Tháng 2 năm 2014, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Phạm Vũ Luận đã đề nghị chính phủ Thái Lan giúp Việt Nam đào tạo tiếng Anh cho các cán bộ quản lý giáo dục Việt Nam nhằm đáp ứ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
ĐỀ ÁN THÀNH LẬP
(Thai Center)
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, THÁNG 9 NĂM 2014
Trang 2CHỈ ĐẠO NỘI DUNG
PSG TS VÕ VĂN SEN HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 3BAN SOẠN THẢO ĐỀ ÁN
(Thành lập theo Quyết định số 26/QĐ – XHNV – TCCB của Hiệu trưởng
Trường ĐHKHXH và NV, ngày 13 tháng 1 năm 2014)
(Giảng viên Khoa Lịch sử)
(Trưởng phòng HTQT)
(Giảng viên Khoa Đông phương học)
(P Trưởng phòng QLKH và DÁ)
(Trưởng Khoa Đông phương học)
(P Trưởng Khoa Đông phương học)
Trang 4MỤC LỤC
Phần Một – CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN THÀNH LẬP TRUNG TÂM 5
1 Nhu cầu xã hội 5
2 Nhu cầu đào tạo, nghiên cứu 7
3 Thực lực và tiềm năng 8
Phần Hai – KHÁI QUÁT VỀ TRUNG TÂM 12
1 Tên gọi 12
2 Tính chất 12
3 Tầm nhìn và sứ mạng 12
4 Mục đích 13
5 Chức năng và nhiệm vụ 13
6 Cơ cấu tổ chức 14
7 Nhu cầu đầu tư và nguồn tài chính 14
Phần Ba – NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN CỦA TRUNG TÂM 16
1 Nội dung hoạt động 16
2 Lộ trình thực hiện 18
KẾT LUẬN 120
Trang 5Phần Một – CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN THÀNH LẬP TRUNG TÂM
1 Nhu cầu xã hội
Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 6 tháng 8 năm 1976 Tháng 8 năm 1978 chuyến thăm Thái Lan của Thủ tướng nước CHXHCN Việt Nam Phạm Văn Đồng đã khai thông và đặt nền tảng cho mối quan hệ lịch sử giữa hai quốc gia, hai dân tộc Từ đó đến nay, quan hệ hợp tác hai nước không ngừng phát triển vững chắc, toàn diện, sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội, giáo dục … Gần đây, tháng 6 năm 2013, trong chuyến thăm của Tổng Bí thư BCH Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, lãnh đạo hai nước nhất trí cao nâng tầm quan hệ lên đối tác chiến lược, trở thành hai quốc gia đầu tiên trong ASEAN thiết lập mối quan hệ đặc biệt này – một trong những trụ cột quan trọng hỗ trợ tích cực cho việc hình thành Cộng đồng chung ASEAN vào năm 2015
Trên lĩnh vực kinh tế, kim ngạch trao đổi buôn bán hai nước ngày càng tăng mạnh, từ 1 tỉ USD (năm 2000) lên 9,4 tỉ USD (năm 2013) và riêng 4 tháng đầu năm 2014 đạt 3 tỉ USD Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thái Lan trong khu vực Đông Nam Á và là đối tác thương mại lớn thứ 9 của Thái Lan trên thế giới Mục tiêu đặt ra là đến năm 2020, con số này sẽ đạt 20 tỉ USD, tăng 20% hàng năm
Trong quan hệ đầu tư, Thái Lan là nước đứng hàng thứ 10 trong nhóm các nước đầu tư hàng đầu vào Việt Nam và đứng thứ 3 trong các nước ASEAN với hơn 300 dự án, có tổng giá trị lên 6,4 tỉ USD Nhiều nhà đầu tư tên tuổi lớn đang nới rộng vốn, mở rộng các lĩnh vực hoạt động như tập đoàn Amata, Siam Cement, Berli Jucker…, tập đoàn dầu khí quốc gia Thái Lan (PTT) dự kiến đầu
tư khu hóa lọc dầu ở Bình Định với số vốn 20 tỉ USD
Ngay từ năm 1994, giữa hai nước đã ký kết Hiệp định về hợp tác du lịch Các đơn vị chức năng Việt Nam và Thái Lan đã xây dựng những đề án nhằm tăng cường, củng cố, mở rộng toàn diện nội dung và các loại hình hoạt động du lịch Số lượng khách du lịch đến mỗi nước ngày càng tăng Việt Nam đứng thứ
3 trong các nước ASEAN có lượng khách du lịch đến Thái Lan; đứng thứ 10 trên thế giới có khách du lịch Thái Lan đến Việt Nam Việt Nam và Thái Lan là hai điểm đến hấp dẫn và thị trường du lịch giàu tiềm năng trong chiến lược phát triển hợp tác du lịch giữa hai nước Lúc này, hoạt động du lịch giữa hai nước đang diễn ra rất sôi nổi, gặt hái nhiều thành công rực rỡ
Trang 6Quan hệ hợp tác văn hóa – xã hội Việt Nam – Thái Lan trong thời gian qua phát triển vượt bậc Nhiều nét tương đồng về văn hóa giữa hai dân tộc đã tạo tiền đề thuận lợi cho nhân dân hai nước tích cực đẩy mạnh và tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa – nghệ thuật Nhiều đoàn nghệ thuật truyền thống Thái Lan và Việt Nam đã tiến hành các hoạt động biểu diễn; xây dựng các làng văn hóa Việt Nam tại Thái Lan; cùng hợp tác, củng cố, tôn tạo các di tích lịch
sử ở mỗi nước Những hoạt động này đã góp phần phác họa những hình ảnh đậm chất nhân văn, giàu cảm xúc, đẹp đẽ và thiết thực trong lòng nhân dân hai nước
Trên lĩnh vực giáo dục, sự hợp tác đào tạo, học thuật và quản lý giáo dục giữa các đơn vị trường học, viện nghiên cứu của hai nước trong những năm gần đây trở nên sôi nổi và đạt nhiều thành công Hằng năm, hàng trăm thanh niên Việt Nam sang học tập trong các trung tâm đại học, các viện nghiên cứu của Thái Lan Hiện nay ở Việt Nam đang thực hiện việc giảng dạy ngôn ngữ Thái
và đào tạo Thái Lan học Ở Thái Lan, trong một số trường đại học tiến hành giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Chính phủ Thái Lan giúp Việt Nam xây dựng các trường đào tạo nghề nhằm tạo nguồn lao động chất lượng cao cho xã hội Sự hợp tác chặt chẽ giữa các trường đại học Thái Lan và Việt Nam diễn ra trên tất cả các lĩnh vực hoạt động Tháng 2 năm 2014, Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo Việt Nam Phạm Vũ Luận đã đề nghị chính phủ Thái Lan giúp Việt Nam đào tạo tiếng Anh cho các cán bộ quản lý giáo dục Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu của Cộng đồng chung ASEAN; xây dựng mới chương trình và mở rộng việc giảng dạy tiếng Thái ở Việt Nam, tiếng Việt ở Thái Lan trong các trường đại học hai nước; thúc đẩy mạnh mẽ các giao lưu văn hóa, học thuật giữa các trường đại học và trung tâm nghiên cứu hai nước
Sự đồng thuận cao về lợi ích chung quốc gia và khu vực đã gắn bó hai quốc gia, hai nhà nước trên các lĩnh vực an ninh – chính trị, ngoại giao và quốc phòng Hai nước phối hợp chặt chẽ, tích cực, có trách nhiệm trong các hoạt động của các hội nghị tổ chức quốc tế và khu vực : Hội nghị cấp cao ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng các nước ASEAN, Diễn đàn An ninh khu vực (ARF), APEC, ASEM, Tiểu vùng Mekong (GMS)…
Việc đẩy mạnh và mở rộng quan hệ hợp tác Việt Nam – Thái Lan có ý
nghĩa hết sức quan trọng: thứ nhất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã
hội hai quốc gia đang trong giai đoạn quyết liệt tiến hành công nghiệp hóa –
hiện đại hóa đất nước; thứ hai, tăng cường, củng cố sự hiểu biết, chia sẻ sự cảm
Trang 7thông và xích lại gần nhau giữa hai dân tộc Việt Nam, Thái Lan; thứ ba, góp
phần củng cố sự đồng thuận và thống nhất cao của ASEAN, thúc đẩy sự tiến
bộ, phát triển thịnh vượng của khu vực Đông Nam Á và trên thế giới; thứ tư,
hướng đến xây dựng một kiểu mẫu quan hệ hợp tác song phương trong khu vực
và trên thế giới; cuối cùng, nâng cao vị thế của Thái Lan và Việt Nam trong các
quan hệ quốc tế và khu vực
Tuy nhiên, những thông số khả quan trên chưa thể hiện và phản ánh đầy
đủ khả năng tiềm tàng của hai quốc gia và nguyện vọng tha thiết của hai dân tộc trong việc thúc đẩy mạnh mẽ và nâng cao quan hệ hợp tác chiến lược của hai nước Vì vậy, việc thành lập trung tâm chuyên biệt và xây dựng chương trình hoạt động khoa học hợp lý của TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU THÁI LAN sẽ góp phần thúc đẩy mối quan hệ hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa Việt Nam và Thái Lan, đáp ứng nhu cầu cao của xã hội về việc mở rộng nâng cao sự hiểu biết về đất nước Thái Lan, dân tộc Thái; cung cấp các phương tiện, các sản phẩm, kỹ năng cho việc tham gia các hoạt động hợp tác toàn diện với các đối tác Thái Lan
2 Nhu cầu đào tạo, nghiên cứu
Việc nghiên cứu và đào tạo về Thái Lan đã bắt đầu từ lâu ở Việt Nam Cột mốc đánh dấu việc nghiên cứu một cách hệ thống về các nước ASEAN nói chung, Thái Lan nói riêng, là sự ra đời của Ban Đông Nam Á thuộc UBKHXH Việt Nam vào năm 1973 Nhưng mãi đến năm 1993, trong bối cảnh thế giới, khu vực và Việt Nam thay đổi một cách thuận lợi nhanh chóng, việc nghiên cứu về Thái Lan và giảng dạy tiếng Thái bắt đầu trở nên phổ biến trong các trung tâm giáo dục và nghiên cứu ở Việt Nam, trước hết là ở hai trường Đại học KHXH và NV Hà Nội và TPHCM Đến nay, ở Việt Nam, có 7 đơn vị đại học đang giảng dạy tiếng Thái và các chương trình về Thái Lan học, với đội ngũ giáo viên Việt Nam và bản ngữ tương đối hùng hậu và số lượng sinh viên
ngành học Thái Lan ngày càng tăng
Trong kế hoạch chiến lược phát triển khoa học – công nghệ của Đại học Quốc gia – HCM giai đoạn 2011 – 2015 và tầm nhìn đến 2020, cũng như chiến lược phát triển của trường Đại học KHXH và NV, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là xây dựng Đại học Quốc gia nói chung, trường Đại học KHXH và NV nói riêng thành các trung tâm đào tạo chất lượng cao và nghiên cứu hiện đại Mục đích của hoạt động nghiên cứu là phục vụ cho sự phát triển kinh tế – xã
Trang 8hội của đất nước, góp phần thay đổi diện mạo nền khoa học – công nghệ tiên tiến nước nhà; tham gia định hình nền giáo dục Việt Nam hiện đại để hội nhập thành công vào khu vực và thế giới; đồng thời góp phần vào việc thực hiện chính sách ngoại giao nhân dân của Đảng và Nhà nước ta Sự ra đời của TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU THÁI LAN sẽ góp phần đáp ứng việc thực hiện các nhiệm vụ trên
Tuy nhiên, sự bất cập và bất tương ứng thể hiện rất rõ giữa nhu cầu xã hội ngày càng lớn về nguồn lực dồi dào và khả năng đáp ứng hạn chế của các trung tâm đào tạo, giáo dục; giữa yêu cầu cung cấp nguồn tri thức trình độ cao của xã hội về Thái Lan với năng lực nghiên cứu thiếu hệ thống, thiếu đồng bộ và chưa thường xuyên của các trung tâm nghiên cứu, các đơn vị giảng dạy; giữa các hoạt động quan hệ kinh tế và hoạt động giao lưu văn hóa, du lịch sôi nổi của xã hội với sự tham gia đóng góp hạn chế của các đơn vị đào tạo
Hoạt động của TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU THÁI LAN sau khi được thành lập sẽ góp một phần vào việc khắc phục hạn chế này; đồng thời sẽ là một nhân tố củng cố và gia tăng vị thế, uy tín khoa học của trường Đại học KHXH
và NV trong hệ thống giáo dục Đại học Việt Nam, khu vực cũng như đối với xã hội
3 Thuận lợi và tiềm năng
3.1 Trên phạm vi cả nước
Hiện nay ở Việt Nam, như đã nói, có 7 đơn vị giảng dạy và đào tạo Thái Lan học ở bậc đại học: Học viện Khoa học quân sự (1982); Trường Đại học KHXH và NV, Đại học Quốc gia TPHCM (1993); Trường Đại học KHXH và
NV, Đại học Quốc gia Hà Nội (1995); Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học – HUFLIT (2001); Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội (2003); Trường Đại học Ngoại ngữ Đà Nẵng (2003); mới đây, Đại học Hà Nội (2009) Đội ngũ giảng viên: 17 người trong đó có 9 người tốt nghiệp cao học ở các trường đại học Thái Lan; 03 – tốt nghiệp đại học ở Việt Nam và 03 giảng viên bản ngữ
Bên cạnh đó có hàng chục giảng viên trong các trường đại học và nghiên cứu viên các viện, trung tâm nghiên cứu trực tiếp hay gián tiếp nghiên cứu Thái Lan Nhiều công trình khoa học liên quan đến Thái Lan và các mối quan
hệ khu vực được xuất bản
Trang 9Số sinh viên học tiếng Thái hay Thái Lan học, tốt nghiệp ra trường, hầu hết (khoảng 80%) có việc làm trong các cơ quan Ngoại giao (Bộ Ngoại giao,
Sở Ngoại vụ, Đại sứ quán Thái Lan, các cơ quan đại diện như Tổng cục Du lịch, Hội doanh nghiệp…); các công ty liên doanh Việt Nam – Thái Lan hay các công ty 100% vốn Thái Lan; các công ty du lịch, báo chí truyền thông…
Họ là những nhân tố tích cực cho các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam – Thái Lan và thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước
3.2 Thái Lan học ở trường Đại học KHXH và NV, Đại học Quốc gia TP HCM
Việc giảng dạy tiếng Thái và nghiên cứu Thái Lan học trong khoa Đông phương học, trường Đại học KHXH và NV bắt đầu từ năm 1993 với tư cách một chuyên ngành Hơn 20 năm xây dựng và phát triển, chuyên ngành Thái Lan học đạt được những kết quả tích cực:
Thứ nhất, việc đào tạo không bị gián đoạn, hằng năm, duy trì mỗi lớp với
khoảng 20 sinh viên Đến nay có hơn 400 sinh viên chuyên ngành này đã tốt nghiệp
Thứ hai, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao đáng kể phục vụ các
hoạt động kinh tế, văn hóa, giáo dục, ngoại giao của Việt Nam và đối tác Thái Lan Họ có việc làm ổn định trong các cơ quan ngoại vụ, ngoại giao, trường học, trung tâm nghiên cứu, các doanh nghiệp Thái Lan và các liên doanh Việt Nam – Thái Lan…
Thứ ba, hình thành hệ thống đào tạo và nghiên cứu về Thái Lan: các luận
văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, các khóa luận tốt nghiệp, các bài viết nghiên cứu, các sách và một số công trình nghiên cứu Thái Lan
Thứ tư, trở thành địa chỉ quen thuộc và cần thiết của người Việt và những
công dân nước ngoài trong việc cung cấp, trao đổi những thông tin, tìm hiểu những kiến thức và tìm kiếm những khả năng về học tập, nghiên cứu và những hoạt động khác liên quan đến Thái Lan, quan hệ hợp tác Việt Nam – Thái Lan
Thứ năm, xây dựng mối quân hệ rất chặt chẽ thường xuyên với các cá
nhân, tổ chức chính phủ, phi chính phủ của Thái Lan: các trường đại học Thái Lan, thực hiện các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và giao lưu văn hóa (Đại học Chulalongkorn, Srinakharinwirot, Surindra Rajabhat, Pibulsongkhram Rajabhat, Payap, Burapha, Lampang Rajabhat); tổ chức TICA (Thailand
Trang 10International Cooperation Agency) thuộc Bộ Ngoại gia Thái Lan giúp đỡ giáo viên bản ngữ, cùng các học bổng thạc sĩ, tiến sĩ, cử nhân và trang bị khá hoàn hảo các thiết bị kỹ thuật, tài liệu học tập, nghiên cứu; tập đoàn doanh nghiệp Thái Lan; Tổng lãnh sự Vương quốc Thái Lan tại TP HCM; Văn phòng Tổng cục Du lịch Thái Lan…
- Phòng Tư liệu (Tủ sách) của Khoa Đông Phương học
- Thư viện trường Đại học KHXH và NV
- Thư viện Trung tâm ĐHQG – HCM
- Thư viện Khoa học xã hội thuộc Viện KHXH vùng Nam bộ
- Thư viện Quốc gia II
1 Võ Văn Sen PGS TS Hiệu trưởng, ĐHXH&NV
2 Hoàng Văn Việt PGS TS Khoa Lịch sử, ĐHXH&NV
4 Nguyễn Ngọc Dung PGS TS Khoa Lịch sử, ĐHXH&NV
5 Đỗ Thị Hạnh TS Khoa Lịch sử, ĐHXH&NV
6 Trương Văn Chung PGS TS TT Tôn giáo, ĐHXH&NV
7 Trịnh Doãn Chính PGS TS Khoa Triết học, ĐHXH&NV
8 Ngô Văn Lệ GS TS Khoa Nhân học, ĐHXH&NV
9 Nguyễn Văn Tiệp PGS TS Khoa Nhân học, ĐHXH&NV
10 Ngô Phương Lan TS P Hiệu trưởng, ĐHXH&NV
11 Nguyễn Khắc Cảnh TS P Hiệu trưởng, ĐHXH&NV
Trang 1112 Nguyễn Ngọc Thơ TS Phòng QLKH&DÁ, ĐHXH&NV
13 Phan Thu Hiền PGS TS BM Hàn Quốc học, ĐHXH&NV
14 Lê Thị Ngọc Điệp TS Khoa Văn hóa học, ĐHXH&NV
15 Phạm Đức Mạnh PGS TS Khoa Lịch sử, ĐHXH&NV
16 Đặng Văn Thắng PGS TS Khoa Đông phương học,
ĐHXH&NV
17 Nguyễn Văn Huệ PGS TS Khoa Việt Nam học, ĐHXH&NV
18 Hồ Minh Quang TS Khoa Đông phương học,
ĐHXH&NV
19 Trần Đình Lâm TS TT NC VN – ĐNÁ, ĐHXH&NV
20 Nguyễn Tiến Lực PGS TS BM Nhật Bản học, ĐHXH&NV
21 Trần Thị Mai PGS TS Phòng Sau ĐH, ĐHXH&NV
22 Nguyễn Thanh Tuấn NCS Khoa Đông phương học,
ĐHXH&NV
23 Mai Ngọc Chừ GS TS ĐHQG Hà Nội
26 Trần Nam Tiến PGS TS TT Biển – Đảo, ĐHXH&NV
27 Nguyễn Thu Cúc ThS Khoa Địa lý, ĐHXH&NV
28 Đào Thị Diễm Trang ThS Khoa Ngữ văn, ĐHXH&NV
29 Nguyễn Văn Lịch PGS TS Đại học Phan Thiết
30 Văn Kim Hoàng Hà ThS Khoa Đông phương học,
35 Ngô Thanh Loan TS Bộ môn Du lịch, ĐHKHXH&NV
36 Trương T Kim Chuyên TS Khoa Địa lý, ĐHKHXH&NV
37 Huỳnh Quốc Thắng PGS TS Khoa Văn hóa học, ĐHKHXH&NV