Đề Cương Lý Thuyết Vật Lý1.Trình bày khái niệm điện trường, vectơ cường độ điện trường tại một điểm và vai trò của điện trường đối với các tương tác tĩnh điện.. - Vecto cường độ điện tr
Trang 1Đề Cương Lý Thuyết Vật Lý
1.Trình bày khái niệm điện trường, vectơ cường độ điện trường tại một điểm
và vai trò của điện trường đối với các tương tác tĩnh điện Hãy nêu một cách
để phát hiện một nơi có điện trường hay không?
- Điện trường là một môi trường vật chất đặc biệt tồn tại xung quanh mỗi điện tích.
- Vecto cường độ điện trường tại một điểm là một đại lượng vecto có giá trị bằng lực tác dụng của điện trường lên một đơn vị điện tích dương đặt tại điểm đó.
- Vai trò của điện trường đối với các tương tác tĩnh điện: Điện trường đóng vai trò môi trường trung gian, truyền lực tương tác tĩnh điện giữa các điện tích với nhau.Mọi điện tích đặt trong điện trường đều bị điện trường tác dụng lực.
- Cách phát hiện một nơi có điện trường hay không: Tại nơi cần xác định, đặt một điện tích thử q treo vào một dây mảnh, 1 đầu cố định Nếu không có điện trường thì dây treo thẳng, còn nếu có điện trường thì dây treo sẽ lệch 1 góc anpha.
2.Trình bày định luật Coulomb về tương tác tĩnh điện trong các môi trường
Hãy cho một ví dụ trong cuộc sống về việc ứng dụng các tương tác tĩnh điện?
- Định luật Coulomb về tương tác tĩnh điện trong các mội trường: Lực tương tác tĩnh điện giữa hai điện tích tỉ lệ thuận với tích số bề mặt độ lớn của điện tích điểm, tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách, phương nằm trên đường thẳng đi qua 2 điện tích điểm, chiều đẩy nhau nếu 2 điện tích cùng dấu, hút nhau nếu hai điện tích khác dấu.
-Ứng dụng tương tác tĩnh điện trong cuộc sống: Sơn tĩnh điện, máy lọc bụi,
3.Trình bày khái niệm vectơ cảm ứng điện, mối quan hệ giữa véc tơ cảm ứng
điện và véc tơ cường độ điện trường?
- Vecto cảm ứng điện tại một điểm bằng vecto cường độ điện trường tại điểm
đó nhân với tích hằng số điện môi.
4.Trình bày khái niệm đường sức điện trường, các tính chất của đường sức
điện trường, mối liên hệ giữa mật độ đường sức điện trường và vectơ cường
độ điện trường tại một điểm? Vẽ đường sức điện trường cuả một điện tích dương và 1 điện tích âm cô lập?
Trang 2- Đường sức điện trường là đường cong mà tiếp tuyến tại mỗi điểm của nó trùng với phương của vecto cường độ điện trường tại điểm đó, chiều của đường sức là chiều của vecto cường độ điện trường.
- Tính chất:
+ Là những đường cong hở.
+ Qua mỗi điểm luôn vẽ được một đường sức điện trường.
+ Hai đường sức điện trường không cắt nhau.
+ Đường sức điện trường có chiều xuất phát từ điện tích dương, và kết thúc tại điện tích âm.
5.Trình bày khái niệm điện thông qua một mặt phẳng S được đặt trong điện
trường đều và hãy chỉ ra các trường hợp điện thông đó đạt cực đại và bằng không?
- Điện thông là đại lượng được xác định bằng số lượng đường sức điện trường gửi qua 1 đơn vị diện tích S trong 1 đơn vị thời gian.
6 Trình bày khái niệm, tính chất của cường độ dòng điện?
- Là đại lượng đặc trưng cho độ mạnh yếu của dòng điện hay đặc trưng cho
số lượng các điện tử đi qua tiết diện của vật dẫn trong một đơn vị thời gian.
- Ký hiệu là I.
7 Trình bày khái niệm, tính chất của vectơ mật độ dòng điện?
- Mật độ dòng điện tại một điểm M là một vetơ J có gốc tại M, có hướng chuyển động của điện tích (+) đi qua điểm đó, có trị số bằng cường độ dòng điện qua một đơn vị diện tích đặt vuông góc với hướng ấy.
8 Trình bày mối liên hệ giữa vectơ mật độ dòng điện và mật độ hạt tải điện
trong vật dẫn chỉ có một loại hạt tải điện dương?
- Khi mà mật độ dòng điện dày thì sắc xuất tồn tại của các hạt tải điện càng lớn, nghĩa là lúc này mật độ các hạt tải điện càng lớn làm cho dòng điện càng mạnh và ngược lại.
9 So sánh sự giống và khác nhau giữa dòng điện dẫn và dòng điện dịch?
- Mật độ các hạt tải điện mọi vị trí là
như nhau.
- Dòng điện ổn định.
- Cường độ dòng điện không đổi.
- Mật độ các hạt tải điện không đều.
- Dòng điện không ổn định.
- Cường độ dòng điện thay đổi liên tục.
10 Trình bày khái niệm dòng điện và bản chất của dòng điện trong môi
trường kim loại, trong chất điện phân, trong chất khí?
Trang 3- Dòng điện là dòng chuyển dịch có hướng của các hạt mang điện.
- bản chất của dòng điện trong môi trường kim loại :
+ Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dịch có hướng của các electron tự
do ngược chiều điện trường.
- bản chất của dòng điện trong chất điện phân :
+ Dòng điện trong chất điện phân là dòng iôn dương và iôn âm chuyển động
có hướng theo hai chiều ngược nhau.
Ion dương chạy về phía catốt nên gọi là cation Ion âm chạy về phía anốt nên gọi là anion.
- bản chất của dòng điện trong chất khí :
+ Dòng điện trong chất khí là dòng chuyển dời có hướng của các ion dương theo chiều điện trường và các ion âm, các electron ngược chiều điện trường Các hạt tải điện này do chất khí bị ion hóa sinh ra.
11.Hãy trình bày định nghĩa mặt đẳng thế và các tính chất của mặt đẳng thế?
- Mặt đẳng thế là tập hợp những điểm có cùng điện thế.
- Tính chất của mặt đẳng thế :
+ Không cắt nhau vì mỗi điểm trong không gian chỉ xác định duy nhất một giá trị điện thế.
+ Công của lực tĩnh điện khi điện tích di chuyển trên mặt đẳng thế bằng không.
+ Vecto cường độ điện trường luôn vuông góc với mặt đẳng thế.
12.Trình bày các khái niệm cơ bản về mạch điện và các định luật Kirchoff?
- Các khái niệm cơ bản về mạch điện :
+ Mạch phân nhánh: là mạch điện phức tạp gồm nhiều nhánh Mỗi nhánh có một hay nhiều phân tử (nguồn, điện trở, tụ điện, máy thu,…) mắc nối tiếp Trong mỗi nhánh, dòng điện chạy theo một chiều với cường độ xác định Nói chung , dòng điện trong các nhánh khác nhau có cường độ khác nhau.
+ Nút: Là chỗ nối các đầu nhánh (giao điểm của ba nhánh trở lên).
+ Vòng kín: Là tập hợp các nhánh nối liền nhau tạo thành một vòng kín (đơn liên) trong mạch điện.
- Định luật Kirchoff :
Trang 4+ Định luật 1 (Định luật về nút) Tại mỗi nút của mạch điện, tổng cường độ các dòng điện đi vào nút bằng tổng cường độ các dòng điện từ nút đi ra.
+ Định luật 2 (Định luật về vòng kín) Trong một vòng kín, tổng đại số các độ giảm thế trên các phần tử bằng tổng đại số các suất điện động trong vòng.
13.Trình bày khái niệm từ trường, vai trò của từ trường đối với các tương
tác từ và hãy nêu các tương tác từ mà bạn biết?
- Từ trường là môi trường vật chất đặc biệt tồn tại xung quanh các dòng điện (hay các điện tích chuyển động) đóng vai trò truyền lực tương tác giữa các dòng điện.
- Các tương tác từ :
+ Tương tác lực giữa hai thanh nam châm.
+ Tương tác lực giữa dòng điện và thanh nam châm.
+ Tương tác lực giữa hai dòng điện với nhau.
14.Trình bày định luật Biot-Savart-Laplace và nêu ứng dụng chính của định
luật?
- Định luật Biot – Savart – Laplace:
Theo quan điểm của lý thuyết trường, phần tử dòng Idl tạo ra xung quanh nó một từ trường Vecto cảm ứng từ do phần từ dòng điện Idl gây ra tại điểm M các phần tử này khoảng cách r là vecto dB.
Trong đó: + Phương: Vuông góc với Idl và r (vuông góc với mặt phẳng P chứa Idl và r ).
+ Chiều : Sao cho ba vecto Idl , r và dB theo thứ tự này lập thành một tam diện thuận.
+ Độ lớn : ( Công thức sách GT-60 )
15 Trình bày khái niệm từ thông qua một diện tích phẳng S đặt trong từ
trường đều Chỉ ra các trường hợp từ thông đạt giá trị cực đại, cực tiểu?
- Giống câu 5.
16 So sánh điểm giống và khác nhau của đường sức điện trường và đường
cảm ứng từ?
- Giống nhau :
+ Đều có tiếp tuyến ở mỗi điểm trùng với véctơ cảm ứng từ tại điểm đó.
Trang 5+ Có giá trị, phương, chiều xác định và các đường này không bao giờ cắt nhau.
- Khác nhau :
Đường sức điện trường Đường cảm ứng từ
- Qua một điểm chỉ vẽ được một và
chỉ một đường sức.
- Đường sức điện trường là những
đường có hướng Hướng của đường
sức tại một điểm là hướng của vector
cường độ điện trường tại điểm đó.
- Đường sức của điện trường tĩnh là
đường không khép kín Nó đi ra từ
điện tích dương và kết thúc ở điện
tích âm.
- Các đường cảm ứng từ luôn là những đường cong khép kín tức là không có điểm xuất phát và không có điểm tận cùng.
17.Phát biểu định luật Lenx và định luật cơ bản của hiện tượng cảm ứng điện
từ Hãy cho một ví dụ về ứng dụng của các định luật này trong cuộc sống?
- Định luật Lenx :
Dòng điện cảm ứng phải có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra có tác dụng chống lại nguyên nhân sinh ra nó.
- Định luật cơ bản của hiện tượng cảm ứng điện từ :
Suất điện động cảm ứng luôn luôn bằng về trị số, nhưng trái dấu với tốc độ biến thiên của từ thông gửi qua diện tích của mạch điện.
ví dụ về ứng dụng của các định luật này trong cuộc sống :
Máy phát điện, bếp từ,
18 Trình bày nội dung nguyên lý chồng chất ánh sáng và nguyên lý Huygens?
- Khi hai hay nhiều sóng ánh sáng gặp nhau thì từng sóng riêng biệt không bị các sóng khác làm nhiễu loạn Sau khi gặp nhau, các sóng vẫn truyền đi như
cũ, còn lại các điếm gặp nhau, dao động sáng bằng tổng dao động sáng thành phần.
- Nguyên lí Huygens :
Bất kỳ một điểm sáng nào nhận được sóng ánh sáng truyền đến đều trở thành nguồn sáng thứ cấp phát ánh sáng về phía trước nó.
Trang 619.Trình bày khái niệm hiện tượng giao thoa ánh sáng, điều kiện để xảy ra
giao thoa Lấy một ví dụ trong thực tế về ứng dụng của hiện tượng giao thoa ánh sáng?
- Khái niệm hiện tượng giao thoa ánh sáng :
Là sự chồng chất của hai hay nhiều sóng ánh sáng khi truyền đi trong không gian Kết quả là tạo ra trong không gian những miền sáng tối một cách tuần hoàn đều đặn.
- Điều kiện để xảy ra giao thoa :
Muốn có hiện tượng giao thoa ánh sáng thì các sóng ánh sáng chồng chất phải là các sóng ánh sáng kết hợp, tức là sóng ánh sáng có cùng phương dao động, cùng tần số và có độ lệch pha không đổi theo thời gian.
- Ví dụ trong thực tế về ứng dụng của hiện tượng giao thoa ánh sáng :
20.Phát biểu nguyên lý Huyghen-Fresnel và khái niệm về hiện tượng nhiễu xạ
ánh sáng Hãy cho một ví dụ trong tự nhiên về hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng?
- Nguyên lý Huyghen-Fresnel :
- Bất kỳ một điểm sáng nào nhận được sóng ánh sáng truyền đến đều trở thành nguồn sáng thứ cấp phát ánh sáng về phía trước nó.
- Biên độ và pha của nguồn thứ cấp là biên độ và pha do nguồn thực gây ra tại vị trí của nguồn thứ cấp.
khái niệm về hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng :
là hiện tượng tia sáng bị lệch khỏi phương truyền thẳng khi đi qua các chướng ngại vật có kích thước nhỏ như lỗ tròn, khe hẹp, đĩa tròn
- Một ví dụ trong tự nhiên về hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng :
Trong phòng kín vào mùa đông, có ánh sáng mặt trời chiếu qua lỗ tròn trên cửa, ta thấy một vùng có cường độ sáng mạnh và 1 vùng xung quanh có cường độ sáng yếu hơn Vùng có cường độ sáng yếu bên ngoài gọi là nhiễu xạ ánh sáng.