BÀI 8 BỘ MẠNG-ĐẦU-MẶT-CỔ

Mô tả sự tạo MÔI, VÒM MIỆNG và các dị tật... Các dị tật của bộ mang... Nguồn gốc TUYẾN GIÁP Ngày thứ 24 Tuyến nội tiết đầu tiên – Biểu mô nội bì sàn miệng – Phía sau PHÌNH LƯỠI GIỮA – Dâ

BÀI 8

B MANG, Ộ ĐẦ U - M T - C Ặ Ổ

Nội dung

• 1 Mô tả sự tạo CUNG MANG, KHE MANG, TÚI

MANG, MÀNG MANG

• 2 Mô tả sự tạo TUYẾN GIÁP và các dị tật

• 3 Mô tả sự tạo LƯỠI và các dị tật

• 4 Mô tả sự tạo TUYẾN NƯỚC BỌT

• 5 Mô tả sự tạo MẶT và các dị tật

• 6 Mô tả sự tạo XOANG CẠNH MŨI

• 7 Mô tả sự tạo MÔI, VÒM MIỆNG và các dị tật

1 Sự tạo, các thành phần, sự biệt hoá của các CUNG MANG, KHE MANG, TÚI MANG,

MÀNG MANG

• Các cung mang: 1 – 6 (gen Hox B)

• Các khe mang

• Các túi mang

• Các màng mang

Các thành phần bộ mang

Phôi tuần thứ 4

Phôi tuần thứ 5

Phôi tuần thứ sáu

Phôi tuần thứ 7

Phôi tuần thứ 8

Các thành phần bộ mang (mặt ngoài, mặt trong - mặt phẳng hoành)

Các dị tật của bộ mang

Các dị tật bộ mang

2 TUYẾN GIÁP

• A Nguồn gốc TUYẾN GIÁP

Ngày thứ 24 (Tuyến nội tiết đầu tiên)

– Biểu mô nội bì sàn miệng

– Phía sau PHÌNH LƯỠI GIỮA

– Dây mô tuyến giáp  vùng cổ (xương móng, sụn thanh quản): ỐNG GIÁP-LƯỠI (tuần thứ 7: tiêu đi)

– Lưỡi: LỖ TỊT

• B Các dị tật của TUYẾN GIÁP

– Thùy tháp

– Nang ống giáp-lưỡi kín và nang ống giáp-lưỡi rò

– Tuyến giáp lạc chỗ

– Mô tuyến giáp phụ

Các giai đoạn tạo tuyến giáp

Dị tật tuyến giáp

Dị tật ống giáp lưỡi

Tuyến giáp lạc chỗ

3 LƯỠI

• A Sự tạo LƯỠI

• Họng nguyên thủy (tuần thứ 4):

– Cung mang 1: PHÌNH LƯỠI GIỮA, PHÌNH LƯỠI BÊNLƯỠI MIỆNG (2/3 trước)

– Cung mang 2, 3, 4: GỜ NỐI, LỒI DƯỚI MANG  LƯỠI HỌNG (1/3 sau)

– RÃNH TẬN hình chữ V

– Cơ lưỡi: Đốt phôi cơ vùng chẩm

– DTK hạ thiệt (XII) + DTK V, VII, IX, X

– GAI LƯỠI (tuần 8): lá, đài, nấm, chỉ

• B Các dị tật của LƯỠI

– Nang ống giáp-lưỡi kín và nang ống giáp-lưỡi rò ở lưỡi

– Hãm lưỡi dài

– Lưỡi to: nang bạch huyết

– Lưỡi nhỏ: kèm dị tật đầu nhỏ

– Lưỡi nứt

Sự tạo luỡi

Sự tạo răng (Gen Homebox, Dlx-1, Dlx-2 tạo răng cối; gen Msx-1, Msx-2 tạo răng cửa)

- Giai đoạn nụ

- Giai đoạn chỏm

- Giai đoạn chuơng

- Giai đoạn tạo men răng

4 SỰ TẠO TUYẾN NƯỚC BỌT

• Tuần thứ 6-7: MẦM TUYẾN NƯỚC BỌT

– Từ biểu mô thành miệng (ngoại bì hay nội

bì )  trung mô

– Tuyến mang tai:

Ngoại bì thành miệng  ống bài xuất, nang

Trung mô  mô liên kết

– Tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi:

Nội bì sàn miệng  ống bài xuất chính Trung mô  mô liên kết

Sự tạo tuyến nước bọt

– Hai nụ HÀM TRÊN (FGF-8): cung mang 1 phần bên

– Hai nụ HÀM DƯỚI (FGF-8): cung mang 1 phần dưới (sàn miệng)

Sự tạo MẶT: (tuần thứ 4 8)

– Nụ TRÁN-MŨI: Trán, sống mũi và chóp mũi, cánh mũi (nụ MŨI NGOÀI), vách ngăn mũi (nụ MŨI TRONG)

– Nụ hàm trên: má trên và phần lớn môi trên

– Nụ hàm dưới: môi dưới, cằm và má dưới

6 Các XOANG CẠNH MŨI

• A Nguồn gốc và cấu trúc MŨI

Tấm mũi: lõm  TÚI MŨI (hốc nguyên thủy)Màng miệng-mũi (tiêu đi): LỖ MŨI SAU NGUYÊN THỦY  thông với họng

Thành bên Túi mũi: XOĂN MŨI trên, giữa và dướiTrần Túi mũi: BM ngoại bì  BM khứu giác

• B Sự tạo các XOANG CẠNH MŨI

- Cuối thai kỳ hoặc sau sinh: BM thành Túi mũi (phình

ra và tiến vào xương

- Khi sinh: xoang hàm trên (3-4mm), xoang SÀNG trước và sau

- Xoang trán và xoang bướm: chưa có

Sự tạo túi mũi

Sự tạo mũi

Tạo hàm trên và môi

7 VÒM MIỆNG

• A Sự tạo VÒM MIỆNG (Msx-1, BMP-4, Shh, BMP-2)

• Vòm miệng: tuần 5  12 (nhạy cảm: tuần 6  tuần 9)

• Vòm miệng nguyên phát (hay nụ khẩu cái trong): từ đoạn gian Hàm trên, tạo đoạn hàm duới trước + phần trước Khẩu cái cứng

• Vòm miệng thứ phát (hay nụ khẩu cái ngoài): từ Nụ hàm trên, tạo Khẩu cái cứng sau lỗ răng cửa và Khẩu cái mềm

• B Sứt môi và hở hàm ếch

– Nhóm hở trước: dị tật sứt môi

– Nhóm hở sau: dị tật hở vòm miệng sau

Sự tạo vòm miệng

Dị tật sứt môi, hở hàm ếch

Sứt môi, hở hàm ếch

Dị tật sứt môi, hở hàm ếch

HÃY THOẢI MÁI VỚI PHÔI THAI HỌC