tìm hiểu về Lò vi sóng

Khi gặp kim loại, sóng điện từ của lò vi sóng bị phản xạ nếu sóng này quá mạnh dòng điện bề mặt hiệu ứng lớp da có thể làm cho rất nóng.. Trong nhiều loại thức ăn sóng điện từ của lò vi

Trường Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

Khoa Cơ- Điện

Bộ môn: Sửa chữa thiết bị điện

Đề tài: Tìm hiểu về “Lò vi sóng”

1.3 Nguyên lý hoạt động của lò vi sóng

Phần 2: Ưu, nhược điểm của lò vi sóng

2.1 Ưu điểm khi sử dụng lò vi sóng

2.2 Nhược điểm khi sử dụng lò vi sóng

Phần 3: Các sự cố, lưu ý khi sử dụng lò vi sóng 3.1 Các sự cố thường gặp

3.2 Những lưu ý khi sử dụng lò vi sóng

Phần 4: Cách chọn mua lò vi sóng

 Công dụng chính của lò vi ba chỉ dùng để hâm nấu thức ăn và giải đông (defrost) Nó không thể làm chín vàng bề mặt thức ăn được Để chín vàng bề mặt, cần phải nướng bằng nhiệt nhờ các cọng gia nhiệt.

 Hiện nay đã có các loại lò vi ba kết hợp thêm chế độ nướng Chế độ nướng của lò vi

ba chỉ để phụ mà thôi cho nên hiệu quả nướng của nó sẽ không cao Nếu nấu nướng chuyên nghiệp thì nên chọn riêng từng loại, nhưng nếu chỉ để xài ở nhà thì lựa chọn loại nấu có cả nướng cũng tiện miễn là phải đọc kỹ sử dụng trước khi dùng

 Nếu dùng thủy tinh để hâm trong lò vi sóng, chú ý phải dùng đúng loại thủy tinh chịu nhiệt chuyên dùng Không nên dùng pha – lê để nấu, nhất là pha – lê có hàm lượng chì cao Dùng sứ hay nhựa trong lò vi sóng cũng chỉ được dùng loại sứ, nhựa chịu nhiệt chuyên dùng vì có một số loại nhựa hay sứ có chì khi dùng trong lò vi sóng sẽ gây hại cho sức khỏe Tóm lại nên dùng thủy tinh chịu nhiệt là tốt nhất

Dao động quay được chuyển hóa thành chuyển động nhiệt hỗn loạn qua va chạm phân tử, làm nóng thức ăn

 Vi sóng ở tần số 2450 MHz làm nóng hiệu quả nước lỏng, nhưng không hiệu quả với chất béo, đường và nước đá Việc làm nóng này đôi khi bị nhầm với cộng hưởng với dao động riêng của nước, tuy nhiên thực tế cộng hưởng xảy ra ở tần số cao hơn, ở

khoảng vài chục GHz Các phân tử thủy tinh, một số loại nhựa hay giấy cũng khó bị hâm nóng bởi vi sóng ở tần số 2450 MHz Nhờ đó, thức ăn có thể được đựng trong vật dụng bằng các vật liệu trên trong lò vi sóng, mà chỉ có thức ăn bị nấu chín

 Ngăn nấu là một lồng Faraday gồm kim loại hay lưới kim loại bao quanh, đảm bảo cho sóng không lọt ra ngoài Lưới kim loại thường được quan sát ở cửa lò vi ba Các lỗ trên lưới này có kích thước nhỏ hơn nhiều bước sóng (12 cm), nên sóng vi ba không lọt ra, nhưng ánh sáng (ở bước sóng ngắn hơn nhiều) vẫn lọt qua được, giúp quan sát thức ăn bên trong

 1.3 Nguyên lý hoạt động của lò vi sóng:

 Lò vi sóng có bộ phận phát ra sóng điện từ tần số cỡ 2500 MHz tức là bước sóng cỡ trên 10cm Sóng điện từ tần số này là vào cỡ sóng vi ba dùng trong vô tuyến điện Sóng mạnh cỡ 500 W, tương đối tập trung vào khoảng giữa lò

Trong sóng điện từ có sự lan truyền dao động của vectơ điện trường Thức ăn, đồ uống thường có chứa những phân tử bị phân cực thí dụ nước gồm có hyđrô và ôxy trong phân tử nước hyđrô mang điện dương còn ôxy mang điện âm, cả phân tử là một lưỡng cực điện Dưới tác dụng điện trường, lưỡng cực điện có xu hướng quay dọc theo vectơ điện trường Khi điện trường thay đổi chiều, các lưỡng cực điện cũng thay đổi chiều theo, quá trình này luôn luôn bị trễ, bị tổn hao vì ma sát, tỏa nhiệt Sự tổn hao, tỏa nhiệt này rất phụ thuộc vào phân tử gì, lưỡng cực điện lớn hay nhỏ chung quanh lưỡng cực có những phân tử gì v.v

Thí dụ ly cà phê có một ít đường thì rất chóng sôi, bánh mì có phết ít bơ thì bơ rất chóng nóng chảy

 Sóng điện từ có tần số như ở vi sóng rất dễ dàng xuyên qua không khí, giấy, nhiều loại chất dẻo Khi gặp kim loại, sóng điện từ của lò vi sóng bị phản xạ nếu sóng này quá mạnh dòng điện bề mặt (hiệu ứng lớp da) có thể làm cho rất nóng Do đó tránh

để kim loại như thìa, chén, bát có viền kim loại trang trí Khi gặp nước, đường, mỡ sóng điện từ bị hấp thụ mạnh (nóng lên) Trong nhiều loại thức ăn sóng điện từ của lò

vi sóng (bước sóng trên 10cm) đi sâu được vài centimet do đó làm nóng một lớp cỡ trên centimet ở bên ngoài còn bên trong nóng lên là do dẫn nhiệt Vì vậy không nên nấu cả khối to mà nên chặt nhỏ vừa mức Những thức ăn như quả trứng nếu đặt vào

lò vi sóng vỏ canxi không bị nóng lên nhưng chất lòng trắng lòng đỏ hấp thụ sóng điện

từ rất mạnh nóng nhanh làm cho quả trứng bị nổ tung

Lò vi sóng có kích thước các chiều cỡ hàng năm sáu chục centimet, vỏ bằng kim loại nên sóng điện từ phản xạ qua lại dễ tạo thành sóng đứng Vì vậy ở lò vi sóng hoặc là

có đĩa thủy tinh quay tròn, thức ăn để trên đó luôn chuyển động vị trí tránh chỗ thì nóng, chỗ thì nguội Sóng điện từ bước sóng cỡ 10 cm, cường độ lớn có hại cho cơ thể Do đó cửa lò vi sóng có tấm kim loại khoan rất nhiều lỗ tròn đường kính mỗi lỗ cỡ vài milimet Sóng điện từ với bước sóng cỡ 10cm rất khó lọt qua lỗ đường kính vài milimet, do đó tấm kim loại có lỗ này ngăn được sóng điện từ mạnh ra ngoài Nhưng ánh sáng, cũng là sóng điện từ bước sóng cỡ micrômet lại rất dễ lọt qua các lỗ cỡ milimet, nhờ đó ánh sáng từ ngọn đèn chiếu sáng thức ăn trong lò dễ dàng ra ngoài đập vào mắt ta để ta quan sát

 Phần 2: Ưu, nhược điểm của lò vi sóng

 2.1 Ưu điểm khi sử dụng lò vi sóng:

 Nguyên tắc của lò sóng là sử dụng sóng điện từ cực ngắn để làm chín thực phẩm Dưới ảnh hưởng của sóng điện từ, nước trong thực phẩm chuyển động nhanh mạnh, sinh ra nhiệt và làm chín thức ăn Với các bếp nấu thông thường, nhiệt độ tác động vào thực phẩm dần dần từ ngoài vào trong nên thực phẩm sẽ chín từ ngoài vào trong, mặt ngoài sém vàng Trái lại, ở lò viba thì sóng chui sâu khoảng 2,5cm, làm chín thực phẩm từ trong

ra, nên thời gian nấu nhanh hơn bếp thường tới 4 lần và dùng ít năng lượng hơn.

 Lò vi sóng rất thuận tiện làm chín và hâm nóng thức ăn Khi hâm nóng món ăn, không cần cho thêm nước mà cũng không sợ món ăn khô cháy hoặc dính với nhau mà hương vị vẫn còn nguyên Khi nấu chín thực phẩm: nấu rau đông lạnh rất thuận lợi vì nấu nhanh, không cần thêm nước nên sinh tố và hương vị của rau không mất Nấu thịt miếng lớn rất nhanh chín và tiết kiệm thời gian Khi nấu, nên đậy thực phẩm bằng giấy sáp, đĩa plastic để thức

ăn không bị khô và chín đều Sau khi tắt lò, món ăn vẫn tiếp tục được nấu chín cho tới khi nguội.

 Để nấu ăn an toàn, cần lưu ý không nấu khi cửa lò không đóng kín hoặc bị vênh Không hâm nóng hoặc nấu các đồ nấu bịt kín vì khi tăng nhiệt độ, áp suất cũng tăng cao sẽ gây

nổ Tương tự, không hâm nóng hộp thực phẩm đậy kín vì áp suất cao làm nổ Không chạy

lò khi không có thực phẩm trong lò Luôn luôn có nước hoặc thực phẩm ướt khi dùng lò để tránh cho ống magnetron của lò khỏi bị hư hỏng.

 Khi nấu hay hâm món ăn quá khô, có thể để một ly nước trong lò Nước có tác dụng hút năng lượng điện từ trường, tránh cho ống magnetron khỏi bị cháy Không chiên rán ngập mỡ trong lò vì chất béo quá nóng gây cháy Tránh đè lên cửa hoặc nhấc lò lên bằng cánh cửa lò Sau sử dụng vài năm, bạn cần kiểm tra lò một lần để xem có bị thất thoát sóng ra ngoài Hằng ngày, mỗi khi dùng xong, cần lau chùi và giữ cửa lò sạch sẽ để cửa luôn luôn khép kín, tránh thất thoát sóng vi ba ra ngoài.

 2.2 Nhược điểm khi sử dụng lò vi sóng:

 Tuy nhiên, lò vi sóng cũng có vài điểm bất lợi như: không phải loại thực phẩm nào cũng nấu được bằng lò vi ba; sóng điện từ phân phối không đều, có chỗ nóng nhiều như ở chung quanh lò và chỗ ít nóng như ở giữa lò, cho nên thực phẩm ở giữa lò

chậm chín hơn ở chung quanh lò Để khắc phục thì khi nấu, bạn nên xếp thực phẩm theo vòng tròn, phần thực phẩm to, dày quay ra ngoài

 Nên dùng đồ đựng đặc biệt cho lò vi sóng như dụng cụ bằng thủy tinh, đồ sứ, đồ gốm, một vài loại plastic, giấy cứng đều dùng được Đĩa giấy, khăn giấy rất tốt trong việc nấu bằng lò vi sóng Không bao giờ dùng đồ sứ có viền kim loại sợ gây ra tia điện; đồ kim loại hút giữ nhiệt, làm thực phẩm lâu chín và cũng gây ra tia điện Hình dạng nồi nấu: nồi hình tròn, món ăn chín đều, còn hình vuông thì ở góc chín nhiều hơn Luôn luôn dùng đồ nấu to hơn món ăn để khỏi tràn ra ngoài Không dùng các hộp xốp, bao giấy nâu vì hóa chất độc từ các thứ này khi nóng có thể khuếch tán vào thức ăn

 Công tắc cửa (cửa kính của lò đã gắn một công tắc ngắt nguồn điện): Công tắc cửa bị lỗi cũng làm cho lò vi sóng không hoạt động Kiểm tra công tắc cửa lò vi sóng và nếu nó bị hỏng, hãy gọi thợ đến nhà để thay thế.

 Có tia lửa lóe sáng trong buồng lò?

 Cách khắc phục:

 Đảm bảo rằng dụng cụ bỏ trong lò không có chất kim loại hoặc nhôm

 Nếu men tráng trong lò bị bong, cần gọi thợ đến sơn lại.

 Dư lượng thực phẩm hoặc vỏ bọc thức ăn, hoặc dụng cụ nấu có hoa văn tráng kim loại hay thậm chí các đốm bong men tráng trong khoang buồng lò đều có thể gây ra tia lửa điện Do vậy, lau chùi khoang lò thường xuyên; Thay thế vỏ bọc thức ăn – lưu ý chỉ dùng vỏ bọc được nhà sản xuất khuyến cáo dùng cho lò vi sóng và không dùng dụng cụ nấu có chứa kim loại.

 Tại sao đĩa xoay không xoay?

 Cách khắc phục:

 Trục xoay và vòng xoay

 Kiểm tra khớp nối nhựa bên dưới khay

 Kiểm tra xem đĩa có đặt đúng trên trục xoay hay không

 Kiểm tra vòng và con lăn xem có bị lệch hoặc kẹt vì bám bẩn không

 Nếu động cơ trục xoay bị hỏng, cần phải gọi thợ chuyên nghiệp

 Lò vi sóng vẫn hoạt động nhưng thức ăn không nóng?

 Cách khắc phục:

 Magnetron – bộ phận phát ra vi sóng

 Nếu bạn nghe thấy tiếng ồn ù ù bất thường, thì nguồn magnetron (bộ phận phát ra vi sóng) hoặc các module điện tử khác có thể đã bị hỏng Lỗi này không dễ khắc phục, bạn phải gọi thợ

 Lưu ý:

Điện áp trong lò vi sóng rất cao và có thể làm bạn sốc điện nghiêm trọng, thậm chí sau khi bạn đã ngắt nguồn điện Do đó, đừng tự mở máy hoặc các khu vực đã được gắn xi Khi không chẩn đoán được những lỗi thông thường như đã nói ở trên, bạn nên gọi thợ đến sửa hoặc cân nhắc mua một chiếc lò vi sóng mới

 Bảng điều khiển không hoạt động?

 Có thể do bảng điều khiển bị ẩm ướt, cần phải để vài ngày cho khô Lưu ý tránh xịt nước rửa gần bảng điều khiển

 Bảng điều khiển không hoạt động hoặc hoạt động không chính xác

 Nếu bảng điều khiển không bị ẩm, hãy kiểm tra xem có bị côn trùng làm hư hại không Côn trùng, đặc biệt là gián, rất thích sự ấp áp của bảng mạch Do vậy, nên gắn lưới ở

lỗ thông hơi để ngừa gián chui vào trong lò

 3.2 Những lưu ý khi sử dụng lò vi sóng:

 Hiện nay việc sử dụng lò vi sóng (vi-ba) để nấu nướng hoặc hâm nóng thức ăn rất thông dụng, tuy nhiên do có cấu tạo và hoạt động đặc biệt khác với các lò điện thông thường nên khi sử dụng

lò vi sóng cần phải cẩn thận và tuân thủ các qui định của nhà sản xuất.

 Sau đây là các điều cần lưu ý khi sử dụng lò vi sóng:

 Các nguyên tắc an toàn:

 Đảm bảo rằng mọi dụng cụ đựng đồ ăn mà bạn cho vào lò vi sóng, dù làm bằng thủy tinh, sứ, hay nhựa đều thuộc diện "an toàn với lò vi sóng"

 Không sử dụng hộp đựng bằng kim loại, vì vi sóng có thể bật ra gây tia lửa và hỏa hoạn.

 Không đun nước hoặc các chất lỏng khác quá thời gian quy định của nhà sản xuất hoặc theo công thức nấu ăn Việc quá nhiệt có thể xảy ra khi nước trong cốc bị đun quá lâu Khi đó, nước trông bình thường, nhưng khi đưa ra ngoài nó sẽ bắn lên khỏi cốc.

 Không đun nước hai lần - vì dễ làm tăng nguy cơ quá nhiệt Nước có đường hoặc cà phê sẽ làm giảm nguy cơ này.

 Đừng bao giờ vận hành lò vi sóng khi cửa bị hỏng hoặc không đóng khít.

 Đừng vận hành lò khi nó đang rỗng Việc này cũng có thể phát lửa và gây hỏa hoạn.

 Tốt nhất nên đứng cách xa lò vi sóng khoảng 1 mét để đảm bảo an toàn khi lò đang hoạt động.

 Nhớ sử dụng nắp đậy bằng nhựa an toàn với lò vi sóng để đậy thức ăn khi nấu nếu trong công thức món ăn yêu cầu Để hở một góc giúp hơi nước bay lên, không tích áp suất gây nguy hiểm

 Lưu ý khi nấu ăn:

 Thịt sau khi rã đông bằng lò vi sóng thì nên nấu ngay Vì lò vi sóng đã làm thức ăn chín một phần, nếu không nấu ngay vi khuẩn có thể sinh sôi nảy nở trong đó.

 Nói chung, vùng ngoài của thức ăn sẽ chín nhanh hơn Vì thế hãy sắp đặt thức ăn, chẳng hạn các miếng filê cá, sao cho phần mỏng hơn nằm ở tâm đĩa.

 Thức ăn đưa ra khỏi lò thường rất nóng, vì thế hãy sử dụng tay gắp và cẩn thận Nếu thức ăn được đậy trong khi nấu, hãy hé mở nắp một lúc để hơi nước không có dịp làm bỏng tay bạn khi mở ra.

 Hầu hết các lò vi sóng đều có những điểm nóng tập trung, vì thế nếu bạn ăn hoặc uống đồ trực tiếp lấy từ lò ra, vài chỗ nóng có thể khiến bạn bị bỏng.

 Ngược lại, cũng có những chỗ lạnh mà thức ăn chưa đủ nóng để diệt khuẩn Bạn nhớ đảo đều cẩn thận để tránh hiện tượng này.

 Để kiểm tra xem cái đĩa nhà bạn có an toàn với lò vi sóng không, hãy thử theo cách đơn giản sau:

 Đặt một cốc đầy nước và chiếc đĩa bạn muốn thử vào lò vi sóng Đun ở 100% công suất trong 1 phút Nếu nước đã nóng lên và cái đĩa vẫn mát, thì nó an toàn để sử dụng trong lò vi sóng Nếu đĩa nóng lên, nó đã chứa chì hoặc kim loại và không nên sử dụng trong lò.

 Phần 4: Cách chọn mua lò vi sóng

 Có 2 loại lò vi sóng là: lò vi sóng cơ và lò vi sóng điện tử.

 - Lò vi sóng cơ sử dụng núm xoay để điều chỉnh công suất và thời gian, loại lò này ít tính năng và dễ sử dụng, phù hợp với những gia đình có người già và trẻ nhỏ.

 - Lò vi sóng điện tử có bề mặt hiển thị số cùng chức năng tự động điều khiển các chương trình nấu khi bạn lựa chọn thời gian, công suất hay loại thực phẩm Loại lò này sử dụng phức tạp song có nhiều tính năng, phù hợp với những gia đình có nhu cầu nấu nướng đa dạng.

Lò vi sóng cơ sử dụng núm xoay để điều chỉnh công suất và thời gian hâm nóng

 Hiện nay trên thị trường có loại lò vi sóng kết hợp thêm chức năng nướng, tuy đây chỉ là chức năng phụ, hiệu quả nướng không cao, nhưng nếu dùng trong gia đình thì lựa chọn loại lò có thêm chức năng này cũng rất tiện lợi nhưng nhớ phải đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng.

Lò vi sóng có kết hợp chức năng nướng giúp bữa ăn gia đình bạn phong phú hơn

 Các bước chọn mua:

 - Tìm hiểu thông tin: trước khi mua lò vi sóng bạn hãy lên mạng tham khảo thông tin về giá cả,

thương hiệu, chủng loại, điện năng tiêu thụ hay dung tích sử dụng để có lựa chọn phù hợp.

 - Xác định chi phí: có rất nhiều loại lò vi sóng với các mức giá khác nhau, vì vậy trước khi mua

bạn nên đặt ra hạn mức chi phí để không bị bối rối, phân vân trước hàng trăm sản phẩm được bày biện.

 - Tính năng: bạn nên cân nhắc về nhu cầu sử dụng của gia đình để có kế hoạch chọn mua phù

hợp Nếu chỉ dùng trong gia đình, bạn nên chọn loại lò vi sóng có thêm chức năng nướng, nó sẽ rất tiện lợi khi bạn tổ chức tiệc nhỏ, tiết kiệm không gian bếp và làm phong phú bữa ăn gia đình.

 - Dung tích phù hợp: chọn thiết bị có dung tích phù hợp cùng chế độ nấu hợp lý sẽ giúp bạn tiết

kiệm điện năng Lò có dung tích càng lớn, công suất càng cao, càng hao tốn điện Để chọn công suất lò phù hợp bạn nên cân nhắc đến số lượng thành viên trong gia đình Phổ biến là các lò vi sóng 17 lít, 20 lít, 23 lít và 28 lít, công suất 600-1.500W Nếu gia đình bạn có từ 4-5 thành viên nên chọn chiếc lò có dung tích 20-23 lít (công suất 800-1000W) Nếu nấu bếp chuyên nghiệp, có thể chọn loại có dung tích lớn hơn, loại 17 lít chỉ dành cho gia đình có ít thành viên.

 Kinh nghiệm chọn mua:

 Khi mua lò vi sóng, nhiều gia đình thường thích chọn loại có vỏ lò bằng inox vì trông nó bền và sáng bóng, nhưng thực tế loại vỏ này thường để lại vết mờ khó chùi rửa và dễ bị rỉ sét Đối với loại

vỏ lò dùng sơn tĩnh điện thì có khả năng chịu nhiệt tốt, đồ bền cao và có nhiều màu sắc để bạn lựa chọn.