Yeo C.J., Cameron J.L., The pancreas in Sabiton Textbook of Surgery.. Steer M.L.: Malignant Pancreatic tumor.. Sabiston Textbook of Surgery.
Trang 1BV
Ung th t y đa s có ngu n g c t thành ph n ngo i ti t c a t y
Ung th t y đ ng hàng th 5 gây t vong trong các lo i ung th b nh nhân ung th t y 90% t vong trong n m đ u sau ch n đoán.Tùy theo lo i ung th mà ph ng phápđi u tr khác nhau:
1.Ung th bi u mô tuy n quanh bóng Vater hay ung th đ u t y (Periampullary
adonocarcinoma)
Trong ch n đoán khó phân bi t ung th đ u t y v i các lo i ung th khác nh ung th bóng vater, ung th tá tràng và ung th đo n cu i ng m t ch G n 85% nh g ung th n y là ung th
đ u t y,10% là ung th c a bóng Vater,ung th tá tràng và ung th đo n cu i ng m t ch ch chi m 5%
1.1 Tri u ch ng lâm sàng:
1.1.1 Tri u ch ng c n ng:
− vàng da,s t cân và đau b ng
− Vàng da xu t hi n s m,t ng d n không gián đo n
− S t cân 4-6kg trong 1 tháng
− au b ng vùng th ng v ho c ¼ trên ph i c a b ng
1.1.2 Tri u ch ng th c th :
− Vàng da
− Gan to do m t
− Túi m t c ng to
1.2 C n lâm sàng:
a) Xét nghi m sinh hóa:
− Bilirubin t ng
− Phosphatax ki m t ng
− Men gan t ng nh
− Xét nghi m ch đi m ung th nh CEA t ng,CA19.9 t ng,DU_PAN_2,AFP và POA có
th t ng
b) Ch n đoán hình nh:
− D dày có thu c c n quang th y khung tá tràng dãn r ng
− Siêu âm: th y kh i u t y, ng t y dãn,th y d u hi u ngh t m t
− Ch p CTScan: th y đ c kh i u nh h n 2cm khám phá di c n gan
− Ch p đ ng m t nh PTHC (Percutaneous Transhepatic Cholangiography), ERCP,
ch p đ ng m ch thân t ng v i thu c c n quang
Trang 2BV
c) Thám sát b ng qua n i soi: đ xác đ nh giai đo n
d) Sinh thi t t y: sinh thi t tr c m ,sinh thi t trong lúc m
1.3 i u tr :
a) i u tr không m :
Khi ung th đ u t y đã di c n xa không th c t b kh i u và giai đo n cu i làm b nh nhân suy nh c và r t y u
− Ch n đoán mô h c: sinh thi t h ch di c n xa,sinh thi t gan,sinh thi t kh i u đ u t y qua
da d i siêu âm
− i u tr đau b ng thu c gi m đau,phong b th n kinh t ng nh CTScan ho c siêu âm
− Gi i áp m t không m b ng Catheter xuyên gan qua da hay m t t y ng c dòng.N i soi ERCP đ t Stent nh a hay kim lo i qua ch t c c a b u
− i u tr ngh t tá tràng không m b ng cách đ t Stent kim lo i
b) i u tr ph u thu t:
− Ph u thu t c t b u b ng ph u thu t Whipple ho c ph u thu t Whipple c i ti n
− Ph u thu t t m th i:khi không c n ch đ nh c t b u nh dính nhi u,có di c n ho c
b nh nhân có b nh k t h p
M n i túi m t-ru t non ho c n i ng m t ch ru t non
Gi i quy t t c tá tràng b ng n i v tràng
i u tr gi m đau b ng chích c n 50% vào đám r i th n kinh t ng
− i u tr h tr :
i u tr hóa tr h c x tr đ n đ c th ng không kéo dài th i gian s ng ung
th đ u t y
K t h p x tr v i hóa tr sau ph u thu t c t b u có kéo dài th i gian s ng
X tr v i chùm tia 40Gy k t h p truy n 5FU
2 Ung th c a thân và đuôi t y:
Ung th bi u mô tuy n c a thân và đuôi t y chi m 30%
2.1 Tri u ch ng lâm sàng:
− Tri u ch ng c n ng: có 2 tri u ch ng chính là s t cân và đau b ng vùng th ng
v B nh nhân m t 20% cân n ng
− Tri u ch ng th c th :s đ c kh i u b ng vùng th ng v ,có th có d u hi u c a ung
th di c n nh gan to,bán b ng,di c n đ n h ch Virchow
2.2 C n lâm sàng:
− CEA,CA19.9 t ng
− Ch n đoán hình nh: siêu âm,CTScan: th y b u,th y tình tr ng xâm l n và di c n
Trang 3BV
− ERCP: th y hình b t th ng c a ng t y,ch p đ ng m ch thân t ng,đ ng m ch lách,đ ng m ch m c treo tràng trên,giúp đánh giá kh i u có xâm l n vào m ch máu
2.3 Sinh thi t mô b u:sinh thi t kh i u b ng kim qua da
2.4 i u tr :
C t b u: c t thân và đuôi t y,c t luôn lách thành 1 kh i,k t h p v i hóa tr và x tr n u không c t đ c đi u tr gi m đau b ng chích alcohol 50% vào đám r i th n kinh t ng
3 Ung th bi u mô tuy n nang c a t y(Cystadeno_Carcinoma)
Th ng g p n đ tu i t 40-60 tu i,chi m t l 2% trong ung th ngo i ti t c a
t y,th ng hi n di n m t kh i nang thân và đuôi t y,gi i ph u b nh: có m t hàng t bào
th ng bì v i s xáo tr n c t t bào,ti t ch t nhày có đ c tr ng gai
− Tri u ch ng lâm sàng: đau b ng th ng v và đau l ng
CTScan:kh i u d ng nang d nh m v i u nang gi t y
CTScan có thu c c n quang hay ch p đ ng m ch đánh giá còn kh n ng c t
đ c b u
− i u tr ph u thu t c t b u th c hi n khi ch a di c n ho c không có ch ng ch đ nh
m c t b u
− N u u không dính và ch a di c n: c t thân,đuôi t y và lách chung m t kh i,n u b u
đ u t y áp d ng ph u thu t Whipple
4.Ung th t bào tuy n túi c a t y(Acinar Cell Carcinoma):
− Là b nh hi m g p th ng phát hi n tr ,gi i ph u b nh có t bào th ng bì hình tr kính hi n vi đi n t có h t Zymogen trong t bào
− Tri u ch ng lâm sàng:
Kh i u b ng
S t cân
au b ng th ng v
− Ch n đoán và đi u tr gi ng trong b nh ung th bi u mô tuy n ng t y
TÀI LI U THAM KH O
1 Lê V n C ng: B nh lý Ngo i khoa c a t y Nhà xu t b n Y h c 2004, trang 37-80
2 Yeo C.J., Cameron J.L., The pancreas in Sabiton Textbook of Surgery Vol 1, 1997, P.1152-1184
3 Steer M.L.: Malignant Pancreatic tumor Sabiston Textbook of Surgery 17 th edition V2, Elsevier Saunders 2004, P.1667 - 1676