Sức khoẻ sinh sản vị thành niên

Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên Sức khoẻ sinh sản vị thành niên

Bài 1: TUỔI VỊ THÀNH NIÊN

Tuổi vị thành niên là một giai đoạn phát triển đặc biệt và mạnh mẽ trong đời của mỗi con người

Đây chính là giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ con

thành người lớn và được đặc trưng bởi sự phát

triển mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tinh thần, tình

Tuổi vị thành niên được hiểu là giai đoạn

từ 10 đến 19 tuổi, và nằm trong khoảng thời gian

từ lúc dậy thì đến lúc trưởng thành

Tuổi dậy thì có thể đến sớm hay muộn ở nam

và nữ là phụ thuộc vào nơi sống, mức sống, dinh dưỡng, thể trạng sức khỏe, điều kiện địa lý.v.v…

Ở người Việt Nam, tuổi dậy thì thường kéo dài từ 3 đến 5 năm và có thể chia thành hai giai đoạn nhỏ:

- GĐ trước dậy thì:11- 13 tuổi ở nữ,13- 15 tuổi ở

trai bắt đầu sản sinh tinh trùng và tiết hoóc-môn.

Hãy khoanh vào chữ cái trước câu trả lời đúng

nhất

1 Trong các biểu hiện biến đổi cơ thể sau đây của

nữ ở tuổi dậy thì, biểu hiện nào là quan trọng nhất ?

a Tuyến vú phát triển

b Tăng nhanh chiều cao

c Xuất hiện kỳ hành kinh đầu tiên

d Mọc lông ở những chỗ kín

3 Vì sao trong GDDS-SKSS lại chú ý đến đối

tượng là vị thành niên, đặc biệt là lứa tuổi dậy thì ?

a Phần lớn vị thành niên trong tuổi dậy thì, cơ

thể có những biến đổi mạnh mẽ.

b Ở độ tuổi này bắt đầu yêu đương.

c Ở độ tuổi này sắp trở thành người lớn.

d Ở độ tuổi này xuất hiện nhu cầu tính dục và

khả năng sinh con.

Bài 2 : TÌNH BẠN, TÌNH YÊU, HÔN NHÂN

d/ Có sự cảm thông sâu sắc với nhau (đồng cảm)

e/ Có thể tồn tại nhiều mối quan hệ tình bạn cùng một lúc mà vẫn giữ được độ mặn nồng và thắm thiết.

1 Tình bạn

Tình bạn khác giới có những đặc điểm cơ bản

của tình bạn cùng giới nhưng nó có những đặc điểm riêng Đó là:

a/ Trong tình bạn khác giới, mỗi bên đều coi giới kia là một điều kiện để tự hoàn thiện mình.

b/ Có một “khoảng cách” tế nhị hơn so với tình bạn cùng giới, ở đây có sự “tự điều chỉnh” một cách

tự nhiên: trong quan hệ khác giới, người ta dễ trở

nên lịch sự, tế nhị hơn so với quan hệ cùng giới.

c/ Tình bạn khác giới có thể là khởi điểm cho quá trình chuyển hóa thành tình yêu sau này, mặc dù nó chưa phải là tình yêu Do đó, nó dễ bị ngộ nhận là

tình yêu.

2 Tình yêu

Tình yêu nam nữ ( đôi lứa) là một loại tình cảm đặc biệt, là biểu hiện cao nhất của tình người ( lòng nhân ái), thúc đẩy mọi người vượt ra khỏi cái vỏ cá nhân của mình để đi đến hòa quyện với một người khác giới; trong đó mỗi bên đều trở nên phong phú hơn nhờ bên kia

Tuy nhiên tình yêu nam nữ không đồng nghĩa với quan hệ tình dục hoặc sự hấp dẫn giới tính

Nhiều người không chấp nhận hoặc không cho phép quan hệ tình dục nếu việc đó không xuất phát từ tình yêu Những người khác cho rằng tình yêu không

gắn với tình dục hay nói cách khác tình dục được

xem là không liên hệ gì tới tình yêu

Các bạn trẻ cũng dễ nhầm lẫn sự mong muốn chinh phục với tình yêu Điều đó có thể gây bất lợi trong quan hệ cho cả người chinh phục lẫn người

là đối tượng của sự chinh phục “Mối tình đầu” thường là giai đoạn quyết liệt nhất trong đời người và nhiều bạn trẻ đến với mối tình đầu ở tuổi

vị thành niên Điều này có thể gây ra những nhầm lẫn và rắc rối cho thanh niên và thường là nó qua

đi cùng với thời gian Tình yêu bền vững thường hiếm thấy hơn và nó tùy thuộc vào nỗ lực thường xuyên của người trong cuộc nhằm duy trì tình yêu chín chắn, tốt đẹp và lành mạnh.

3 Hôn nhân

Hôn nhân là sự liên kết đặc biệt giữa một người đàn ông và một người đàn bà, được pháp luật thừa nhận, nhằm chung sống với nhau và cùng xây dựng gia đình hạnh phúc lâu dài.

Hôn nhân và các hình thức cam kết suốt đời có liên quan đến hôn nhân đòi hỏi có những đặc tính như tình bạn, những giá trị chung, sự cam kết, có

sở thích và mục đích tương tự, giúp đỡ và hiểu biết lẫn nhau và sự hấp dẫn về giới tính Thông thường khi lập gia đình người ta thường thảo luận và quyết định xem họ có muốn có con hay không và muốn có thì khi nào có con và có bao nhiêu con.

Hôn nhân bền vững và thành công đòi hỏi cả vợ lẫn chồng phải cùng nhau gánh vác trách nhiệm và mọi cam kết nên cần được chuẩn bị tốt và phải đến lúc trưởng thành mới lập gia đình để có thể đảm đương được những trong trách cần thiết Khi hai người xem xét để đi đến hôn nhân, họ cần phải thực tế, trung thực với nhau và chấp nhận người bạn của mình với tư cách là một con người.

Bài 3: TÌNH DỤC VÀ SINH SẢN

* Tình dục là một mặt của nhân cách thể hiện tất cả cảm xúc thái độ và hành vi giới tính của một con người.Tình dục có thể là tình cảm hoặc/ và những hoạt động sinh lý Tình dục có tính chất tự nhiên và lành mạnh Đó là thể hiện của cảm xúc (tình yêu) hoặc sự cuốn hút rất mạnh mẽ về sinh lí ( tình dục) Tình yêu và tình dục không phải lúc nào cũng đi đôi với nhau Tuy nhiên, đối với rất nhiều người, tình yêu, tình dục và hôn nhân thường gắn liền với nhau Nếu tình dục không dẫn tới hôn nhân thì thường mang lại nhiều rủi ro: có thai khi còn nhỏ tuổi, có thai ngoài ý muốn, mắc các bệnh lây qua quan hệ tình dục, kể cả HIV/AIDS.

1 Tình dục là gì ?

* Những người còn ở tuổi vị thành niên đã có quan hệ tình dục có thể vì nhiều lý do khác nhau:

do quá tò mò, do áp lực từ phía người yêu (chủ yếu là nam), do thấy bạn bè cùng lứa đã có quan

hệ tình dục.

Nhiều người có quyết định chờ đến khi kết hôn

Điều quan trọng mà lớp trẻ cần biết là họ có thể nói “không” trước đòi hỏi của đối tác về quan

hệ tình dục Còn nếu họ muốn nói “có” thì họ cần hiểu thấu đáo và cân nhắc những hậu quả

có thể xảy ra.

* Thế nào là quan hệ tình dục “có trách nhiệm”?

Trong bối cảnh văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, quan hệ tình dục có trách nhiệm là quan hệ tình dục chỉ nên có sau khi kết hôn, và nên

hạn chế trong ranh giới hôn nhân.

Trong trường hợp có những thôi thúc về nhu cầu tình dục trước khi kết hôn và ngoài hôn thú,

nên cưỡng lại đòi hỏi này.

* Thế nào là quan hệ tình dục “an toàn”?

Đó là nghệ thuật đạt cùng lúc hai yêu cầu:

hưởng thụ tình dục mà vẫn tránh được hậu quả

xấu

Điều kì diệu ấy nằm trong … buồng tử cung phụ nữ Đến nay, dù khoa học phát triển tột

bậc, vẫn chẳng ai chế tạo được “ dây chyuền “ hoàn hảo, tuyệt vời như thế

Hãy lựa chọn các từ: có thai, sinh con, trứng, thụ tinh, giao hợp, sự rụng trứng, mang thai, tử cung, sinh nở, làm

tổ (một từ thích hợp có thể được dùng nhiều lần) để điền vào chỗ trong các câu dưới đây cho phù hợp.

1) Kinh nguyệt là dấu hiệu cho thấy nữ giới có khả năng và 2) Hàng tháng, một trưởng thành và rụng từ một trong hai buồng trứng.

3) Khi trưởng thành rời khỏi buồng trứng, hiện tượng này gọi là

sự

4) Nếu trứng gặp tinh trùng trong ống dẫn trứng, sẽ xảy ra hiện

tượng và phụ nữ sẽ

5) Sự thụ thai sẽ xảy ra sau khi có

6) Trứng đã thụ tinh bắt đầu phát triển, đồng thời chuyển

Bài 4: MANG THAI Ở TUỔI VỊ THÀNH NIÊN VÀ

CÁC BIỆN PHÁP TRÁNH THAI

1 Hậu quả của mang thai ở tuổi vị thành niên

- Căng thẳng về tình cảm và tài chính là rất lớn.

- Phải đương đầu với những mệt mỏi của việc nuôi

dưỡng một đứa bé mà không có chồng, thậm chí không có

cả gia đình giúp đỡ.

- Sinh đẻ ngoài ý muốn giống như một tai họa đối với

người mẹ trẻ, phải đối mặt với sự phản đối của cộng đống và nếu còn đang đi học thì sẽ bị buộc phải thôi học.

“Lấy chồng ở tuổi mười ba, Đến năm mười tám, thiếp đà năm con,

Ra đường thiếp vẫn còn son,

Về nhà thiếp đã năm con cùng chàng”.

Dưới góc độ của sức khỏe sinh sản, người mẹ trẻ trong bài thơ trên đã mắc những sai lầm nào?

- Dễ dẫn đến tình trạng đẻ non, sảy thai tự phát và

thai chết lưu cao hơn Tỷ lệ tử vong liên quan đến thai

sản ở tuổi vị thành niên có khả năng cao gấp 4 lần so

với phụ nữ trong độ tuổi 20-29.

- Con của các “bà mẹ trẻ” cũng phải đối mặt với

những rủi ro về sức khỏe: nh ẹ cân và nguy cơ tử vong

cao…

-Mang thai ở tuổi vị thành niên còn đem lại nhiều nỗi

kinh hoàng cho những cô gái trẻ thiếu hiểu biết

-Các cô có thể chọn cách loại bỏ cái thai không

mong muốn bằng việc nạo thai, n ạo thai có thể để lại

những biến chứng nghiêm trọng và có thể dẫn đến vô

sinh, thậm chí là cái chết.

- Nguy hiểm của việc sinh nở sẽ cao hơn và nhiều mối lo

sẽ xuất hiện: chưa hoàn toàn trưởng thành về thể chất và xương chậu có thể chưa đủ rộng để đầu trẻ sơ sinh thoát

ra Do đó đẻ khó và chuyển dạ kéo dài sẽ là điều khó tránh khỏi, có thể gây rách dạ con và chết cả mẹ lẫn con.

Bà mẹ trẻ

2 Trong năm đầu tiên sau khi sinh, con của người mẹ

trưởng thành chết nhiều hơn con của người mẹ “trẻ con”

3 Con của các bà mẹ “trẻ con” cân nặng hơn con của

những người mẹ trưởng thành

4 Làm mẹ ở tuổi vị thành niên có nhiều nguy cơ biến

chứng thai sản trầm trọng, thậm chí có thể tử vong hơn là

đối với các bà mẹ trưởng thành.

5 Có con khi ít tuổi thường gây những khó khăn về kinh

tế , xã hội và tình cảm cho người mẹ

2 Làm thế nào để tránh có thai ngoài ý muốn?

Trong số các biện pháp tránh thai, có thể kể đến những biện pháp sau:

- Viên uống tránh thai

- Bao cao su

- Dụng cụ tử cung ( vòng tránh thai)

- Kem diệt tinh trùng

- Thuốc tránh thai cấy dưới da

- Thuốc tiêm tránh thai

- Đình sản nữ ( thắt ống dẫn trứng)

- Đình sản nam ( thắt ống dẫn tinh)

Thuốc tránh thai thông thường

Bài 5: SỨC KHỎE VỊ THÀNH NIÊN

2 Các bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục

Hậu quả của các bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục:

- Một số bệnh tình dục có thể truyền từ người mẹ sang đứa con trong khi mang thai và sinh nở, có thể gây ốm

yếu, mù lòa, dị tật và tử vong ở trẻ sơ sinh.

- Nếu không được điều trị, một số BLTQQHTD có thể

tiến triển cho đến khi người bệnh suy nhược trầm trọng

và đôi khi chết vì bệnh tim hoặc rối loạn thần kinh do biến chứng của bệnh.

- Nếu không được điều trị, một số BLTQQHTD sẽ ảnh

hưởng đến ống dẫn trứng Tình trạng này rất nghiêm

trọng, có thể dẫn đến vô sinh, chữa ngoài dạ con và bị

đau đớn suốt đời.

- Các BLTQQHTD làm tăng khả năng nhiễm HIV, một loại virút dẫn đến AIDS.

Vi khuẩn gây bệnh lậu

BỆNH LẬU

Triệu chứng:

Sau khi bị lây bệnh từ 2-21 ngày, một số triệu chứng dưới

đây có thể xuất hiện:

- Chảy mủ ở dương vật hoặc âm đạo.

- Cảm giác đau và nóng rát khi đi tiểu, hoặc đau bụng dưới khi đi lại.

- Tiểu buốt.

- Đau bụng dưới ( khu vực xương chậu).

Hầu hết phụ nữ và một số nam giới khi mới nhiễm bệnh

không có triệu chứng gì mặc dù trong cơ thể đã có mầm bệnh.

Hậu quả:

- Gây tổn thương các cơ quan sinh dục.

- Gây vô sinh.

- Trẻ được sinh ra từ người mẹ bị bệnh lậu có thể bị mù lòa.

- Lây bệnh cho bạn tình.

- Rối loạn tim, mù lòa, bệnh da liễu, viêm khớp.

- Tăng nguy cơ chữa ngoài dạ con.

GIANG MAI

Một số triệu chứng có thể gặp phải:

Giai đoạn 1: Triệu chứng xuất hiện trong vòng từ

1 đến 12 tuần sau khi nhiễm bệnh:

- Có vết loét nông, cứng, có bờ, không gây đau, thường có ở miệng và bộ phận sinh dục thường được

gọi là “săng” giang mai.

- Các vết loét này biến mất trong vòng 1 đến 5

tuần.

Giai đoạn 2: Triệu chứng xuất hiện trong vòng 1-

6 tháng sau khi vết loét xuất hiện:

- Mẫn đỏ toàn thân, không ngứa

- Có các triệu chứng như bị cúm

Hậu quả:

- Có thể lây bệnh cho bạn tình

- Gây bệnh tim, mất trí, mù lòa, tử vong

- Có thể truyền từ người mẹ sang thai nhi

Mức độ lây nhiễm HIV có thể từ không có triệu chứng tới có những triệu chứng bệnh nhẹ, không đặc thù cho tới nhiễm khuẩn nặng, ung thư và các vấn đề về thần kinh Các triệu chứng ban đầu của nhiễm HIV có

thể bị lẫn với cảm lạnh hay cúm Sau đó người bị nhiễm HIV không thấy có triệu chứng gì đặc biệt trong một thời gian dài Chính đây là giai đoạn có thể gây lây nhiễm cho người khác mà không biết.

AIDS là gì?

AIDS là viết tắt của thuật ngữ tiếng Anh (Accquired immuno-deficiency syndrome) gọi là “hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải” Đây không phải là bệnh

riêng lẻ mà là giai đoạn cuối của nhiễm HIV, đặc trưng bởi một chuỗi hay “hội chứng” của các bệnh tật đe dọa cuộc sống Hiện nay, mới chỉ có một số thuốc làm

chậm sự phát triển của HIV, vẫn chưa có cách điều trị khỏi bệnh này và phần lớn những người mắc bệnh đều chết khi chuyển sang giai đoạn AIDS.

Biểu đồ số người nhiễm HIV năm

2005

Nam gioi 50.86% Phu nu 43.5% tre em 5.64%

Một nạn nhân nhỏ tuổi của căn

bệnh thế kỉ.

Con người bị nhiễm HIV như thế nào?

SỰ SUY VONG

Căn bệnh thế kỷ AIDS thực sự đang

uy hiếp đến sự sống toàn nhân loại

Phòng tránh lây nhiễm HIV và các BLTQQHTD bằng

cách nào?

Nhiều người vẫn còn e ngại khi đề cập tới chuyện quan hệ tình dục, mặc dù đó là một nhu cầu sinh lý bình thường của cơ thể nhưng hãy nhớ rằng chúng ta đang thực sự bàn về cách ngăn chặn một căn bệnh gây chết

người.

Dùng bao cao su là một trong những cách tốt nhất để phòng tránh HIV và các BLTQQHTD khác.

CHÚC CÁC EM

CÓ QUYẾT ĐỊNH SÁNG SUỐT, LUÔN TỈNH TÁO!

THÂN ÁI!