Chính trị khu vực bắc phi

chính trị học so sánh khu vực bắc phi

Bài thuyết trình:

Khu vực Bắc Phi

Những nội dung chính của bài thuyết trình:

I) Điều kiện tự nhiên- xã hội khu vực Bắc Phi II) Đặc điểm chính trị

1) Đặc điểm văn hóa chính trị

2) Đặc điểm thể chế chính trị

3) Đặc điểm quan hệ chính trị

4) Tình hình chính trị và các nhân tố ảnh

hưởng đến khu vực

III Vị trí, vai trò và xu thế phát triển của khu vực

I Điều kiện tự nhiên- xã hội khu vực Bắc Phi

1.Điều kiện tự nhiên

- Vị trí địa lý: Bắc phi là kv nằm ở phái bắc Châu Phi, phía bắc

giáp châu Âu qua biển Địa Trung Hải, phía tây giáp Đại Tây Dương Phía đông giáp Châu Á qua biển Hồng Hải, phía nam giáp sa mạc Sahara

- Diện tích: hơn 6 triệu km2, bao gồm 5 quốc gia, Ai Cập,

Libi, Tuynidi, Angiêri và lãnh thổ tây Shara

- Địa hình: phần lớn là đồi núi, sa mạc Bắc Phi có những

thung lũng cách biệt trong dãy núi Atlat, thung lũng và đồng bằng sông Nin cũng như vùng bờ biển Địa Trung Hải và những mảnh đất trồng trọt màu mỡ, thuận lọi cho phát triển nông

nghiệp

Bản đồ kv Bắc Phi

- Sông ngòi: Sông Nin

là một trong những con

sông dài nhất thế

giới(6.700km) có vai

trò to lớn cho cả kv

Châu phi: đưa nguồn

nước giàu phù sa, bồi

đắp những vùng đất

màu mỡ, cung cấp

nguồn thực phẩm dồi

dào và là hệ thống giao

thông quan trọng nhất

của vùng

- Khí hậu: khắc nhiệt,có nơi hàng chục năm không mưa,

mùa hè có gió nóng cát bay, vùng biển khí hậu dễ chịu hơn.

- Khoáng sản: phong phú, bao gồm dầu lửa, khí đốt, sắt,

phốtphát, Mangan,

Sa mạc Sahara Sông Nin- niền tự hào của Châu Âu

2 Điều kiện xã hội

- Về dân số: Bắc Phi có hơn 150 triệu người(Ai cập hơn

70 triệu người, Libi gần 6 triệu người, )

- Dân cư thường sống theo khu vực địa lí, toàn bộ vùng

Bắc Phi do người Becbe sinh sống từ thời cổ đại đến

nay, vùng đông là nơi sinh sống của người Ai cập,

Nubia.

- Ở Bắc Phi có các nhóm thiểu số đang sinh sống như: bộ

tộc arap, bedouin Khu vực này cũng có nhiều người châu âu sinh sống , phần lớn làm việc trong các ngành công nghiệp và dịch vụ

- Hầu hết cư dân Bắc phi là người theo Hồi giáo Sunni và

một số người theo Thiên chúa giáo, Do thái giáo,

II Đặc điểm chính trị

1.Văn hóa chính trị

-Là nơi có Nhà nước ra đời sớm và có truyền thống chính trị lâu đời Từ thiên niên kỉ IV TCN, đã hình thành vương quốc Nhà nước Ai Cập cổ đại, sự phát triển của Nhà nước này đã thúc đẩy sự phát triển của cả kv Bắc Phi

-Bắc Phi được coi là một trong những kv có bề dày lịch sử phát triển là văn hóa phong phú nhất Châu Phi

-Kv Bắc Phi hiện nay vẫn giữ được nét chính trị văn hóa của mình, đối với người Ai Cập thì sông Nin là con sông linh

thiêng, là vị thánh minh ban cho họ cuộc sống đầy đủ, an

lành.

- Nền chính trị Bắc phi gắn liền với hoạt động nông nghiệp

và các nghi lễ tôn giáo

- Trải qua quá trình lịch sử lâu

dài, bị thống trị của các đế

quốc khác nhau, người dân

vẫn giữ được bản sắc văn hóa

của mình, đồng thời thiếp thu

và cải biến những giá trị văn

hóa bên ngoài Tuy nhiên, dấu

ấn đậm nét vẫn là văn hóa

chính trị Arập, sau đó là

phương Tây Sự khác biệt giữa

2 nền văn hóa này làm cho văn

hóa chính trị kv rất phức tạp

Kì quan thế giới- Kim tự tháp Ai cập

- - Người Ai Cập sống cuộc

sống du mục, nhưng khi định cư ở Bắc khi họ đã thay đổi nhiều về phong tục tập quán, gắn với làng

xã, thành phố, nghề nông

- Đối với họ, gia đình là quan trọng nhất, đa số sống trong chung cư và ngôi nhà riêng,1 số người bản địa vẫn sống trong sa mạc như cha ông họ từ hàng thế kỉ trước

Cuộc sống du mục

2 Đặc điểm thể chế chính trị

- Trong số 5 quốc gia Bắc Phi, 1 nước còn giữ thể chế

quân chủ đại nghị và 4 nước theo thể chế cộng hòa

lưỡng tính Vùng lãnh thổ tây Shara vẫn còn đang tranh chấp, thể chế chính trị chưa rõ ràng

- Vương quốc Ma rốc: là nước quân chủ đại nghị Vua

là người đứng đầu, là tổng tư lệnh quân đội, thủ tướng đứng đầu c.p do nhà vua chỉ định sau cuộc bầu cử cơ quan lập pháp,, quốc hội có 2 viện, thượng viện 270

ghế, nhiệm kì 9 năm và cứ 3 năm bầu lại 1/3 Hạ viện

có 325 ghế, nhiệm kì 5 năm Thủ tướng là người có

quyền lớn nhất

- Cộng hòa Ai Cập: là 1 nước cộng hòa từ năm 1953

Tổng thống là tổng tư lệnh các LLVT, nguyên soái

quân đội, đô đốc hải quân,

- Thủ tướng chính phủ do tổng thống bổ nhiệm.

- Trong nhiều năm qua, chính quyền Ai cập bị nhiều nước coi

là độc tài quân sự do q/lực tập trung quá vào tay tổng thống

- Quốc hội 1 viện có 454

đại biểu, 10 đại biểu do

tổng thống bổ nhiệm, số

còn lại do dân bầu, nhiện

kì 5 năm

- Bộ máy nhà nước còn có

hội đồng tư vấn Cơ quan

tư pháp là tòa án tối cao

- Quá trình dân chủ hóa đã

khởi động nhưng tiến

triển chậm

Tổng thống Cộng hòa

Ai Cập

- Cộng hòa dân chủ nhân dân Angiêri: đứng đầu là tổng

thống do nhân dân bầu ra, nhiệm kì 5 năm, chỉ được tái

cử 1 lần Tổng thống lãnh đạo Hội đồng bộ trưởng và

Hội đồng An ninh cao cấp Quốc hội gồm 2 viện, hạ viện

có 398 thành viên, nhiệm kì 5 năm, thượng viện có 144 thành viên, nhiệm kì 6 năm Tòa án tối cao là cơ quan tư pháp cao nhất

- Đại dân quốc Arập libi nhân dân XHCN: là quốc gia

của toàn dân, nhân dân làm chủ đất nước thông qua hội đồng địa phương Đứng đầu nhà nước là người lãnh đạo hội đồng cách mạng Người đứng đầu chính phủ do QH bầu Cơ quan tư pháp là tòa án tối cao

- Cộng hòa Tuynidi: là nước cộng hòa lưỡng tính Người

đứng đầu nhà nước là là tổng thống do nhân dân bầu ra,

nhiệm kì 5 năm Đứng đầu chính phủ là thủ tướng do tổng thống bổ nhiệm Qh 1 viện có 189 ghế, bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm Cơ quan tư pháp cao nhất là

TA tối cao

- Tây Sahara: nằm trong danh sách những lãnh thổ không tự

chủ của LHQ từ 1960 khi nó là thộc địa của Tây Ban Nha Hiện nay, đây là vùng tranh chấp giữa vương quốc Marốc

và mặt trận Polisario Liên minh Châu Phi và 41 chính phủ coi đây là vùng lãnh thổ có chủ quyền riêng, là quuocs gia dưới tên Cộng hòa dân chủ Arập Xarauy, với một CP lưu vong do mặt trận Polisario hỗ trợ

3 Đặc điểm quan hệ chính trị

3.1 Quan hệ chính trị trong khu vực

-Vấn đề nổi bật nhất của Bắc phi hiện nay là là tranh chấp giữa Angiêri và Marốc xoay quanh lãnh thổ của Tây Sahara Trong thập niên 1960, Angiêri đã ủng hộ nhiều phong trào độc lập vùng hạ Sahara Trong khi cùng có nhiều di sản lịch sử và văn hóa chung với Marốc, hai nước này có quan hệ thù địch với

nhau kể từ khi Angiêri giành độc lập Sự tranh giành lãnh thổ Tây Shara của 2 nước này đã đưa 2 nước tới bờ vực chiến

tranh, sự căng thẳng đó đã cản trở con đường củng cố Liên

đoàn Maghreb Arập

-Ai cập là nước lớn trong kv đang cố gắng thể hiện vai trò trụ cột của mình trong quan hệ với các nước láng giềng và đứng

ra làm trung gian hòa giải các bất đồng của kv

3.2 Quan hệ giữa Bắc phi với các kv và các nước khác

a) Quan hệ giữa Bắc phi với Eu và Tây Âu:

Có quan hệ mật thiết với nhau trong lịch sử cũng như hiện tại Bắc phi đều là thuộc địa và chịu ảnh hưởng văn hóa chính trị của Tây Âu Họ cần vốn, kĩ thuật và văn minh phương Tây và Tây Âu lại cần dầu lửa, khí đốt của Bắc phi

b) Quan hệ Bắc phi với các nước Tây Á:

Là 2 kv có nhiều điểm tương đồng về mặt văn hóa, tôn giáo các nước đã thảo luận tìm tiếng nói chung giải quyết các tranh chấp, bất đồng khu vực như chiến tranh Irắc, vấn đề hạt nhân Iran

c) Quan hệ Bắc phi với Nam phi:

- Gặp nhiều khó khăn do vị trí địa lý, khác biệt về văn hóa, tôn giáo, trình độ phát triển của Nam phi còn hạn chế

- Liên minh Châu phi thành lập năm 1963, đang cố gắng tìm tiếng nói chung và thúc đẩy quan hệ giữa 2 kv

Kỉ niệm 50 năm thành lập Liên minh Châu phi( 1963/2013)

Hội nghị thượng đỉnh Liên minh

châu Âu - châu Phi

d) Quan hệ Bắc phi với Mỹ:

Là quan hệ 2 bên cùng có lợi, Mỹ có tham vọng muốn chi phối cả Châu phi mà cửa ngõ để đi vào Châu phi chính là Bắc phi, Mỹ muốn khai thác nguồn dầu lửa của Bắc phi còn Bắc phi muốn thu hút vốn đầu tư, kỹ thuật hiện đại từ

Mỹ Do đó, quan hệ này phát triển tốt đẹp Nổi trội nhất của quan hệ này là quan hệ của Ai cập- Mỹ, quan hệ Libi- Mỹ

e) Quan hệ Bắc phi với Trung Quốc:

Được đẩy mạnh trong những năm gần đây trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, Trung quốc đang muốn gây ảnh hưởng của mình đến cả khu vực Châu phi nhưng

quan hệ này mang tính chất bình đẳng và cùng có lợi

4 Tình hình chính trị và các nhân tố ảnh hưởng tới khu vực.

a)Tình hình chính trị

Nhìn chung bất ổn đinh, tồn tại một số điểm nóng, tiêu biểu như sự tranh chấp vùng Shara giữa Anghêri và Marốc,quan hệ giữa 2 kv Bắc phi và Nam phi còn nhiều bất ổn do có nhiều sắc tộc, tôn giáo, và

khác biệt văn hóa giữa 2 vùng.

b) Các nhân tố ảnh hưởng

Chịu ảnh hưởng của các nước lớn như Mỹ, TQ, liên minh Châu âu, Liên minh châu Phi

III Vị trí, vai trò và xu thế phát triển của khu vực

1.Vị trí, vai trò của khu vực trên nền chính trị thế giới

- Là cầu nối giữa Châu Á, Châu Âu và cả kv Châu phi, nên Bắc phi ngày càng khẳng định vai trò của cả kv Châu phi trên quan hệ quốc

tế Bắc phi tiếp giáp với Địa Trung Hải, Tây á, cùng với việc giàu

dầu lửa, khí đốt nên các nước lớn như Mỹ, Tây Âu, luôn chú ý đến

và gây ảnh hưởng.

- Ai

- Tổng thống Ai cập đã từng làm tổng thư kí LHQ

nhiệm kì 1991- 1996 và ngày nay Ai cập liên tục

tham gia vào các chiến dịch gìn giữ hòa bình của

LHQ, gần đây nhất tại Lêbiria, Đông Timo

2 Xu thế phát triển của khu vực

Thứ nhất, đấu tranh đòi lật đổ các chính phủ độc tài,

thiết lập nền dân chủ theo mô hình phương tây (dân chủ hóa)

Thứ 2, Các cường quốc nhất là Mỹ và Tây Âu tiếp

tục gây ảnh hưởng, thậm chí can thiệp vào công việc nội bộ các nước Bắc Phi

Thứ 3, xu thế vươn lên đại diện cho châu lục trong

quan hệ quốc tế

Cảm ơn cả lớp đã chú lắng nghe bài thuyết trình của nhóm 1 !!!