Giáo trình Nova-TDN - Chương trình thiết kế đường bộ được thực hiện trên nền AutoCAD Realease 14 với ngôn ngữ lập trình C++.
Trang 1Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
51
9 Thiết kế trắc dọc
9.1 Trắc dọc tự nhiên
9.1.1 Trắc dọc tự nhiên
Sau khi đã có tuyến và cọc trên tuyến ta có thể vẽ trắc dọc tự nhiên Khi chọn Trắc
dọc tự nhiên sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình Trường hợp tuyến dài nhiều Km bằng cách
Trong quá trình cắt trắc dọc ra nhiều đoạn ta cần lưu ý:
• Chỉ khi mới vẽ đoạn đầu tiên mới xuất hiện dòng nhắc Điểm bắt đầu vẽ: yêu cầu
ta chỉ điểm gốc của đoạn trắc dọc đầu tiên còn các đoạn sau sẽ được bố trí trên thẳng
hàng với đoạn trước Cho nên sau này trong quá trình thiết kế ta không được dùng lệnh của AutoCAD làm thay đổi lệch hàng các đoạn trắc dọc của cùng 1 tuyến
• Việc vẽ trắc dọc phải được tiến hành từ cọc đầu cho đến cọc cuối, nếu ở giữa ta bỏ qua một số cọc thì ta sẽ không thể vẽ trắc dọc cho các cọc này nữa trừ phi ta dùng lệnh AutoCAD xoá các đoạn trắc dọc cho tới các cọc bị bỏ qua
• Việc cắt đoạn cố gắng không nên tại vị trí cần bố trí đường cong đứng
nó phụ thuộc vào chiều rộng của khổ giấy mà ta muốn in trắc dọc Với phím ta có thể kiểm tra lại hoặc thay đổi mẫu bảng biểu trắc dọc
Trang 2Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
52
Hình 9-2.Trắc dọc tự nhiên khi chọn Tự động thay đổi mức so sánh
9.1.2 Lớp địa chất
Nếu ta nhập chiều dày các lớp địa chất trên trắc dọc thì sau này ta có thể xác định
được khối lượng đào nền và taluy của từng lớp địa chất
Hình 9-3 Nhập chiều dầy các lớp địa chất
Trên Hình 9-3 chiều dày các lớp địa chất được tính thứ tự từ cao độ tự nhiên Như vậy
số lớp địa chất MAX=5 Khi mà 1 lớp địa chất nào đó không có thì ta cho chiều dầy của lớp
đó bằng 0
9.1.3 Thay đổi mức so sánh và Điền mức so sánh
Đối với địa hình có sự thay đổi lớn về mặt cao độ ta cần phải thay đổi mức so sánh sao cho có thể vẽ bản vẽ trắc dọc vào vừa khổ giấy ta đã định Nếu ta chọn
khi vẽ trắc dọc tự nhiên thì việc tự động thay đổi mức so sánh sẽ
không theo ý của ta cho nên Thay đổi mức so sánh bằng cách chỉ từ điểm tới điểm sẽ tốt hơn
Khi ta thay đổi mức so sánh ta vẫn có thể kẻ được các đường đỏ thiết kế tuy nhiên các đường
đỏ đó sẽ bị gẫy khúc và sẽ dẫn tới khó khăn cho ta khi bố trí đường cong đứng Cho nên công việc này tốt nhất ta nên làm cuối cùng nhất trước khi ta bắt đầu chuẩn bị in hồ sơ
)Lưu ý: Sau khi dịch chỉnh các đường dóng sẽ không đúng vị trí bảng nhưng ta không cần dùng lệnh AutoCAD để hiệu chỉnh, sau này khi ta Điền thiết kế trắc dọc chúng sẽ
được vẽ lại
Trang 3Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
Với chức năng này ta có thể chuyển hệ toạ độ của AutoCAD tới điểm sao cho gốc của
nó theo phương X trùng với điểm ứng với lý trình đầu trên trắc dọc Nếu đang ở trong hệ toạ
độ này khi có 1 điểm thì giá trị X của nó chính là Khoảng cách dồn
9.2 Các phương án đường đỏ và phương án đường đỏ hiện hành
Trong quá trình thiết kế trắc dọc Nova-TDN cho phép ta thiết kế 3 phương án đường
đỏ khác nhau nhằm mục đích so sánh các phương án để tìm ra phương án tối ưu nhất
Trong từng phương án sẽ bao gồm:
• Cao độ đường đỏ mặt đường
• Cao độ đáy rãnh phải
• Cao độ đáy rãnh trái
• Cao độ đáy nền đường
Khi thiết kế chỉ có 1 phương án đường đỏ hiện hành nên trong quá trình thiết kế ta phải chú ý xem phương án đường đỏ nào đang là hiện hành Để thay đổi phương án đường đỏ
hiện hành ta thực hiện Chọn phương án đường đỏ hiện hành Sau đó sẽ xuất hiện hộp hội
thoại như Hình 9-4
Hình 9-4.Thay đổi phương án đường đỏ
Trong quá trình thay đổi phương án đường đỏ hiện hành nếu đã có trắc ngang thiết kế thì trắc ngang thiết kế sẽ tự động dịch chỉnh theo cao độ thiết kế của phương án đường đỏ mà
ta vừa chọn
9.3 Thiết kế trắc dọc
9.3.1 Thiết kế trắc dọc
Với chức năng này ta có thể thiết kế:
• Đường đỏ cao độ mặt đường
• Đường đỏ cao độ đáy rãnh phải
• Đường đỏ cao độ đáy rãnh trái
• Đường đỏ cao độ đáy nền đường
• Đường đỏ cống dọc phải
• Đường đỏ cống dọc trái
• Các đường mà Nova-TDN không quản lý nhưng người thiết kế lại cần(Đường khác)
Trang 4Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
54
Sau khi ta chỉ 1 điểm trên trắc dọc tại dòng nhắc Từ điểm: sẽ xuất hiện hộp hội thoại
như Hình 9-5
Hình 9-5.Nhập điểm đầu tiên của đường đỏ
Việc đầu tiên là ta phải chọn loại đường cần thiết kế tại hộp danh sách
Nếu ta chọn thì ta có thể thay đổi lại cọc bắt đầu
đường đỏ nếu không thì ta phải cho lý trình của điểm bắt đầu(mặc định sẽ là lý trình tại điểm
mà ta vừa chỉ)
Sau đó sẽ là cao độ tại điểm mà ta bắt đầu Nếu ta bấm vào phím
trong trường hợp chọn ta sẽ có cao độ thiết kế đã có của đường thiết kế tương ứng tại cọc
Sau khi đã nhập xong điểm đầu tiên sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Undo/<Điểm tiếp theo>: yêu cầu ta nhập điểm thứ 2 tiếp theo theo thứ tự tăng dần
của toạ độ X
Khi đã chỉ điểm tiếp theo sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình
Hình 9-6 Nhập điểm tiếp theo của đường đỏ
Toạ độ X của điểm tiếp theo có thể xác định theo vị trí cọc hoặc theo khoảng cách lẻ hoặc là lý trình Toạ độ Y có thể xác định theo cao độ thiết kế hoặc độ dốc
Trường hợp nếu ta bấm vào phím ta có thể kiểm tra lại cao độ thiết kế của các cọc nằm giữa 2 điểm như Hình 9-7
Trang 5Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
55
Hình 9-7.Cao độ các cọc trung gian
Sau khi ta đã kẻ xong đường đỏ nếu đã có trắc ngang thiết kế thì trắc ngang thiết kế
sẽ tự động dịch chỉnh theo cao độ mà ta vừa thiết kế
9.3.2 Đường cong đứng
Nova-TDN cho phép ta có thể thiết kế đường cong đứng theo dạng:
• Đường cong tròn
• Đường cong Parabôn
Sau khi ta chọn hai đoạn của đường đỏ thiết kế sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình Khi ta thiết kế theo đường cong tròn ta phải nhập vào bán kính của đường cong
Hình 9-8.Thiết kế đường cong đứng
như được minh hoạ tại Hình 9-9 Giá trị Y được tính theo công thức Y=(i1-i2)*X2/(200*L)
Trang 6Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
i2 %
i1 %
Hình 9-9 Đường cong Parabôn
Trong trường hợp cần điền luôn yếu tố cong lên phía trên đường cong thì ta chọn
9.3.3 Định nghĩa đường thiết kế và lớp địa chất
Trong trường hợp cần thiết ta có thể tạo các đường đa tuyến bằng lệnh PLINE sau đó
dùng Định nghĩa đường thiết kế và lớp địa chất để định nghĩa chúng thành các đường thiết kế
hoặc các lớp địa chất trên trắc dọc Sau khi chọn xong các đường cần định nghĩa tại dòng
nhắc Select Objects: sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 9-10 ta cần chọn loại đường muốn
định nghĩa
Lưu ý: ta không thể định nghĩa được đường cao độ mặt từ 1 đường cong vẽ bằng lệnh
PLINE
Hình 9-10 Định nghĩa đường thiết kế trắc dọc
9.3.4 Nhận lại cao độ thiết kế
Trong quá trình thiết kế đường đỏ trắc dọc nếu ta sử dụng các lệnh của AutoCAD để hiệu chỉnh thì Nova-TDN sẽ không biết là có sự hiệu chỉnh đó Cho nên để cập nhật lại các
giá trị của thiết kế trắc dọc thì ta sử dụng Nhận lại cao độ thiết kế Chức năng này bao gồm
nhận lại cả các lớp địa chất
9.3.5 Huỷ cao độ thiết kế
Thực tế khi ta đã xoá các đường thiết kế trên trắc dọc nhưng cao độ thiết kế tại các
cọc vẫn còn trừ phi chúng ta Nhận lại cao độ thiết kế như đã được đề cập ở trên hoặc là ta
Trang 7Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
57
chọn chức năng Huỷ cao độ thiết kế Sau khi chọn sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 9-11
yêu cầu ta đánh dấu các kiểu cao độ cần xoá của phương án đường đỏ hiện hành
Hình 9-11 Huỷ cao độ thiết kế
9.3.6 Nối cao độ đường đỏ mặt
Chức năng này cho phép ta vẽ lại đường đỏ cao độ mặt theo phương án đường đỏ hiện
hành Ví dụ như khi ta Nhập số liệu theo TCVN ta có nhập cao độ thiết kế thì các cao độ này
sẽ được gán cho cao độ mặt của phương án đường đỏ 1 khi muốn thể hiện đường đỏ mặt trên trắc dọc thì ta phải sử dụng chức năng này
9.3.7 Điền thiết kế
Với chức năng này ta có thể điền các thông số thiết kế của phương án đường đỏ hiện hành Sau khi chọn trắc dọc cần điền thiết kế sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 9-12 ở
đây nếu ta chọn thì độ dốc và khoảng cách sẽ được thể hiện từ
đỉnh tới đỉnh nếu không chọn thì trong khoảng có bố trí đường cong đứng sẽ bị trừ ra
Hình 9-12 Điền thiết kế trắc dọc
9.4 Tính sơ bộ diện tích đào đắp
Sau khi đã thiết kế xong trắc dọc ta có thể xác định được sơ bộ diện tích đào đắp theo
mặt cắt chuẩn mà ta khai ở mục Khai báo tuyến thiết kế
Khi ta chọn Tính sơ bộ diện tích đào đắp sẽ xuất hiện hộp hội thoại 9-13 cho phép ta
so sánh các phương án đường đỏ xét về góc độ diện tích đào đắp
Trang 8Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
58
Hình 9-13 Tính sơ bộ diện tích
9.5 Cầu và cống trên trắc dọc
9.5.1 Đặt cầu
Với chức năng này ta có thể thể hiện đ−ợc cầu trên trắc dọc và sau này thể hiện nó
trên hình phối cảnh Sau khi chọn Cầu sẽ xuất hiện dòng nhắc Từ điểm: ta phải chỉ một điểm
gần cọc mà vị trí nó sẽ xác định vị trí bắt đầu có cầu Tiếp theo sẽ xuất hiện hộp hội thoại nh− Hình 9-14
Đầu tiên ta chọn loại cầu muốn thể hiện nó trên hình phối cảnh Tiếp theo ta cho khoảng cách từ cọc mà ta vừa chỉ tới mố đầu tiên của cầu
Hình 9-14 Đặt cầu
Sau khi nhập hết các thông số cần thiết sẽ xuất hiện các dòng nhắc:
Trang 9Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
59
Cao độ của mố 0 <4.93>:
Undo/Khoảng cách nhịp <10.00>:
Cao độ trụ<4.93>:
Yêu cầu ta phải cho biết:
• Cao độ của 2 mố đầu, cuối và cao độ trụ
giếng vào trong bảng trắc dọc khi Khai báo mẫu bảng trắc dọc
Sau khi tại dòng nhắc Từ điểm: ta chỉ điểm bắt đầu bên trái sẽ xuất hiện hộp hội thoại
nhằm mục đích xác định cao độ đáy rãnh giếng
Trang 10Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
60
Hình 9-16 Tạo giếng thu
Điểm bắt đầu
Đường đỏ
Chiều sâu mép giếngChiều rộng giếng
Hình 9-17 Các thông số thiết kế của giếng thu
Sau khi ta nhập dốc mép trái và mép phải ta dùng phím để xác định lại các khoảng cách trái và phải bắt đàu từ mép thu tới giếng Các thông số tạo giếng thu được mô tả trên Hình 9-17
Trang 11C«ng ty Hµi hoµ - 133 Tróc B¹ch - Hµ néi Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 T«n ThÊt Tïng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
61
10 ThiÕt kÕ tr¾c ngang
10.1 Tr¾c ngang tù nhiªn
10.1.1 Tr¾c ngang tù nhiªn
Sau khi chän Tr¾c ngang tù nhiªn xuÊt hiÖn hép héi tho¹i nh− trªn H×nh 10-1 Trªn
hép danh s¸ch cäc chØ xuÊt hiÖn c¸c cäc ch−a cã thÓ hiÖn tr¾c ngang Nova-TDN cho phÐp vÏ tr¾c ngang víi 2 tû lÖ theo chiÒu X vµ chiÒu Y kh¸c nhau, sè hµng vµ sè cét c¸c tr¾c ngang bè trÝ trong 1 tê giÊy vµ kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c hµng vµ c¸c cét tÝnh theo mm ë ngoµi giÊy C¸c th«ng sè kh¸c xem trªn H×nh 10-2
Trang 12Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
62
Sau khi vẽ xong các trắc ngang tự nhiên nếu cần điền mức so sánh ta chọn Điền mức
so sánh trắc ngang tự nhiên Sẽ xuất hiện hộp hội thoại yêu cầu ta chọn các trắc ngang cần
điền Phần ghi chú mức so sánh “MSS:” ta cần phải đưa vào khi Khai báo mẫu bảng trắc dọc
và trắc ngang
10.1.2 Đường cũ
Việc mô tả nền đường cũ ta có thể đưa vào khi nhập số liệu như đã đè cập ở phần
Nhập số liệu theo TCVN Nếu chưa nhập vào thì ta có thể thể hiện nó bằng cách thực hiện chức năng Đường cũ Sau khi trả lời các dòng nhắc Từ điểm: và Tới điểm: ta sẽ có thể hiện
nền đường cũ Việc thể hiện đường cũ nhằm mục đích xác định khối lượng bù vênh đường cũ khi thiết kế theo TCVN
10.1.3 Vẽ các lớp địa chất trắc ngang
Nếu ta chọn Vẽ các lớp địa chất trắc ngang sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 10-3,
ta có thể tạo các đường thể hiện các lớp địa chất trên trắc ngang Các lớp địa chất có thể đồng dạng với đường tự nhiên hoặc cắt ngang phẳng theo 1 triền dốc Sau khi đã thể hiện xong ta
có thể hiệu chỉnh cho phù hợp với thực tế để sau dựa vào chúng ta tính diện tích đào các lớp
10.2.1 Thiết kế trắc ngang theo TCVN
Khi thiết kế trắc ngang theo TCVN ta chỉ thiết kế thể hiện bề mặt đường thiết kế còn
thiết kế các lớp áo nền đường xem mục áp các lớp áo đường theo TCVN Với chức năng này
Nova-TDN cho phép ta thiết kế trắc ngang tại các cọc với các kích thước thiết mặt,lề,taluy
khác với mẫu trắc ngang chuẩn mà ta khai tại mục Khai báo và thay đổi tuyến thiết kế
Sau khi chọn Thiết kế trắc ngang sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 10-4 Ta có thể
chọn các mẫu mặt cắt phù hợp hoặc khai báo mẫu mặt cắt mới, sau đó nó sẽ được ghi lại hoặc ta có thể ghi ra 1 tệp khác và sau này có thể sử dụng lại Muốn khai báo mặt cắt mới thì tại ô ta nhập vào tên mặt cắt mới sau đó chọn chức năng
để khai báo lại Sau đó bấm vào phím để lưu lại mọi thay đổi vào tệp khai báo hiện thời
Trang 13Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
63
Nếu ta chọn thì sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 10-5 Các thông số này tương ứng với mô tả như trên Hình 10-4 tuy nhiên chỉ có phân biệt trái và phải khác nhau
Hình 10-4 Chọn mẫu trắc ngang thiết kế
Tại hộp hội thoại Hình 10-4 nếu ta chọn thì trong những cọc cần thiết kế nếu đã có thiết kế trắc ngang thì nó sẽ bị xoá và thiết kế lại Trong trường hợp chọn
thì những cọc nằm trên đoạn cong sẽ có độ dốc và mở rộng phù hợp với vị trí mà nó nằm trong đoạn cong Nếu ta chọn nếu có
thiết kế mặt bằng tuyến như đã đề cập ở mục Vẽ mặt bằng tuyến theo yếu tố cong và trắc ngang chuẩn các kích thước của dải phân cách,rộng mặt và rộng lề sẽ được lấy theo mặt bằng tuyến
Trang 14Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
64
Trên Hình 10-5 nếu ta chọn thì các giá trị sẽ được lấy theo trắc
ngang chuẩn mà ta khai ở mục Khai báo tuyến thiết kế
Trong trường hợp nếu có thiết kế rãnh trái và rãnh phải trên trắc dọc thì cao rãnh sẽ bằng cao độ mép lề trừ đi cao độ rãnh trong trường hợp có thể bố trí được rãnh
10.2.2 Thiết kế trắc ngang theo AASHTO1
Khi ta chọn Thiết kế trắc ngang theo AASHTO1 ta sẽ đồng thời tiến hành thiết kế bề
mặt đường và khuôn nền đường đồng thời cùng một lúc Ngoài các thông số mà ta khai báo trong mặt cắt chuẩn ta còn phải khai báo chiều dầy của các lớp khuôn đường như trên Hình
10-6 Riêng chiều dầy lớp Asphal 1 sẽ lấy theo Cao mép lề như đã đề cập tại mục Khai báo
và thay đổi tuyến hiện hành Các lớp khuôn đường sau được vẽ tách trái và phải khác nhau
nhằm mục đích tính diện tích đào đắp
Lưu ý: Lúc này cao mép lề sẽ có giá trị âm
Hình 10-6 Thiết kế trắc ngang theo AASHTO1
Hình 10-5 Các thông số trắc ngang thiết kế
Trang 15Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
65
10.2.3 Thiết kế trắc ngang theo AASHTO2
Tương tự như Thiết kế trắc ngang theo AASHTO1 khi Thiết kế trắc ngang theo AASHTO2 ta còn phải nhập thêm 1 số thông số khác như trên Hình 10-7
Hình 10-7 Thiết kế trắc ngang theo AASHTO2
10.2.4 Định nghĩa thiết kế trắc ngang
Trong quá trình thiết kế trắc ngang nếu có mẫu trắc ngang thiết kế nào đó mà TDN không thể làm được thì ta dùng lệnh PLINE của AutoCAD để tạo ra các đối tượng mặt
Nova-đường, lề Nova-đường, taluy sau đó dùng chức năng Định nghĩa thiết kế trắc ngang để định
nghĩa Trong quá trình định nghĩa ta chỉ có thể định nghĩa được từng đối tượng một mà thôi Sau khi chọn đối tượng sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 10-8
Hình 10-8 Chọn loại đường thiết kế trắc ngang cần định nghĩa
10.2.5 Tạo đa tuyến dốc tại trắc ngang
Chức năng này cho phép ta tạo được các đa tuyến bằng cách nhập khoảng cách và độ
dốc nhằm mục đích để Định nghĩa thiết kế trắc ngang như đã đề cập ở trên Sau khi chọn sẽ
xuất hiện các dòng nhắc sau:
Trang 16Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
66
Điểm bắt đầu vẽ: Sau khi ta chỉ điểm bắt đầu vẽ sẽ xuất hiện thông báo về cao độ thiết kế và khoảng cách lệch tim của cọc có trắc ngang gần điểm mà ta chỉ nhất
Cao độ thiết kế mặt:6.142 Lệch tim thiết kế so với cọc:0.000
Cao độ điểm bắt đầu<4.557>: Ta cần phải cho cao độ của điểm bắt đầu vẽ
Khoảng lệch tim<-1.972>: Khoảng lệch tim - toạ độ Y
Bắt đầu vẽ bên trái
Undo/<Khoảng cách>:3 ↵ Nếu tại dòng nhắc này mà giá trị khoảng cách bằng 0 thì
sẽ xuất hiện dòng nhắc
Khoảng cách thẳng đứng: Ta cần phải cho độ cao của bậc
Nếu khoảng cách khác 0 sẽ xuất hiện dòng nhắc:
Độ dốc %<2.00>:↵ Yêu cầu ta cho độ dốc
Undo/<Khoảng cách>:↵ Tại dòng nhắc này nếu ấn ↵ quá trình sẽ được lặp lại cho phía bên phải
Bắt đầu vẽ bên phải
Undo/<Khoảng cách>:
10.2.6 Tạo taluy
Đối với các mẫu ta luy đặc biệt thì ta dùng chức năng Tạo taluy để tạo
Chọn lề hoặc mặt phía cần tạo taluy
Select object: Đầu tiên ta phải chọn lề hoặc nếu không có phần lề thì chọn mặt đường
phía cần tạo taluy
Các dòng nhắc tiếp theo sẽ là:
Undo/<Khoảng cách>: 1↵ Yêu cầu ta cho khoảng cách
Độ dốc %<100.00>:↵ Nếu trước đó mà khoảng cách bằng 0 thì thay dòng nhắc này
sẽ là dòng nhắc Khoảng cách thẳng đứng:
Các dòng nhắc này sẽ được lặp lại cho đến khi tại dòng nhắc
Undo/<Khoảng cách>:ta ấn ↵
10.3 áp các lớp áo đường theo TCVN
Việc áp các lớp áo đường ta có thể tiến hành:
• áp tự động
• Chỉ điểm
Khi ta chọn Nova-TDN sẽ tự động bố trí các lớp áo đường trên trắc ngang với số lớp khuôn trên nền đường cũ có sẵn, khuôn trên nền mới (khuôn mở rộng) và số
lớp của gia cố lề mà ta khai báo như ở mục Khai báo các lớp áo đường theo TCVN Như trên
Hình 10-9 ta phải trả lời một số phần tuỳ chọn Trường hợp trên trắc ngang có thể hiện
đường cũ nhưng nó sẽ không được sử dụng lại thì ta đánh dấu vào mục
Đối với trắc ngang có giải phân cách nếu ta đánh dấu thì mặt đường trái và phải sẽ được kéo dài thêm trong vùng có giải phân cách và khuôn đường sẽ được bố trí theo chúng, thể hiện ta xem thêm
Trang 17Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
67
Tạo khuôn cả phần phân cách
Đường cũ không dùng được
Hình 10-10 Ví dụ bố trí khuôn đường
Trong trường hợp ta chọn phần Loại khuôn sẽ sáng lên như Hình 10-11
Trong trường hợp này là ta sẽ áp các lớp khuôn trên nền đường mới
Hình 10-9
áp tự động các lớp áo đường
Trang 18Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
68
Hình 10-11 áp khuôn đường bằng cách chỉ điểm
Sau khi ta chọn ta phải trả lời muốn tạo khuôn từ đâu tới đâu bằng cách
chỉ các điểm tại các dòng nhắc Từ điểm: và Tới điểm:
10.4 Điền thiết kế trắc ngang
Tuỳ theo tiêu chuẩn thiết kế các trắc ngang sẽ được điền theo cách phù hợp Sau khi
ta chọn chức năng Điền thiết kế trắc ngang sẽ xuất hiện cửa sổ như Hình 10-12 ta phải chọn
các mục cần điền Trong trường hợp trắc ngang đã được điền thiết kế thì việc điền cũ sẽ bị xoá đi và tiến hành điền lại
Hình 10-12 Điền thiết kế trắc ngang
10.5 Khai báo vét bùn+hữu cơ và đánh cấp
Nova-TDN tách phần nạo vét thành 2 mục là Vét bùn và Vét hữu cơ Sau này diện tích của chúng cũng sẽ được tách ra làm 2 Trong quá trình vét bùn và hữu cơ nếu có lấn ruộng thì tính toán bề rộng phần ruộng mà ta sử dụng trong từng trắc ngang Việc khai báo kiểu vét và thông số vét như ở Hình 10-13 sẽ được sử dụng trong quá trình tạo vét bùn+hữu cơ cho đến khi ta thay đổi lại
Hình 10-13 Khai báo vét bùn và hữu cơ
10.6 Vét bùn và hữu cơ
Lúc này ta phải trả lời các dòng nhắc:
Vét bùn từ điểm: Điểm đầu tiên bắt đầu vét
Trang 19Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
Sau khi ta khai báo bề rộng đánh cấp như trên Hình 10-13 ta phải cho điểm đầu và
điểm cuối của phần đánh cấp tại các dòng nhắc:
Đánh cấp từ điểm: Điểm đầu tiên bắt đầu đánh cấp
Tới điểm: Điểm cuối của đánh cấp
10.9 Tự động xác định đánh cấp
Khi ta chọn chức năng này sẽ xuất hiện hộp thoại như trên Hình 10-14 Ta cần phải cho độ dốc tối thiểu cần đánh cấp
Hình 10-14 Tự động đánh cấp 10.10 Các lệnh hiệu chỉnh trắc ngang
10.10.1.Copy thiết kế trắc ngang
Trong quá trình thiết kế ta thường hay copy các đối tượng thiết kế trắc ngang Sau khi
ta chọn các đối tượng cần copy tại dòng nhắc Select objects: nếu trong các đối tượng được
chọn không có đối tượng trắc ngang thuộc trắc ngang mà Nova-TDN quản lý sẽ xuất hiện thêm dòng nhắc:
Chọn trắc ngang
Select objects: Yêu cầu ta phải chọn trắc ngang được lấy làm chuẩn
Sau đó sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình ta phải chọn gốc chuẩn mà các đối tượng
sẽ được copy:
• Copy theo cao độ mặt đường Lúc này điểm chuẩn sẽ ứng với điểm cao độ mặt
đường thiết kế hiện hành trên trắc ngang
• Copy theo cao độ đáy nền đường Lúc này điểm chuẩn sẽ ứng với điểm cao độ
đáy nền đường thiết kế hiện hành trên trắc ngang
• Copy theo điểm gốc trắc ngang là điểm ứng với cao độ trắc ngang tại mức so sánh của trắc ngang
Trang 20Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
70
Hình 10-15 Chọn gốc chuẩn Copy
10.10.2.Xóa thiết kế trắc ngang
Trong các đối tượng mà ta chọn tại dòng nhắc Select objects: Nova-TDN chỉ xoá
những đối tượng thiết kế trắc ngang như là mặt, lề, taluy hoặc khuôn đường còn các đối tượng khác sẽ được giữ nguyên
10.10.3.Dịch đỉnh thiết kế trắc ngang
Trong quá trình thiết kế nếu ta có nhu cầu thay đổi tâm thiết kế trắc ngang so với tim
tuyến và cao độ đường đỏ trên trắc dọc thì ta sử dụng chức năng Dịch đỉnh thiết kế trắc ngang Sau khi chọn chức năng này sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 10-16
Nếu ta chọn thì trắc ngang thiết kế sẽ được dịch chuyển theo phương
Y trên trắc ngang và toạ độ ứng với cao độ thiết kế mới sẽ được đánh dấu tại vị trí cọc tương ứng trên trắc dọc
Nếu ta chọn thì trắc ngang thiết kế sẽ được dịch chuyển theo phương
X trên trắc ngang và toạ độ ứng với tâm thiết kế mới sẽ được đánh dấu tại vị trí cọc tương ứng trên bình đồ tuyến
Hình 10-16 Dịch đỉnh thiết kế trắc ngang
Sau khi ta tiến hành dịch chỉnh ta phải hiệu chỉnh lại trắc dọc thiết kế hoặc đường tim tuyến cho phù hợp Trong trường hợp nếu ta chỉnh vị trí tim tuyến thì sau đó ta phải tiến hành
Xác định khoảng lệch cọc so với tuyến như đã được đề cập ở trên nhằm mục đích xác định lại
tâm thiết kế của các trắc ngang còn chưa được dịch chỉnh Nếu ta thiết kế lại đường đỏ trên trắc dọc để nó đi qua điểm được đánh dấu trên trắc dọc thì sau khi thiết kế xong các trắc ngang thiết kế sẽ được thay đổi cho phù hợp với cao độ mới
Trang 21Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
Select object: Chọn 1 đối tượng thuộc trắc ngang
Chức năng này nhằm phục vụ một số nhu cầu của người sử dụng cần phải vẽ thêm một số đối tượng đặc biệt không thuộc trong đối tượng của Nova-TDN
10.10.5 Thay bảng trắc ngang
Khi ta có nhu cầu thay đổi mẫu bảng biểu của trắc ngang ta có thể sử dụng chức
ngang này nhưng trước đó ta cần phải Khai mẫu bảng trắc ngang lại
10.10.6 Hiện trắc ngang theo tên
Sau khi ta chọn trắc ngang cần hiện tại hộp hội thoại như trên Hình 10-17 thì trắc ngang ứng với tên đã chọn sẽ xuất hiện trên màn hình AutoCAD
Hình 10-17 Chọn trắc ngang 10.11 Loại đối tượng khỏi Nova-TDN
Chức ngang này là chung cho mọi đối tượng của Nova-TDN Trong quá trình thiết kế nếu ta cần Copy một số đối tượng thuộc Nova-TDN quản lý để làm một số việc nào đó, để tránh cho Nova-TDN khỏi nhận lầm thì ta phải tiến hành loại các đối tượng được copy ra khỏi sự quản lý của Nova-TDN để trở thành 1 đối tượng bình thường của AutoCAD
Riêng đối với các Điểm cao trình, đường đồng mức nếu ta cần copy để quá trình nhập
số liệu được nhanh hơn thì ta không cần phải thực hiện chức năng này
10.12 Tra cứu các đối tượng của Nova-TDN
Cho phép ta có thể biết được các đối tượng thuộc Nova-TDN
Trang 22Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
72
11 Tính toán diện tích đào đắp
11.1.1 Các diện tích được định nghĩa trong Nova-TDN
Phần này yêu cầu người sử dụng phải xem kỹ để việc lập công thức xác định kiểu diện tích mà mình muốn định nghĩa cho phù hợp với cách tính của Nova-TDN
11.1.2 Các kiểu diện tích theo TCVN
L trồ
ng cỏ
trái
L trồng cỏ ph
Đào rãnh trái=Đào taluy trái Đắp nền Đào rãnh phải=Đào taluy phải
Đắp trả rãnh phải
Trang 23Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
73
Đắp nền
Vét bùn hoặc hữu cơ
Diện tích khuôn cũDiện tích gia cố
Diện tích khuôn mới
Diện tích đắp nền
Diện tích lớp Base Diện tích lớp SubBase Diện tích lớp Top Soil
Nửa trái
Hình 11-2 Tính diện tích theo AASHTO1
Trang 24Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
Diện tích đắp nền
Hình 11-3 Tính diện tích theo AASHTO2 11.2 Tính diện tích
11.2.1 Tính diện tích theo TCVN
Sau khi chọn Tính diện tích sẽ xuất hiện hộp hội thoại Hình 11-4 Trong quá trình
tính toán ta có thể sử dụng đường Pline thể hiện trắc ngang tự nhiên trên trắc ngang bằng cách đánh dấu vào mục Trong trừng hợp đường tự nhiên bị cắt
ra làm nhiều đoạn thì không được lấy
Nếu ta có thể hiện các lớp địa chất trên trắc ngang muốn sử dụng chúng trong tính diện tích thì ta đánh dấu vào mục
Hình 11-4 Tính diện tích theo TCVN
Nova-TDN sẽ xác định cho ta một loạt các loại diện tích, ta có thể xem trong mục
Tra cứu cọc
Trang 25Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
75
11.2.2 Tính diện tích theo AASHTO
Đối với trường hợp thiết kế theo AASHTO thì chỉ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 11-5 yêu cầu ta chọn trắc ngang cần tính diện tích
Hình 11-5 Chọn trắc ngang
11.3 Điền giá trị diện tích
Khi ta chọn Điền giá trị diện tích sẽ xuất hiện hộp hội thoại như Hình 11-6
Nova-TDN cho phép ta điền các giá trị diện tích trên trắc ngang theo 2 cột mà vị trí của chúng được
xác định bởi Khoảng cách X và Khoảng cách Y
Hình 11-6 Lập bảng giá trị diện tích cần điền
Muốn điền 1 mục diện tích nào đó thì ta làm như sau:
• Chọn vào phía cần điền của bảng Hình Sau đó sửa vào ô Mô tả tên mục diện tích
cần điền
• Bấm chuột sang cột Công thức tính của hàng tương ứng Lúc này sẽ xuất hiện
hộp hội thoại như Hình 11-7
• Với các toán tử +,-,*,/,( và ) cùng với các loại diện tích trong mục Mô tả như trên
Hình 11-8 ta xây dựng công thức xác định mục diện tích cần điền
Trang 26Công ty Hài hoà - 133 Trúc Bạch - Hà nội Tel:8.290413 Fax: 8.290336
102 Tôn Thất Tùng Q1 - TPHCM Tel 8250195 - Fax : 9250196
76
Hình 11-7 Xây dựng công thức xác định diện tích
Hình 11-8 Chọn mục diện tích 11.4 Xuất bảng khối l−ợng
Với : S1, S2 là 2 diện tích thuộc 2 trắc ngang
KC - Giá trị khoảng cách giữa 2 trắc ngang
Nếu khối l−ợng tính theo công thức trung bình thì ta đánh dấu vào mục