GV: Nêu một số hạt sơ cấp tìm được?. Sự xuất hiện các hạt sơ cấp mới - Để tạo nên các hạt sơ cấp mới, người ta sử dụng các máy gia tốc làm tăng vận tốc của một số hạt và cho chúng bắn và
Trang 1CÁC HẠT SƠ CẤP
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nêu được hạt sơ cấp là gì
- Nêu được tên một số hạt sơ cấp
2 Kĩ năng:
3 Thái độ:
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Một bảng ghi các đặc trưng của các hạt sơ cấp.
2 Học sinh
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
GV: Y/c HS đọc Sgk và cho biết hạt
sơ cấp là gì?
GV: Nêu một vài hạt sơ cấp đã biết?
GV: Y/c Hs đọc Sgk từ đó cho biết
cách để đi tìm các hạt sơ cấp?
GV: Nêu một số hạt sơ cấp tìm
được?
GV: Hạt muyôn có khối lượng cỡ
207me
I Khái niệm các hạt sơ cấp
1 Hạt sơ cấp là gì?
- Hạt sơ cấp (hạt vi mô, hay vi hạt) là
những hạt có kích thước vào cỡ kích thước hạt nhân trở xuống
2 Sự xuất hiện các hạt sơ cấp mới
- Để tạo nên các hạt sơ cấp mới, người
ta sử dụng các máy gia tốc làm tăng vận tốc của một số hạt và cho chúng bắn vào các hạt khác
- Một số hạt sơ cấp:
+ Hạt muyôn (-) - 1937
+ Hạt +và -
Trang 2GV: Hạt+và- có khối lượng
273,2me
GV: Hạto có khối lượng 264,2me
- Các hạt kaôn có khối lượng cỡ
965me
+ Hạt o + Các hạt kaôn K- và Ko
+ Các hạt rất nặng (m > m p): lamđa (o); xicma:o,; kxi:o, -; ômêga:-
GV: Y/c HS đọc sách và cho biết
các hạt sơ cấp được phân loại như
thế nào?
+ Các leptôn (các hạt nhẹ) có khối
lượng từ 0 đến 200me): nơ tri nô,
êlectron, pôzitron, mêzôn
+ Các hađrôn có khối lượng trên
200me
+ Mêzôn: , K có khối lượng trên
200me, nhưng nhỏ hơn khối lượng
nuclôn
+ Hipêron có khối lượng lớn hơn
khối lượng nuclôn
GV: Thời gian sống của các hạt sơ
cấp là gì?
GV: Thông báo về thời gian sống
của các hạt sơ cấp
Ví dụ: n p + e- +e
n ++
-GV: Y/c Hs đọc Sgk và cho biết
phản hạt là gì?
GV: Nêu một vài phản hạt mà ta đã
biết?
GV: Y/c HS xem bảng 40.1 và cho
biết hạt nào là phản hạt của chính nó
II Tính chất của các hạt sơ cấp
1 Phân loại
2 Thời gian sống (trung bình)
- Một số ít hạt sơ cấp là bền, còn đa số
là không bền, chúng tự phân huỷ và biến thành hạt sơ cấp khác
3 Phản hạt
- Mỗi hạt sơ cấp có một phản hạt tương
ứng
- Phản hạt của một hạt sơ cấp có cùng khối lượng nhưng điện tích trái dấu và cùng giá trị tuyệt đối
- Kí hiệu:
Hạt: X; Phản hạt: X
Trường hợp hạt sơ cấp không mang điện như nơtrôn thì thực nghiệm chứng
tỏ nơtrôn vẫn có momen từ khác không
Các hạt sơ cấp
Phôtôn Các leptôn Các hađrôn
Mêzôn Nuclôn Hipêron
Barion
Trang 3 phản hạt của nó có momen từ ngược
hướng và cùng độ lớn
GV: Thông báo về các tương tác
của các hạt sơ cấp
GV: Tương tác điện từ là gì?
GV: Tương tác điện từ là bản chất
của các lực Cu-lông, lực điện từ, lực
Lo-ren…
GV: Tương tác mạnh là gì?
GV: Một trường hợp riêng của
tương tác mạnh là lực hạt nhân
GV: Tương tác yếu là gì?
Ví dụ: p n + e++ e
n p + e- +e
GV: Các nơtrinôeluôn đi đối với e+
và e- Sau đó tìm được 2 leptôn tương
tự như êlectron là-và-, tương ứng
với hai loại nơtrinôvà
GV: Tương tác hấp dẫn là gì?
Ví dụ: trọng lực, lực hút giữa Trái
Đất và Mặt Trăng, giữa Mặt Trời và
các hành tinh…
III Tương tác của các hạt sơ cấp
- Có 4 loại cơ bản
1 Tương tác điện từ
- Là tương tác giữa phôtôn và các hạt mang điện và giữa các hạt mang điện với nhau
2 Tương tác mạnh
- Là tương tác giữa các hađrôn
3 Tương tác yếu Các leptôn
- Là tương tác có các leptôn tham gia
- Có 6 hạt leptôn:
e
e v
4 Tương tác hấp dẫn
- Là tương tác giữa các hạt (các vật) có khối lượng khác không
4 Củng cố: Khái niệm và phân loại các hạt sơ cấp
5 Dặn dò:
- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà
- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau