Đồ án là một dạng bài tập rất gần với thực tế sau này, giúp cho sinh viên có thể hệ thống hoá kiến thức của các môn học cơ bản như: sức bền vật liệu, dung sai, chế tạo phôi, vẽ kỹ thuật,
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Tính toán thiết kế dao cắt kim loại là mội dung không thể thiếu được của chương trình đào tạo kỹ sư cơ khí, đặc bịêt là với chuyên ngành chế tạo máy Đồ án là một dạng bài tập rất gần với thực tế sau này, giúp cho sinh viên có thể hệ thống hoá kiến thức của các môn học cơ bản như: sức bền vật liệu, dung sai, chế tạo phôi, vẽ kỹ thuật, nguyên lý cắt kim loại Hơn nữa môn dao cắt kim loại là môn rất gần với môn học chuyên ngành công nghệ chế tạo máy Bởi vì dao chính là một yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng tới chất lượng bề mặt, năng suất chế tạo chi tiết gia công.
Nhiệm vụ của em được giao là thiết kế ba con dao cắt có bề mặt định hình: dao tiện định hình, dao phay định hình có góc trước dương, dao phay đĩa mô đun.
Do đây là lần đầu tiên thực hiện việc chế tạo, thiết kế dao cắt kim loại nên trong quá trình tính toán thiết kế không tránh khỏi hững thiếu sót nhất định Vậy em kính mong các thầy cô giáo trong bộ môn trong quá trình kiểm tra đánh giá giúp đỡ chỉ bảo thêm để em
có thể tránh gặp lại những sai sót đó trong quá trình làm việc sau này.
Em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Tiến Đông đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành đồ án này!
Sinh viên thực hiện
1
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
1
Trang 2
Nguyễn Thái Toàn
Trang 3
I.Thiết kế dao tiện định hình
Tính toán và thiết kế dao tiện định hình để gia công chi tiết với số liệu như trên hình vẽ
Vật liệu gia công : HB=170
σ b = 600 N/ mm 2
Dạng phôi : Phôi thanh, khi gia công có chuẩn bị để cắt đứt
3
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
3
Trang 5Hình 1.1 Chi tiết cần gia công
I. 1 Phân tích chọn dụng cụ gia công
Chi tiết có dạng mặt ngoài tròn xoay, biên dạng tương đối phức tạp, nếu ta dùng dao tiện đơn thì sẽ phải chỉnh dao hiều lần dẫn đến không chính xác Do đó
ta chọn dụng cụ gia công là dao tiện định hình
Với dung sai cho phép ta có thể bỏ qua sai số sinh ra ở các mặt côn do việc thay thế lưỡi cắt cong bằng lưỡi cắt thẳng Vậy ta dùng loại dao tiện có góc nâng λ
= 0 để gia công chi tiết.
II. 2 Chọn điểm cơ sở, góc trước γ và góc sau α (tại điểm cơ sở)
Chọn điểm cơ sở là điểm 1 như trên hình vẽ 1.2 (điểm nằm ngang tâm chi tiết
và xa chuẩn kẹp của dao nhất).
III. Theo đề ra vật liệu gia công là : HB=170
Tra bảng ta được : Góc trước γ = 20 0 25 0
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
5
Trang 7Hình 1.2 Sơ đồ tính toán pofile dao tiện định hình Các điểm nằm trên profile lưỡi dao được ký hiệu thêm dấu " ' " Các điểm này gia công các điểm đánh số tương ứng trên chi tiết.
IV. Xét điểm i bất kỳ trên profile chi tiết ta có điểm i’ tương ứng trên profile dao
- γ i : Góc trước ứng với điểm thứ i'.
- γ , α : Góc trước và góc sau tại điểm cơ sở.Ta có:
⇒ τ i = r i cos[arcsin(r/r i sin γ )] – r.cos γ
⇒ h i = {r i cos [arcsin(r/r i sin γ )]– r.cos γ }.cos( α + γ )
Thay các thông số vào ta có:
h 3 = {r 3 cos [arcsin(r/r 3 sin γ )]– r.cos γ }.cos( α + γ )
= {23,75.cos [arcsin(19/23,75.sin20 º)]– 19.cos20 º }.cos(32 º)
h 5 = {r 5 cos [arcsin(r/r 5 sin γ )]– r.cos γ }.cos( α + γ )
= {21,25.cos [arcsin(19/21,25.sin20º)]– 19.cos20 º }.cos(32 º)
7
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
7
Trang 8profin theo tiết diện vuông góc mặt sau
Và theo tiết diện trùng với mặt trước như hình vẽ:
4 Tính toán kích thước kết cấu của dao tiện định hình
Kích thước kết cấu của dao tiện định hình được chọn theo chiều cao lớn nhất của profile chi tiết
Trang 10
Hình 1.4 Sơ đồ xác định chiều rộng B của dao tiện định hình Chiều rộng lưỡi cắt phụ a = 3
Chiều rộng phần lưỡi cắt xén mặt đầu c = 1
Trang 11Các kích thước thể hiện cụ thể trên bản vẽ chi tiết
`
11
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
11
Trang 12Phần 2
Thiết kế dao phay đĩa Môđun
Tính toán và thiết kế dao phay đĩa Module trong bộ 8 con, để gia côngbánh răng trụ răng thẳng bằng thép 40XH, có module m = 3mm Cho biết số hiệu dao là dao số 4.
1. Xác định các thông sốhìn hhọ ccủa bánh răng
Trong bộ dao phay đĩa module 8 con, dao mang số hiệu 1 có thể gia công
đợc bánh răng có số răng Z = 12-13 răng Profile dao đợc tính toán theo sốrăng bé nhất (Z =12 răng) bởi vì với con dao đó thì độ cong đờng thân khai
sẽ lớn vì vậy với các bánh răng có số răng Z > 12 đợc gia công bằng dao có Z
= 12 sẽ có profin doãng hơn sẽ tạo điều kiện ra vào ăn khớp dễ hơn
Trang 13Bánkínhvòngtròn cơ sở: R 0 = cosα = cos17,50 =17.17 (mm)
2. Tínhtoán profile thânkhaicủal ỡi cắt
Sơ đồ tínhtoán:
13
-Sinh viờn thực hiện: Nguyễn Thỏi Toàn-ctm1-k52
13
Trang 14Profile baogồmhai đoạn:
Đoạn làmviệc: Là đoạn thânkhai CB
Đoạn khônglàmviệc: Là đoạn congchuyểntiếpthuộckhehởchânrăng BO1
a, Tínhtoán profile đoạn làmviệc:
• Nguyênlý tạo hình đờngthânkhai
- Nguyênlý:
Cho một đờng thẳng lăn không trợt trên một đờng tròn, thì quỹ đạo của
điểm M thuộc đờng thẳng đó sẽ vẽ ra đờng cong thân khai
Vậy để tạo hình lỡi cắt thân khai ta cho điểm M chuyển động theo
ph-ơng trình đờng thân khai trong khoảng bán kính Rf ≤ RM≤ Ra Việc xác
định profile lỡi cắt chính là việc xác định toạ độ của tập hợp tất cả các
điểm M trong hệ toạ độ đề các Oxy
Trang 15Vậy ta cho RM biến thiên từ R0 đến Ra thì sẽ vẽ đợc profin của răng dao.
Z: số răng của bỏnh răng
Ri=Ri-1 +0,24 (mm) (với i>2)
R1= R0 = 17.17(mm)
α0: là gúc ăn khớp trờn vũng chia bỏnh răng tiờu chuẩn α0=17,5°
15
-Sinh viờn thực hiện: Nguyễn Thỏi Toàn-ctm1-k52
15
Trang 17-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
17
Trang 194. Điều kiện kĩ thuật:
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
19
Trang 206. Bản vẽ chi tiết
Hình: Bản vẽ dao phay đĩa modun
Trang 21
PHẦN III: TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ DAO PHAY ĐỊNH HÌNH
Tính toán và thiết kế dao phay định hình để gia công vật liệu thép 40,
Trong đó các mặt I và II không gia công
0
Hình 3.1
Chi tiết có dạng rãnh, có profin phức tạp bao gồm các đoạn thẳng vàcung tròn Vì vậy, ra chọn loại dao phay định hình hớt lưng, là loạidao phay phổ biến dùng để gia công các chi tiết định hình Với dạngprofin phức tạp như vậy ta chỉ hớt lưng dao 1 lần, tức là không mài lạimặt sau khi đã nhiệt luyện Để giảm nhẹ lực cắt ta chế tạo dao có góctrước dương ( ) Khi đó profin dao trong tiết diện chiều trụckhông còn giống profin chi tiết chi tiết được gia công ( profin daophay hớt lưng và profin chi tiết giống nhau chỉ khi ) do đó phải
tính toán lại profin lưỡi cắt trong tiết diện chiều trục
Chiều cao profin lớn nhất: hcmax=16.5 mm, chiều rộng rãnhL=26,09mm, bán kính đoạn cong R=15mm Nhận thấy kết cấu đủcứng vững nên ta chọn loại đáy rãnh thẳng
1. Lựa chọn kích thước kết cấu của dao
21
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
21
Trang 22Kích thước kết cấu của dao phay định hình hớt lưng được tra theobảng 4.11 trang 53 [I] ứng với chiều cao lớn nhất của profin chitiết hcmax=16.5 mm ta có kết cấu như sau:
H=29mm
Đường kính lớn nhất của dao: D=130mm
Đường kính lỗ định vị của dao: d=40mm
Số răng: Z=10
Lượng hớt lưng: K=7
Hình dáng đáy rãnh thoát phoi: H=29mm
Đường kính phần lỗ không lắp ghép d1=42mm
Bán kính lượn ở đáy rãnh thoát phoi: r=2.5mm
Chiều rộng của profin chi tiết b0=31,41 mm
Chiều rộng của profin dao B= b0 + 2=26,09+2=28,09mm
Chọn B=34(mm)
2. Chọn góc trước theo vật liệu gia công:
Vật liệu gia công là thép 40, Theo bảng 4.9 trang51[I] có Sai lệch cho phép
3. Chọn góc sau theo vật liệu gia công và độ chính xác:
Theo bảng 4.2 trang 43 [I] ta chọn góc sau
Trang 235. Xâydựngcôngthứctínhprofindaotrongtiếtdiệnvuônggócvớimặt sau (tiếtdiệnchiềutrục)
6. Tính toán tại các điểm trên profin dao
Nhận thấy profin chi tiết có đoạn cung tròn (hình 3.2) Vậy profindao cũng có 1 đoạn cong tương ứng ta tiến hành chia cung trònthành 6 cung tròn bằng nhau
23
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
23
Trang 25-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
25
Trang 2712 16.5 26.09
27
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
27
Trang 287. Yêu cầu kỹ thuật chế tạo dao:
Các thông số kết cấu được chọn theo bảng thể hiện cụ thể trên bản
vẽ chi tiết, các thông số kỹ thuật được thể hiện trên bản vẽ chế tạo:Điều kiện kỹ thuật của dao:
— Vật liệu làm dao: Thép gió P18 tôi đạt độ cứng 65HRC
— Độ cứng sau nhiệt luyện HRC =
— Độ bóng: Bề mặt làm việc
Bề mặt còn lại
— Độ đảo hướng tâm của mặt trước
— Độ đảo hướng kính của các lưỡi cắt
Trang 29
+
10 '
29
-Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thái Toàn-ctm1-k52
29