBND ngày 05/5/2014 về việc thành lập đoàn thanh tra công tác quản lý tài chính tại trường Mầm non M UBND huyện đã giao cho Phòng GDĐT chủ trì phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch (TCKH) huyện tiến hành thanh tra việc thu, chi các khoản tiền tại trường Mầm non M; mục đích là để nắm bắt thực trạng về thu, chi tài chính và xác minh thêm việc tố cáo của giáo viên có đúng sự thực không
Ngày 07/5/2014, đoàn thanh tra họp, lập kế hoạch và phân công thành viên tiến hành xác minh những nội dung trong đơn tố cáo của bà C
2 Xác định mục tiêu tình huống:
Việc vi phạm kỷ luật của bà V và cô P (kế toán) cần phải được xử lý kịp thời và nghiêm minh theo Điều 79 và Điều 82 - Luật cán bộ, công chức 2008, có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2010; Điều 118 - Luật Giáo dục 2005, để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trong ngành GDĐT
Củng cố lại tổ chức của trường Mầm non M, chấn chỉnh việc thực hiện kỷ luật lao động, nề nếp chuyên môn của nhà trường
Trang 3Chấn chỉnh việc thu chi tài chính sai quy định của trường; thu hồi số tiền thất thoát để trả cho việc xây dựng CSVC; trả số tiền trường còn nợ cho giáo viên
Đoàn đã làm việc tại trường Mầm non M, qua quá trình thanh tra đoàn đã phát hiện một số vấn đề bất thường trong việc quản lý thu, chi tài chính của nhà trường Mà lỗi chủ yếu là do hiệu trưởng và kế toán không minh bạch trong các chứng từ thu chi (gồm chi ngân sách nhà nước và thu, chi quỹ huy động từ phụ huynh học sinh) như: Kế toán để ngoài sổ sách 9 triệu đồng (số tiền này kế toán giải thích là do bận nhiều việc cuối năm nên chưa kịp lập hồ sơ nhập quỹ); trường nợ tiền dạy tăng giờ của giáo viên: 20 triệu đồng; có 15 triệu đồng tiền làm nhà xe giáo viên, học sinh của nhà trường do Ban đại diện cha mẹ học sinh
đã đưa cho bà V để thanh toán cho nhà thầu nhưng bà V không thực hiện
Về công tác quản lý tài chính trong nhà trường kể từ khi bà V về làm Hiệu trưởng có nhiều bất cập đó là không kiểm kê, công khai minh bạch; chế độ dạy tăng giờ của giáo viên hàng năm thanh toán không đầy đủ Mặc dù các giáo viên trong trường đã nhiều lần đề nghị bà V giải quyết dứt điểm chế độ chính sách và thực hiện nghiêm túc việc công khai tài chính của trường nhưng không chuyển biến Bà V lấy lý do: “Trường đang tập trung xây dựng CSVC và mua sắm nhiều trang thiết bị nên phải dành kinh phí tập trung cho việc mua sắm đó nên giáo viên thông cảm, cho nhà trường nợ” Về mua sắm tài sản trong nhà trường thì chủ yếu là do Hiệu trưởng và kế toán tự đi mua và về tự thanh quyết toán Về nguyên tắc của việc này là trước khi mua sắm hay xây dựng CSVC cho nhà trường thì phải được bàn bạc trong lãnh đạo nhà trường rồi cử người đi mua và phải có Hội đồng nghiệm thu, công khai kinh phí mua sắm trước tập thể nhưng
bà V không tuân thủ theo những quy định tài chính
3 Phân tích tình huống:
3.1 Nguyên nhân
3.1.1 Nguyên nhân chủ quan
Bản thân hiệu trưởng và kế toán không ý thức được hậu quả việc mình đang làm nên gây hậu quả là làm cho nội bộ nhà trường mất đoàn kết, thiếu dân chủ, hiệu quả công tác không cao
Trang 4Chưa nắm chắc về chế độ chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước;
do cá nhân chưa nghiên cứu kỹ các văn bản quy định của Nhà nước về tài chính; chưa trung thực trong việc thực hiện quy chế của ngành, của các cấp, của Chính phủ đã quy định
Hiệu trưởng V và kế toán P của trường Mầm non M thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc tổ chức, triển khai thực hiện các chế độ chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước Không chịu khó học hỏi, cách lãnh đạo còn mang nặng tính gia trưởng, thiếu nguyên tắc dân chủ; làm việc không có kế hoạch nên công tác quản lý và điều hành hoạt động của nhà trường chưa thông suốt; công tác quản lý, chỉ đạo lỏng lẻo, thiếu dân chủ nên dẫn đến sự mâu thuẫn, xuất hiện hiện tượng chia bè, kéo cánh mất đoàn kết nội bộ
Bà V là Hiệu trưởng mới được luân chuyển về, việc bàn giao được tiến hành một cách qua loa, Hiệu trưởng cũ không bàn giao hoặc bàn giao không đầy
đủ các văn bản quản lý trường học của cấp trên, Hiệu trưởng mới chưa năng động sáng tạo trong quá trình quản lý, không có khả năng tập hợp, tập trung sức mạnh và trí tuệ để vận dụng vào quá trình quản lý
3.1.2 Nguyên nhân khách quan
Việc quản lý, chỉ đạo của Phòng GDĐT huyện về các mặt công tác theo thẩm quyền đối với cơ sở chưa thường xuyên, liên tục, việc tuyên truyền giáo dục về ý thức, trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ, giáo viên, nhân viên còn xem nhẹ
Việc kiểm tra, thanh tra của các ngành, các cấp mà trực tiếp là Phòng GDĐT huyện chưa thường xuyên, liên tục, đôi khi còn mang nặng hình thức, qua loa, đại khái, nể nang, chưa nắm bắt được thực trạng của các đơn vị cơ sở
Tinh thần đấu tranh phê bình và tự phê bình của chi bộ, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Mầm non M còn yếu, chưa được phát huy
Phòng GDĐT huyện chưa nắm rõ được trình độ, năng lực, phẩm chất của cán bộ, công chức quản lý ở cơ sở nên việc bổ nhiệm, sắp xếp cán bộ quản lý cho các trường còn hạn chế
Trang 5Hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh chưa đúng quy định nên việc
tổ chức xây dựng cơ sở vật chất, bàn giao kinh phí không đúng nguyên tắc tài chính tạo kẻ hở để người khác lợi dụng
Việc kiểm soát chi tiêu tài chính tại các trường học của Phòng GDĐT và Phòng KHTC huyện chưa tốt dẫn đến việc bà V thu, chi tài chính không đúng nguyên tắc
Khi cơ chế thị trường mở cửa, một bộ phận cán bộ, công chức không giữ được phẩm chất đạo đức, đã bị đồng tiền làm thay đổi nhận thức dẫn đến tình trạng tham nhũng, trục lợi cho bản thân; đây cũng là một bài học kinh nghiệm đối với người làm công tác quản lý
3.2 Hậu quả
Việc làm sai trái của bà V và cô P gây ảnh hưởng xấu về mặt xã hội, làm mất uy tín trong đồng nghiệp cũng như trong phụ huynh và trong nhân dân Làm cho nhân dân không tin tưởng vào nhà trường, làm giảm uy tín của người cán bộ, quản lý giáo dục nói riêng và ngành GDĐT nói chung
Quyền lợi chính đáng của giáo viên và phụ huynh học sinh bị xâm phạm
Nếu giải quyết sự việc không tốt có thể dễ bị gây bất bình trong nội bộ và làm ảnh hưởng đến công tác xã hội hóa giáo dục; làm cho nhân dân nghi ngờ đến
sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước
4 Đề xuất những giải pháp:
4.1 Xây dựng phương án
4.1.1 Phương án 1: Ra quyết định cảnh cáo bà V và cô P
Dựa vào kết luận của đoàn thanh tra, Trưởng Phòng GDĐT huyện mời bà
V và cô P lên gặp trực tiếp, yêu cầu bà V phải trả ngay số tiền đang nợ giáo viên
và thanh quyết toán 15 triệu đồng cho nhà thầu xây dựng; làm hồ sơ kết toán nhập 9 triệu đồng vào quỹ nhà trường; đồng thời yêu cầu bà V và cô P viết giấy cam kết không tái phạm khuyết điểm Đề nghị UBND huyện ra quyết định kỷ luật hai người bằng hình thức cảnh cáo trước toàn ngành và kéo dài thời gian
Trang 6nâng lương là một năm, bà V và cô P vẫn tiếp tục công tác bình thường tại trường Mầm non M
* Ưu điểm:
Giải quyết nhanh sự việc trước mắt, không gây xáo trộn công việc, tổ chức nhân sự của trường Mầm non M, bà V vẫn giữ chức vụ Hiệu trưởng, được công tác gần nhà có điều kiện giúp đỡ gia đình và cô P vẫn làm kế toán tại trường công việc kế toán của trường vẫn ổn định
* Hạn chế:
Việc bà V vẫn tiếp tục làm Hiệu trưởng và cô P vẫn làm kế toán sẽ gây sự bất bình cho tập thể giáo viên, nhân viên nhà trường Dư luận cho rằng bà V có khuyết điểm làm mất uy tín cá nhân và tập thể song vẫn được cấp trên tín nhiệm Việc xử lý vi phạm như vậy không có tác dụng giáo dục người khác, từ đó dễ dẫn đến việc coi thường pháp luật
Bản thân bà V và cô P sẽ không thấy được hậu quả và trách nhiệm do việc
vi phạm khuyết điểm của mình gây ra, từ đó sẽ không có ý thức tự mình điều chỉnh phong cách sống và làm việc
Phong trào hoạt động về mọi mặt của nhà trường được duy trì theo chế độ sinh hoạt cũ, không được đẩy mạnh vì thế chất lượng dạy học không được nâng lên; về công tác kế toán dễ dẫn đến hiện tượng “ngựa quen đường cũ” không thay đổi lề lối làm việc
Việc vi phạm chấp hành kỷ luật lao động của bà V là có hệ thống, không thể một sớm một chiều có thể thay đổi được, cho dù bà V viết bản cam kết sẽ không tái phạm khuyết điểm, mặt khác bà V vẫn ở cương vị lãnh đạo nên việc góp ý phê bình bà sẽ không được cởi mở, với bản tính gia trưởng có thể trù dập, định kiến với những giáo viên góp ý thẳng thắn khuyết điểm của bà, làm cho các giáo viên này không có điều kiện phát huy được khả năng của mình
Trang 74.1.2 Phương án 2: Cách chức bà V và cô P và chuyển đi đơn vị khác
Căn cứ vào kết luận của đoàn thanh tra, Trưởng Phòng GDĐT huyện mời
bà V và cô P lên gặp trực tiếp, yêu cầu bà V phải trả ngay số tiền đang nợ giáo viên và thanh quyết toán 15 triệu đồng cho nhà thầu xây dựng; làm hồ sơ kết toán nhập 9 triệu đồng vào quỹ nhà trường Lập hồ sơ đề nghị UBND huyện ra quyết định kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với Hiệu trưởng, kéo dài thời gian lên lương một năm, đồng thời có quyết định thuyên chuyển bà sang trường khác cách nhà gia đình hơn 5km làm giáo viên giảng dạy và bổ nhiệm người khác lên làm Hiệu trưởng thay bà V; và đề nghị kỷ luật cô P bằng hình thức thôi giữ công việc kế toán, hạ 1 bậc lương, chuyển sang làm công tác văn thư phục vụ tại trường khác Đồng thời có quyết định bổ nhiệm một kế toán mới có năng lực, phẩm chất tốt để đảm tính liên tục trong hoạt động tài chính của trường
* Ưu điểm:
Xử lý vụ việc nhanh chóng kịp thời, làm dịu ngay được dư luận xã hội và
sự bất bình của tập thể giáo viên trường Mầm non M Xử lý bà V theo dúng quy định của Điều 79 và Điều 82 - Luật cán bộ, công chức 2008 và Điều 118 - Luật giáo dục 2005
Về lý thì bà V không đủ tư cách giữ vững cương vị Hiệu trưởng vì đã có hành vi vi phạm nguyên tắc quản lý, không quán xuyến được hết các việc làm của nhân viên kế toán của mình
Việc điều động bà V sang giảng dạy tại một trường khác sẽ làm cho giáo viên trong trường không bàn tán về vụ việc đã xảy ra, an tâm công tác Mặt khác, cách chức Hiệu trưởng sẽ làm cho giáo viên phải tự rút ra một bài học cho mình
về nhân cách của người thầy giáo Bản thân bà V khi sang trường khác công tác
ở môi trường mới sẽ phần nào bớt đi sự tự ti, mặc cảm về khuyết điểm của mình
đã gây ra Nhà trường có một Hiệu trưởng mới, người có bản tính ôn hòa, dân chủ Từ đó có thể từng bước vực dậy phong trào hoạt động về mọi mặt của nhà trường để nâng cao chất lượng dạy học
Trang 8Đối với việc xử lý hạ bậc lương, chuyển công tác làm nhân viên hành chính đối với cô P là đúng người, đúng lỗi
* Hạn chế:
Việc bổ nhiệm người khác lên làm Hiệu trưởng sẽ không giải quyết triệt
để vấn đề
Việc luân chuyển cô P sang công tác tại trường trường khác thì sẽ không thuận lợi cho kế toán mới khi xử lý một số nội dung trong hồ sơ thu chi vốn nó
đã không rõ ràng, minh bạch khi bàn giao Vì vậy, để cô P lại làm nhân viên hành chính tại trường để cung cấp thông tin cho kế toán mới khi xử lý các hồ sơ thu chi trước đó đang tồn đọng
4.1.3 Phương án 3: Giáng chức bà V và kỷ luật cô P thôi giữ kế toán.
Căn cứ vào kết luận của đoàn thanh tra, Trưởng Phòng GDĐT huyện mời
bà V và cô P lên gặp trực tiếp, yêu cầu bà V phải trả ngay số tiền đang nợ giáo viên và thanh quyết toán 15 triệu đồng cho nhà thầu xây dựng; làm hồ sơ kết toán nhập 9 triệu đồng vào quỹ nhà trường Lập hồ sơ đề nghị UBND huyện ra quyết định kỷ luật bằng hình thức giáng chức đối với Hiệu trưởng, kéo dài thời gian lên lương một năm, đồng thời có quyết định bổ nhiệm bà V làm phó Hiệu trưởng tại trường Mầm non N cách nhà hơn 5 km và chọn bà L là phó Hiệu trưởng trường Mầm non N là người có năng lực chuyên môn thực sự, có uy tín
về chuyên môn, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức tốt lên làm Hiệu trưởng thay bà V; đề nghị kỷ luật cô P bằng hình thức thôi giữ công việc kế toán, hạ 1 bậc lương, chuyển sang làm công tác văn thư phục vụ tại trường Mầm non M Đồng thời có quyết định bổ nhiệm một kế toán mới cho trường để đảm tính liên tục trong hoạt động tài chính của trường
* Ưu điểm:
Không gây xáo trộn nhiều trong việc tổ chức nhân sự; vụ việc được xử lý một cách nhanh chóng, làm dịu ngay được dư luận xã hội Đối với bà V, khi làm phó Hiệu trưởng tại trường Mầm non N, cũng được mọi người đánh giá cao về năng lực chuyên môn Thực tế do bận nhiều công việc, không biết sắp xếp một
Trang 9cách hợp lý giữa việc trường - việc nhà nên bà V đã buông lỏng quản lý, không hoàn thành nhiệm vụ dẫn đến phải chịu trách nhiệm chung Xử lý bà V theo đúng quy định của Điều 79, Điều 82 - Luật cán bộ, công chức 2008; Điều 118 - Luật giáo dục 2005
Việc kỷ luật bà V và cô P sẽ nhận được sự đồng tình, ủng hộ của tập thể giáo viên, làm cho giáo viên tin vào sự công minh của pháp luật Xử lý vụ việc công khai, dân chủ, đúng người, đúng tội và có ý nghĩa giáo dục sâu sắc Cán bộ, giáo viên sẽ lấy đó làm bài học cho mình và có ý thức phấn đấu tu dưỡng đạo đức, tác phong, sống và làm việc sao cho xứng đáng với niềm tin của mọi người
và xứng đáng với nhân cách của một nhà giáo
Việc chuyển bà V sang làm phó Hiệu trưởng tại trường khác (một khoảng cách không xa), vẫn có điều kiện để chăm sóc, giúp đỡ gia đình Mặt khác, cũng giúp bà tránh đi sự tự ti, mặc cảm, tâm lý nặng nề hàng ngày bởi những lỗi lầm của mình đã gây ra trước đồng nghiệp
Bản thân bà V cũng thấy được sự khoan hồng, thiện chí của lãnh đạo ngành và huyện trong việc xử lý kỷ luật ông Có sự quan tâm đến thể diện và gia đình ông để ông được công tác gần nhà Từ đó sẽ có ý thức sữa chữa sai lầm, chuyên tâm vào công việc, cống hiến trí tuệ của mình cho ngành, không tái phạm khuyết điểm
Việc để cô P vẫn công tác tại trường trường Mầm non M thì sẽ thuận lợi cho kế toán mới khi xử lý một số nội dung trong hồ sơ thu chi vốn nó đã không
rõ ràng, minh bạch; giúp cung cấp thông tin cho kế toán mới khi xử lý các hồ sơ thu chi trước đó đang tồn đọng là hợp lý
Bổ nhiệm bà L sang làm Hiệu trưởng là một việc làm sáng suốt của ngành
và huyện Người lãnh đạo mới có đủ năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức tốt, năng động, sáng tạo trong công việc, có uy tín trong toàn ngành Bà L sẽ vận dụng được những kinh nghiệm về quản quản lý tại trường Mầm non N vốn là một trường được xem là trường mạnh của huyện, sẽ xây dựng được một tập thể
Trang 10đoàn kết nhất trí, đồng tâm hiệp lực vào công tác chung, tạo không khí thoải mái tin tưởng lẫn nhau, giúp nhau cùng tiến bộ, đẩy mạnh phong trào thi đua “Hai tốt” và các hoạt động khác của nhà trường, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục Đây cũng là một cách nằm trong chính sách luân chuyển cán bộ của Đảng
và Nhà nước ta nhằm tạo mặt bằng chung về năng lực đội ngũ, tạo động lực phát triển toàn diện trên địa bàn huyện, tránh đi sự chênh lệch về năng lực đội ngũ và chất lượng giáo dục giữa các địa phương
* Hạn chế:
Bà V đang làm Hiệu trưởng bị giáng chức và phải chuyển sang đơn vị khác làm việc, còn cô P là kế toán nay bị chuyển sang làm văn thư phục vụ bước đầu sẽ dễ bị mặc cảm, tự ti trong công tác, dư luận xã hội cũng có cái nhìn thiếu thiện cảm với bà về những khuyết điểm mắc phải Việc kỷ luật bà V có phần nhẹ hơn lỗi mà bà mắc phải một ít, tính răn đe có phần giảm nhẹ, tuy nhiên xét ở nhiều góc độ thì phương án này có phần hợp lý hơn hai phương án trên
4.2 Lựa chọn phương án:
Qua 3 phương án đã trình bày ở trên chúng tôi chọn phương án 3 làm phương án để giải quyết, xử lý tình huống vì phương án này theo chúng tôi là tốt nhất, khả thi nhất Giải quyết sự việc có tình, có lý nhất Như đã phân tích ở trên, với cách giải quyết này bà V và cô P sẽ nhận thấy được khuyết điểm của mình, nhận thấy được năng lực quản lý của mình đang có hạn song cấp trên vẫn có chính sách khoan hồng tạo cơ hội để bà V sữa chữa, đồng thời bố trí công tác gần nhà để có điều kiện giúp đỡ gia đình Trường Mầm non M có người lãnh đạo mới có đủ năng lực để quản lý chỉ đạo, có kinh nghiệm tích luỹ được từ trường Mầm non N để đưa phong trào đi lên
5 Tổ chức thực hiện giải pháp để đạt được mục tiêu đề ra:
Khi nhận được đơn thư tố giác của giáo viên về việc bà V đã có những hành vi vi phạm những nội dung như trong đơn, Phòng Giáo dục và Đào tạo là
cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, có chức năng tham mưu, giúp UBND cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, bao gồm: mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục và