Xuất phát từ lý do đó, tôi chọn " Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chính sách xã hội vào việc thực hiện chính sách an sinh xã hội ở nước ta hiện nay" làm đề tài tiểu luận của mình.. Vấn
Trang 1MỞ ĐẦU
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm sâu sắc, toàn diện vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhândân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là sự vận dung và phát triển sáng tạo chủnghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam; là sự kết tinh những tinhhoa văn hóa của dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp, giải phóng con người
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng về chính sách xã hội là mộttrong những nội dung quan trọng, chứa đựng nhiều quan điểm có giá trị cả về lýluận và thực tiễn và mang tính nhân văn sâu sắc Chủ tịch Hồ Chí Minh cả cuộc đời
“chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là nước được độc lập, tự do, nhân dân aicũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”, được nâng cao mức sống, điềukiện sống, chất lượng sống, là cái ăn ở, cái đi lại, là cuộc sống đời thường của đại
đa số người dân trong xã hội Mong muốn ấy đã trở thành một mối quan tâm trăntrở, một nỗi niềm day dứt trong tâm trí Người, để từ đó biến thành những hànhđộng cụ thể, thiết thực; trở thành đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn có sứcmạnh thần kỳ đưa sự nghiệp cách mạng Việt Nam vượt qua những khó khăn thửthách, vững bước đi lên
Hiên nay, nước ta đang tiếp tục sự nghiệp đổi mới trong bối cảnh hội nhậpquốc tế ngày càng sâu rộng Qua 30 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnhđạo của Đảng, nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vựckinh tế, chính trị, văn hóa - xã hộ, quốc phòng, an ninh, đời sống của nhân dânkhông ngừng được nâng cao Một trong những yếu tố quan trọng góp phần thựchiện thắng lợi các mục tiêu của Đảng chính là vấn đề hoạch định và thực hiện cácchính sách xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Do đó, việc tiếp tục nghiên cứu và làm rõ hơn tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn
đề chính sách xã hội là một trong những việc làm cần thiết cả về mặt lý luận và
Trang 2thực tiễn, nhằm giải đáp những vấn đề thực tiễn đời sống kinh tế, xã hội hiện nay
đang đặt ra Xuất phát từ lý do đó, tôi chọn " Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chính sách xã hội vào việc thực hiện chính sách an sinh xã hội ở nước ta hiện nay" làm đề tài tiểu luận của mình.
Mục đích của việc nghiên cứu vấn đề này, tác giả nhằm hiểu rõ hơn, làmsáng tỏ thêm tư tưởng của Hồ Chí Minh về chính sách xã hội và thực hiện chínhsách xã hội Từ đó vận dụng vào việc thực hiện chính sách an sinh xã hội ở nước tahiện nay
Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, tác giả sử dụng phương pháp luận duyvật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, cụ thể là các phươngpháp: Phương pháp Lịch sử - Lô gich; phân tích – tổng hợp; khái quát hóa khoa học
để làm sáng tỏ vấn đề đặt ra Trong giới hạn chật hẹp của thời gian và trình độ tưduy, tác giả đã cố gắng nghiên cứu, làm rõ giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về chínhsách xã hội (trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn) song còn nhiều hạn chế.Tác giả rất mong sự đóng góp, bổ sung ý kiến của các nhà khoa học
Trang 3NỘI DUNG
TƯ TƯỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ SỰ VẬN
DỤNG TRONG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
I Tư tưởng Hồ Chí Minh về chính sách xã hội
1 Vấn đề chính sách xã hội được Hồ Chí Minh đề cập từ rất sớm và trong suốt cuộc đời hoạt động của Người
Chính sách xã hội là sự cụ thể hóa và thể chế hóa bằng pháp luật nhữngđường lối chủ trương, những biện pháp để giải quết các vấn đề xã hội dựa trênnhững tư tưởng, quan điểm của những chủ thể lãnh đạo và quản lý, phù hợp với bảnchất chế độ xã hội – chính trị, phản ánh lợi ích và trách nhiệm của cộng đồng xã hội
nó chung và của từng nhóm xã hội nói riêng, nhằm mục đích cao nhất là thỏa mãncác nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân về đời sống vật chất và văn hóa Chínhsách xã hội đúng là một động lực quan trọng của phát triển sản xuất, tiến bộ xã hội
Ngay từ những năm bôn ba tìm đường cứu nước, Nguyễn Tất Thành đã nghĩđến một xã hội mới, dân chủ, công bằng, nhân đạo, khác hẳn cái xã hội đầy rẫy ápbức, bất công ở Tổ quốc mình cũng như ở các nước khác, nghĩ đến một xã hội vănminh cho dân tộc mình và các dân tộc khác Nhờ hòa mình vào thực tiễn đời sốngcủa những người lao động bị áp bức, bóc lột ở các nước thuộc địa và ngay trong cácnước tư bản phát triển, Nguyễn Tất Thành kết luận: Thế giới dù vô cùng bao la,nhân loại dù vô cùng đông đảo, suy đến cùng chỉ có hai giống người, đó là giốngngười đi bóc lột và giống người bị bóc lột Từ sự cảm thông chia sẻ với những thânphận những người lao động nghèo bị áp bức bóc lột khắp nơi trên thế giới, Hồ ChíMinh đã đưa ra những ý tưởng xác lập hệ thống phúc lợi xã hội quốc gia sau này ởViệt Nam Ngay khi chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, Người đã thay mặt nhândân ta gửi tới Hội nghị Véc-xây bản “Yêu sách của nhân dân An Nam”, nhằm tốcáo chính sách cai trị của thực dân Pháp đòi chính phủ Pháp phải thừa nhận cácquyền tự do, dân chủ, quyền bình đẳng và quyền tự quyết, của dân tộc Việt Nam
Trang 4Khi Đảng ta mới ra đời (2/1930), Trong Chánh cương vắn tắt xác định cách
mạng Việt Nam là: “Chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cáchmạng để đi tới xã hội cộng sản”(3, tr.1) Trong đó, các chính sách xã hội tập trungvào việc dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo dụctheo công nông hóa, đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến giành độclập thành lập chính phủ công nông binh, tổ chức ra quân đội công nông, thủ tiêu hếtcác thứ quốc trái, thâu hết sản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hàng )của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho chính phủ công nông binh quản lý.Thâu hết ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo Bỏsưu thuế cho dân cày nghèo Mở mang công nghiệp và nông nghiệp.Thi hành luậtngày làm 8 giờ, v.v
Trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, trong Chương trình Việt Minh, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Có mười chính sách bày ra/ một là ích
nước, hai là lợi dân/ Bao nhiêu thuế ruộng thuế thân/ Đều đem bỏ hết cho dân khỏi phiền/ Hội hè, tín ngưỡng, báo chương/ Họp hành, đi lại, có quyền tự do/ Nông dân
có ruộng, có bò/ Đủ ăn, đủ mặc, khỏi lo cơ hàn/ Công nhân làm lụng gian nan/ Tiền lương phải đủ, mỗi ban tám giờ/ Gặp khi tai nạn bất ngờ/ Thuốc thang Chính phủ bấy giờ giúp cho/ Thương nhân buôn nhỏ, bán to/ Môn bài, thuế ấy bỏ cho phỉ quyền/ Nào là những kẻ chức viên/ Cải lương đãi ngộ cho yên tấm lòng/Binh lính giữ nước có công/ Được dân trọng đãi, hết lòng kính yêu/ Thanh niên có trường học nhiều/ Chính phủ trợ cấp trò nghèo, bần nho/ Đàn bà cũng được tự do/ Bất phân nam nữ, đều cho bình quyền/ Người tàn tật, trẻ lão niên/ Đều do Chính phủ cấp tiền ăn cho/ trẻ em bố mẹ khỏi lo/ Dạy nuôi, Chính phủ giúp cho đủ đầy” (3 tr.
205 - 206)
Cách mạng Tháng Tám thành công, nhiều chính sách xã hội đã được Hồ ChíMinh đặt ra, trong đó có các chính sách chống "giặc đói", "giặc dốt" Hồ Chí Minh
đã đưa ra các kế sách chống giặc đói bằng cách tăng gia sản xuất, lạc quyên, hũ gạo
tiết kiệm Trong bài viết “Sẻ cơm nhường áo” đăng báo Cứu quốc, số 53, ngày
Trang 528-9-1945, Người đề nghị với đồng bào cả nước và Người xin thực hành trước: “Cứ 10ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ăn 3 bữa Đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) đểcứu dân nghèo Hồ Chí Minh nhận thức rõ vai trò của các chính sách xã hội trongviệc bảo vệ giá trị độc lập, tự do Người nhấn mạnh: “Chúng ta tranh được tự do,độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì Dânchỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”1 Với tầmnhìn xa trông rộng đó, Hồ Chí Minh nhấn mạnh bổn phận của Chính phủ trong việcchăm lo mọi mặt đời sống của nhân dân Người nói:
“Chúng ta phải thực hiện ngay:
1 Làm cho dân có ăn
Trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc sau khi hòa bình lập lạinăm 1954, Hồ Chí Minh chủ trương đa dạng hóa các nguồn lực và phương thức xóađói giảm nghèo, gắn với việc phát triển nông nghiệp, nông thôn, phát triển giáo dục,
dạy nghề, việc làm để xóa đói, giảm nghèo, tạo điều kiện và khuyến khích “Làm
cho người nghèo thì đủ ăn Người đủ ăn thì khá giàu Người khá giàu thì giàu thêm Người nào cũng biết chữ Người nào cũng biết đoàn kết, yêu nước” Người
chỉ rõ trách nhiệm của Đảng và Nhà nước đối với đời sống nhân dân là phải hết sứcquan tâm đến đời sống của nhân dân Phải lãnh đạo tổ chức, giáo dục nhân dân tănggia sản xuất và tiết kiệm Nếu dân đói, rét, dốt, bệnh thì chính sách của ta dù có hay
Trang 6mấy cũng không thực hiện được Cho nên hễ còn một người Việt Nam bị bóc lột, bịnghèo nàn, thì Đảng vẫn chưa làm tròn nhiệm vụ Đảng phải vừa lo tính công việclớn như xây dựng một nền kinh tế và văn hóa tiên tiến, đồng thời lại luôn luôn quantâm đến đời sống hằng ngày của nhân dân Tức là, Đảng ta phải luôn luôn nhớ rằng:
“Điều quan trọng bậc nhất trong kế hoạch kinh tế của chúng ta hiện nay là nhằm cảithiện đời sống của nhân dân ” Nhưng chủ trương phải gắn liền với thực hành, vìđời sống rất cụ thể, mức sống rất cụ thể Bằng chính cuộc sống, mức sống củamình, nhân dân cảm nhận trực tiếp và chính xác lời nói và việc làm của Đảng, Nhànước có thật vì lợi ích của họ hay không
Trong Di chúc, công việc đầu tiên của Đảng và Nhà nước là công việc đối
với con người Người căn dặn, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta phải ra sức làm
là “mau chóng hàn gắn vết thương nghiêm trọng do đế quốc Mỹ gây ra Đó là mộtcông việc cực kỳ to lớn, phức tạp và khó khăn Phải có kế hoạch sẵn sàng, rõ ràng,
chu đáo, để tránh khỏi bị động, thiếu sót và sai lầm Theo Người “đầu tiên là công
việc đối với con người” “Đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần
xương máu của mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du kích, thanh niên xungphong…), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn,chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để
họ có thể dần dần “tự lực cánh sinh”(6, tr.503) Người coi thương binh, tử sĩ là anh
hùng dân tộc, họ đã làm rạng rỡ dân tộc, vẻ vang giống nòi Họ chết cho Tổ quốc
sống mãi, vật chất họ mất nhưng tinh thần họ sẽ luôn sống với non sông Việt Nam.Đồng bào và Tổ quốc sẽ không bao giờ quên họ
Đối với cha me, vợ con của thương binh liệt sĩ mà thiếu sức lao động và túngthiếu, thì chính quyền địa phương phải giúp đỡ họ có công ăn, việc làm thích hợp,quyết không để họ bị đói rét” Người nhắc nhở việc “khôi phục và mở rộng cácngành kinh tế Phát triển công tác vệ sinh, y tế Sửa đổi chế độ giáo dục cho hợp vớihoàn cảnh mới của nhân dân, như phát triển các trường nửa ngày học tập, nửa ngàylao động” v.v
Trang 72 Quan điểm của Hồ Chí Minh về việc thực hiện chính sách xã hội
2.1 Chính sách xã hội phải lấy con người làm gốc, làm xuất phát điểm và
hướng tới sự công bằng, tiến bộ xã hội
Theo Hồ Chí Minh, làm cách mạng là để đem lại tự do, hạnh phúc cho dân,tạo sự công bằng cho dân, là để nhân dân trở thành người chủ đất nước Do đó, mụcđích của chính sách xã hội là phải vì con người, lấy con người làm gốc, làm xuấtphát điểm trong việc hoạch định và thực hiện Bởi, thực chất “đối tượng của chínhsách xã hội là những con người, các nhóm xã hội, cộng đồng xã hội và các quan hệ
xã hội của họ” Hồ Chí Minh cho rằng con người ở đây trước hết là nhân dân laođộng nói chung, mà cụ thể là công nhân, nông dân, trí thức, đồng bào dân tộc thiểu
số và các tầng lớp dân cư khác trong cộng đồng dân tộc Việt Nam, chính sách xãhội phải tạo điều kiện cho mọi người được hưởng phúc lợi xã hội và an sinh xã hội,phải tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất về kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng đểphát triển toàn diện từng cá nhân và cộng đồng xã hội Chính sách xã hội đúng làmột động lực quan trọng của phát triển sản xuất, tiến bộ xã hội
Trong chỉ đạo xây dựng chính sách xã hội, Hồ Chí Minh nhắc nhở: "Đảng vàChính phủ điều tra, nghiên cứu, cân nhắc cận thận nhằm vào lợi ích của nhân dân,đặt chính sách Cán bộ phải nghiên cứu, hiểu suốt, thầm nhuần chính sách ấy Theochính sách ấy mà điều tra, nghiên cứu, hiểu suốt hoàn cảnh thiết thực của đơn vịmình, địa phương mình Rồi đặt kế hoạch rõ ràng, tỉ mỉ, thiết thực để giải thích,tuyên truyền, cổ động quần chúng, làm cho mọi người hiểu thấu và ủng hộ chínhsách của Đảng và Chính phủ như là của họ, rồi thi đua thực hiện đầy đủ chính sáchấy"(5, tr.346) Người chỉ rõ: chính sách đúng là nguồn gốc của mọi thắng lợi Mọichính sách của Đảng và Nhà nước đều nhằm xây dựng chủ nghĩa xã hội và khôngngừng nâng cao đời sống của nhân dân, "việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm,việc gì có hại cho dân thì phải hết sức tránh Chính sách xã hội phải hướng tới sựcông bằng, tiến bộ xã hội
Trang 82.2 Chính sách xã hội phải xuất phát từ cơ cấu xã hội - giai cấp; giải quyết
tốt chính sách xã hội đối với từng giai cấp, tầng lớp dân cư
Để thực hiện mục tiêu công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội, theo Hồ ChíMinh chính sách xã hội không thể không dựa trên cơ sở của cơ cấu xã hội - giai cấp
“vì chính sách xã hội hướng vào những nhu cầu, lợi ích, nguyện vọng của các giaicấp, các tầng lớp, các nhóm xã hội, các cộng đồng dân tộc (lớn hay nhỏ), các tôngiáo và những quan hệ giữa các tổ chức xã hội đó” Xây dựng và thực thi chínhsách xã hội phải nhằm tạo ra sự hài hoà về lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội
và các nhóm trong cơ cấu nội tại của từng giai tầng xã hội Xuất phát từ cơ cấu xãhội nói chung, chính sách xã hội sẽ có sự tác động một cách toàn diện, sâu sắc đếntoàn bộ đời sống xã hội Nó tạo những điều kiện cần thiết để giảm dần sự mất cânđối giữa thành thị với nông thôn, giữa miền xuôi với miền núi, đặc biệt là vùng sâu,vùng xa, vùng dân tộc thiểu số
Trong chính sách xã hội, Hồ Chí Minh coi trọng thực hiện chính sách về việclàm cho người lao động Nói chuyện với cán bộ, công nhân Nhà máy dệt Nam Địnhngày 24/4/1957, Hồ Chí Minh khẳng định: Tất cả mọi người phải có lao động Cólao động thì mới có ăn Đảng và Nhà nước phải tạo công ăn việc làm để nâng caođời sống của nhân dân; phải sắp xếp công việc thích hợp cho các cụ già, các cháu
mồ côi và những người tàn tật
Đối với công tác phòng chống các tệ nạn xã hội, Hồ Chí Minh yêu cầu Đảng,Nhà nước phải sớm khắc phục những tàn dư của chế độ cũ để lại, những phong tục,tập quán lạc nhậu như cờ bạc, nghiện hút, trộm cắp; đồng thời xây dựng nhữngthuần phong mỹ tục tốt đẹp của dân tộc, xây dựng đời sống mới, lối sống mới cóvăn hóa
Là người khởi xướng việc xây dựng chính sách xã hội phù hợp với từngnhóm xã hội, Hồ Chí Minh luôn quan tâm thực hiện chính sách xã hội đối với cácgiai tầng xã hội như: Công nhân, nông dân, trí thức, binh lính, phụ nữ, thương nhân
và các nhà kinh doanh, viên chức, người già và người tàn tật, thanh thiếu niên, nhi
Trang 9đồng; đối với đồng bào các dân tộc ít người; đồng bào theo các tôn giáo khácnhau…nhằm hướng tới xây dựng một xã hội công bằng bình đẳng
Hồ Chí Minh coi việc quan tâm tới thương binh, gia đình liệt sĩ và gia đình
có công với cách mạng phải là nghĩa vụ, trở thành một phong trào sâu rộng gắn vớitrách nhiệm của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị Đây không phải là việc
“làm phúc” theo “thời vụ”, mà phải “ giúp lâu dài chứ không phải chỉ giúp một
thời gian” Ngày 27.7.1950, trong Thư gửi Ban Tổ chức Trung ương ngày thương
binh, Hồ Chí Minh viết: ngày 27 tháng 7 là một ngày kỷ niệm Mỗi năm đến ngày
ấy, thì những người ái quốc Việt Nam càng tưởng nhớ đến anh em thương binh,tưởng nhớ đến các gia đình tử sĩ, tưởng nhớ đến những người vô danh anh hùng, họ
đã góp phần xương máu cho cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta Người nêu rõnhiệm vụ của mọi người đối với công tác thương binh, liệt sĩ: “Tổ quốc, đồng bàophải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy Ngày 27-7 là một dịp chođồng bào ta tỏ lòng hiếu nghĩa, bác ái, là tỏ ý yêu mến thương binh Và chínhNgười đã nêu tấm gương xung phong thực hiện nhiệm vụ đó một cách thiết thực, đểtoàn dân noi theo một cách tự nguyện: “Tôi xin xung phong gửi một chiếc áo lót lụacủa chị em phụ nữ đã biếu tôi, 1 tháng lương của tôi, 1 bữa ăn của tôi và của cácnhân viên tại Phủ Chủ tịch” Có thể nói, quan điểm của Hồ Chí Minh đối với người
và gia đình có công là một nét độc đáo, thể hiện truyền thống đạo lý “Uống nướcnhớ nguồn” của dân tộc
2.3 Chính sách xã hội phải phù hợp với trình độ phát triển kinh tế, gắn với
chính sách kinh tế, văn hóa
Hồ Chí Minh rất coi trọng các chính sách kinh tế nhưng không phải vì kinh
tế, mà vì sự ổn định và phát triển xã hội, đem lại hạnh phúc cho con người Từnhững nhiệm vụ cấp bách đề ra ngày 3.9.1945 đến Di chúc đều phản ánh điều đó.Trình độ phát triển kinh tế là điều kiện vật chất để thực hiện chính sách xã hội, nhưngnhững mục tiêu xã hội lại là mục đích của các hoạt động kinh tế Trong khuôn khổcủa hoạt động kinh tế, chính sách xã hội có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao
Trang 10động, chất lượng sản phẩm, là một nhân tố quan trọng để phát triển sản xuất Chẳnghạn điều kiện lao động và sinh hoạt trong khuôn khổ của hoạt động kinh tế, nhưnglại vì một mặt của chính sách xã hội Ngược lại, chính sách xã hội bao trùm mọimặt của cuộc sống con người: điều kiện lao động và sinh hoạt, giáo dục và văn hoá,quan hệ gia đình, quan hệ giai cấp, dân tộc hướng vào phát triển và lành mạnhhoá xã hội, nhằm phát triển xã hội một cách bền vững, đem lại cuộc sống tốt đẹpcho con người, tạo động lực mạnh mẽ phát triển sản xuất, tăng năng suất lao động
Để thực hiện tốt chính sách xã hội, phải phát triển một nền kinh tế toàn diện,phải “phát triển kinh tế và văn hóa và các chính sách phát triển và cải tạo kinh tếtheo chủ nghĩa xã hội, các đạo luật về tự do dân chủ, đó là những vấn đề rất quantrọng về quốc kế dân sinh”; phải đẩy mạnh “tăng gia sản xuất và thực hành tiếtkiệm là hai việc then chốt để khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa, để cải thiện dầnđời sống của nhân dân”; là điều “cần thiết nhất để phát triển chế độ dân chủ nhândân tiến dần lên chủ nghĩa xã hội” là “làm cho đời sống đồng bào địa phương ngàycàng khá hơn, cả về vật chất và tinh thần” Như vậy, chính sách xã hội là sự thốngnhất với chính sách kinh tế Trình độ phát triển kinh tế là điều kiện để thực hiệnchính sách xã hội Ngược lại, sự hợp lý, công bằng và tiến bộ của chính sách xã hộilại tạo ra những động lực mạnh mẽ để thực hiện các mục tiêu kinh tế, nhằm thoảmãn các nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân về đời sống vật chất và văn hóa.Chính sách xã hội đúng là một động lực quan trọng của phát triển sản xuất, tiến bộ
Trang 11liệu sản xuất của xã hội” Từ đó, khẳng định rằng chỉ có trong xã hội mới dân chủthì nhân dân có quyền tự do tư tưởng, tự do tổ chức, tự do tín ngưỡng, v.v có quyềnứng cử và bầu cử Đàn bà có mọi quyền lợi như đàn ông Các dân tộc trong nướcđều có quyền lợi như nhau Nhân dân được hưởng những quyền lợi ấy, cho nên mọingười cần phải hăng hái làm tròn nghĩa vụ của mình trong mọi công việc khángchiến, cứu nước, xây dựng nước nhà”, bởi nhà nước mà chúng ta xây dựng là củatất cả người lao động Chúng ta có quyền và có đủ điều kiện để tự tay mình xâydựng đời sống tự do, hạnh phúc cho mình Nhân dân lao động là những người chủtập thể của tất cả những của cải vật chất và văn hóa, đều bình đẳng về quyền lợi vànghĩa vụ… tức là, "Nước ta là nước dân chủ Bao nhiêu lợi ích đều vì dân Baonhiêu quyền hạn đều của dân Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân.
Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân Chính quyền từ xã đếnChính phủ trung ương do dân cử ra Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chứcnên Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân” Và trên thực tế chỉ cóchế độ của chúng ta mới thật sự phục vụ lợi ích của nhân dân, trước hết là nhân dânlao động, bảo đảm mọi quyền lợi của nhân dân, mở rộng dân chủ để nhân dân thật
sự tham gia quản lý Nhà nước Vì thế nhân dân ta đã đem hết khả năng làm trònnhiệm vụ người chủ nước nhà để xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm cho nước tamạnh, dân ta giàu Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh mối quan hệ giữa quyềnlợi với nghĩa vụ, là xoá bỏ tình trạng người bóc lột người, bảo đảm cho mọi côngdân các quyền dân chủ, tự do, bình đẳng, tính nhân đạo và công bằng xã hội Đồngthời, yêu cầu mọi công dân chấp hành các quyền lợi và nghĩa vụ của mình
Đồng thời, để thực hiện đoàn kết các dân tộc cần phải đảm bảo quyền bìnhđẳng giữa các dân tộc trên nhiều lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, giáodục Người viết: Nước ta là nước thống nhất gồm nhiều dân tộc Các dân tộc sốngtrên đất nước Việt Nam đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ Chính sách dân tộccủa chúng ta nhằm thực hiện sự bình đẳng, giúp nhau giữa các dân tộc để cùngnhau tiến lên chủ nghĩa xã hội Để thực hiện quyền bình đẳng một cách có hiệu quả,