A. PHẦN MỞ ĐẦU Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ tư tưởng của Người về con đường cách mạng Việt Nam, là sự kế thừa, bổ sung và phát triển một cách sáng tạo tư tưởng của C. Mác, Ph. Ăngghen và nhất là những nguyên tắc về đảng kiểu mới của giai cấp công nhân của V.I.Lênin trong điều kiện Việt Nam. Với tầm quan trọng đó mà trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Đảng ta xác định: “Đảng lấy chủ nghĩa MácLênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động”. Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam bao gồm hai nội dung lớn, đó là: tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam – Đảng cầm quyền. Và hai nội dung trên này sẽ được trình bày cụ thể trong bài thu hoạch “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam” ở phần sau. Tuy nhiên dù đã rất cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu có liên quan và sự hướng dẫn tận tình của thầy, cô bộ môn, nhưng chắc chắn bài thu hoạch sẽ có những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý, phê bình của thầy, cô để hoàn chỉnh hơn. B. PHẦN NỘI DUNG Chương 1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 1.1. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa MácLênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước. Đề cập các yếu tố cho sự ra đời của Đảng Cộng sản, xuất phát từ hoàn cảnh cụ thể của nước Nga và của phong trào công nhân châu Âu, V.I.Lênin nêu lên 2 yếu tố, đó là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân. Nguyên lý này phổ biến ở các nước tư bản có phong trào công nhân lớn mạnh. Khi đề cập sự hình thành của Đảng Cộng sản Việt Nam, bên cạnh hai yếu tố chủ nghĩa Mác – Lênin và phong trào công nhân, thì theo Hồ Chí Minh còn phải có yếu tố thứ ba đó là phong trào yêu nước. Hồ Chí Minh thấy rõ vai trò to lớn của chủ nghĩa Mác – Lênin đối với cách mạng Việt Nam và đối với quá trình hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng thời, Người cũng đánh giá cao vị trí, vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam trong sắp xếp lực lượng cách mạng. Theo Hồ Chí Minh phong trào yêu nước cũng là yếu tố hình thành Đảng cộng sản Việt Nam, bởi vì: Một là, phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộc Vịêt Nam. Hai là, phong trào công nhân kết hợp được với phong trào yêu nước, bởi vì hai phong trào đó đều có mục tiêu chung. Ba là, phong trào công nhân kết hợp với phong trào nông dân. Bốn là, phong trào yêu nước của trí thức Việt Nam là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Như vậy, so với học thuyết MácLênin về các yếu tố hình thành đảng cộng sản, thì đây là một luận điểm mới, một khái quát rất quan trọng, một vận dụng rất sáng tạo của Hồ Chí Minh vào Việt Nam. Luận điểm của Người vừa quán triệt đầy đủ học thuyết Mác Lênin, vừa phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của nước ta, khéo léo kết hợp hai yếu tố phổ biến (chủ nghĩa Mác và phong trào công nhân) với yếu tố đặc thù (phong trào yêu nước) để hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam. Luận điểm này chẳng những có ý nghĩa đối với quá trình cách mạng Việt Nam, mà còn có ý nghĩa quốc tế, đặc biệt là đối với những nước có hoàn cảnh tương tự nước ta. 1.2. Bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân, đội tiên phong của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân. Những quan điểm trên đây của Hồ Chí Minh hoàn toàn tuân thủ những quan điểm của V.I.Lênin về xây dựng đảng kiểu mới của giai cấp vô sản. Nhưng Hồ Chí Minh còn có một cách thể hiện khác về vấn đề “đảng của ai ?”. Trong báo cáo chính trị tại đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ II của Đảng (tháng 2 năm 1951), Hồ Chí Minh nêu rõ: “Trong giai đoạn này, quyền lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một. Chính vì Đảng lao động Việt Nam Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”. Năm 1953, Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời cũng là đội tiên phong của dân tộc. Trong thời kỳ miền bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội, năm 1961 Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định: Đảng ta là đảng của giai cấp đồng thời cũng là đảng của dân tộc, không thiên tư, thiên vị. Năm 1965, Hồ Chí Minh cho rằng: Đảng ta xứng đáng là đội tiên phong, là bộ tham mưu của giai cấp vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc. Tuy có nhiều cách thể hiện khác nhau như vậy nhưng quan đỉêm nhất quán của Hồ Chí Minh về bản chất của Đảng, là Đảng ta mang bản chất giai cấp công nhân. Điều này cũng giống như Đảng ta mang tên là Đảng Lao Động nhưng bản chất giai cấp của Đảng chỉ là bản chất giai cấp công nhân. Trong báo cáo chính trị tại đại hội II, khi nêu lên Đảng ta còn là đảng của dân tộc, Hồ Chí Minh cũng nêu lên toàn bộ cơ sở lý luận và các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng mà những nguyên tắc này tuân thủ một cách chặt chẽ học thuyết về đảng kiểu mới của giai cấp vô sản của V.I.Lênin. Hồ Chí Minh khẳng định bản chất giai cấp công nhân của Đảng ta dựa trên cơ sở thấy rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam. Bản chất giai cấp của Đảng là bản chất giai cấp công nhân nhưng quan niệm đảng không những là đảng của giai cấp công nhân, mà còn là đảng của nhân dân lao động và của toàn dân tộc có ý nghĩa lớn đến đối với cách mạng Vịêt Nam. Đảng đại diện cho lợi ích của toàn dân tộc, cho nên nhân dân Việt Nam coi đảng cộng sản là đảng của chính mình. Đảng ta cũng đã khẳng định rằng, để đảm bảo và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc trong tất cả các thời kỳ của cách mạng. Hồ Chí Minh rèn luyện Đảng ta luôn luôn chú trọng thống nhất giữa giai cấp và yếu tố dân tộc. 1.3. Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định hàng đầu đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi. Để đưa cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi cần phải có nhiều nhân tố, yếu tố như phải có đường lối cách mạng đúng, phải động viên được lực lượng của toàn dân thực thi đường lối,...Nhưng muốn xây dựng được đường lối cách mạng đúng, muốn vận động và tổ chức được nhân dân thực hiện đường lối đó thì phải có Đảng Cộng sản lãnh đạo. Trong tác phẩm Đường cách mệnh, Hồ Chí Minh viết “Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững thì cách mạng mới thành công, cũng như người cầm laí có vững thuyền mới chạy”. Hồ Chí Minh cho rằng: “Muốn khỏi đi lạc phương hướng, quần chúng phải có Đảng lãnh đạo để nhận rõ tình hình, đường lối và định phương châm cho đúng. Theo Hồ Chí Minh, sở dĩ Đảng Cộng sản Việt Nam có thể đảm đương được vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam vì Đảng là đội tiền phong, là bộ tham mưu của giai cấp vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc. Bao giờ Đảng cũng tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân, trung thành tuyệt đối với lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc, ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc, Đảng ta không có lợi ích gì khác. Lợi ích của nhân dân, của dân tộc mà Đảng ta theo đuổi là độc lập cho dân tộc, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, xây dựng đất nước giàu mạnh đi lên chủ nghĩa xã hội, sống hoà bình hữu nghị với tất cả các dân tộc khác. Nguời viết: Hễ còn một người Việt Nam bị bóc lột, bị nghèo nàn, thì Đảng vẫn đau thương, cho đó là mình chưa làm tròn nhiệm vụ...Đảng ta vĩ đại vì nó bao trùm cả nước, đồng thời vì nó gần gũi tận trong lòng của mỗi đồng bào. Vai trò lãnh đạo của Đảng đã được khẳng định như một tất yếu lịch sử. Nhân dân tìm thấy ở Đảng người dẫn đường trong đấu tranh cách mạng; Đảng tìm thấy ở nhân dân chỗ dựa vững chắc trong hai cuộc cách mạng nối tiếp nhau, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa trong cả nước. Chương 2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐẢNG CẦM QUYỀN 2.1. Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền trở thành đảng cầm quyền. Qua những năm tháng thực tiễn tìm tòi học hỏi, nghiên cứu lý luận, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường cách mạng ở chủ nghĩa MácLênin và quyết định đi theo con đường của Cách mạng Tháng 10 vĩ đại. Hồ Chí Minh Người cộng sản đầu tiên của Việt Nam đã sớm xác định độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam. Từ lý tưởng cao cả ấy, Hồ Chí Minh thấy cần phải có một đảng lãnh đạo phong trào cách mạng để thực hiện mục tiêu trên. Chính vì vậy, từ những năm 1920 trở đi, Người tích cực chuẩn bị cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tới thành lập đảng. Hồ Chí Minh nhất quán cho rằng cách mạng Việt Nam muốn thành công phải đi theo chủ nghĩa MácLênin. Đảng Cộng Sản Việt Nam là Đảng cách mạng chân chính, mang bản chất của giai cấp công nhân. Đảng không bao giờ “ hy sinh quyền lợi của giai cấp công nhân và nông dân cho giai cấp khác”. Đảng dìu dắt giai cấp vô sản, lãnh đạo giai cấp vô sản, lãnh đạo cách mạng Việt Nam là để đem lại cuộc sống tự do, hạnh phúc cho toàn thể dân tộc. Đảng không phải là một tổ chức tự thân và vì vậy, mục đích, tôn chỉ của Đảng là “tận tâm”, “tận lực”, “phụng sự” và “trung thành” với lợi ích của dân tộc Việt Nam; ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân và toàn thể dân tộc Việt Nam, Đảng không còn lợi ích nào khác. Chỉ có một Đảng như thế mới có thể đem lại độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, phồn vinh cho đất nước và đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Sau 15 năm bước lên vũ đài chính trị, trải qua các cao trào cách mạng sôi nổi, quyết liệt, Đảng Cộng sản Việt nam đã lãnh đạo toàn dân tiến hành thắng lợi cuộc Cách mạng Tháng 8 năm 1945. Chính quyền của nhân dân được thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành đảng cầm quyền. 2.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đảng cầm quyền. “Đảng cầm quyền” là khái niệm khoa học dung trong khoa học chính trị, chỉ một đảng chính trị đại diện cho một giai cấp đang nắm giữ và lãnh đạo chính quyền để điều hành, quản lý đất nước nhằm thực hiện lợi ích của giai cấp mình. Theo Hồ Chí Minh, đảng cầm quyền là đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệp cách mạng trong điều kiện đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành được quyền lực nhà nước và đảng trực tiếp lãnh đạo bộ máy nhà nước đó để tiếp tục hoàn thành sự nghiệp độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Phương thức lãnh đạo, công tác chủ yếu của đảng là giáo dục, thuyết phục, vận động tổ chức quần chúng vào đấu tranh giành chính quyền. Theo Hồ Chí Minh, bản chất của Đảng không thay đổi. Mục đích, lý tưởng của Đảng vẫn là giải phóng giai cấp, triệt để giải phóng con người, xây dựng cuộc sống ấm no cho nhân dân và tiến lên chủ nghĩa xã hội. Với Chủ tịch Hồ Chí Minh “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” là bản chất của chủ nghĩa xã hội. Đó là điểm xuất phát để xây dựng Đảng ta xứng đáng với danh hiệu “Đảng cầm quyền” 2.2.1. Mục đích lý tưởng của Đảng cầm quyền. Theo Hồ Chí Minh, Đảng ta không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân. Đó là mục đích, lý tưởng cao cả không bao giờ thay đổi trong suốt quá trình lãnh đạo Việt Nam. Người chỉ rõ: “những người cộng sản chúng ta không một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước và trên toàn thế giới”. Khi trở thành đảng cầm quyền thì mục đích lý tưởng đó không thay đổi mà còn có thêm những điều kiện và sức mạnh nhằm hiện thực hoá mục đích, lý tưởng ấy. 2.2.2. Đảng cầm quyền vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân. “Là người lãnh đạo”, theo Hồ Chí Minh, lãnh đạo phải bằng giáo dục, thuyết phục, nghĩa là Đảng phải làm cho dân tin, dân phục để
Trang 1-BÀI THU HOẠCH MÔN:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TÊN BÀI THU HOẠCH:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Học viên: HUỲNH TÚ LINH
Mã số học viên: HC.002.18.037
Lớp: Hoàn chỉnh kiến thức CCLLCT HC.02.2018
Thành phố Hồ Chí Minh - 2018
Trang 21.1 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của sự kết hợp chủ
nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước… 04
1.2 Bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam……… 05
1.3 Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam……… 06
Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh Về Đảng Cộng Sản Việt Nam –
2.1 Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền trở thành đảng cầm
2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đảng cầm quyền……… 09
Chương 3: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản vào
thực tiễn xây dựng Đảng cầm quyền ở Việt Nam……….…… 13
Tài liệu tham khảo……….… 21
A PHẦN MỞ ĐẦU
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận
quan trọng trong toàn bộ tư tưởng của Người về con đường cách mạng Việt
Trang 3Nam, là sự kế thừa, bổ sung và phát triển một cách sáng tạo tư tưởng của
C Mác, Ph Ăngghen và nhất là những nguyên tắc về đảng kiểu mới của giaicấp công nhân của V.I.Lênin trong điều kiện Việt Nam Với tầm quan trọng đó
mà trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội Đảng ta xác định: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động”
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam bao gồm hai nộidung lớn, đó là: tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng
Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam – Đảng cầm quyền Và hai nội dungtrên này sẽ được trình bày cụ thể trong bài thu hoạch “Tư tưởng Hồ Chí Minh vềĐảng Cộng sản Việt Nam” ở phần sau
Tuy nhiên dù đã rất cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu có liênquan và sự hướng dẫn tận tình của thầy, cô bộ môn, nhưng chắc chắn bài thuhoạch sẽ có những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý, phê bình của thầy, cô
Trang 41.1 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước.
Đề cập các yếu tố cho sự ra đời của Đảng Cộng sản, xuất phát từ hoàncảnh cụ thể của nước Nga và của phong trào công nhân châu Âu, V.I.Lênin nêulên 2 yếu tố, đó là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân.Nguyên lý này phổ biến ở các nước tư bản có phong trào công nhân lớn mạnh
Khi đề cập sự hình thành của Đảng Cộng sản Việt Nam, bên cạnh haiyếu tố chủ nghĩa Mác – Lênin và phong trào công nhân, thì theo Hồ Chí Minhcòn phải có yếu tố thứ ba đó là phong trào yêu nước Hồ Chí Minh thấy rõ vaitrò to lớn của chủ nghĩa Mác – Lênin đối với cách mạng Việt Nam và đối vớiquá trình hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam Đồng thời, Người cũng đánh giácao vị trí, vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam trong sắp xếp lựclượng cách mạng
Theo Hồ Chí Minh phong trào yêu nước cũng là yếu tố hình thành Đảngcộng sản Việt Nam, bởi vì:
Một là, phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá
trình phát triển của dân tộc Vịêt Nam
Hai là, phong trào công nhân kết hợp được với phong trào yêu nước, bởi
vì hai phong trào đó đều có mục tiêu chung
Ba là, phong trào công nhân kết hợp với phong trào nông dân.
Bốn là, phong trào yêu nước của trí thức Việt Nam là nhân tố quan trọng
thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Như vậy, so với học thuyết Mác-Lênin về các yếu tố hình thành đảngcộng sản, thì đây là một luận điểm mới, một khái quát rất quan trọng, một vậndụng rất sáng tạo của Hồ Chí Minh vào Việt Nam Luận điểm của Người vừaquán triệt đầy đủ học thuyết Mác - Lênin, vừa phù hợp với điều kiện và hoàncảnh cụ thể của nước ta, khéo léo kết hợp hai yếu tố phổ biến (chủ nghĩa Mác vàphong trào công nhân) với yếu tố đặc thù (phong trào yêu nước) để hình thành
Trang 5Đảng Cộng sản Việt Nam Luận điểm này chẳng những có ý nghĩa đối với quátrình cách mạng Việt Nam, mà còn có ý nghĩa quốc tế, đặc biệt là đối với nhữngnước có hoàn cảnh tương tự nước ta.
1.2 Bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấpcông nhân, đội tiên phong của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp côngnhân
Những quan điểm trên đây của Hồ Chí Minh hoàn toàn tuân thủ nhữngquan điểm của V.I.Lênin về xây dựng đảng kiểu mới của giai cấp vô sản Nhưng
Hồ Chí Minh còn có một cách thể hiện khác về vấn đề “đảng của ai ?”
Trong báo cáo chính trị tại đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ II củaĐảng (tháng 2 năm 1951), Hồ Chí Minh nêu rõ: “Trong giai đoạn này, quyền lợicủa giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vìĐảng lao động Việt Nam Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân vànhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”
Năm 1953, Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng là đội tiên phong của giaicấp công nhân, đồng thời cũng là đội tiên phong của dân tộc
Trong thời kỳ miền bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội, năm 1961 Hồ ChíMinh tiếp tục khẳng định: Đảng ta là đảng của giai cấp đồng thời cũng là đảngcủa dân tộc, không thiên tư, thiên vị
Năm 1965, Hồ Chí Minh cho rằng: Đảng ta xứng đáng là đội tiên phong,
là bộ tham mưu của giai cấp vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc
Tuy có nhiều cách thể hiện khác nhau như vậy nhưng quan đỉêm nhấtquán của Hồ Chí Minh về bản chất của Đảng, là Đảng ta mang bản chất giai cấpcông nhân Điều này cũng giống như Đảng ta mang tên là Đảng Lao Độngnhưng bản chất giai cấp của Đảng chỉ là bản chất giai cấp công nhân Trong báocáo chính trị tại đại hội II, khi nêu lên Đảng ta còn là đảng của dân tộc, Hồ ChíMinh cũng nêu lên toàn bộ cơ sở lý luận và các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt
Trang 6đảng mà những nguyên tắc này tuân thủ một cách chặt chẽ học thuyết về đảngkiểu mới của giai cấp vô sản của V.I.Lênin.
Hồ Chí Minh khẳng định bản chất giai cấp công nhân của Đảng ta dựatrên cơ sở thấy rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
Bản chất giai cấp của Đảng là bản chất giai cấp công nhân nhưng quanniệm đảng không những là đảng của giai cấp công nhân, mà còn là đảng củanhân dân lao động và của toàn dân tộc có ý nghĩa lớn đến đối với cách mạngVịêt Nam Đảng đại diện cho lợi ích của toàn dân tộc, cho nên nhân dân ViệtNam coi đảng cộng sản là đảng của chính mình Đảng ta cũng đã khẳng địnhrằng, để đảm bảo và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, nhân dân lao động
và toàn thể dân tộc trong tất cả các thời kỳ của cách mạng Hồ Chí Minh rènluyện Đảng ta luôn luôn chú trọng thống nhất giữa giai cấp và yếu tố dân tộc
1.3 Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định hàng đầu đưa cách mạng Việt Nam
đến thắng lợi Để đưa cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi cần phải có nhiều
nhân tố, yếu tố như phải có đường lối cách mạng đúng, phải động viên được lựclượng của toàn dân thực thi đường lối, Nhưng muốn xây dựng được đường lốicách mạng đúng, muốn vận động và tổ chức được nhân dân thực hiện đường lối
đó thì phải có Đảng Cộng sản lãnh đạo
Trong tác phẩm Đường cách mệnh, Hồ Chí Minh viết “Cách mệnh trướchết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động tổchức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọinơi Đảng có vững thì cách mạng mới thành công, cũng như người cầm laí cóvững thuyền mới chạy” Hồ Chí Minh cho rằng: “Muốn khỏi đi lạc phươnghướng, quần chúng phải có Đảng lãnh đạo để nhận rõ tình hình, đường lối vàđịnh phương châm cho đúng
Theo Hồ Chí Minh, sở dĩ Đảng Cộng sản Việt Nam có thể đảm đươngđược vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam vì Đảng "là đội tiền phong, là bộ
Trang 7tham mưu của giai cấp vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc" "Baogiờ Đảng cũng tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân", "trung thànhtuyệt đối với lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc", "ngoài lợi ích củagiai cấp, của nhân dân, của dân tộc, Đảng ta không có lợi ích gì khác"
Lợi ích của nhân dân, của dân tộc mà Đảng ta theo đuổi là độc lập chodân tộc, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, xây dựng đất nước giàu mạnh đilên chủ nghĩa xã hội, sống hoà bình hữu nghị với tất cả các dân tộc khác Nguờiviết: "Hễ còn một người Việt Nam bị bóc lột, bị nghèo nàn, thì Đảng vẫn đauthương, cho đó là mình chưa làm tròn nhiệm vụ Đảng ta vĩ đại vì nó bao trùm
cả nước, đồng thời vì nó gần gũi tận trong lòng của mỗi đồng bào"
Vai trò lãnh đạo của Đảng đã được khẳng định như một tất yếu lịch sử.Nhân dân tìm thấy ở Đảng người dẫn đường trong đấu tranh cách mạng; Đảngtìm thấy ở nhân dân chỗ dựa vững chắc trong hai cuộc cách mạng nối tiếp nhau,
từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩatrong cả nước
Chương 2
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM - ĐẢNG CẦM QUYỀN
Trang 82.1 Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền trở thành đảng cầm quyền.
Qua những năm tháng thực tiễn tìm tòi học hỏi, nghiên cứu lý luận, HồChí Minh đã tìm thấy con đường cách mạng ở chủ nghĩa Mác-Lênin và quyếtđịnh đi theo con đường của Cách mạng Tháng 10 vĩ đại Hồ Chí Minh - Ngườicộng sản đầu tiên của Việt Nam đã sớm xác định độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội là con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam
Từ lý tưởng cao cả ấy, Hồ Chí Minh thấy cần phải có một đảng lãnh đạophong trào cách mạng để thực hiện mục tiêu trên Chính vì vậy, từ những năm
1920 trở đi, Người tích cực chuẩn bị cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức đểtiến tới thành lập đảng Hồ Chí Minh nhất quán cho rằng cách mạng Việt Nammuốn thành công phải đi theo chủ nghĩa Mác-Lênin
Đảng Cộng Sản Việt Nam là Đảng cách mạng chân chính, mang bảnchất của giai cấp công nhân Đảng không bao giờ “ hy sinh quyền lợi của giaicấp công nhân và nông dân cho giai cấp khác” Đảng dìu dắt giai cấp vô sản,lãnh đạo giai cấp vô sản, lãnh đạo cách mạng Việt Nam là để đem lại cuộc sống
tự do, hạnh phúc cho toàn thể dân tộc Đảng không phải là một tổ chức tự thân
và vì vậy, mục đích, tôn chỉ của Đảng là “tận tâm”, “tận lực”, “phụng sự” và
“trung thành” với lợi ích của dân tộc Việt Nam; ngoài lợi ích của giai cấp, củanhân dân và toàn thể dân tộc Việt Nam, Đảng không còn lợi ích nào khác Chỉ
có một Đảng như thế mới có thể đem lại độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúccho nhân dân, phồn vinh cho đất nước và đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội
Sau 15 năm bước lên vũ đài chính trị, trải qua các cao trào cách mạngsôi nổi, quyết liệt, Đảng Cộng sản Việt nam đã lãnh đạo toàn dân tiến hànhthắng lợi cuộc Cách mạng Tháng 8 năm 1945 Chính quyền của nhân dân đượcthành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành đảng cầm quyền
2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đảng cầm quyền.
Trang 9“Đảng cầm quyền” là khái niệm khoa học dung trong khoa học chính trị,chỉ một đảng chính trị đại diện cho một giai cấp đang nắm giữ và lãnh đạo chínhquyền để điều hành, quản lý đất nước nhằm thực hiện lợi ích của giai cấp mình.
Theo Hồ Chí Minh, đảng cầm quyền là đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệpcách mạng trong điều kiện đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành đượcquyền lực nhà nước và đảng trực tiếp lãnh đạo bộ máy nhà nước đó để tiếp tụchoàn thành sự nghiệp độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội
Phương thức lãnh đạo, công tác chủ yếu của đảng là giáo dục, thuyếtphục, vận động tổ chức quần chúng vào đấu tranh giành chính quyền
Theo Hồ Chí Minh, bản chất của Đảng không thay đổi Mục đích, lýtưởng của Đảng vẫn là giải phóng giai cấp, triệt để giải phóng con người, xâydựng cuộc sống ấm no cho nhân dân và tiến lên chủ nghĩa xã hội Với Chủ tịch
Hồ Chí Minh “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” là bản chất của chủ nghĩa xã hội
Đó là điểm xuất phát để xây dựng Đảng ta xứng đáng với danh hiệu “Đảng cầmquyền”
2.2.1 Mục đích lý tưởng của Đảng cầm quyền.
Theo Hồ Chí Minh, Đảng ta không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của
Tổ quốc, của Nhân dân Đó là mục đích, lý tưởng cao cả không bao giờ thay đổitrong suốt quá trình lãnh đạo Việt Nam Người chỉ rõ: “những người cộng sảnchúng ta không một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấucho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trênđất nước và trên toàn thế giới” Khi trở thành đảng cầm quyền thì mục đích lýtưởng đó không thay đổi mà còn có thêm những điều kiện và sức mạnh nhằmhiện thực hoá mục đích, lý tưởng ấy
2.2.2 Đảng cầm quyền vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân.
“Là người lãnh đạo”, theo Hồ Chí Minh, lãnh đạo phải bằng giáo dục,thuyết phục, nghĩa là Đảng phải làm cho dân tin, dân phục để dân theo Đảng
Trang 10lãnh đạo, nhưng quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân, cho nên Đảng “Phải điđường lối quần chúng, không được quan liêu, mệnh lệnh và gò ép Nhân dân”,
mà phải giáo dục, tuyên truyền, giác ngộ dân chúng để thức tỉnh họ Đồng thời,Đảng phải tổ chức, đoàn kết họ lại thành một khối thống nhất, bày cách cho dân
và hướng dẫn họ hành động Vì vậy, chức năng lãnh đạo và sự lãnh đạo củaĐảng phải bảo đảm trên tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống xã hội, phảiquan tâm chăm lo cho nhân dân từ việc đời thường ăn, mặc, ở, sức khỏe, họchành đến những việc trọng đại như xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng
sản trong Di chúc, Người căn dặn: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát
triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”
Đảng là người lãnh đạo, nhưng Hồ Chí Minh cũng chỉ rất rõ: Đảng phảisâu sát, gắn bó mật thiết với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của dân, khiêm tốn họchỏi Nhân dân và phải chịu sự kiểm soát của Nhân dân, bởi “Sự lãnh đạo trongmọi công tác thiết thực của Đảng, ắt phải từ trong quần chúng ra, trở lại nơiquần chúng” Đảng phải thực hành triệt để dân chủ, mà trước hết dân chủ trongnội bộ Đảng, để phát huy được mọi khả năng trí tuệ sáng tạo của quần chúng;lãnh đạo nhưng phải chống bao biện, làm thay, phải thông qua chính quyền nhànước “của dân, do dân và vì dân” để Đảng thực hiện quyền lãnh đạo của mìnhđối với toàn xã hội Do đó, Đảng phải lãnh đạo Nhà nước một cách toàn diện,
mà trong đó và trước hết là lãnh đạo xây dựng luật pháp để quản lý, điều hành
xã hội; đồng thời Đảng phải thường xuyên coi trọng công tác giáo dục, đào tạo
và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, viên chức hoạt động trong bộ máy nhà nước, luônbảo đảm cho Nhà nước thực sự trong sạch,vững mạnh, thực sự là Nhà nước “củadân, do dân và vì dân”
Để thực hiện đầy đủ chức năng của Đảng với tư cách người lãnh đạo,
Hồ Chí Minh còn đề cập một cách sâu sắc đến việc Đảng phải thực hiện chế độkiểm tra và phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ đảng viên, cán bộ của Đảng
Trang 11Với tư cách là người lãnh đạo, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng cũng
có nghĩa bao hàm cả trách nhiệm “là người đầy tớ” của dân Song, “đầy tớ” ởđây không có nghĩa là “tôi tớ, tôi đòi hay theo đuôi quần chúng” mà là tận tâm,tận lực phụng sự nhân dân nhằm đem lại các quyền và lợi ích cho nhân dân.Người nhấn mạnh: “Đã phụng sự Nhân dân, thì phải phụng sự cho ra trò Nghĩa
là việc gì có lợi cho Nhân dân, thì phải làm cho kỳ được Việc gì hại cho dân, thìphải hết sức tránh” Người sử dụng cụm từ “đầy tớ trung thành” là để nhắc nhở
và chỉ rõ vai trò, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong mọi hoạt động củamình đều phải quan tâm thực sự đến lợi ích của Nhân dân: “khổ trước thiên hạ,vui sau thiên hạ”, tận tụy với công việc, gương mẫu trước Nhân dân, phảithường xuyên “tự kiêm điểm, tự phê bình, tự sửa chữa như mỗi ngày phải rửamặt” Phải làm cho dân tin, dân phục để dân hết lòng ủng hộ, giúp đỡ Mỗi cán
bộ, đảng viên “đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh việc chung cho dân,chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp,Nhật”
Mặt khác, ý nghĩa cụm từ “đầy tớ trung thành của nhân dân”, theo tưtưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải có tri thức khoa học,trình độ chuyên môn, nghiệp vụ giỏi; thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng:
“Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” Không chỉ nắm vững và thực hiện tốtquan điểm, đường lối của Đảng, mà còn phải biết tuyên truyền, vận động lôicuốn quần chúng đi theo Đảng đưa sự nghiệp cách mạng đi đến thắng lợi cuốicùng
Như vậy, “là người lãnh đạo”, “là người đầy tớ” theo Hồ Chí Minh có
sự gắn bó thống nhất, quan hệ biện chứng với nhau Dù là “người lãnh đạo” hay
“người đầy tớ” đều cùng chung một mục đích là vì dân Làm tốt chức năng
“lãnh đạo” và làm tròn nhiệm vụ “đầy tớ” cho Nhân dân là cơ sở vững chắc nhấtbảo đảm uy tín và năng lực lãnh đạo của Đảng không những được ăn sâu, bám