Văn hóa gia đình việt nam

Khong th&' co tham vQng nghien CUu day Chingay mot luc nh\tngv&n de 'Ie gia dinh va van hoa gia dtnh trons khuon kh6 cua motde' tai nghien cw khoa hoc, nhung ne'u khans ba:t tay tu elau

VAN HOA VAN MINH vi su mAT TRIEN VA TIEN 00 fA 001

VAN HOA VAN MINH VI SU mAT TRIEN VA TIEN 00 XA 001

TROONGVIET VAN NGUYEN00

'A ~ ,

De tid nghien c{tu c&p Nha N\toc VANHOA GIA t>INH VIET NAM, ma

56 KX.06 - 11 (1992-1994), trong Chuang tri~~ VAN HOA VAN MINH

'" , ,., " If! '" - A.

DINH VIET NAM, NHVNG TINH HUONG UNG XU TRONG GIA DINH

Ban Bao cao t6ng hcrp ke't qua ngh1en clm cua de tai VAN RJA

t" ••

1 - m VAN DE va

N01 OONG, ffiOONG FmP NGH1EN GW

Gia dinh la mot hi en thuc lich su - xa hoi ph6 bifn, mot d6itUQngnghien cw hie'n nhien ctia khoa hoc Nhung co " van hoa siadinh" khans va co the' xem xet no nht1mot hien tt1Q'nStt1dns d6i doclap, dans c1t1QCnghien C\lI.lchnyen sau hay khans? Di tra 101 cauhoi nay, trttdc he't can lam sans to mot 55 noi duns trong ye'utrans khai niem" van hoa" roi tu nhtlnS binh dien van hoa dac1t1QCxac dinh a'y, xay dl.tnsnhttns cach tie'p can dac thu d&l voiv&n de' sia dinh

Nhu moi ngt1ch den bie't, tu" van hoa co ham nghla he't sUe

sau rons, da co hanS tram dinh nghIa khac nhau va van hoa, nhungkhans dinh nghIa nao baa quat c1t1QChe't moi binh dien, khla canhcua pharotrt'i nay Tuy nhien, mot s5 bi.nh dien quan trong nhAt ciadt1QCkhoa hoc nhan thuc tho'ns nha't

da dua ra mot quan niem tans the' va van hoa th\tOng du~Cdb

trans Bach bao khoa hoc d ph\.tdngtay: "Van hoa 18 ca mot tahQPbao ham nhttns tri thuc, tin nS\1dnS, nghe thuS-t, lu8.n1':1,luSt phap, phong tuc va ta't cs nh\1ns quy dinh khac va nh\1ngthoiquen du(.1ccon nsudi thu lU(.1m vai tu cach 18 th8.nh vien cua xahoi " 00 th!y r~, dinh nghIa nay cUns re:t khong d8:yau ( d daykhans noi si de'n hoat dons san xua't v€t cha't, cai tao thiennhien cua can nS\1di, nhung tu d:\.nhnghIa n8.y co the' rut ra

A' d A'

bon iem:

- Van hoa lii te:t ca nhttns s1 do con ng\161 lam nen trong

mol trudns tu nhlen;

thoi dSli hoa ,

khans dong nh&t van hoa xa hOi

!

( thl d\J van hoa c'lia cae dong hQ Vl1dng gia, quy toc ) anh h\.~dng

hien ttt.:;lng tttdng tt.t ( thi Chl, an '1 httc,ng C\B nht'bs gia dinh t~i

hUYE:'t thC;:lE v v )

1 '

b) Trang khai nl~m " van hoa" can co, .' IDQtbln.'1 di&n he't stt.:;

A'

so 11, 1991,tr. 67 )

ht~ng Cf\O ean thie't cho xa h01, phat huy d\t~c nang 1\te sang tt;\v c\i& nS\td1 1&0 dong, khans lam 0 nh1~m moi tr\tdng No1 c1e'n 'Jarl

dan chLl E:u tr·T elms t\1Clngt\J nht1 the', noi de'n van hoa gia clinh

cae nude cong nghi~p p}"!.3.t trie'n

van hoa" bi~u hi~n trong mQi Hnh

ta n6i de'n "van hoa doi s6ng hang

, h'" ",' ~', T bo"'; e':_1 • th~' , ,

mlnh loal ngt1d1 ( The' ky XXI se lis the' ky c\la van he,!;,.(:han

NhiemV\J tr\jc tiep cua de tal nghien c{tu" VANHOA GIADINH

VIET NAl1 ", ma56 KX06-11 (1992-1994), la tren cd 5d nhUng quanniem khoa hoc ch.ing dan, xac dinh th\1C trang van hoa gia dinhViet Namhien nay, chi ra nhUng nhan t5 chfnh dang tac dons dchc\1c va tieu c\.1Cd~n van hoa gia dinh, de ra mot 56 khuy~n nghinham ctmg c6 van hoa gia dinh nhu mot bQ phan hw cd cua van hoa'18.dao dt'tc xa hoi

Ttt nhl1ngnhen th{1c tren, co thi khAng dinh rans: nghien cUu

V~l de gia dinh va van hoa gia dinh, d6 la mot bo phan h® th8 nhCtla he vcm de Van hoa, van minh vi 8\t phat tri~n va ti~n bQ xahoi " Day 1a mot vcm de' rB:t mOi, xet tren binh dien khoa hQC, dod6 phs.i tie'n h8 nhngh1en CUllmot lo~t vcm de cs 'Ie' ly lucln lful'Ie th\1C ti~n xa hoi, ~ tOl hang lo~t gia tri truyen th6ng vahien dai, co lien qUaIltoi hau he't cac mat doi s5ng cua conngt1di

Khong th&' co tham vQng nghien CUu day Chingay mot luc nh\tngv&n de 'Ie gia dinh va van hoa gia dtnh trons khuon kh6 cua motde' tai nghien cw khoa hoc, nhung ne'u khans ba:t tay tu elau thi

se khong c6 duQCnh\tng nhan thttc, nh\tng quan niem can thi~t 'Ielinh V\1Ckhons th&' bo qua duQCnay Chlnh vi Ie do, de tai cUi t\lh~ hep minh trons mot se) khuon kh& nhu da trinh bay d tren, va

se de nghi dttQCtie'p t~c nghien cw chuyen S8Ud mot Be; de tai

a- Sttu tam, to'ng thu&t nQi ham cac khai niem, pharo trU 'Ie vanhoa gia cHnh Xac dinh quan he giua Van hoa g1a diM '101 vanhoa xa hch, X8.Cdinh nhUnSyeU cau, tieu chi Cd ban ctta van hoasia dinh Viet Namphu helPVOl nh\tnS CIac chem va mlJctieu phattrie'n ctla xa hQi Viet Nam

b- Kh~ dinh val tro cua sia dinh cUns nhu van hoa ala dinhtrong viec hinh thMh can ng\1d1 vi~h Nam, trong B\1 nghiep X8.Y

ch.msmot nuoc Viet Namvsn minh, honh phuc

c- Khfuts dinh vai tro d~c biet quan trQng cua ng\1di ph\} nl'ttrans viec bao ton va nang cao vsn hoa aia dinh, vai tro NSUdiThay D8'u Tien cUa Con NgUoi, Linh Hon cUa Gia Dinh

2/ T m h1eu nh,tns bieu

mot s5 dia ban tieu bieu

De tai VAN HOAGIADINH VIET NAM" tuy co su d\JIlS mot s5ke't qua nghien cw cua cong trinh bEm, song no co t!nh huangdlch ro rang IS ch1ng tren tl'\JC VANHO! de' giai quye't mot s5vKn d;; cd ban va thie't ye'u cua gia dinh Viet Namhien nay ma khonh~ thay, neu xem xet tu cac g1ac do khac

Do vSy, de' ta1 dB:ke't hQp ch~t che giua nghien CUll C'J the' vainghien clm t5ns the', nghien cW be rQng l&n ngh1en cUu t>e sau,ngh1en C\:tuco ban vai nghien clm Ungch6ng.

1- Khai thac cac ngu8n tu lieu cUi co, ve m~t lY luan va thljctr~g lien quan de'n van hoa sia dinh Viet Namqua cac sach MO

da xu~t ban, hoic qua tu lieu luu tr\1 t~d cac cd quan nhu: HQiLien hiep Ph~ nit Viet Nam, Te>ngLien doan Lao dQng Viet NalD,COns an, Toa an, Trung tam ttt vKn sia dinh, cac cd quan nghien

cw kha-c

2- Te; chuc pha.t phie'u dieu tra, phons va'n,nh~ tlm hi;;u th\tctr~g van hoa sia dinh d mot s5 dia ban

3- T5 chuc cac C\lOC toa damkhoa hoc, lien ke't t5 cht.rccaccuoc hoi thao khoa hoc, nhamke't hetP ngh1en cUll1'1 luOn voi th\1ct1~n, nham ke't hetP gitta cac chuyen gla vo1 cac nha hoat dons xaho1 ( Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam, T5ns Lien doan Lao donsViet Nam) d~ cons trinh nghien c\:tu san val cuoc s6ns COnsb6

nh\tns ke't qua nghlen C\:tuban dau tren bao chi, trons nhiins cuocthuye't trinh, hoijc trons nhiins hoi thao cua cac cd quan ~ d~t().o dU lu&,n, d~ tham do hieu qua va phan {:ms, Siup cho ~ hoanth1en cons trinh nghlen CUll Th~ nghiem d mot cau lac bQ tl,t

nguyen vdl the he tien hon nhan

4- Canhan t\1 nghien c\1uva vie't cons trinh, sau khi dB: trlnhbay de cudns trons no1 bo de ta1 va co ~ trao d51 ch\~ transnhomnghien c\:tu, d~ cac chuyen de' deu xuAt phat tu lU&ndie'mvamuc tieu th5ns nhAt, de' khons co 8\t trUnS l~p s1i1a cac chuyen de,h04c co kho8ng tr5ns khons du~c nghien cUll

5- Cu6i C\tns co kit hop khao sat a mot die'm nho, ve motchuyen de nhu la cai nen can dude tao d\lnS cho van hoa sia dinhViet Namhem nay, v~ de binh dins trons s1a dinh nens thon ",nham khiins dinh them hUdngdU bao phat tr1e'n van hoa s1a dinhViet Namva cUns Ia t1en de' de' MY d\tng mot de' tai C8n dudcngh1en c\:tu t1e'p chuyen sau ve van hoa s1a dinh, h~ trd cho hl1dngd1 cua van hoa s1a dinh V1et Nam, thee me hinh truyen th6ns-cach tan nhu de tai nghien cUll Ian nay dB:~ bao

6- TUnhiing ke't qua nghien c\:tu, de' mAt mot he tho'ns k1en nghi

nhamho trd nhung ket qua ngh1en euu co hieu l\1c thuc th1 trons

Khi noi tai van hoa gia cB.nh", truac he't can hie'u do lamot bQ phSn cua van hoa chung cua xa hOi Khang he' co mot thu van hoa gia dinh n~ ngoai van hoa chung, chi vi mot Ie he'tsuc ddn gian: chi nhtmg gia tri nao c1ttoc xa hoi thtta nhan maiCfttQCcoi la nhtmg gia tri van hoa.

Van hoa chung ctia xli hoi co nhieu vSt chua,

tai khac nhau, nhung ben v\tng nhB:t ( do do co

v&n la van hoa gia dinh

nhieu vat chuyen

, , , A'

suc bao thu nhat )

Trong khuon khe; cua van hoa chung, hay noi dUns hdn, tren c(j

sd nh\tng gia tri chung cua xli hoi, gia dinh va van hoa gia dinh

co sUC s5ns tt:tdns d5i doc ISp va co nh\1ngtac dong m~ me tOidai s5ng chung, van hoa chung illdao lY Kh5nghoc Pht:tangf)Qngth(h c5 de'n kinh te' hoc Pht:tdngTay hien dai, sia dinh baa giacUns c1ttoccoi la h~t nhan, la te' bao dau tien ctia xa hQi, ladie'mxuB:t phat de' siai qUye'tcac guan he xli hoi, ke' ca cac quan

he kinh te

Tac dong cua gia dinh va van hoa gia dinh d6i vai 8~ phattrie'n xa hoi va van hos :{a hoi xet de'n cUng chinh la tac dongctl8.cac ca nMn d5i voi xli hoi Nhtmg tac dong cua c.~ nhan

thudns thong qua g1a dinh, vi do 1a ca1 no1 dau t1en hinh thanhnhan cach ca nhan, 1a mc>1tr\icmg xa ho1 hoa dau t1en cua ca nhan,1a nd1 ta1 Ban xui.t cua cac ca nhan con nSttd1.

.

a PhucmgDOng( trong do co Viet Nam), co mot thulit ngii d~chi thu " van hoa thuSn tuY g1a dinh" nay gia pbong. CUngtheo quan n1em C\la nSUd1PhUdngDOng, gia phong 1a nen tangcUa van h1;{nmot dan toc, mot qu6c g1a cac quan he s1a dinh vavan hoa sia dinh, k~ ca van hoa gia dinh thuan tuy ("sia phons"),ton tai kha doc 1Sp va co tac dons khong nho tai s\l hinh th8.nhnh&ncach con ngtto1

Nhuv,iy, khai niem " van hoa sia dinh ", do 1a phan 8.nh

cua cac quan he s1a dinh tren binh d1en van hoa co th~ dinhnghla van hoa s1a dinh nhu mot trong nhUris lInh VUc can bin cuavan hoa chung cua xa hoi, nhu mt$t MtJxtng nhiing chuan .ac,

Dhiing g:i.a trj chi ;1101 i1t31 s&a va JJhiing.o1 quan he trona nQ1 bO gia iJ1nhvOi ttt cach Mil mt$t te' baa xii bOi, vila ch.iu ~ tic iJCng czia za ho1, vUa tac aOD8 lQ.1 xah01.

Hien nay, chtmg ta noi nh1eu tai 5\1in dinh nhu mot dieu kiencan thie't c\;a 5\t phat trign xa hOi a Viet Namhien nay, nhUrisbi~n dt1 g,y pha1 di~n ra nhu thE: nao c1~cho cac guan he va giatri chu yeu trong ddi 56ng hans ngay cua con ng\1di khons bid8.o lon, hBn loan Van hoa sia dinh mot khi du<;1C b81 c1B:p theonh$s gia trio, nh\1ngchuan m~c 5~ng lanh m~, tie'n bQ, thi no Be

la mot"nhan t~ tao ra 5\1. in dinh lSnh m~, ti;{n bQ cua van hoa

va adi 6~ng xa hoi noi chung

Mot trong nh\1nghuOngquan trQng nham in dinh xa hoi, chinh1a cUns c~ sia dinh va he s1a tri van hoa sia dinh

Truoc he't do 1a nhUng gia tr1 san vOi cac quan he hen trong giadinh ( c;;'u trUc ), va dl dol vOi nh\ing gia tri do la nh\'tnggiatri gan lien vOi cac quan he giua gia dinh va cac th6.nh vien cUa

no vOi xi hoi ( chuc nang ) ca hai 10/3.igia tri do h<JPthMh hOgia tri ( syateme de valeurs ) cua van hoa Sia dinh

a) Ve loa1 gia tri tht:t nh;;'t, cac gid tri cail trllc co nhUng10~1 gia tri khac nhau sau da.y

- V~ mit hOn nhAn Gia dinh hien d~1, con goi la gia dinh hatnhan cho phep cac ca nhan t\1 do l\1a chon vo (hoac choD.g) cuaminh Trong khi cac sia dinh cC;truyen (ph\}.quyen va cong a5ng),thi be; me co quyen quye't dinh Hon nhan cn.tocxe'p dat tl1 be tren

IS hai the' he ( be; me vs con chua Se;ngdoc lcip ), co trttdng hopchi gommot the' he ( vo chons son ) COncac gia dinh phu quye'nhay cong dong thi thucmg bao s5mba the' he hoac nhieu hem

- v~mij.t quy~n quye't d!nh trong sia dinh, thi sia clinh ha.tnban (trtt6c he't IS vo ch5ns ) thUOng ban ba.c vOi nhaua~conhUngquye't dinh cac vin cle thuoc ve doi s5ns gia dinh COntrong cac sia dinh phlJ,quyen, quyen qUye't ainh thuQc ve ngUc)i dan

ons gia trucmg

can cu tren nh\ins ai~mao,

10ai van hoa gia ainh khac nhau

sia dinh dl1ncbU.

nglioi ta thUOngphan thMh haivan hoa sia dinh gia trudns va

b) Ve 10ai Sia tri thtt hai, cac ai80 tri chllc Dana, tl1c IS siaainh a6ns vai tro gi trons xa hoi va vai tro d6 c6 phu h@ haykhons dc;i voi 5\1 phat tri~n xa hoi, phu h<JPde'n mUcnao, d6 IS.th\1CchB:t cac sia tri chuc nlmg nay

vi nhu vlillde sinh san cua con nSUdi, gia dinh aong val trocnt; ye'u Dan sf) mot mtoc sia tans ( hay g1ambot ) de'n ml1cniw,

8\1Ckhoe the' ch&:tva tiOO than cua tre em<1 trang thai nao, nhUngdieu do ph\l thuoc re:t Ian vao gia dioo va van hoa gla dinh HoacVlID de chUa'n bi cho con cal trd th8.nh nhUng thSnh vien cUexihoi, gia dioo co lam duQchay kheng, de'n mUcnao Dieu do co tac

~g kheng 000 tOi 8\t phat tri&n xa hQi Hoic VEID de dam tmo tlnhc;n d~nh xi hoi, ma tinh c;n diM gia dinh 180mot trong OO\xnsnhAn

ta chu ygu dam b8.o tiOO an dinh xi hol

Trong dOi s6ns con nsuoi, ngoai mij.tdOi sans hien huu va cacquan he hien hUu cua gia dinh va cac th8.nh vien cua no, con comij.td01 ~ng t&a 11nh.Tam11nh bao gio cUns sail lien voi cai si

do r£:.t tr\tu tUQnS, r&:t mung lung, OOungla1 khong th& vailg thie'uduQc trong doi s5ns con ngttoi Con ngttoi sd di trd th8.nhNGOOI,

mot phan can ban la do no co doi s5ns tam 11nh, nghia la ton thooot'trlggia tri bB:t nguon tu cai thJ.e"ng lie"ng ( Ie sacre ) va cai

bl tn ( l' inconnu ), hai ye'u t6 t&Oth8.nh doi s6ns tam linh cuagia dinh Nhiinggia tri tam 11nh ay he't s\1Chen vang Khens motthay dc;i nao v~ tr~g thai xa hoi, v~ cau trUC va ch\1Cnang giadinh co the' lam cho OOttng'gia tri tam 1100 ay mB:tch No ton taivinh Cltu chUng nao con nB\toi con ton t4i

Hemnay xi hQi ta dang dUng trooc 81t 1\ta chon giUa 3 hevan hoa gia dinh khac nhau :

1- ex; duy tri nhang gia tri van hoa gia dinh phong ki~n gia.tr\1dng vUa.mans tiOO uy quyen, wa mans tlnh cons dons, gOi la

he gia tri van hoa gia dinh b8.o thU

2- c!t ChIt hoan toan vo1 nhi1ng gia tri truyen the)ng t5t depgiau y nghIa tam liOO cua gia dinh va de ca.o chu nghIa th\tc chJng,

~ lQ1 trang trao, pha hoa1 kY CUdnggia dinh, s6ns chi cho riengminh, hoan toan vi kY, bUa bai, nhOp Mua DOcntQcgQi 18.he giatri van hoa gia diOOhanh ti~n

3- Kho1 'Dhuc va elmS c5 gia dioo tren cd so nhlIDS truyenthana to't c1~p, x8.Y d\1ng gia dinh hat nhan ben vting, 'IUs. bao dam

tinh doc lap cua cae th8nh v1en trons s1a dinh V\la bao dam8U c8ket s1a cUnh tren cd 8d binh crans ton trons l~ nhau, khons a118.pht1crngtien cua a1, mo1nSU01de'u ch10c phat t1"ie'n IJ6 le hegia t1"t phuc huns - cach tan, ho~c soi mot cach khac: he s1a

t1"i ke thua - phat t1"ien

He sia t1"t van hoa gia dinh phuc httng - cach tan se md 1"anh\tnS t1"ieTnvons t8t dep va thuan 101 nh&t cho viec Cling c8 giadinh, 8n dtnh sia dinh, va tB:t nhien Bednh hUdng tat 6\1 phatt1"ie'n xa hoi - vi tac dong tai 8\1 phat trie'n xa ho1 xet cho clins18.tu tac dong c\.1acac cs nhan do'i vai xa hol -, ma m6i cs nhandeu xu&t than tu mot gia dinh, cl1 trU trons mot sia dinh, chtu8.nh hUdng tu mot van hoa sia dinh nh&t dinh

, A', "",,' - ""

a bat cU t1"QnSthai phat trien xa hoi nao, thi viec MYdWlg

va b8i da'p cac quan he s1a dinh, cham 10 vun xo1 van hoa siadinh ci'ing la mot bQ phan khong tach 1'01, tham chi la mot t1en de

tit A' wI A'" , ",,? - ,.

khong the vang thieu cua 8\1 phat t1"len xa hOl

Nhttngquan he gia dinh c!ttoccoi l.~ mau mu ruot ra da ghi nhttkinh die'n ttt thai xa ma, do 18.ba quan he Bau da.y: chc>nsvo,cha con - me con, anh cht em

Xin dl th!ng V8.0 mot khia canh van hoa gia dinh t1"ons m81quan he chong vo Edi Ie gia dinh trttac tlen la s\1 k;;t hop s1iiamot nsttdl dan ons val mot ngUo1dan ba t1"ons cuoc B8ns va tu do

hQ Binh 114 nh\1nSdUa con f)Uacon la k;;t qua CUQC s8ng chung eUa

hQ va ciing 18 BU n8l tle'p co phat t1"l'n CUQC do! chung cua hQ.VSythl trong cal van hoa khd1 dau gll1a ha1 con nsttd1 k;;t hopvoi nhau th8.nh mot gia dinh B:y, tuc la van hoa trons quan hechons vo, trttoc t1en phal not d;;n tinh yeu Tinh yen moi la vanhoa quan xuy;;n t1"ons toan bo cuoc s6ng sia dinh, truyen tu th;;

he nay sans the' he no'i tie'p No chinh IS nSQn Ilia chie'u sans va.toa fun trons Sic dinh No chlnh la linh hon cua mot nsoi nha.B&tke' 8\1 k;;t hop hoa dons nao siua ngttdi dan ons va nSUdi dan

be de' tro th8.nh mot Sic cUnhma khons c6 dnh yeU lam nen tans,thi 86m hoac muon gia dinh d6 se d5 va ho~c ran ntrt

Tinh yeu ve ban ch&t da mans tinh hinh c1fuls, ton trons TransT,lnh yeu ngudi ta cUrls c1em ele'n cho nhau cht't khons riens chI motben du~c huckg Tinh yeu si6ng nhu mot cd the' s5ns, no can dt10cnuoi dl.1OnS, vun da:p, ne'u khong CUrlgco luc no tan l\J1, vi vaym8i oon deU co nshia V\J h8 tr~ nhau lam gia\l co them minh, elftrUdc mat ngUdi yeU, minh luon 1uon co nhuns ve dep &n gi&u conchUa du~c kham pha he't NhUngve dep dO bat nguon ttt tam hon, ttttri tue, phan arm qua nhan cach, qua ting ;ci, qua 10'i s5ns Hemnay xu&t hien r&t nhieu sach day nS\tdi ta ve' tlnh yen, ve' s\1 giltgin tinh yeU, sons co mot Oie\.l vo c\.lng sau xa c1&bao ve va h8tro tinh yeU khons bi sib n\.la theo tuo'i, chinh 1ai la s\.1traudoi va nans cao tam he'n, tri th{tc ci m5i con nS\tdi, cUns nh\.t8\1

phat trie'n dong d&Uv~ tri tue va nhan cach ci chons va VQ. DO 103.cld nen se Silt eho hO mai mai 18 doi ban di cLms tren d\.tdns c1di,CtmS chia se g8nh vac nhLt nS\tdi Xlta da d4t cho mot cai ten Vttanom na, Vtta khai qUat: ben doL Trans doi ban ddi, ph\.l nlt baaSid cUng 18 nS\icl1 tinh t&' va n1l4Ycarn hon Chinh vi 1e d6, nSUdiph\J.nu sitt mot vai tro ra't quan trons trans viec Vtill c1ap tinhyeu, gitt cho nson hta am trons sia dinh chay sang Mo'i quan hechong vo c1a d\.10Ctinh yeu chieu sang, th::t ci d6 khans baa gid co5\.1ghen tr'anh: toi hdn co, co hdn toi, anh thang tei, tot thans

aM Trona quan be gia i11nb" tuyct nb1en khona co su aiu tr8.llb.

iJe' ai tbua" a1 iib()C" a1 quYdnuY" ai 1ep ve~ ai tM.nb iJat" ai

hen lDQll ••• Dq nhit cb1 cO tinh yeu l18. tlnh yeu 10 su boa iJl!na" Sf) song ao1 No thuOe pb(J1ll trU van boa con D,glJCi.

Trons tinh yeu chong vo con co mot digm hoan toan khac tinhyeu be ben, aellg nghiep, dong chl, Edi tinh yeU chong vo duQCth& hien cu0'1 clms la nhUns ch1a con va thUC chtt ce>t 101 cU.a

tinh yeu ehg'ng vQ 1ai 1a tinh due DU tlnh d\J.e khang la cainguyen nhan ban elau dful hQ c1tn vdi tinh yeu, ma la tU ~ hoa hQp

va rung cJQng eUatam hg'n, cUB.tinh each

MoT,t.hC1 rt{t did chims ta dEi trimh no1 ,je'n van hoa tinh d\J.e

coi nhu mot aieu cfun ky Chinh vi le do, t-lt thdi xa X\.ta cha de'nhem nay c1.~liliong co 8\.t giao d\.w dlmg oan v€:' mo'i quan he Wj chong

he't S\tc te' nhl vi deng tu &y HSu qua 18 cla co bie't bao do! VQ

dongian dB: dful ~ nhiing Mnh vi vo VD boA trong.51 quaD be

tbM 1dn n8y da ga.y cho nhau nhUng n~i oan hem tie'c nuo'i, n~!

van hoa.

Neu ng\idi me khons co trinh do hoc viill, trinh do hie'u biet ve cacv&nde xa hoi noi chtUlg, thi chac chan se ~~6ng bao gid con ch1uth6 10 gi voi me H04Cneu n~tdi me chi lam cons viec nQi trQ,khong tiep :riic vOi xa hQi ben ngoai, s6ng dt.ta vao thu nh4P cua.chong, tt'tc Iii v1 tri trong giEt.dinh chi la ngttai phl.l thnQc thit{tc khac tre cUnSbat chttoc'00', coi ttMdnS me Hoa-e:nell ehB.me langttoi so'ns thietl nhan eaeh, t&t nhien con tre xem :.hdms va ma'tIons tin Ho~c eha me Iii n~tai ap d4t, chua nshe con noi da mangtQt di, vi qua ben viec khons co thl sia, ho~c vi coi thuons tre,thl tre se lang trar~ va thieh lam ngttQc.

Chtingta dang d thai dQi b\mg no' thong tin va moi Su kien

tren the gidi hang ngay tien thang vao ttlng gia dir~ khien chotre em nSay nay co nhietl hi~u biet sOmva do d6 tq.o rJhttng nhue&tlphat sinh truae tu6i Chinh vi the, hon It'ic nao het mo'i quan

he gi~a me cha va con cai can &toe X8Y d\mg tren co so hoa dons,tin C4Y va ton trQns Long tin cua tre do'i vai eha me la dieu hetrong clUlgnhtt quan he gi~a a.'1hchi em phai drtQc xay d\.1ngt.rennen tang thttdng yeU c1lUn bQc, t.on trong l&n nhau, hb trQ nhau,lam.gt:tongeho nhau Chi co X8Y dtmg cae mo'i quan he trong giadinh tren neon tans etia tinh yeu mau mtlrUQt tht t nhtt trtlyentho'ns va phat tri~n theo httang ttlnS thanh vien de'u co vi trltrons sia dinh, dUQeton trons, &toc phat trign, moi phu hop voithai d4i D~c biet vi trl binh dang cua nsuai phu n~ trons giadinh dang Iii nhanS bao hieu cua mot xa hoi d&i moi

Trons cons cuoc do'i moi cua ciSt nuoc, gia dinh dans trd ve 180

cd sd lam an kinh te', dol hol gia dinh phai c6 nhUng thay d&iphtl,hOp Van hoa gla dinh, van hoa con ngttol khang ng\IDgaliocnans cao de' khi dong t1en troi '1800'gia dinh, chi la phl-tongtiencho su phat trign, chu khons phai lis. cai co dg hUYdiet sia dinh,

d& lam suy doi van hoa gia dinh

Mot ,,&n de nua clms thuQCpha.m tr\l van hoa gla dinh ma launay khang c1uocxem xet, do Ie. v?:{nde thoi gian Ro rang viee S11

d\.;alS thai sian clla ngttdi \:l~'l ong trons sia dinh c() ch~t 1uQDg

vin de d&t ra la, n~tai dan ba phai lam cae v1ec lao dong giadinh bang chinh thdi gian nshi ns01 cua ho, ma sia dinh va xahoi hall nh'lt con c01 die\l do rB:t t\1 nhien, khons can dinh sia.H~t khac, cac loai lao dons s1a dinh kh1 con pha1 lam b~S nht'msphttons tien qua tho SO, no da xe nat thoi gian de'n con ngttdikhons con lam chu duOC thoi sian ctia minh nlta Cai khanS cntoclam ch'll voi k1&u "lao dons qua tal", voi nhUns ~lhttdnStien laodong qua c5 18 tho 80, da clay ai con ngttoi vao 8\t ra rdl, u me,tam to'i, - vi thdi sian trons ngay khons co ch&t htc;ms, va vi canhUngv,h d\J,ngbao quaM muon c1di b&t bie'n dang so, lillie'n CUQC

so'ng gia dinh 1'"hongcon tJ.nh Vrol hoa

Ho hinh sia dinh buoc vao kinh te' thi trttons dang la mo hinhgia dinh nho, hai the' he an d rienS, Bong vb khang 10~i trtt s\1lien ke't voi nhUns sia dinh rUQt thi t etmg the' he, hoe-c khac the'

he, trong 8\t cong s\1 liim an QUa1l he gia dinh gilta vo chcmg ccnc,ii va voi no hang, se khang 1"Jlit hon tr·ttoc, bln '1d~g hon trttoc,Clmg pha.t tri&n ma phlJ nit la ngttdi bao ve, gin gitt va truyen no'ivan ho8osia dinh mot cach hieu qua nh&t Ho ch1nh la nSQn Itta amcua gia dinh, 109.bi&u tltons cua tin "l yeu va cai c1ep - mo9.cai ne'nnhan ban vitns chf{c cua van hoa gia dinh lai chinn la tinh yeU va

cid dep.

B - PHAN THt}C ~

Th\tc trans van hoa sia dinh Viet Nam da du~c khao sat tunhUns bie'u hien mans tlnh van hoa qua oo'n mans 16n ctia dOi s5nssia dinh nhu sau

1- Qua mot so' net trons dOi s5ns vat Ch&t va lac dons cua siadinh

2- Qua nhUng phuons tien van hoa va httdns thlJ van hoa nghethu~t cua cac th8.nh vien gia dinh

Nam1993 de tai VANHOAGIA DiNHVIET NAM (KX06-11) da ti&nhimh phat phie'u khao sat" He sd nghien c® sia dinh ", m6idia ban 100 he sd, tai 5 dla ban : th8.nh ph5 Ha Noi, He Chi Minh,nons thon Ha Tay, Hoa Binh, can Thd

Nsoai 500 He>5d nghien CUll sia dinh" , de' tai con phat 16

phie'u aieu tra t5ns hop nh~ xem xet nhitns dieu kien d~c di~mkinh te' van hoa xa hQi cua dia ban dan cu: dans arm hltdnS de'n vanhoa sia dinh va da duQCtie'n h8.nhd 8 cHe'mthuQc cac th8.nh pho' :

Ha noi, Hue', He;Chi Mlnh, NamDinh va 8 di~m thuoc cac vUng nonsthon oo'n d.nh: Ha Tay, Hoa Blnh, Cao B~, can Thd De tal conthu th.5,pcac tu l1f$u khac qua mot 55 cd quan nhu COns an, Toa an,Hoi Lien hiep PhlJ nu Viet Nam, Tans Lien doan Lao dons Viet Nam,Truns tam Tu v;m Gia dinh va qua cac bao chi Ta't ca nhUng s5lieu va tu lieu BUll tam da hi suns them phan b5i c8.nh xa hQi k~

ca to't va x&u, dang 8.nh hltdnS de'n moi tr\1dng s5ng ctia cac giadinh de' tu do tim nb\tns du bao va de xuat si80i phap nham phattri&n van hoa gia dinh trong tinh hinh mdi

Sau ciciyla tom tat th\tc tr~s van hoa sia cHnh Viet Namtc3ngke't ttt 7 bao cao chuyen de', VOl50 bie'u bans s5 lieu da cluQcxU

lY va khai thec t\:t cac phie'u khao sat

I - NHUNG BlEU "IEN HANGTINli VAN HOA QUAtrn' 50 NET TRONG

" A' •• '" A "

001 SONG VAT CHAT VA lAD WNG CUA GIA DINH.

1- Dtld m{tc s5ng nao thi cac gia dinh cUng dang co xu hUdnSV\tdntoi nhl't!lg10ai nhii, hoac ndi cU tci theo hUdngV\mg, ~n,hien d~i de' dam bao cho gia dinh s5ng an toem, thoai mai va cotien nghi f)6 chinh Ia the' hien y thttc van hoa qua viec X8.ydap CUQC sang veStcha:t C\ia gia dinh VOi mttc sans du d~t, da co

68,5 % gia dinh d nha tang Voi muc sang chi an, cac gia dinh dnha mai ngoi chie'm53,8 %, va d nha mai bang ( tuc la ve sau cothe' len tang) chie'm23,6 %. Voi muc sans thie'u an, v&n co 50 %

gia dinh d nha mai ngoi Nha mai la., mai tranh, dang h~ thApxuans d nong thon

2- Trong ngoi nha ho~c ndi cU tru cua cac sla dinh, co haiIoai cong trinh ph\} the' hien 10'i s5ng van minh, do la buOngtam

ya nha ve ainh Ke't qua die'u tra cho thAy, ca hai loai cOngtrinh ph\} nay deu dat ty Ie kha cao D4c biet nong thon Can Tho,phons ve sinh chi d~t 27 %, phong tam 48,6 % va nons thon Ha Tay,phong tam 36,8 %.

3- Hdl nsU cua cac th8.nh vlen sla dinh cUns the' hien y thucvan hoa cua con ngUoi trong cuoc sans

- Voi the' he ons, ba d ca 5 c1ia ban nghien CUll deu co xuhttdng tach rieng ve' khong gian nBti, nghi voi cac the' he con chau

Xu h\tong nay d ca th8.nh pha va nons thon deu dat ty Ie cao, hoac

co bu~ng rieng, hoac co giudng rieng D6Ie. mot bie'u hien ti&n bo

va van minh ne\.l so voi trttCc kia DUd tuo'i nao, gia dinh da bie'tton trQng c\1.QC s&ngvrj chong doc l~p ctia cac the' he, cha du. da d

- Vdi th~ he 05 m~ clins vay, ml la dia ban thanh thi hoac nons

r .1 A , "A' ," ,

vdl can con nho dUd1 6 tu6i.

Tay 3 %, Hoa B1nh 7,29 % Can Tho 10,2 %

A '" (II" A' ~ '" A'

mans t 1nh van qua cho th&y

hon nam Sidi

v~ de' du<;1cdij.t ra d day 1a ph\l m1 cUng phai lao dong kie'ms6ng nhu dan ong, vey t{tc la lao dong sia dinh eta du<;1Cnsuoi phu.

nu lam vao g10 nghi ngdi cua chinh ho vi the' nhUng nsuoi trongsia dinh phsi co y thuc chia se va sia dinh clins nhu xa hoi pha.idinh Sia dUns va co nhUng bien phap h5 tr<;1nsuoi ph\l nit tronsv1ec giam nhe g8.nh nans lao dong sia dinh elf ho khons bi thietthoi va phai lao dong qua suc

N01 tom l~i, qua mot s5 net trong doi s6ng vat cha:t va laodong sia dinh d mot a6 dia ban da khao sat, chUng ta co th& darihg1a, dol a6ng van hoa gia dinh dang co nhttng bl&u hien tie'n bo

va vudn tai nhUngdai maio Tuy nhien, ndi du<;1cth& hi en m~ me

1- TrudC tien chUns toi quan tam toi viec gia dinh co gia

sach va ban hoc cho con Ket qua khao sat cho thay, co mot s~chenh lech kha Idn qua cac tans lap xa hQi va cac dia ban cu the'.Vai cac gia di.nh tri thuc, san nhu co B\1 dong dell cs d th8.nh ph6

va nons thon ~c biet vdi cac sia dinh nons dan thi ty Ie nay ha

A' AI A' "''' A A " #Ita , '"

mong rat thap, d.Ula nong dan ngo~i thanh, tuy nhien co ban hoccho con noi chung/co kha han ty Ie gia each

NhUng (I1e~ tren day chUns to, hom nay cac gia dinh da co y

thuc ve viec daD tao the' he tre, song S\t thS:p kemd cac sia dinhnons dan vKn Ie. VfID de'phsi dt1QCc1~cbiet xem xet

2- Viec bUdns tbu yan boa nghe tbuat cua cac th8nh vien siaclinh, khans chi the' hien 3\t chenh l~ch sitta cac die ban thB.nhph6 va nons thon, ma con the' hien ca s~ chenh lech qua nhieu

trach nhiem trong quan he vej chong, do Ie 5\t cham soc Ian nhau

k.hi dau Om 0 tat cs cac dia ban, khong phan biet th8nh thi hoacneng then ty 1~ kheng co 8~ chenh lech T&t nhien gi~a chong vaV(j thi v(j cham soc chong co ty Ie cao hon chut it

Mot bieu hien nua cua s~ ton trong Ian nhau do la khi giadlnh co; kh; h"'~ac. vv khach cua chang; • A\ clA1,en nha, tuy ng\:tdi vej van,~ d'am

co cach tIng ~ ton trong vej

Hoac n~tejc lai khi gia dinh co kb8.ch cUa yO thi thai do chong

• "",' , A' " A ,,'

nlem nO chiem ty Ie rat cao

Trong quan he vej chong hom nay con co nhtIng bigu hien moi.nhu nho de'n ngay cUdi va ngay sinh cua nhau TY Ie nay dat khacao d th6.nh pho'

Canh sU hoa hejp vej chong nhlt kg tren cung co nhtIng bigu hiendei khi ngUejclai, nhung vdi ty Ie thgp

Nguyen nhan d[n de'n co mau thu[n gilta vej va chong, duejCxe'pd

vi tri hang d&u, do Ia s\.t va cham ve clong tien va cach lam an.Dia ban nong thon cUng nhu th6.nh thi, cl&\.1.d ty Ie tu 45 - 50 %.

Ba:t clo'ngtrons au siao c1\.1.Ccon cUns chie'm ty Ie dons cl&ugiua cacdi-a ban tu 32 - 44 %. Nguyen nhan vi sU mc xigm ben ngoai thihal cli-aban nong thon mien Mc cao hon c:t1ab8.n th8.nh th:t, va nongthon c& ThO chut 1t N~1.Yennhan mot ben khong chung thuY thiclia ban Ho Chi Minh cao nhAt, roi cle'nnong than can ThO Nguyen

nhan mot ben tho bao Ia nguyen nhan thap nhat, song chiem ty Ie

cao on ca van a nong ton

Mecml ben ca.nh tre con nhUng gan bo a mucdo nh~t dinh voinhiing nsudi than khac nhu ons be., co di, chu bac, thi quan hesi\ta be; me va con cai Iii tr\1C tie'p nh.[t the' hien tinh truyen

Su cham soc cua oc; me do'i vdi con the" hien a B\J quan tam de'nnh\"tngdien kien vat chAt cua tre trong hoc tap, vui choi va sinhhoet la mot die'u mdi khong the' thie'n c1uoc do'i Vdi con tre homnay, dens thai no cUns the" hien mac so'ns tinh than cua call siadinh dans VUC1ntdi Trt1dChe't dO la khons sian, nh\.1mOt sae cho1( Vd1 tre chua de'n tugi di hoc ),h04c met soc hoc ( Vdi tre trons

do tugi de'n trt10ng ) so' lieu khao Bat qua cac dia ban nghien elmdB:cho ta nhUns nhen xet sau day ve cac sia dinh DUa th8.nh pho'thi viec teo khons sian cho tre hoc tap vui ehoi, v&n con a ty Ie

,.,,' , A ,,\, , ' - " A' ",' r ", A"'"

thap, 0 nong thon eang thap nua, va thap nhat van la nons thon HaTay COth~ do noi d eua cae gia dinh hem nay con qua chat choi

(nhat la 0 thanh pho ) va bo me eon ngheo (nhat la 0 nons thon)

SU ly siai dO d\1a tren eo sa cUa cae se; lieu Bau day: ty le

-cae sia a nh eo tre em bi thiet thoi: thieu aoi suY dinb ctuons

tu 3, 1 % ( He Chi Hinh ) de'n 6 % ( nong thon Ha Tay), phai 1800dons kie'm s5ns qua Sdm tu 3,1 % (Ho Chi Minh) de'n 12,5 %(nons thon Hoa Binh ), phai lam viec nha nij,ns nhoe tu 6 % ( HaNoi ) de'n 14 % ( nons then Ha Tay), phai bo hoc sOm tu 1 % (HaNoi ) de'n 12, 2 % ( nens thon can Tho ), bi d5i Xl1 tan te 1 %

(nons then Ha Tay va Hoa Blnh )

Sons nhUng quan tam kh8.e cUa cha me d5i Vdi eon 0 trons tamtay eha me eo the" siai quye't duOC, da 0 ty Ie kha cao Tuy nhien8\t chenh Iech silta dia b8.n th8.nh ph5 va nons thon vIn r&:t dans

Mua S8mnbl1ngnhu eau th1et yeu veoc tap,

~ eho tre d th8.nh pho' dB:dat ty Ie eao nh&:t, XS:p xi 100 %.

i' d'" ,,; " d"" " ""Ill.' •

Sau aO en mua Bach bao tranb anh (66 en 79 % ) va aD choi,(50-51 %). a th8.nh ph5 ty le gia dinh mua dung cu nang kh1e'u ehocon cUns det ty Ie d~e biet ( 41 % d Ha Noi va 33,6 % a thanhpho' He Chi Hinh )

a cae dia ban nens then thi tha t\1 mua sam eho con eo hoi

khac : qua banh keo, quan ao, giay mu cao hon ch).ng C\.1 hoc t~p.Dl.msC\.1 nang khie'u : Can Tho c6 7,2 %, Hoa Binh 2 %, Ha Tay 0 %.

Mua Bach bao tranh M.h cUns theo thtt tlj nhu trent Ha Tay co 2 %.

Nhin vao ke't qua che\.l tra ke' tren chUnS ta cclng thB:y ro Bljchenh 1ech qua 1& siva th8nh th:l va nong thon, siVa d:la bannons thon du dat vOi dia ban nons thon c6 doi Bo'nskinh te' contha'p kem

-SU qUan tam en oi sons t1nb than cua con cai cung 1a nhtnlSbi~u hien cua van hoa sia dinh, the' hien qua cac thanh v1en

Ai la nFD10ic1ttaccon cai san sUi tho' 10 tam tinb Ke't qua

da thu du<;1cnhu sau :

NgUoi me 1a tnmg tam quay t'IJ tinh yeu sia dinh va 8\,.tnudllgtlja cua cac con, kg ca con trai va con Sai Sau me 1a b&, roi de'n

ban Ba, anh chi nhan B\J chia Be thap hOn 00, 1a ngudi nh~s\,.tchia se tha'p nha:t Nhtxns s6 lieu tren eta kh~s dinh b6 mechlnh 180nSUdi co trach nhiem san gUi con, ma.me gia vai trochlnh Be ban sia mot vai tro quan trons khong kem do'i vOi tre

vi the' trong cuoc so'ng sia dinh hOmnay, ra't dons cac ba,c cha

me c01 ban be cua con nhu can chau trans nha

Nhl1ngbigu hien v~ B\J th6ng nha't trong viec g1ao duc con cuacac b4C b6 me cUng giup chUng ta d6.nh s1a du<;1cmUcdo van hoacua cae gia dinh so' lieu thu du<;1Cnhu Bau: Thuang la tho'ngnhgt, ch1e'mty Ie cao nha't trong t5ng B6 g1a dinh du<;1Ckhao Bat

(63%). DOi khi bAt dong, (30,5 %), thuang xuyen bAt dong, ty Iera't tha'p co mot v&" de' can da,t ra J truoc nhUng h8.nh vi cua tre,m8i nguoi IOn thudnS xem xet va ly Siai mot cach, ta nhitns\tinhnghiem 6o'ng cUng nhu kie'n thttc riens, va m8t n8\121ithudnS chor~g, cach day da con cua minh mOi 1a dUng nha't Trong khi d6,cac gia dinh lai it dBnh thi gio de' ban bac tho'ns nha't cach da,ycon tren tttng h8.nh vi cu the' eua tre, ma thudnS tntOc nhUns vieclam t&t xa'u cua tre, nsuoi lon ctt thoai mai to thai do cua minh,

khong he clan do de'n h~u qua ctia no ve' 8\.t thay ex;i d tre Ra't dongcac b8c cha me con coi viec minh khen hoac che trach,danh mans

con, d6 1s thuoc quy&'nct;a ngUoi lOn Chlnh vi le d6 ms.ra:t nhieukh1 ngUoi ldn da: mans oan tre, va c6 mot ty 1e dans k~ oc; me colnhu minh duoc quyen tho b~o voi con Cao nha:t la d nong thon

Ha Tay: b5 94,9 %, me 86,3 %.

Quan niem se.i l&c trong viec day d~ tre" yeU cho vot ghetcho chdi vfu.lcon luan quaD trong tiem th\:tc ctia cac be,c che me.t1ij.tkhac pha.i n6i de'n mot Vlm de vo etmg quan trong trong viecgiao due tre Muo'nday con, nhttng ca.e bac che me con 1t d~ tamtim hie'u ti mi nhting c1o'ithay d con minh trong t\1ns thoi kY phattrie'n otia do tU&i, do trinh dO kie'n thuc co h~, do qua b.m viecnen bO qua roi thiell 8\:1 binh tinh Song cach nhin nhSn dUa tretrong cac gia dinh chUng ta vb con nij.ngve phia, no ls con minh

de re thi minh co quyen, ms chua nhin nhan mot cach khoa hoc,d\:ta tre c\ins Ie. mot con ngUoi "Dio ta~ 1lIQt 00lJ J:l8llOi 1a c&g

gian cho eong viec do, va pha.i tti tinh yeu de' lam eong viec do

Yell tre6 abu kho'D,g pMi tli yeu JlI1nh 6 tu tOn iWJh ae" ap i14t v6i

tre, de" nguOi 1& tbaDgthe'lln nhau.

Nh~ bie'u hien Uns ~ cUa tre trong gia dinh cUng the' hien

ro net tinh van hoa cua gia cHnh&Y. Truoc he't tre phai bie'tklnh tren nhuOng duai so' lieu dieu tra da cho ta th~y ty Ie giadinh co tre bie't cMo khi kb8.ch ~n nh8 dat 84,8 %. Tre nha nOi

LD 88i bi~t nhSn l~i: 63,5 %. Bi~t thua Slii voi nsuai Ian : 6~

" Bie't giii yen tInh khi nauOi Ian 19 viee: 64,2 %. Bie'tx1n pbkp khi dUng d5 vSt cUa nauOi kh8.c: 59,6 %. 0 day v&n co auchenh lech kha 16n giua cac dia ban voi nong thon Ha Tay Thi chJ,

lam Bai bie't nhSn 161, thi 0 cac dia ban deu xS:p xi 65 - 84,7 %,

Song, ty le gia dinh co tre em ting Xt1 thie'u van hoa thi so'lieu xe'p ngttoc lai 'l'hUongv8.ng t-uc, chUi biY trong gia dinh :

Ha tay ch1e'mty Ie cao nhgt NOl tr6ns khOngvol ~ tren Hoa8inh va Ha Tay tv Ie cao nh!t NdJa ng&a 1811nauoc 101 naual Ian:chie'm tv Ie cao a hau khS:pcac dia ban, ma cao nha't ciins v~ Ianons thon Ha Tay (70 %). so' lieu nay C8.ng chUns minh, tre candu~cb8.0 ban de' bie't nhen thttc dUng, chtt khong phai can roi votqua't dau vao th~ mc, d~ ma ch\1a.

Mot quan he UngXli ~ua trong sia dinh ma de tai KX06-11 quan

A d~ , ~ d"" , - lit'" ",' ,

-tam, 0 la thai Q 1mB Xli g1® ya chong yai bQ me sia, cung nhurlg\t~c la1.

Trons xB:hoi ta homnay, tv Ie cac cij.pv~ chc>nsbie't ldnh

trong~ 1A'pMp voi b6 me sia chie'm tv Ie dang k~ trong cac siadinh du~c dieu tra: v~ 79 % va chong 13,3 %. TY Ie v~ chong do'i

xU voi bo' me gia chI.vi ngbIa w duoc ha tha'p: vo 19 %, chons25,6 %. TY Ie c6 h8.nh vi ~n lac vai bC>meg!a chi Ia ca biet,nh\t nong thon Ha Tay, trons dia ban dieu tra c6 6 trUOng h<mvoh6n lao, va 3 trUOns hop chons h6n Iao HAnhvi te bo.c, vo 2trudng hop, chons 2 trUong h~p

Th;; hien trach nhiem cham 56c bo' me sia a cac c~p v~ chong

trong 5~ nuoi duong, thJ 50 lieu cho thay, nuoi bO ~ chOngboanto8.n hoij.c dOng sop -ot ~, DUOi b5 me vc;) hoin roan hoij.cdOngsop JMSt~ thl tv Ie n8.yd cac gia cHnh th8.nh pho' cao hon cacsia dinh nons thon

cac phan Ung cUe.cac cij.pvo ch5ng tru6c mn1ns sa! trat cUa b6

lie giA thi cao nhgt Is siai th1ch t~ nhi, khons dg MY ra mauthuful Sau d6 moi d~n 1mlij.ns chiu nhin khong phan de'i Ph8.n do'i

quyet liet, ty Ie rat thap : v~ 3,8 %, chong 5 %

each {ms xl1 trong cac sia dinh do'1 voi cha me sia con th;;hien d nh\tng bi~u hi en khac nua giup ch{Ulg ta d8.rih sia mUcdoeli-avan hoa gia dinh homnay T"j Ie con trai con gai dB:trudngth8.nh mau thuful vOi be' me gia, thi nh\mg b&t dong nha dt lam

gian hoac tho bao dilnh chu1 nhau ty Ie th&p 1\1 mat cat d\tt quan

he va t6 giac nhau trudc chinh quyen, ra:t lac dac khang dSng kE:

Trong cac gia dinh XI1akia, m6i quan he -e cb&lg nftng diuthUdng c1uoc c01 nhu m61 quan he die'n hinh cho 8lj ba\ hoa trienmien, doi khi ac doc nva Nhung hom nay da hoan toan khac Condau d0'1X\i to't Vdi rx; me cho'ng qua nhiing bie'u hien cbBa a6c kh1

amdaU, lam cae viee oc; me nhO , bleu qua 00'-e, cb8a a6c thUOng

ng8y chie'm ty Ie cao a bie'u hien nay ra:t d4c biet la, khong c68\1 khac biet siJa nons thon va thanh pho' Chinhvi 1e d6 kh1 dieutra ve nhUng bie'u hien con dau d6i X\i x&u vdi 00' me chong, ty 1er&t th&p Chui bOi chi c6 1 d nong thon Ha Tay Khinh thudng h6n1ao : nons thon Ha Tay 5 Dann duai chi co 1 d Ho Chi Minh

80 voi cac dia ban nong thon khac, cUns nhu Hc>Chl Minh thAp so

Mau thuful siua me chc>ngva con dau chi~ ty Ie th&p Ba:t dongnho, d~ lam I8.nh chi x&p xi 20 %. cai nhau to tie'ng, th&p nh&t180Ha Noi: ~,2 % va cao nh&t 180nons thon Ha Tay 8,2 %. Ha Taycon co cac bigu hien khac nua ma d cac d1a ban khac r&t th&phoac khong co: chie'n tranh lanh 6,1 %, t'l1 mat cat quan he

6,1 %, to' g1ac nhau trttdc chinh quy&'n4,1 %.

trong quan he ting xU gil:ta cac th8.nh vien cIa co ra't nhieu d&i

thuSD.

/If, , -A'" _" ,

/1/ _ I ,-" ~ ',' , ", I A' A' " " ,J , A'