A, ĐẶT VẤN ĐỀ I. Lý do chọn chuyên đề Trong môn học Lịch sử và Địa lí lớp 4 nói chung và phân môn Địa lí nói riêng, nhằm giúp học sinh hiểu biết về môi trường xung quanh, từ đó tạo điều kiện cho học sinh dễ dàng hòa nhập, thích ứng với cuộc sống xã hội, với môi trường thiên nhiên. Để đạt được mục tiêu trên, phần Địa lý phải giải quyết những vấn đề có liên quan đến mối quan hệ giữa con người với môi trường thiên nhiên, cụ thể phải thực hiện những nhiệm vụ sau: + Cung cấp cho học sinh những biểu tượng Địa lí, bước đầu hình thành một số khái niệm cụ thể, xây dựng một số mối quan hệ địa lí đơn giản. + Hình thành và phát triển cho học sinh năng lực tự học tập, bước đầu rèn luyện những kỹ năng địa lí như:kỹ năng sử dụng bản đồ, kỹ năng nhận xét, kỹ năng so sánh phân tích số liệu,kỹ năng phân tích các mối quan hệ địa lý đơn giản. + Hình thành và phát triển ở học sinh thái độ và thói quen ham tìm hiểu, yêu thiên nhiên, đất nước, con người.Có ý thức và hành động bảo vệ thiên nhiên. + Bước đầu hình thành thế giới quan khoa học cho học sinh hạn chế những hiểu biết sai lệch, mê tín, dị đoan trước những hiện tượng địa lý tự nhiên. Vì vậy, việc dạy học địa lý không những chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức địa lý tự nhiên thuần túy mà phải hình thành và phát triển cho các em các kỹ năng và năng lực tự học. . Để đạt được mục tiêu của dạy học Địa lí Tiểu học như trên, cần có những phương pháp dạy học thích hợp nhằm làm cho học sinh Tiểu học không những nắm vững kiến thức địa lí mà còn phải rèn luyện cho các em các kỹ năng hành động phù hợp với môi trường tự nhiênxã hội, phù hợp với yêu cầu của đất nước và xu thế thời đại. Nhưng phương pháp dạy – học Địa lí ở trường Tiểu học hiện nay đã đáp ứng yêu cầu đó chưa? Những năm gần đây, do ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của phương pháp dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, các cấp quản lí giáo dục liên tục phát động phong trào cải tiến phương pháp dạy học. Nhất là phát huy tính tích cực của học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức. Giáo viên đã đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục ở Tiểu học.
Trang 1PHềNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CƯJUT
TRƯỜNG TIỂU HỌC CHU VĂN AN
=============
chuyên đề khối 4
Năm học: 2013 – 2014
A, ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 2I LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:
Trong môn học Lịch sử và Địa lí lớp 4 nói chung và phân môn Địa lí nói riêng, nhằm giúp học sinh hiểu biết về môi trường xung quanh, từ đó tạo điều kiện cho học sinh dễ dàng hòa nhập, thích ứng với cuộc sống xã hội, với môi trường thiên nhiên
Để đạt được mục tiêu trên, phần Địa lý phải giải quyết những vấn đề có liên quan đến mối quan hệ giữa con người với môi trường thiên nhiên, cụ thể phải thực hiện những nhiệm vụ sau:
+ Cung cấp cho học sinh những biểu tượng Địa lí, bước đầu hình thành một số khái niệm cụ thể, xây dựng một số mối quan hệ địa lí đơn giản
+ Hình thành và phát triển cho học sinh năng lực tự học tập, bước đầu rèn luyện những kỹ năng địa lí như:kỹ năng sử dụng bản đồ, kỹ năng nhận xét, kỹ năng so sánh phân tích số liệu,kỹ năng phân tích các mối quan hệ địa lý đơn giản
+ Hình thành và phát triển ở học sinh thái độ và thói quen ham tìm hiểu, yêu thiên nhiên, đất nước, con người.Có ý thức và hành động bảo vệ thiên nhiên
+ Bước đầu hình thành thế giới quan khoa học cho học sinh hạn chế những hiểu biết sai lệch, mê tín, dị đoan trước những hiện tượng địa lý tự nhiên
Vì vậy, việc dạy học địa lý không những chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức địa lý tự nhiên thuần túy mà phải hình thành và phát triển cho các em các kỹ năng và năng lực tự học
Để đạt được mục tiêu của dạy- học Địa lí Tiểu học như trên, cần có những phương pháp dạy học thích hợp nhằm làm cho học sinh Tiểu học không những nắm vững kiến thức địa lí mà còn phải rèn luyện cho các em các kỹ năng hành động phù hợp với môi trường tự nhiên-xã hội, phù hợp với yêu cầu của đất nước và xu thế thời đại
Nhưng phương pháp dạy – học Địa lí ở trường Tiểu học hiện nay đã đáp ứng yêu cầu đó chưa?
Những năm gần đây, do ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của phương pháp dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, các cấp quản lí giáo dục liên tục phát động phong trào cải tiến phương pháp dạy học Nhất là phát huy tính tích cực của học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức Giáo viên đã đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục ở Tiểu học
II LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU CHUYÊN ĐỀ
Qua dự giờ thăm lớp và nắm bắt tình hình, chúng tôi thấy:
Trang 3+ Nhìn chung phần lớn giáo viên vẫn dạy Địa lí bằng phương pháp giáo dục hiện có mà chủ yếu là phương pháp giảng giải và hỏi đáp.Còn cho học sinh thụ động tiếp thu và ghi nhớ những nội dung mà giáo viên truyền đạt, về nhà học thuộc lòng những bài khóa trong sách giáo khoa
+ Giáo viên lên lớp chủ yếu với sách giáo khoa, tài liệu tham khảo hầu như không có; học sinh thì chỉ có sách giáo khoa, vở ghi chép, nên tình trạng dạy chay khá phổ biến
+ Khi dạy giờ Địa lí, đa số giáo viên tiểu học chỉ sử dụng các thiết bị dạy học địa lí
để minh họa cho lời giảng mà ít chú ý đến chức năng, nguồn tri thức của mỗi bài học, tức là không chú ý đến việc cho học sinh khai thác kiến thức từ các bài Mặt khác do thiết bị dạy học còn thiếu thốn nên nhiều học sinh không được thường xuyên làm việc với các thiết bị dạy học làm cho học sinh yếu về các kĩ năng địa lí cần thiết như đọc bản
đồ, sử dụng bản đồ, sử dụng các bảng số liệu đơn giản
+ Một số giáo viên còn chưa vận dụng tổ chức các hình thức học tập cho các em học
sinh
Từ thực trạng dạy – học Địa lí ở Tiểu học như trên, cho thấy sự cần thiết phải chuyển từ cách dạy- học thụ động sang dạy- học tích cực để giúp học sinh học tập đạt được các tiêu chuẩn sau:tính tích cực, tính tự giác Vậy làm thế nào để có thể vận dụng phương pháp dạy học tích cực và dạy như thế nào cho có hiệu quả?
Nghiên cứu nội dung, chương trình, lập kế hoạch bài học, dạy học, biết vận dụng kết hợp phương pháp dạy học truyền thống cũng như hiện đại, kết hợp với sự vận dụng các thành tựu giáo dục học, tâm lý học sẽ là con đường đúng đắn để tìm lời giải cho câu hỏi trên Chính vì lẽ đó nên tập thể khối 4 chúng tôi đã mạnh dạn nghiên cứu chuyên đề: “
Dạy học môn Địa Lý lớp 4 theo hướng tích cực”
III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
- Đưa ra các phương pháp dạy học , các hình thức tổ chức thích hợp để vận dụng vào quá trình giảng dạy môn Địa Lý nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong việc lĩnh hội kiến thức
- Học sinh khối 4 Trường Tiểu học Chu Văn An, CưKnia, CưJut, Đăk Nông
- Chuyên đề sử dụng kiến thức đã có trong bài học, trong phần ghi nhớ, tham khảo các sách hướng dẫn chuyên sâu, tài liệu ồi dưỡng của các môn học khác
Trang 4B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH:
Gồm 35 tiết được đưa vào dạy suốt năm học, với định lượng 1 tiết/ 1 tuần, gồm các nội dung sau:
+ Bản đồ và cách sử dụng bản đồ địa hình Việt Nam
+ Thiên nhiên và hoạt động của con người miền núi và trung du
+ Thiên nhiên và hoạt động của con người ở vùng đồng bằng
+ Thiên nhiên và hoạt động của con người ở miền duyên hải
II YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
Tùy vào nội dung từng bài mà có các yêu cầu cần đạt như sau:
+ Đối với những bài có sử dụng bản đồ thì yêu cầu học sinh: sau bài học phải biết cách xem và đọc bản đồ
+Đối với những bài tìm hiểu về tự nhiên và con người của từng vùng, thì học sing cần phải nắm được về tình hình địa lý, dân cư và các hoạt động sản xuất của người dân của những vùng được nêu Tuy nhiên để đạt được những yêu cầu nêu trên thì trong quá trình giảng dạy môn học này còn gặp phải những khó khăn và thuận lợi như sau:
III NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN KHI DẠY ĐỊA LÍ:
1 Thuận lợi:
+ 9-10 tuổi, học sinh lớp 4 đã có vốn sống phong phú, các em ham tìm tòi, học hỏi,
dễ bị lôi cuốn những điều mới mẻ, nhất là với môi trường xung quanh
+ Ý thức học tập đã được hình thành
+ Được thừa kế nội dung chương trình từ lớp 1 đến lớp 3:Kiến thức địa lí được tích hợp ở mức cao trong các chủ đề khác nhau của môn Tự nhiên và xã hội
+ Lên lớp 4 được học bản đồ và cách sử dụng bản đồ giúp học sinh làm quen với một nguồn kiến thức, một phương tiện học tập rất đặc trưng của địa lí.Thiên nhiên và con người ở các vùng khác nhau được phân chia theo địa hình phù hợp với tâm lí nhận thức của các em, giúp các em hiểu, biết, ghi nhớ những nét đặc trưng của từng vùng và thấy được sự đa dạng của thiên nhiên, con người Việt Nam
Những điều kiện thuận lợi đó góp phần giúp các em nắm bắt vấn đề một cách nhanh chóng hơn Mặc dù vậy, bên cạnh những thuận lợi đó vẫn còn gặp phải một số những khó khăn sau:
Trang 52 Khó khăn:
+ Các em gặp khó khăn trong việc hiểu các khái niệm địa lí vì nó khá trừu tượng + Kĩ năng chỉ bản đồ, lược đồ của các em hầu như chưa có nên rất khó khăn cho việc học môn địa lí lớp 4
+ Đa số các em và cả phụ huynh chưa thấy được tầm quan trọng của các môn học ở lớp 4 nói chung và nhất là môn Địa lí.Vì vậy nên chưa đầu tư đúng mức vào việc học môn Địa lí
IV.CÁC PHƯƠNG PHÁP VẬN DỤNG TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC:
1.Phương pháp quan sát:
*Mục đích nhằm hình thành các biểu tượng địa lí:
+ Thành phần quan trọng nhất trong hệ thống kiến thức địa lí Tiểu học là các biều tượng địa lí.Vì vậy, một trong những mục đích chủ yếu của dạy học Địa lí ở trường Tiểu học là phải làm cho các em tích lũy đựơc càng nhiều biểu tượng địa lí cụ thể càng tốt + Phương pháp hình thành biểu tượng địa lí tốt nhất đối với học sinh Tiểu học là làm cho các em quan sát các sự vật, hiện tượng có thể trực tiếp quan sát được trên thực tế như núi, rừng, lễ hội, thị trấn, ở địa phương hoặc quan sát qua tranh ảnh, băng hình qua các bước cụ thể sau:
Bước 1:Lựa chọn đối tượng quan sát:Tùy theo nội dung học tập, giáo viên sẽ lựa chọn
đối tượng quan sát phù hợp với trình độ của học sinh và điều kiện địa phương
Bước 2:Xác định mục đích quan sát:Trong quá trình quan sát, không phải lúc nào học
sinh cũng đều rút ra được những đặc điểm của đối tượng Vì vậy, với mỗi đối tượng địa lí, giáo viên cần xác định mục đích của việc quan sát (Ví dụ:Khi hình thành biểu tượng
về một con sông, nếu đối tượng quan sát là tranh ảnh thì đặc điểm “động” của nó như hiện tượng nước chảy không nên là mục đích quan sát của học sinh.Tuy nhiên, học sinh có thể quan sát được nó nếu các em tiếp xúc với một dòng sông thực hoặc xem trong băng hình, )
Bước 3:Tổ chức, hướng dẫn cho học sinh quan sát đối tượng thông qua hệ thống câu
hỏi, bài tập Hệ thống câu hỏi, bài tập này xây dựng dựa trên mục đích quan sát và trình
độ hiểu biết của học sinh nhằm:
+ Hướng cho học sinh đến đối tượng quan sát
+ Điều khiển tri giác và hướng dẫn tư duy học sinh theo hướng quan sát cần thiết (quan sát từ tổng thể đến chi tiết, từ ngoài vào trong, )
Trang 6+ Giúp học sinh tổng kết và khái quát những điều đã quan sát, liên hệ với các đối tượng cùng loại mà các em đã nhìn thấy rồi rút ra những kết luận khách quan, khoa học
Bước 4: Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả quan sát về đối tượng Sau đó giáo viên
cùng học sinh trao đổi, thảo luận, xác nhận và hoàn thiện kết quả, nhằm giúp cho học sinh có biểu tượng đúng về đối tượng
Ví dụ: Việc hình thành biểu tượng về Rừng rụng lá mùa khô (Rừng khộp) cho học sinh
lớp 4 qua tranh ảnh (H 7 – Bài 8/ SGK Lịch sử và Địa lí 4- phần Địa lí) Những nơi có điều kiện có thể cho học sinh quan sát trực tiếp rừng khộp hoặc qua băng hình, qua tranh, ảnh do giáo viên sưu tầm
+ Những đặc điểm của rừng rụng lá mùa khô (rừng khộp) mà học sinh có thể quan sát
từ tranh ảnh là:
Rừng thưa
Chỉ có một loại cây
+ Hệ thống câu hỏi, bài tập hướng dẫn học sinh quan sát và phân tích làm việc với tranh sẽ như sau:
Câu 1: Em hãy đọc nhan đề bức tranh và nhắc lại mục đích làm việc với ảnh(H.7).
(Nhan đề của bức tranh : “Rừng khộp”.Mục đích làm việc với tranh:Nhận xét đặc điểm của rừng khộp vào mùa khô)
Câu 2: Đánh dấu x vào ô trống sau những ý em cho là đúng:
+Rừng rậm
+ Rừng thưa
Rừng khộp là +Rừng chỉ có một loại cây
+Rừng có nhiều loại cây
Câu 3:
a)So sánh kích thước của các cây trong rừng khộp.(gần như nhau)
b)Các cây trong rừng khộp vào mùa khô trông xanh tốt hay xơ xác?Vì sao?(xơ xác vì rụng gần hết lá)
Câu 4:Cảnh rừng khộp khác với cảnh rừng rậm nhiệt đới ở những điểm nào?
Với hệ thống câu hỏi, bài tập này thì:
+ Khi học sinh trả lời được câu hỏi 1 tức là học sinh nắm được mục đích quan sát + Khi học sinh trả lời được câu hỏi 2 tức là học sinh đã quan sát được toàn bộ rừng khộp
Trang 7+ Khi học sinh trả lời được câu hỏi 3 tức là học sinh đã quan sát chi tiết từng cây, từng
lá và suy nghĩ để tìm ra cảnh rừng khộp về mùa khô
+ Khi học sinh trả lời được câu hỏi 4 tức là học sinh đã biết liên hệ đối chiếu và sơ bộ
so sánh cảnh rừng khộp với rừng nhiệt đới đã học, để từ đó củng cố về biểu tượng về rừng khộp
Như vậy, để có biểu tượng về rừng khộp, các em phải thực hiện 4 bước của kĩ năng quan sát
2.Phương pháp đàm thoại:
*Mục đích để hình thành các khái niệm địa lí:
2.1 Hình thành khái niệm địa lí chung:
Việc hình thành khái niệm địa lí chung có thể tiến hành theo các bước sau:
+ Bước 1: Hình thành những biểu tượng đúng bằng cách cho học sinh quan sát (trực
tiếp hay gián tiếp) các đối tượng định hình thành khái niệm, đồng thời khai thác những hiểu biết sẵn có của học sinh về các đối tượng quan sát
+ Bước 2:Đặt câu hỏi hoặc nêu tình huống có vấn đề để học sinh tìm ra những dấu hiệu
chung, bản chất của đối tượng
+ Bước 3: Cho học sinh đối chiếu, so sánh các đối tượng cùng loại để lĩnh hội được
đầy đủ và vững chắc các dấu hiệu chung, bản chất của khái niệm
+ Bước 4: Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả Sau đó, giáo viên cùng học sinh trao
đổi, thảo luận, xác nhận và hoàn thiện các dấu hiệu chung của đối tượng, nhằm đưa ra khái niệm đúng về đối tượng
Ví dụ: Hình thành khái niệm về đảo (Biển, đảo và quần đảo-SGK Lịch sử và Địa lí 4
trang 149)
- Giáo viên cho học sinh quan sát hòn đảo (bằng tranh ảnh, băng hình)
- Giáo viên khai thác kinh nghiệm sống của các em bằng cách đặt một số câu hỏi: + Trong lớp ta, em nào đã nhìn thấy đảo? Các em thấy khi nào? Ở đâu?
+ Em hãy tả hoặc vẽ một hòn đảo mà em đã nhìn thấy?
- Sau khi khai thác kinh nghiệm sống của các em, giáo viên đặt tiếp câu hỏi để các em phát hiện các dấu hiệu chung và bản chất của đảo: Đất nổi, có nước biển bao bọc xung quanh
-Nêu khái niệm: Đảo là bộ phận đất nổi xung quanh có nước biển và đại dương bao bọc
2.2 Hình thành khái niệm địa lí riêng:
Trang 8Việc hình thành khái niệm địa lí riêng được tiến hành theo các bước sau:
+ Bước 1: Giáo viên cần:
- Hình dung trước những dấu hiệu riêng của đối tượng
- Lựa chọn nguồn tri thức liên quan đến đối tượng
Trên cơ sở đó, xác định những dấu hiệu nào của những đối tượng có thể tổ chức cho học sinh tìm tịi, phát hiện; những dấu hiệu nào giáo viên phải cung cấp cho các em
+ Bước 2:Tùy theo trình độ nhận thức của học sinh, giáo viên soạn một hệ thống câu
hỏi, bài tập nhằm hướng dẫn học sinh làm quen với các nguồn tri thức đã lựa chọn để phát hiện ra những dấu hiệu riêng của đối tượng
+ Bước 3:Tổ chức cho học sinh làm việc với các nguồn tri thức theo hệ thống câu hỏi,
bài tập đã chuẩn bị trước (theo hình thức cá nhân, nhóm, cả lớp tùy thuộc vào nội dung, trang thiết bị vật chất) để phát hiện ra dấu hiệu riêng của đối tượng
+ Bước 4:Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả phát hiện dấu hiệu riêng của đối
tượng, thơng qua nguồn tri thức Trên cơ sở, giáo viên bổ sung những dấu hiệu mà học sinh khơng thể tự tìm ra được bằng lời mơ tả sinh động của mình nhằm hoàn thiện khái niệm cho học sinh và yêu cầu học sinh nêu khái niệm riêng
Ví dụ: Khi dạy bài : “Hoạt đợng sản xuất của người dân ở đờng bằng Nam Bợ” yêu
cầu học sinh cần nắm nguổn tri thức của bài như sau:
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở đồng bằng Nam Bộ: + Trồng nhiều lúa gạo, cây ăn trái; nuơi trồng và chế biến thủy sản; chế biến lương thực
Tổ chức cho học sinh tích cực tìm tịi những dấu hiệu riêng của đối tượng, qua đó các
em nắm được những điều kiện thuận lợi để dồng bằng Nam Bộ trở thành vùng sản xuất lúa gạo, trái cây và thủy sản lớn nhất cả nước: đất đai màu mỡ, khí hậu nóng ẩm, người dân cần cù lao động
Hay khi Hình thành khái niệm dãy Hoàng Liên Sơn (Bài 1:Dãy Hoàng Liên Sơn – SGK Lịch sử và Địa lí 4 trang 70 )
- Vì học sinh đã hiểu sơ lược thế nào là dãy núi ở lớp 3, nên khái niệm dãy núi Hoàng Liên Sơn có thể hình thành bằng cách bổ sung thêm những đặc điểm riêng như sau:
Hướng dẫn của giáo viên Kết quả tự phát hiện tri thức của học
sinh -Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc -Dãy Hoàng Liên Sơn nằm giữa sông
Trang 9cá nhân với lược đồ (Hình 1/ 70 SGK)
để tìm vị trí dãy Hoàng Liên Sơn
-Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc
theo nhóm với bản đồ địa lí tự nhiên
Việt Nam để nhận xét chiều dài, độ
cao của dãy núi, tìm vị trí và nêu tên
đỉnh núi cao nhất ở trong dãy Hoàng
Liên Sơn và so sánh với độ cao dãy
núi khác ở nước ta trên bản đồ
-Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát
tranh ảnh (cả lớp, theo nhóm, cá nhân
tùy theo số lượng tranh ảnh ) để nêu
đặc điểm của đỉnh, sườn, thung lũng
Hồng và sông Đà
-Dãy Hoàng Liên Sơn cao, đồ sộ, có đỉnh Phan-xi-phăng cao nhất nước ta (3143 m)
Hoàng Liên Sơn là một dãy núi có:
+Đỉnh núi nhọn
+Sườn rất dốc
+Thung lũng thường hẹp và sâu
Từ kết quả tìm tòi trên, học sinh có thể nêu khái quát về dãy Hoàng Liên Sơn như sau:Hoàng Liên Sơn là dãy núi nằm giữa sông Hồng và sông Đà, cao,đồ sộ, có nhiều đỉnh núi nhọn, sườn dốc, thung lũng hẹp và sâu Ở đây có đỉnh Phan-xi-phăng cao nhất nước ta(3143m)
3 Phương pháp phân tích:
* Mục đích hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từ bản đờ, lược đờ:
Bước 1: Nắm được mục đích làm việc với bản đồ, lược đồ.
Bước 2: Xem bảng chú giải để có biểu tượng địa lí cần tìm trên bản đồ, lược đồ.
Bước 3: Tìm vị trí địa lí của đối tượng trên bản đồ, lược đồ dựa vào kí hiệu.
Bước 4: Quan sát đối tượng trên bản đồ, lược đồ, nhận xét và nêu đặc điểm đơn giản
của đối tượng
Bước 5: Xác lập mối quan hệ địa lí đơn giản giữa các yếu tố và các thành phần như
địa hình và khí hậu, sơng ngịi, thiên nhiên và hoạt động sản xuất của con người, trên
cơ sở học sinh biết kết hợp những kiến thức bản đồ và kiến thức địa lí để so sánh phân tích
Ví dụ: Tây Nguyên- Bài 5/SGK Lịch sử và Địa lí 4
Trang 10- Những kiến thức trong bài học sinh cần khai thác qua bản đồ:
+ Phân biệt vị trí của Tây Nguyên
+ Nêu tên các cao nguyên ở Tây Nguyên
- Hệ thống câu hỏi để dẫn dắt học sinh làm việc với bản đồ:
+Quan sát lược đồ Tây Nguyên trang 82
Câu 1: Đánh dấu ô sau ý đúng:
Tây Nguyên ở phía nào của dãy Trường Sơn ?
Phía Bắc Phía Đông
Phía Nam Phía Tây
Câu 2: Điền tên các cao nguyên vào bảng sau theo hướng từ Bắc xuống Nam
Thứ tự Tên cao nguyên
1
2
3
4
Qua cách sử dụng bản đồ để hướng dẫn học sinh khac thác, tìm tòi kiến thức thì chúng tôi thấy kiến thức của các em thu nhận được bền vững hơn đồng thời trong quá trình tìm tòi kiến thức, kĩ năng địa lí của học sinh cũng được rèn luyện và củng cố
4 Phương pháp so sánh đối chiếu:
* Mục đích hình thành mối quan hệ so sánh thông qua bảng số liệu:
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc với bảng số liệu để các em thực hiện các bước sau:
Bước 1: Nắm được mục đích làm việc với bảng số liệu.
Bước 2: Đọc tên bảng số liệu.
Bước 3: Xem tên các cột, nắm được ý nghĩa đơn vị và thời điểm đi kèmvới các số liệu
ở từng cột
Bước 4: Đối chiếu các số liệu theo hàng dọc, hàng ngang của bảng số liệu để rút ra
nhận xét
Ví dụ :Bài : “Thành phố Hồ Chí Minh” – Bài học minh họa ngày hôm nay, ta thấy
kiến thức trong bài học học sinh cần nắm được qua bảng số liệu:
+ Nhận biết được dân số và diện tích của thành phố Hồ Chí Minh
+ So sánh diện tích và dân số của thành phố Hồ Chí Minh với các thành phố khác như: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng
-Hệ thống câu hỏi làm việc với bảng số liệu:
Câu 1:Đọc tên các cột trong bảng số liệu